మహాభారతం · అధ్యాయం 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
ततो विष्फारयन्राजा महच्चैदिपतिर्धनुः ।
अभियास्यन्हृषीकेशमुवाच मधुसूदनम् ॥ २.७०.१ ॥
అప్పుడు చేదిరాజు తన గొప్ప విల్లును సారించి, హృషీకేశుడిపై దాడి చేయబోతూ మధుసూదనుడితో ఇలా అన్నాడు.
2.70.2
एकस्त्वमसि मे शत्रुस्तत्त्वां हत्वाऽद्य माधव ।
ततः सागरपर्यन्तां पालयिष्यामि मेदिनीम् ॥ २.७०.२ ॥
నువ్వే నా ఏకైక శత్రువు. మాధవా, ఈ రోజు నిన్ను చంపిన తర్వాత, సముద్రపు అంచుల వరకు ఉన్న ఈ భూమిని నేను పాలిస్తాను.
2.70.3
द्वैरथं काङ्क्षितं यद्वै तदिदं पर्युपस्थितम् ।
चिरस्य वत मे दिष्ट्या वासुदेव सह त्वया।
अद्य त्वां निहनिष्यामि भीष्मं च सह पाण्डवैः ॥ २.७०.३ ॥
చాలా కాలంగా నేను కోరుకున్న ద్వంద్వ యుద్ధం ఇప్పుడు ఎదురుగా వచ్చింది. వాసుదేవా, అదృష్టవశాత్తు ఈ రోజు నిన్ను, పాండవులతో కలిసి భీష్ముడిని నేను చంపుతాను.
2.70.4
एवमुक्त्वा स तं बाणैर्निशितैरत्ततेजनैः ।
विव्याध युधि तीक्ष्णाग्रैश्चेदिराड्यपुङ्गवम् ॥ २.७०.४ ॥
ఇలా అని, పదునుగా సానబెట్టిన వాడి బాణాలతో, యుద్ధంలో ఆ శ్రేష్ఠ పురుషుడిని అతడు గుచ్చాడు.
2.70.5
कङ्कपत्रच्छदा बाणाश्चेदिराजधनुश्च्युताः ।
विविशुस्ते तदा कृष्णं भुजङ्गा इव पर्वतम् ॥ २.७०.५ ॥
చేదిరాజు విల్లు నుండి వెలువడిన, కొంగ ఈకలతో అలంకరించిన బాణాలు అప్పుడు కృష్ణుడిలోకి పాములు పర్వతంలోకి దూరినట్లు ప్రవేశించాయి.
2.70.6
नाददानस्य चैद्यस्य शरानत्यस्यतोपि वा ।
दधृशुर्विवरं केचिद्गतिं वायोरिवाम्बरे ॥ २.७०.६ ॥
చేదియుడు బాణాలు తీస్తూ నిరంతరం వేస్తున్నా, కొందరు వాటిలో ఎలాంటి ఖాళీని చూడలేదు, ఆకాశంలో గాలి గమనం కనిపించనట్లు.
2.70.7
चेदिराजमहामेधः शरजालाम्बुमांस्तदा ।
अभ्यवर्षद्धृषीकेशं पयोद इव पर्वतम् ॥ २.७०.७ ॥
అప్పుడు చేదిరాజు మహామేఘమై, బాణజాలమనే నీటితో నిండి, పర్వతంపై మేఘం వర్షించినట్లు హృషీకేశునిపై వర్షించాడు.
2.70.8
ततः शार्ङ्गममित्रघ्नः कृत्वा सशरमच्युतः ।
आबभाषे महबाहुः सुनीथं परवीरहा ॥ २.७०.८ ॥
అప్పుడు శత్రుఘ్నుడు, మహాబాహువు, పరవీరహా అయిన అచ్యుతుడు శార్ఙ్గాన్ని ఎత్తి బాణం సంధించి సునీథునితో మాట్లాడాడు.
2.70.9
अयं त्वं भामकस्तीक्ष्णश्चेदिराज महाशरः ।
भेत्तुमर्हति वेगेन महाशनिरिवाचलम् ॥ २.७०.९ ॥
చేదిరాజా, ఇదే నీ భామకుడు, తీక్ష్ణమైన మహాశరం; మహాశని పర్వతాన్ని వేగంగా చీల్చినట్లు ఇది చీల్చగలదు.
2.70.10
एवं ब्रुवति गोविन्दे ततश्चेदिपतिः पुनः ।
मुमोच निशितानन्यान्कृष्णं प्रति शरान्बहून् ॥ २.७०.१० ॥
గోవిందుడు ఇలా చెబుతుండగానే చేదిపతి మళ్ళీ కృష్ణునిపైకి పదునైన అనేక బాణాలు వదిలాడు.
2.70.11
अथ बाणार्दितः कृष्णः शार्ङ्गमायम्य दीप्तिमान् ।
मोच निशितान्बाणाञ्छतशोथ सहस्रशः ॥ २.७०.११ ॥
అప్పుడు బాణాలతో బాధపడిన దీప్తిమంతుడైన కృష్ణుడు శార్ఙ్గాన్ని లాగి వందలు వేలుగా పదునైన బాణాలను ప్రయోగించాడు.
2.70.12
ताञ्छरांस्तु स चिच्छेद शरवर्षैस्तु चेदिराट् ।
षड्भिश्चान्यैर्जघानाशु केशवं चेदिपुङ्गवः ॥ २.७०.१२ ॥
ఆ చేదిరాజు ఆ బాణాలను బాణవర్షంతో ఛేదించి, చేదిశ్రేష్ఠుడు ఆరు మరియు ఇతర బాణాలతో వెంటనే కేశవుణ్ణి కొట్టాడు.
2.70.13
ततोऽस्रं सहसा कृष्णः प्रमुमोच जगद्गुरुः ।
अस्त्रेण तन्महाबाहुर्वारयामास चेदिराट् ॥ २.७०.१३ ॥
అప్పుడు జగద్గురువైన కృష్ణుడు హఠాత్తుగా ఒక అస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు; మహాబాహువైన చేదిరాజు దానిని తన అస్త్రంతో అడ్డుకున్నాడు.
2.70.14
ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
सर्वतः समवाकीर्य शौरिं दामोदरं तदा ॥ २.७०.१४ ॥
అప్పుడు అతడు నూరువేల వంగిన కొనల బాణాలతో అన్ని వైపుల నుండి శౌరి దామోదరుని కప్పివేశాడు.
2.70.15
ननाद बलवान्क्रुद्धः शिशुपालः प्रतापवान् ।
इदं चोवाच संरब्धः केशवं परवीरहा ॥ २.७०.१५ ॥
బలవంతుడు, కుద్ధుడు, ప్రతాపవంతుడు అయిన శిశుపాలుడు గర్జించాడు; ఆవేశంతో శత్రువీరులను సంహరించే అతడు కేశవునితో ఇలా అన్నాడు.
2.70.16
अद्याङ्गं मामका बाणा भेत्स्यन्ति तव संयुगे ।
हत्वा त्वां समुतामात्यं पाण्डवांश्च तरस्विनः ॥ २.७०.१६ ॥
ఈ రోజు నా బాణాలు యుద్ధంలో నీ ప్రతి అవయవాన్ని చీల్చుతాయి; నిన్ను, నీ మంత్రులతో సహా, వేగవంతులైన పాండవులను చంపి.
2.70.17
अनृण्यमद्यय यास्यामि जरासन्धस्य धीमतः ।
कंसस्य केशिनश्चैव नरकस्य तथैव ह ॥ २.७०.१७ ॥
ఈ రోజు నేను బుద్ధిమంతుడైన జరాసంధుని, కంసుని, కేశిని, నరకుని ఋణం నుండి విముక్తుడనవుతాను.
2.70.18
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षः शिशुपालो जनार्दनम् ।
अदृश्यं शरवर्षेण सर्वतः स चकार ह ॥ २.७०.१८ ॥
ఇలా చెప్పి, కోపంతో ఎర్రబడిన కళ్లున్న శిశుపాలుడు బాణవర్షంతో జనార్దనుని అన్ని వైపులా కనబడకుండా చేశాడు.
2.70.19
ततोऽस्त्रेणैव चान्योन्यं निकृत्य च शरान्बहून् ।
शरवर्षैस्तदा चैद्यमन्तर्धातुं प्रचक्रमे ॥ २.७०.१९ ॥
అప్పుడు అస్త్రంతోనే ఒకరి అనేక బాణాలను ఒకరు ఛేదించి, అప్పుడు చైద్యుడు (శిశుపాలుడు) బాణవర్షంతో అంతర్ధానం కావడం ఆరంభించాడు.
2.70.20
अन्तर्धानगतौ वीरौ शुशुभाते महारथौ ।
तौ दृष्ट्वा सर्वभूतानि साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ २.७०.२० ॥
అంతర్ధానమైన ఆ ఇద్దరు వీర మహారథులు ప్రకాశించారు. వారిని చూసి సర్వ ప్రాణులు 'సాధు, సాధు' అని ప్రశంసించాయి.
2.70.21
न दृष्टपूर्वमस्माभिर्युद्धमीदृशकं पुरा ।
ततः कृष्णं जघानाशु शुशुपालस्त्रिभिः शरैः ॥ २.७०.२१ ॥
ఇలాంటి యుద్ధాన్ని మేము ఇంతకు ముందు చూడలేదు. అప్పుడు శిశుపాలుడు వేగంగా మూడు బాణాలతో కృష్ణుడిని కొట్టాడు.
2.70.22
कृष्णोऽपि बाणैर्विव्याध सुनीथं पञ्चभिर्युधि ।
ततः सुनीथं सप्तत्या नाराचैर्दयद्बली। ॥ २.७०.२२ ॥
కృష్ణుడు కూడా యుద్ధంలో ఐదు బాణాలతో సునీథుడిని గుచ్చాడు. అప్పుడు బలవంతుడు డెబ్బై నారాచ బాణాలతో సునీథుడిని కొట్టాడు.
2.70.23
ततोऽतिविद्धः कृष्णेन सुनीथः क्रोधमूर्छितः ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्वासुदेवं स्तनान्तरे ॥ २.७०.२३ ॥
అప్పుడు కృష్ణుడిచే తీవ్రంగా గాయపడిన సునీథుడు కోపంతో మూర్ఛితుడై వాసుదేవుడిని ఛాతీ మధ్యభాగంలో తీక్షణ బాణాలతో కొట్టాడు.
2.70.24
पुनः कृष्णं त्रिभिर्विद्ध्वा ननादावसरे नृपः ।
तोऽतिदारुणं युद्धं सहसा चक्रतुस्तदा ॥ २.७०.२४ ॥
మళ్ళీ రాజు సరైన సమయంలో మూడు బాణాలతో కృష్ణుడిని కొట్టి గర్జించాడు. అప్పుడు వారిద్దరూ అకస్మాత్తుగా అత్యంత భీకర యుద్ధం చేశారు.
2.70.25
नौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महागजौ ।
दंष्ट्राभिरिव पञ्चास्यौ चरणैरिव कुक्कुटौ ॥ २.७०.२५ ॥
రెండు పులులు గోళ్లతో, రెండు మహా గజాలు దంతాలతో, రెండు సింహాలు కోరలతో, రెండు కోళ్లు కాళ్లతో (పోరాడినట్లు),
2.70.26
दारयेतां शरैस्तीक्ष्णैरन्योन्यं युधि तावुभौ ।
ततो मुमुचतुः क्रुद्धौ शरवर्षमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
యుద్ధంలో వారిద్దరూ పదునైన బాణాలతో ఒకరినొకరు చీల్చుకున్నారు. అప్పుడు కోపంతో ఇద్దరూ అనుపమమైన బాణవర్షాన్ని కురిపించారు.
2.70.27
शरैरेव शराञ्छित्वा तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
चक्रातेऽस्त्रमयं युद्धं घोरं तदतिमानुषम् ॥ २.७०.२७ ॥
బాణాలతోనే బాణాలను ఛేదిస్తూ ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠులు అస్త్రమయమైన, భయంకరమైన, అతిమానుష యుద్ధం చేశారు.
2.70.28
आग्नेयमस्त्रं मुमुचे शिशुपालः प्रतापवान् ।
वारुणास्त्रेण तच्छ्रीघ्रं नाशयामास केशवः ॥ २.७०.२८ ॥
ప్రతాపవంతుడైన శిశుపాలుడు ఆగ్నేయాస్త్రాన్ని వదిలాడు. కేశవుడు దానిని వెంటనే వరుణాస్త్రంతో నాశనం చేశాడు.
2.70.29
कौबेरमस्त्रं सहसा चेदिराट् प्रमुमोच ह ।
रणैव सहसाऽनाशयत्तं जगत्प्रभुः ॥ २.७०.२९ ॥
చేదిరాజు అకస్మాత్తుగా కుబేరాస్త్రాన్ని వదిలాడు. జగత్ప్రభువు యుద్ధంలోనే వెంటనే దానిని నాశనం చేశాడు.
2.70.30
याम्यमस्त्रं ततः क्रुद्धो मुमुचे कालमोहितः ।
याम्येनैवास्त्रयोगेन याम्यमस्त्रं व्यनाशयत् ॥ २.७०.३० ॥
అప్పుడు కోపంతో, కాలమోహితుడై అతడు యమాస్త్రాన్ని వదిలాడు. యమాస్త్ర ప్రయోగంతోనే అతడు ఆ యమాస్త్రాన్ని నాశనం చేశాడు.
2.70.31
गान्धर्वेण च गान्धर्वं मानवं मानवेन च ।
वायव्येन च वायव्यं रौद्रं रौद्रेण चाभिभूः ॥ २.७०.३१ ॥
గాంధర్వాస్త్రంతో గాంధర్వాస్త్రాన్ని, మానవాస్త్రంతో మానవాస్త్రాన్ని, వాయవ్యంతో వాయవ్యాన్ని, రౌద్రంతో రౌద్రాన్ని ఆ విజేత ఎదుర్కొన్నాడు.
2.70.32
ऐन्द्रमैन्द्रेण भगवान्वैष्णवेन च वैष्णवम् ।
एवमस्त्राणि कुर्वाणौ युयुधाते महाबलौ ॥ २.७०.३२ ॥
ఐంద్రాస్త్రాన్ని ఐంద్రాస్త్రంతో, వైష్ణవాన్ని వైష్ణవంతో భగవంతుడు ఎదుర్కొన్నాడు; ఈ విధంగా అస్త్రాలు ప్రయోగిస్తూ ఆ ఇద్దరు మహాబలులు పోరాడారు.
2.70.33
ततो मायां विकुर्वाणो दमगोषसुतो बली ।
गदामुसलसंयुक्ताञ्छक्तितोमरसायकान् ॥ २.७०.३३ ॥
అప్పుడు మాయను సృష్టిస్తూ దమఘోషుని బలవంతుడైన కుమారుడు గద, ముసలములు, శక్తులు, తోమరములు, బాణాలను ప్రయోగించాడు.
2.70.34
परश्वथमुसण्डीश्च ववर्ष युधि केशवम् ।
अमोघास्त्रेण भगवान्नाशयामास केशिहा ॥ २.७०.३४ ॥
యుద్ధంలో కేశవునిపై గొడ్డళ్లు, ముసుండులను వర్షంలా కురిపించారు; అమోఘాస్త్రంతో కేశిని సంహరించిన భగవంతుడు వాటిని నశింపజేశాడు.
2.70.35
शिलावर्षं महाघोरं ववर्ष युधि चेदिराट् ।
वज्रास्त्रेणाभिसङ्क्रुद्धश्चूर्णं तदकरोत्प्रभुः ॥ २.७०.३५ ॥
యుద్ధంలో చేదిరాజు అతి భయంకరమైన రాళ్ల వర్షం కురిపించాడు; అత్యంత కోపంతో ఉన్న ప్రభువు వజ్రాస్త్రంతో వాటిని చూర్ణం చేశాడు.
2.70.36
जलवर्षं ततो घोरं व्यस़जच्चेदिपुङ्गवः ।
वायव्यास्त्रेण भगवान्व्याक्षिपच्छतशो हि तत् ॥ २.७०.३६ ॥
అప్పుడు చేదులలో శ్రేష్ఠుడు భయంకరమైన నీటి వర్షాన్ని వదిలాడు; భగవంతుడు వాయవ్యాస్త్రంతో దాన్ని వందలాది ముక్కలుగా చెదరగొట్టాడు.
2.70.37
निहत्य सर्वमायां वै सुनीतस्य जनार्दनः ।
स मुहूर्तं चकाराशु द्वन्द्वयुद्धं महारथः ॥ २.७०.३७ ॥
సునీతుని మాయలన్నింటినీ నాశనం చేసి, జనార్దనుడు వెంటనే ఒక ముహూర్తకాలం మహారథునిగా ద్వంద్వయుద్ధం చేశాడు.
2.70.38
स बाणयुद्धं कुर्वाणो भर्त्सयामास चेदिराट् ।
दमघोषसुतो धृष्टमुवाच यदुपुङ्गवम् ॥ २.७०.३८ ॥
బాణయుద్ధం చేస్తున్న చేదిరాజు (దమఘోషుని కుమారుడు) యాదవశ్రేష్ఠుని నిందించి ధైర్యంగా ఇలా అన్నాడు.
2.70.39
अद्य कृष्णमकृष्णं तु कुर्वन्तु मम सायकाः ।
इत्येवमुक्त्वा दुष्टात्मा शरवर्षं जनार्दने ॥ २.७०.३९ ॥
"ఈ రోజు నా బాణాలు కృష్ణుని అకృష్ణుడిగా చేయుగాక" అని పలికి, ఆ దుష్టాత్ముడు జనార్దనునిపై బాణవర్షం కురిపించాడు.
2.70.40
मुमोच पुरुषव्याघ्रो घोरं वै चेदिपुङ्गवः ।
शरसंङ्कृत्तगात्रस्तु क्षणेन यदुनन्दनः ॥ २.७०.४० ॥
చేదులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ నరవ్యాఘ్రుడు భయంకర బాణాలను ప్రయోగించాడు; కాని యదునందనుని శరీరం క్షణంలో బాణాలతో గాయపడింది.
2.70.41
रुधिरं परिसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः ।
न यन्ता न रथो वापि न चाश्वाः पर्वतोपमाः ॥ २.७०.४१ ॥
మదించిన ఏనుగులా రక్తం స్రవించింది; సారథి లేడు, రథమూ లేదు, పర్వతాల్లాంటి గుర్రాలూ కనిపించలేదు.
2.70.42
दृश्यन्ते शरसञ्छन्नाः केशवस्य महात्मनः ।
केशवं तदवस्थं तु दृष्ट्वा भूतानि चक्रुशुः ॥ २.७०.४२ ॥
మహాత్ముడైన కేశవుని శరీరం బాణాలతో కప్పబడినట్లు కనిపించింది; కేశవుని ఆ స్థితిని చూసి ప్రాణులు ఆర్తనాదాలు చేశాయి.
2.70.43
दारुकस्तु तदा प्राह कृष्णं यादवनन्दनम् ।
नेदृशो दृष्टपूर्वो हि सङ्ग्रामो वै पुरा मया ॥ २.७०.४३ ॥
అప్పుడు దారుకుడు యాదవుల ఆనందమైన కృష్ణునితో ఇలా అన్నాడు: "పూర్వం నేను ఇలాంటి యుద్ధాన్ని చూడలేదు."
2.70.44
स्थातव्यमिति तिष्ठामि त्वत्प्रभावेण माधव ।
अन्यथा न च मे प्राणा धरायेयुर्जनार्दन ॥ २.७०.४४ ॥
"స్థిరంగా నిలవాలి కాబట్టి నిలిచి ఉన్నాను, నీ ప్రభావంతో, ఓ మాధవా. లేకపోతే, ఓ జనార్దనా, నా ప్రాణాలు నిలవవు."
2.70.45
अतः सञ्चिन्त्य गोविन्द क्षिप्रमस्य वधं कुरु ।
एवमुक्तस्तु सूतेन केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७०.४५ ॥
"కాబట్టి, ఓ గోవిందా, ఆలోచించి వెంటనే వీని వధ చెయ్యి." సారథి ఇలా చెప్పగా కేశవుడు ఈ మాటలు అన్నాడు.
2.70.46
एष ह्यतिबलो दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा ।
रिपुः सुराणामभवद्वरदानेन गर्वितः ॥ २.७०.४६ ॥
"ఈ అతిబలవంతుడైన దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు పూర్వం వరం పొంది గర్వించి దేవతలకు శత్రువయ్యాడు."
2.70.47
तथाऽऽसीद्रावणो नाम राक्षसो ह्यतिवीर्यवान् ।
तेनैव बलवीर्येण बलं नागणयन्मम ॥ २.७०.४७ ॥
"అలాగే రావణుడు అనే అత్యంత పరాక్రమవంతుడైన రాక్షసుడు ఉండేవాడు; తన బలపరాక్రమాలతో అతడు నా బలాన్ని లెక్కచేయలేదు."
2.70.48
अहं मृत्युश्च भविता काले काले दुरात्मनः ।
न भेतव्यं तथा सूत नैष कश्चिन्मयि स्थिते ॥ २.७०.४८ ॥
"నేను కాలానుగుణంగా దుష్టులకు మృత్యువుగా ఉంటాను. కాబట్టి ఓ సారథీ, భయపడకు; నేను ఉన్నప్పుడు ఇతనికి ఏమీ కాదు."
2.70.49
इत्येवमुक्त्वा भगवान्ननर्द गरुडध्वजः ।
पाञ्चजन्यं महाशङ्खं पूरयामास केशवः ॥ २.७०.४९ ॥
ఇలా చెప్పి గరుడధ్వజుడైన భగవానుడు గర్జించాడు; కేశవుడు మహాశంఖం పాంచజన్యాన్ని పూరించాడు.
2.70.50
संमोहयित्वा भगवांश्चक्रं दिव्यं समाददे ।
चिच्छेद च सुनीथस्य शिरश्चक्रेण संयुगे ॥ २.७०.५० ॥
భగవానుడు అతడిని మోహింపజేసి దివ్యమైన చక్రాన్ని ధరించాడు; యుద్ధంలో ఆ చక్రంతో సునీథుని తల నరికాడు.
2.70.51
स पपात महाबाहुर्वज्राहत इवाचलः ।
ततश्चेदिपतेर्देहात्तेजोऽग्र्यं ददृशुर्नृपाः ॥ २.७०.५१ ॥
ఆ మహాబాహువు వజ్రాహతమైన పర్వతంలా పడిపోయాడు; అప్పుడు రాజులు చేదిపతి శరీరం నుండి శ్రేష్ఠమైన తేజస్సు వెలువడటం చూశారు.
2.70.52
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् ।
ततः कमलपत्राक्षं कृष्णं लोकनमस्कृतम्।
ववन्दे तत्तदा तेजो विवेश च नराधिप ॥ २.७०.५२ ॥
మహారాజా, ఆకాశం నుండి పైకి లేచే సూర్యుడిలా ఆ తేజస్సు ఎగసింది; అప్పుడు కమలపత్రాక్షుడూ లోకాలచే నమస్కరింపబడినవాడూ అయిన కృష్ణుని వందనం చేసి, ఆ తేజస్సు ఆయనలోనే ప్రవేశించింది, నరాధిపా.
2.70.53
तदद्भुतममन्यन्त दृष्ट्वा सर्वे महीक्षितः ।
यद्विवेश महाबाहुं तत्तेजः पुरुषोत्तमम् ॥ २.७०.५३ ॥
ఆ తేజస్సు మహాబాహువైన పురుషోత్తముని లోకి ప్రవేశించడం చూసి రాజులందరూ అది అద్భుతమని భావించారు.
2.70.54
अनभ्रे प्रववर्ष द्यौः पपात ज्वलिताशनिः ।
कृष्णेन निहते चैद्ये चचाल न वसुन्धरा ॥ २.७०.५४ ॥
మేఘం లేని ఆకాశం వర్షించింది; మండుతున్న పిడుగు పడింది; కృష్ణుని చేతిలో చైద్యుడు చంపబడినప్పటికీ భూమి కంపించలేదు.
2.70.55
ततः केचिन्महीपाला नाब्रुवंस्तत्र किञ्चन ।
अतीतवाक्पथे काले प्रेक्षमाणा जनार्दनम् ॥ २.७०.५५ ॥
అప్పుడు కొందరు రాజులు అక్కడ ఏమీ మాట్లాడలేదు; కాలం మాటకు అందని స్థితికి చేరగా, వారు జనార్దనుని చూస్తూ ఉండిపోయారు.
2.70.56
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नमर्षिताः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः ॥ २.७०.५६ ॥
కొందరు అసహనంతో చేతులతో చేతుల చివరలను రుద్దుకున్నారు; ఇతరులు కోపంతో మూర్ఛపోయినట్లై పళ్లతో పెదవులను కొరికారు.
2.70.57
रहश्च केचिद्वार्ष्णेयं प्रशशंसुर्नराधिपाः ।
केचिदेव सुसंरब्धा मध्यस्थास्त्वपरेऽभवन् ॥ २.७०.५७ ॥
కొందరు రాజులు రహస్యంగా వార్ష్ణేయుడైన కృష్ణుని పొగిడారు; కొందరు మిక్కిలి కోపోద్రిక్తులయ్యారు; ఇతరులు తటస్థంగా ఉండిపోయారు.
2.70.58
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्च महात्मानः पार्थिवाश्च महाबलाः।
शशंसुर्निर्वृताः सर्वे दृष्ट्वा कृष्णस्य विक्रमम् ॥ २.७०.५८ ॥
ఆనందించిన మహర్షులు కేశవుని వద్దకు వెళ్లి ఆయనను స్తుతించారు; బ్రాహ్మణులు, మహాత్ములు, మహాబలులైన రాజులు కూడా కృష్ణుని పరాక్రమాన్ని చూసి సంతృప్తితో అందరూ ఆయనను ప్రశంసించారు.
2.70.59
सदेवगन्धर्वगणा राजानो भुवि विश्रुताः ।
प्रणामं हि हृषीकेशे प्राकुर्वत महात्मनि ॥ २.७०.५९ ॥
దేవగంధర్వ గణాలతో కలిసి భూమిపై ప్రసిద్ధులైన రాజులు మహాత్ముడైన హృషీకేశునికి ప్రణామం చేశారు.
2.70.60
ये त्वासुरगणाः पक्षाः सम्भूताः क्षत्रिया इह ।
ते निन्दन्ति हृषीकेशं दुरात्मानो गतायुषः ॥ २.७०.६० ॥
కానీ ఇక్కడ అసురగణాల పక్షంలో జన్మించిన క్షత్రియులు — దుష్టచిత్తులు, ఆయుష్కాలం తీరినవారు — హృషీకేశుని నిందిస్తున్నారు.
2.70.61
प्रजापतिगणा ये तु मध्यस्थाश्च महात्मनि ।
ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च गन्धर्वोरगचारणाः ॥ २.७०.६१ ॥
ప్రజాపతి గణాలు, మహాత్ముని సమీపంలో ఉన్న బ్రహ్మర్షులు, సిద్ధులు, గంధర్వులు, ఉరగులు, చారణులు.
2.70.62
ते वै स्तुवन्ति गोविन्दं दिव्यैर्मङ्गलसंयुतैः ।
परस्परं च नृत्यन्ति गीतेन विविधेन च।
उपतिष्ठन्ति गोविन्दं प्रीतियुक्ता महात्मनि ॥ २.७०.६२ ॥
వారు దివ్యమైన మంగళ వచనాలతో గోవిందుని స్తుతించి, పరస్పరం నృత్యం చేసి, వివిధ గీతాలతో ప్రీతితో మహాత్ముడైన గోవిందుని సేవించారు.
2.70.63
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्चापि सुप्रीताः पाण्डवाश्च महाबलाः ॥ २.७०.६३ ॥
ఆనందించిన మహర్షులు కేశవుని వద్దకు వెళ్లి ఆయనను స్తుతించారు; బ్రాహ్మణులు కూడా అత్యంత ప్రీతి చెందారు, మహాబలులైన పాండవులూ అలాగే.
2.70.64
पाण्डवस्त्वब्रवीद्भातॄन्सत्कारेण महीपतिम् ।
दमघोषात्मजं शूरं संस्कारयत मा चिरम् ॥ २.७०.६४ ॥
అప్పుడు పాండవుడు (యుధిష్ఠిరుడు) సోదరులతో ఇలా అన్నాడు — 'దమఘోషుని శూరపుత్రుడైన ఈ రాజుకు గౌరవంతో వెంటనే సంస్కారం (అభిషేకం) చేయండి, ఆలస్యం చేయకండి.'
2.70.65
कुरुराजवचः श्रुत्वा भ्रातरस्ते त्वरान्विताः ।
तथा च कृतवन्तस्ते भ्रातुर्वै शासनं तदा ॥ २.७०.६५ ॥
కురురాజు మాటలు విని ఆ సోదరులు త్వరపడ్డారు; అప్పుడు వారు సోదరుని ఆజ్ఞను అలాగే నెరవేర్చారు.
2.70.66
चेदीनामाधिपत्ये च पुत्रं तस्याज्ञया हरेः ।
अभ्यषिञ्चत तं पार्थः सहितैर्वसुधाधिपैः ॥ २.७०.६६ ॥
హరి (కృష్ణుని) ఆజ్ఞతో, పార్థుడు (అర్జునుడు) ఇతర భూపతులతో కలిసి చేదుల ఆధిపత్యంపై ఆయన కుమారుని అభిషేకించాడు.