Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.70

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.70.1

ततो विष्फारयन्राजा महच्चैदिपतिर्धनुः ।
अभियास्यन्हृषीकेशमुवाच मधुसूदनम् ॥ २.७०.१ ॥

ତା'ପରେ ଚେଦିରାଜ ନିଜ ବିଶାଳ ଧନୁକୁ ଟାଣି, ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହୋଇ ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ କହିଲେ।

2.70.2

एकस्त्वमसि मे शत्रुस्तत्त्वां हत्वाऽद्य माधव ।
ततः सागरपर्यन्तां पालयिष्यामि मेदिनीम् ॥ २.७०.२ ॥

ତୁମେ ଏକା ମୋର ଶତ୍ରୁ। ହେ ମାଧବ, ଆଜି ତୁମକୁ ବଧ କରିବା ପରେ ମୁଁ ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଏହି ପୃଥିବୀକୁ ପାଳନ କରିବି।

2.70.3

द्वैरथं काङ्क्षितं यद्वै तदिदं पर्युपस्थितम् ।
चिरस्य वत मे दिष्ट्या वासुदेव सह त्वया।
अद्य त्वां निहनिष्यामि भीष्मं च सह पाण्डवैः ॥ २.७०.३ ॥

ବହୁ ଦିନରୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ଏବେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଉପସ୍ଥିତ। ହେ ବାସୁଦେବ, ସୌଭାଗ୍ୟରେ ଆଜି ମୁଁ ତୁମକୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହିତ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ବଧ କରିବି।

2.70.4

एवमुक्त्वा स तं बाणैर्निशितैरत्ततेजनैः ।
विव्याध युधि तीक्ष्णाग्रैश्चेदिराड्यपुङ्गवम् ॥ २.७०.४ ॥

ଏପରି କହି ସେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଧାରିଆ ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ସୂକ୍ଷ୍ମ ବାଣରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କଲେ।

2.70.5

कङ्कपत्रच्छदा बाणाश्चेदिराजधनुश्च्युताः ।
विविशुस्ते तदा कृष्णं भुजङ्गा इव पर्वतम् ॥ २.७०.५ ॥

ଚେଦିରାଜଙ୍କ ଧନୁରୁ ଛୁଟିଥିବା, ବଗ ପକ୍ଷରେ ସଜ୍ଜିତ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ସେତେବେଳେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲା, ଯେପରି ସାପ ପର୍ବତରେ ପ୍ରବେଶ କରେ।

2.70.6

नाददानस्य चैद्यस्य शरानत्यस्यतोपि वा ।
दधृशुर्विवरं केचिद्गतिं वायोरिवाम्बरे ॥ २.७०.६ ॥

ଚେଦିରାଜ ବାଣ ନେଇ ଅତ୍ୟଧିକ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ, କେହି କେହି ତାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ଫାଙ୍କ ଦେଖିଲେ ନାହିଁ, ଆକାଶରେ ପବନର ଗତି ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ ପରି।

2.70.7

चेदिराजमहामेधः शरजालाम्बुमांस्तदा ।
अभ्यवर्षद्धृषीकेशं पयोद इव पर्वतम् ॥ २.७०.७ ॥

ସେତେବେଳେ ଚେଦିରାଜ ମହାମେଘ ପରି, ଶରଜାଳରୂପୀ ଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପର୍ବତ ଉପରେ ମେଘ ବର୍ଷା କରିବା ପରି ହୃଷୀକେଶ ଉପରେ ବର୍ଷିଲେ।

2.70.8

ततः शार्ङ्गममित्रघ्नः कृत्वा सशरमच्युतः ।
आबभाषे महबाहुः सुनीथं परवीरहा ॥ २.७०.८ ॥

ଏହା ପରେ ଶତ୍ରୁଘ୍ନ, ମହାବାହୁ, ପରବୀରହା ଅଚ୍ୟୁତ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଧରି ବାଣ ଯୋଡ଼ି ସୁନୀଥଙ୍କୁ କହିଲେ।

2.70.9

अयं त्वं भामकस्तीक्ष्णश्चेदिराज महाशरः ।
भेत्तुमर्हति वेगेन महाशनिरिवाचलम् ॥ २.७०.९ ॥

ଚେଦିରାଜ, ଏହା ତୁମର ଭାମକ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ମହାଶର; ମହାବଜ୍ର ଯେପରି ବେଗରେ ପର୍ବତକୁ ଭେଦେ, ସେପରି ଏହା ଭେଦିବାକୁ ସମର୍ଥ।

2.70.10

एवं ब्रुवति गोविन्दे ततश्चेदिपतिः पुनः ।
मुमोच निशितानन्यान्कृष्णं प्रति शरान्बहून् ॥ २.७०.१० ॥

ଗୋବିନ୍ଦ ଏପରି କହୁଥିବା ବେଳେ ଚେଦିପତି ପୁନର୍ବାର କୃଷ୍ଣ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଓ ଅନ୍ୟ ବହୁ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

2.70.11

अथ बाणार्दितः कृष्णः शार्ङ्गमायम्य दीप्तिमान् ।
मोच निशितान्बाणाञ्छतशोथ सहस्रशः ॥ २.७०.११ ॥

ଏହା ପରେ ବାଣପୀଡ଼ିତ ଦୀପ୍ତିମାନ କୃଷ୍ଣ ଶାର୍ଙ୍ଗ ଧନୁ ଟାଣି ଶହ ଶହ ଓ ହଜାର ହଜାର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

2.70.12

ताञ्छरांस्तु स चिच्छेद शरवर्षैस्तु चेदिराट् ।
षड्भिश्चान्यैर्जघानाशु केशवं चेदिपुङ्गवः ॥ २.७०.१२ ॥

ସେହି ଚେଦିରାଜ ସେ ବାଣଗୁଡ଼ିକୁ ଶରବର୍ଷାରେ କାଟିଦେଲେ; ଚେଦିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଛଅଟି ଓ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ଶୀଘ୍ର କେଶବଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।

2.70.13

ततोऽस्रं सहसा कृष्णः प्रमुमोच जगद्गुरुः ।
अस्त्रेण तन्महाबाहुर्वारयामास चेदिराट् ॥ २.७०.१३ ॥

ଏଥର ଜଗଦ୍ଗୁରୁ କୃଷ୍ଣ ହଠାତ୍ ଏକ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ମହାବାହୁ ଚେଦିରାଜ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାହା ନିବାରଣ କଲେ।

2.70.14

ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
सर्वतः समवाकीर्य शौरिं दामोदरं तदा ॥ २.७०.१४ ॥

ତା'ପରେ ସେ ଶହ ହଜାର ନଇଁଥିବା ଗଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ ବାଣରେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଶୌରି ଦାମୋଦରଙ୍କୁ ଆବୃତ କଲା।

2.70.15

ननाद बलवान्क्रुद्धः शिशुपालः प्रतापवान् ।
इदं चोवाच संरब्धः केशवं परवीरहा ॥ २.७०.१५ ॥

ବଳବାନ, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ ପ୍ରତାପୀ ଶିଶୁପାଳ ଗର୍ଜନ କଲା; କ୍ରୋଧରେ ଭରି ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ସେ କେଶବଙ୍କୁ ଏହା କହିଲା।

2.70.16

अद्याङ्गं मामका बाणा भेत्स्यन्ति तव संयुगे ।
हत्वा त्वां समुतामात्यं पाण्डवांश्च तरस्विनः ॥ २.७०.१६ ॥

ଆଜି ମୋ ବାଣ ଯୁଦ୍ଧରେ ତୁମ ପ୍ରତି ଅଙ୍ଗକୁ ଭେଦ କରିବ; ତୁମକୁ, ତୁମ ଅମାତ୍ୟଙ୍କ ସହ, ଓ ବେଗବାନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି।

2.70.17

अनृण्यमद्यय यास्यामि जरासन्धस्य धीमतः ।
कंसस्य केशिनश्चैव नरकस्य तथैव ह ॥ २.७०.१७ ॥

ଆଜି ମୁଁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଜରାସନ୍ଧ, କଂସ, କେଶୀ ଓ ନରକଙ୍କ ଋଣରୁ ମୁକ୍ତ ହେବି।

2.70.18

इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षः शिशुपालो जनार्दनम् ।
अदृश्यं शरवर्षेण सर्वतः स चकार ह ॥ २.७०.१८ ॥

ଏହା କହି କ୍ରୋଧରେ ଲାଲ ଆଖିରେ ଶିଶୁପାଳ ବାଣବର୍ଷଣରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ଚାରିଆଡ଼ୁ ଅଦୃଶ୍ୟ କରିଦେଲା।

2.70.19

ततोऽस्त्रेणैव चान्योन्यं निकृत्य च शरान्बहून् ।
शरवर्षैस्तदा चैद्यमन्तर्धातुं प्रचक्रमे ॥ २.७०.१९ ॥

ତା'ପରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ହିଁ ପରସ୍ପରର ବହୁ ବାଣ କାଟି, ତଦା ଚୈଦ୍ୟ (ଶିଶୁପାଳ) ଶରବର୍ଷଣରେ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା।

2.70.20

अन्तर्धानगतौ वीरौ शुशुभाते महारथौ ।
तौ दृष्ट्वा सर्वभूतानि साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ २.७०.२० ॥

ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହୋଇଥିବା ସେହି ଦୁଇ ବୀର ମହାରଥୀ ଶୋଭିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ 'ସାଧୁ, ସାଧୁ' କହି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

2.70.21

न दृष्टपूर्वमस्माभिर्युद्धमीदृशकं पुरा ।
ततः कृष्णं जघानाशु शुशुपालस्त्रिभिः शरैः ॥ २.७०.२१ ॥

ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଆମେ ପୂର୍ବରୁ ଦେଖି ନ ଥିଲୁ। ତା'ପରେ ଶିଶୁପାଳ ଶୀଘ୍ର ତିନି ବାଣରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।

2.70.22

कृष्णोऽपि बाणैर्विव्याध सुनीथं पञ्चभिर्युधि ।
ततः सुनीथं सप्तत्या नाराचैर्दयद्बली। ॥ २.७०.२२ ॥

କୃଷ୍ଣ ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାଞ୍ଚ ବାଣରେ ସୁନୀଥଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲେ। ତା'ପରେ ବଳବାନ୍ ସତୁରି ନାରାଚ ବାଣରେ ସୁନୀଥଙ୍କୁ ବିନ୍ଧିଲା।

2.70.23

ततोऽतिविद्धः कृष्णेन सुनीथः क्रोधमूर्छितः ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्वासुदेवं स्तनान्तरे ॥ २.७०.२३ ॥

ତା'ପରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅତିଶୟ ବିଦ୍ଧ ସୁନୀଥ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ଛାତିର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ବିନ୍ଧିଲା।

2.70.24

पुनः कृष्णं त्रिभिर्विद्ध्वा ननादावसरे नृपः ।
तोऽतिदारुणं युद्धं सहसा चक्रतुस्तदा ॥ २.७०.२४ ॥

ପୁନର୍ବାର ରାଜା ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତିନି ବାଣରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ବିଦ୍ଧ କରି ଗର୍ଜନ କଲା। ତା'ପରେ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ହଠାତ୍ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

2.70.25

नौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महागजौ ।
दंष्ट्राभिरिव पञ्चास्यौ चरणैरिव कुक्कुटौ ॥ २.७०.२५ ॥

ଯେପରି ଦୁଇ ବାଘ ନଖରେ, ଦୁଇ ମହାଗଜ ଦାନ୍ତରେ, ଦୁଇ ସିଂହ ଦାଢ଼ରେ, ଦୁଇ କୁକୁଡ଼ା ପାଦରେ ଲଢ଼ନ୍ତି,

2.70.26

दारयेतां शरैस्तीक्ष्णैरन्योन्यं युधि तावुभौ ।
ततो मुमुचतुः क्रुद्धौ शरवर्षमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ସେମାନେ ଦୁଇ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ପରସ୍ପରକୁ ବିଦାରଣ କଲେ। ତାପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ଦୁହେଁ ଅନୁପମ ବାଣବର୍ଷା ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

2.70.27

शरैरेव शराञ्छित्वा तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
चक्रातेऽस्त्रमयं युद्धं घोरं तदतिमानुषम् ॥ २.७०.२७ ॥

ବାଣରେ ହିଁ ବାଣ କାଟି ସେ ଦୁହେଁ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅସ୍ତ୍ରମୟ, ଭୟଙ୍କର, ଅତିମାନୁଷ ଯୁଦ୍ଧ ଚଳାଇଲେ।

2.70.28

आग्नेयमस्त्रं मुमुचे शिशुपालः प्रतापवान् ।
वारुणास्त्रेण तच्छ्रीघ्रं नाशयामास केशवः ॥ २.७०.२८ ॥

ପ୍ରତାପୀ ଶିଶୁପାଳ ଆଗ୍ନେୟ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲା। କେଶବ ବରୁଣାସ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ନଷ୍ଟ କଲେ।

2.70.29

कौबेरमस्त्रं सहसा चेदिराट् प्रमुमोच ह ।
रणैव सहसाऽनाशयत्तं जगत्प्रभुः ॥ २.७०.२९ ॥

ଚେଦିରାଜ ହଠାତ୍ କୁବେରଙ୍କ ଅସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲା। ଜଗତ୍‌ପ୍ରଭୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ ତୁରନ୍ତ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ।

2.70.30

याम्यमस्त्रं ततः क्रुद्धो मुमुचे कालमोहितः ।
याम्येनैवास्त्रयोगेन याम्यमस्त्रं व्यनाशयत् ॥ २.७०.३० ॥

ତାପରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଓ କାଳମୋହିତ ହୋଇ ସେ ଯମାସ୍ତ୍ର ନିକ୍ଷେପ କଲା। ଯମାସ୍ତ୍ର ପ୍ରୟୋଗରେ ହିଁ ସେ ସେହି ଯମାସ୍ତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ।

2.70.31

गान्धर्वेण च गान्धर्वं मानवं मानवेन च ।
वायव्येन च वायव्यं रौद्रं रौद्रेण चाभिभूः ॥ २.७०.३१ ॥

ଗାନ୍ଧର୍ବ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଗାନ୍ଧର୍ବ, ମାନବ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମାନବ, ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବାୟବ୍ୟ ଏବଂ ରୌଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ରରେ ରୌଦ୍ରକୁ ସେ ବିଜୟୀ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କଲେ।

2.70.32

ऐन्द्रमैन्द्रेण भगवान्वैष्णवेन च वैष्णवम् ।
एवमस्त्राणि कुर्वाणौ युयुधाते महाबलौ ॥ २.७०.३२ ॥

ଐନ୍ଦ୍ର ଅସ୍ତ୍ରରେ ଐନ୍ଦ୍ର ଓ ବୈଷ୍ଣବ ଅସ୍ତ୍ରରେ ବୈଷ୍ଣବକୁ ଭଗବାନ ନିଷ୍ପ୍ରଭ କଲେ; ଏହିପରି ଅସ୍ତ୍ର ଚଳାଇ ସେ ଦୁଇ ମହାବଳୀ ଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

2.70.33

ततो मायां विकुर्वाणो दमगोषसुतो बली ।
गदामुसलसंयुक्ताञ्छक्तितोमरसायकान् ॥ २.७०.३३ ॥

ତା'ପରେ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କରି ଦମଘୋଷଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ର ଗଦା, ମୁଷଳ, ଶକ୍ତି, ତୋମର ଓ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ।

2.70.34

परश्वथमुसण्डीश्च ववर्ष युधि केशवम् ।
अमोघास्त्रेण भगवान्नाशयामास केशिहा ॥ २.७०.३४ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ କେଶବଙ୍କ ଉପରେ ପରଶୁ ଓ ମୁସଣ୍ଡୀର ବର୍ଷା ହେଲା; ଅମୋଘ ଅସ୍ତ୍ରରେ କେଶିହା ଭଗବାନ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ।

2.70.35

शिलावर्षं महाघोरं ववर्ष युधि चेदिराट् ।
वज्रास्त्रेणाभिसङ्क्रुद्धश्चूर्णं तदकरोत्प्रभुः ॥ २.७०.३५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଚେଦିରାଜ ଅତି ଭୟଙ୍କର ଶିଳାବର୍ଷା କଲେ; ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ପ୍ରଭୁ ବଜ୍ରାସ୍ତ୍ରରେ ତାହା ଚୂର୍ଣ୍ଣ କଲେ।

2.70.36

जलवर्षं ततो घोरं व्यस़जच्चेदिपुङ्गवः ।
वायव्यास्त्रेण भगवान्व्याक्षिपच्छतशो हि तत् ॥ २.७०.३६ ॥

ତା'ପରେ ଚେଦିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭୟଙ୍କର ଜଳବର୍ଷା ଛାଡ଼ିଲେ; ଭଗବାନ ବାୟବ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ରରେ ତାହାକୁ ଶହ ଶହ ଖଣ୍ଡରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କଲେ।

2.70.37

निहत्य सर्वमायां वै सुनीतस्य जनार्दनः ।
स मुहूर्तं चकाराशु द्वन्द्वयुद्धं महारथः ॥ २.७०.३७ ॥

ସୁନୀତଙ୍କ ସମସ୍ତ ମାୟାକୁ ବିନଷ୍ଟ କରି ଜନାର୍ଦନ ଶୀଘ୍ର ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ପାଇଁ ମହାରଥୀ ଭାବରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱଯୁଦ୍ଧ କଲେ।

2.70.38

स बाणयुद्धं कुर्वाणो भर्त्सयामास चेदिराट् ।
दमघोषसुतो धृष्टमुवाच यदुपुङ्गवम् ॥ २.७०.३८ ॥

ବାଣଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଚେଦିରାଜ (ଦମଘୋଷଙ୍କ ପୁତ୍ର) ଯଦୁଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରି ଧୃଷ୍ଟତାରେ ଏହା କହିଲେ।

2.70.39

अद्य कृष्णमकृष्णं तु कुर्वन्तु मम सायकाः ।
इत्येवमुक्त्वा दुष्टात्मा शरवर्षं जनार्दने ॥ २.७०.३९ ॥

"ଆଜି ମୋ ବାଣ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅକୃଷ୍ଣ କରନ୍ତୁ" ଏହା କହି ସେ ଦୁଷ୍ଟାତ୍ମା ଜନାର୍ଦନଙ୍କ ଉପରେ ବାଣବର୍ଷଣ କଲା।

2.70.40

मुमोच पुरुषव्याघ्रो घोरं वै चेदिपुङ्गवः ।
शरसंङ्कृत्तगात्रस्तु क्षणेन यदुनन्दनः ॥ २.७०.४० ॥

ଚେଦିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଘୋର ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; କିନ୍ତୁ ଯଦୁନନ୍ଦନଙ୍କ ଶରୀର କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ବାଣରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହେଲା।

2.70.41

रुधिरं परिसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः ।
न यन्ता न रथो वापि न चाश्वाः पर्वतोपमाः ॥ २.७०.४१ ॥

ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ରକ୍ତ ବହିଗଲା; ସାରଥି ନ ଥିଲେ, ରଥ ନ ଥିଲା, ପର୍ବତ ସମାନ ଅଶ୍ୱମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଗଲେ ନାହିଁ।

2.70.42

दृश्यन्ते शरसञ्छन्नाः केशवस्य महात्मनः ।
केशवं तदवस्थं तु दृष्ट्वा भूतानि चक्रुशुः ॥ २.७०.४२ ॥

ମହାତ୍ମା କେଶବଙ୍କ ଶରୀର ବାଣରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ ଦେଖାଗଲା; ସେହି ଅବସ୍ଥାରେ କେଶବଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରାଣୀମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।

2.70.43

दारुकस्तु तदा प्राह कृष्णं यादवनन्दनम् ।
नेदृशो दृष्टपूर्वो हि सङ्ग्रामो वै पुरा मया ॥ २.७०.४३ ॥

ସେତେବେଳେ ଦାରୁକ ଯାଦବନନ୍ଦନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ କହିଲା, "ପୂର୍ବରେ ମୁଁ ଏପରି ଯୁଦ୍ଧ ଦେଖି ନ ଥିଲି।"

2.70.44

स्थातव्यमिति तिष्ठामि त्वत्प्रभावेण माधव ।
अन्यथा न च मे प्राणा धरायेयुर्जनार्दन ॥ २.७०.४४ ॥

"ଠିଆ ହେବା ଉଚିତ ବୋଲି ମୁଁ ଠିଆ ହୋଇଛି, ତୁମ ପ୍ରଭାବରେ, ହେ ମାଧବ। ନହେଲେ, ହେ ଜନାର୍ଦନ, ମୋ ପ୍ରାଣ ଶରୀରରେ ରହି ନ ଥାନ୍ତା।"

2.70.45

अतः सञ्चिन्त्य गोविन्द क्षिप्रमस्य वधं कुरु ।
एवमुक्तस्तु सूतेन केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७०.४५ ॥

"ତେଣୁ, ହେ ଗୋବିନ୍ଦ, ଚିନ୍ତା କରି ଶୀଘ୍ର ଏହାର ବଧ କର।" ସାରଥି ଏପରି କହିବାରୁ କେଶବ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

2.70.46

एष ह्यतिबलो दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा ।
रिपुः सुराणामभवद्वरदानेन गर्वितः ॥ २.७०.४६ ॥

"ଏହି ଅତିବଳଶାଳୀ ଦୈତ୍ୟ ହିରଣ୍ୟକଶିପୁ ପୂର୍ବରେ ବର ପାଇ ଗର୍ବିତ ହୋଇ ଦେବତାଙ୍କ ଶତ୍ରୁ ହୋଇଥିଲା।"

2.70.47

तथाऽऽसीद्रावणो नाम राक्षसो ह्यतिवीर्यवान् ।
तेनैव बलवीर्येण बलं नागणयन्मम ॥ २.७०.४७ ॥

"ସେହିପରି ରାବଣ ନାମକ ଅତିପରାକ୍ରମୀ ରାକ୍ଷସ ଥିଲା; ନିଜ ବଳ-ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ମୋ ବଳକୁ ଗଣନା କରି ନ ଥିଲା।"

2.70.48

अहं मृत्युश्च भविता काले काले दुरात्मनः ।
न भेतव्यं तथा सूत नैष कश्चिन्मयि स्थिते ॥ २.७०.४८ ॥

"ମୁଁ ସମୟେ ସମୟେ ଦୁରାତ୍ମାଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହେବି। ତେଣୁ ହେ ସାରଥି, ଭୟ କର ନାହିଁ; ମୁଁ ଥିବାବେଳେ ଏହାର କିଛି ହେବ ନାହିଁ।"

2.70.49

इत्येवमुक्त्वा भगवान्ननर्द गरुडध्वजः ।
पाञ्चजन्यं महाशङ्खं पूरयामास केशवः ॥ २.७०.४९ ॥

ଏହା କହି ଗରୁଡଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଗର୍ଜନ କଲେ; କେଶବ ମହାଶଙ୍ଖ ପାଞ୍ଚଜନ୍ୟ ପୂରଣ କଲେ।

2.70.50

संमोहयित्वा भगवांश्चक्रं दिव्यं समाददे ।
चिच्छेद च सुनीथस्य शिरश्चक्रेण संयुगे ॥ २.७०.५० ॥

ଭଗବାନ ତାଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି ଦିବ୍ୟ ଚକ୍ର ଧରିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧରେ ସେହି ଚକ୍ରରେ ସୁନୀଥଙ୍କ ମସ୍ତକ ଛେଦ କଲେ।

2.70.51

स पपात महाबाहुर्वज्राहत इवाचलः ।
ततश्चेदिपतेर्देहात्तेजोऽग्र्यं ददृशुर्नृपाः ॥ २.७०.५१ ॥

ସେ ମହାବାହୁ ବଜ୍ରାହତ ପର୍ବତ ପରି ପଡ଼ିଗଲେ; ତା’ପରେ ରାଜାମାନେ ଚେଦିପତିଙ୍କ ଦେହରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜ ବାହାରିବା ଦେଖିଲେ।

2.70.52

उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् ।
ततः कमलपत्राक्षं कृष्णं लोकनमस्कृतम्।
ववन्दे तत्तदा तेजो विवेश च नराधिप ॥ २.७०.५२ ॥

ହେ ମହାରାଜ, ଆକାଶରୁ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ସେ ତେଜ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଉଠିଲା; ତା’ପରେ କମଳପତ୍ରନେତ୍ର, ଲୋକନମସ୍କୃତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରଣାମ କଲା, ଏବଂ ହେ ନରାଧିପ, ସେହି ତେଜ ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

2.70.53

तदद्भुतममन्यन्त दृष्ट्वा सर्वे महीक्षितः ।
यद्विवेश महाबाहुं तत्तेजः पुरुषोत्तमम् ॥ २.७०.५३ ॥

ସେହି ତେଜ ମହାବାହୁ ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଦେଖି ସମସ୍ତ ରାଜା ତାହାକୁ ଅଦ୍ଭୁତ ବୋଲି ଭାବିଲେ।

2.70.54

अनभ्रे प्रववर्ष द्यौः पपात ज्वलिताशनिः ।
कृष्णेन निहते चैद्ये चचाल न वसुन्धरा ॥ २.७०.५४ ॥

ମେଘବିହୀନ ଆକାଶ ବର୍ଷା କଲା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ବଜ୍ର ପଡ଼ିଲା; କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଚୈଦ୍ୟ ନିହତ ହେବାରେ ପୃଥିବୀ କମ୍ପିଲା ନାହିଁ।

2.70.55

ततः केचिन्महीपाला नाब्रुवंस्तत्र किञ्चन ।
अतीतवाक्पथे काले प्रेक्षमाणा जनार्दनम् ॥ २.७०.५५ ॥

ତା'ପରେ କେତେକ ରାଜା ସେଠାରେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ; ସମୟ ବାକ୍ୟର ସୀମା ପାର ହୋଇଯିବାରୁ ସେମାନେ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଚାହିଁ ରହିଲେ।

2.70.56

हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नमर्षिताः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः ॥ २.७०.५६ ॥

କେତେକ ଅସହିଷ୍ଣୁତାରେ ହାତରେ ହାତର ଅଗ୍ରଭାଗ ଘଷିଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତ ହୋଇ ଦାନ୍ତରେ ଓଠ କାମୁଡ଼ିଲେ।

2.70.57

रहश्च केचिद्वार्ष्णेयं प्रशशंसुर्नराधिपाः ।
केचिदेव सुसंरब्धा मध्यस्थास्त्वपरेऽभवन् ॥ २.७०.५७ ॥

କେତେକ ରାଜା ଏକାନ୍ତରେ ବାର୍ଷ୍ଣେୟ (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; କେତେକ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟସ୍ଥ ରହିଲେ।

2.70.58

प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्च महात्मानः पार्थिवाश्च महाबलाः।
शशंसुर्निर्वृताः सर्वे दृष्ट्वा कृष्णस्य विक्रमम् ॥ २.७०.५८ ॥

ଆନନ୍ଦିତ ମହର୍ଷିମାନେ କେଶବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମହାତ୍ମା ଓ ମହାବଳୀ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପରାକ୍ରମ ଦେଖି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

2.70.59

सदेवगन्धर्वगणा राजानो भुवि विश्रुताः ।
प्रणामं हि हृषीकेशे प्राकुर्वत महात्मनि ॥ २.७०.५९ ॥

ଦେବ ଓ ଗନ୍ଧର୍ବଗଣଙ୍କ ସହିତ ପୃଥିବୀରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜାମାନେ ମହାତ୍ମା ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

2.70.60

ये त्वासुरगणाः पक्षाः सम्भूताः क्षत्रिया इह ।
ते निन्दन्ति हृषीकेशं दुरात्मानो गतायुषः ॥ २.७०.६० ॥

କିନ୍ତୁ ଅସୁରଗଣଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ଏଠାରେ ଜନ୍ମିତ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ — ଦୁରାତ୍ମା ଓ ଆୟୁ ଶେଷ ହୋଇଥିବା — ହୃଷୀକେଶଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି।

2.70.61

प्रजापतिगणा ये तु मध्यस्थाश्च महात्मनि ।
ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च गन्धर्वोरगचारणाः ॥ २.७०.६१ ॥

ଯେଉଁ ପ୍ରଜାପତିଗଣ, ମହାତ୍ମାଙ୍କ ନିକଟରେ ଉପସ୍ଥିତ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷି, ସିଦ୍ଧ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଉରଗ ଓ ଚାରଣ।

2.70.62

ते वै स्तुवन्ति गोविन्दं दिव्यैर्मङ्गलसंयुतैः ।
परस्परं च नृत्यन्ति गीतेन विविधेन च।
उपतिष्ठन्ति गोविन्दं प्रीतियुक्ता महात्मनि ॥ २.७०.६२ ॥

ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ମଙ୍ଗଳ ବଚନରେ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ପରସ୍ପର ସହ ନୃତ୍ୟ କରନ୍ତି, ବିବିଧ ଗୀତ ସହିତ ପ୍ରୀତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ମହାତ୍ମା ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କ ସେବାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି।

2.70.63

प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्चापि सुप्रीताः पाण्डवाश्च महाबलाः ॥ २.७०.६३ ॥

ହର୍ଷିତ ମହର୍ଷିମାନେ କେଶବଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କଲେ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ଏବଂ ମହାବଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ ମଧ୍ୟ।

2.70.64

पाण्डवस्त्वब्रवीद्भातॄन्सत्कारेण महीपतिम् ।
दमघोषात्मजं शूरं संस्कारयत मा चिरम् ॥ २.७०.६४ ॥

ସେତେବେଳେ ପାଣ୍ଡବ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ଭାଇମାନଙ୍କୁ କହିଲେ — 'ଦମଘୋଷଙ୍କ ଶୂର ପୁତ୍ର ଏହି ରାଜାଙ୍କର ସମ୍ମାନ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଅଭିଷେକ-ସଂସ୍କାର କର, ବିଳମ୍ବ କରନାହିଁ।'

2.70.65

कुरुराजवचः श्रुत्वा भ्रातरस्ते त्वरान्विताः ।
तथा च कृतवन्तस्ते भ्रातुर्वै शासनं तदा ॥ २.७०.६५ ॥

କୁରୁରାଜଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଭାଇମାନେ ତ୍ୱରା କଲେ; ଏବଂ ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ଭାଇଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ସେପରି ପାଳନ କଲେ।

2.70.66

चेदीनामाधिपत्ये च पुत्रं तस्याज्ञया हरेः ।
अभ्यषिञ्चत तं पार्थः सहितैर्वसुधाधिपैः ॥ २.७०.६६ ॥

ହରି (କୃଷ୍ଣ)ଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ଅନ୍ୟ ଭୂପତିମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ଚେଦିଙ୍କ ଆଧିପତ୍ୟରେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଅଭିଷେକ କଲେ।