มหาภารตะ · อัธยายะ 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
ततो विष्फारयन्राजा महच्चैदिपतिर्धनुः ।
अभियास्यन्हृषीकेशमुवाच मधुसूदनम् ॥ २.७०.१ ॥
ครั้นนั้น พระราชาแห่งเจทิ ดึงคันธนูอันยิ่งใหญ่ให้ตึง เตรียมจะเข้าโจมตีพระหฤษีเกศ จึงตรัสกับพระมธุสูทน์
2.70.2
एकस्त्वमसि मे शत्रुस्तत्त्वां हत्वाऽद्य माधव ।
ततः सागरपर्यन्तां पालयिष्यामि मेदिनीम् ॥ २.७०.२ ॥
ท่านผู้เดียวคือศัตรูของเรา มาธพ เมื่อวันนี้เราได้ปลงชีพท่านแล้ว เราจะปกครองแผ่นดินที่มีมหาสมุทรเป็นขอบเขต
2.70.3
द्वैरथं काङ्क्षितं यद्वै तदिदं पर्युपस्थितम् ।
चिरस्य वत मे दिष्ट्या वासुदेव सह त्वया।
अद्य त्वां निहनिष्यामि भीष्मं च सह पाण्डवैः ॥ २.७०.३ ॥
การต่อสู้ตัวต่อตัวที่เรามุ่งหวังมานาน บัดนี้ได้มาถึงตรงหน้าแล้ว ข้าแต่วาสุเทพ โดยโชคดีของเรา วันนี้เราจะฆ่าท่านพร้อมกับภีษมะและเหล่าปาณฑพ
2.70.4
एवमुक्त्वा स तं बाणैर्निशितैरत्ततेजनैः ।
विव्याध युधि तीक्ष्णाग्रैश्चेदिराड्यपुङ्गवम् ॥ २.७०.४ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว เขาก็ยิงบุรุษผู้ประเสริฐนั้นในการรบด้วยลูกศรคมกล้าที่ลับจนแหลม ปลายแหลมคม
2.70.5
कङ्कपत्रच्छदा बाणाश्चेदिराजधनुश्च्युताः ।
विविशुस्ते तदा कृष्णं भुजङ्गा इव पर्वतम् ॥ २.७०.५ ॥
ลูกศรซึ่งมีขนนกกระสาเป็นปีก และถูกยิงจากคันธนูของพระราชาแห่งเจทิ ได้เข้าไปในพระกฤษณะ ดุจงูเข้าไปในภูเขา
2.70.6
नाददानस्य चैद्यस्य शरानत्यस्यतोपि वा ।
दधृशुर्विवरं केचिद्गतिं वायोरिवाम्बरे ॥ २.७०.६ ॥
แม้พระราชาแห่งเจทิจะหยิบลูกศรยิงไม่หยุดหย่อน บางคนก็มองไม่เห็นช่องว่างระหว่างลูกศรเหล่านั้น เหมือนมองไม่เห็นทางไปของลมบนท้องฟ้า
2.70.7
चेदिराजमहामेधः शरजालाम्बुमांस्तदा ।
अभ्यवर्षद्धृषीकेशं पयोद इव पर्वतम् ॥ २.७०.७ ॥
ครั้งนั้น พระราชาแห่งเจทิผู้เป็นดุจเมฆใหญ่ ที่เต็มไปด้วยน้ำคือตาข่ายลูกศร ได้โปรยลงบนพระหฤษีเกศ ดุจเมฆฝนโปรยลงบนภูเขา
2.70.8
ततः शार्ङ्गममित्रघ्नः कृत्वा सशरमच्युतः ।
आबभाषे महबाहुः सुनीथं परवीरहा ॥ २.७०.८ ॥
ครั้งนั้น พระอัจยุตะ ผู้ทำลายศัตรู ผู้มีพระพาหาใหญ่ ผู้สังหารวีรบุรุษของฝ่ายตรงข้าม ได้หยิบคันธนูศารงค์ พร้อมใส่ลูกศรแล้วตรัสกับสุนีถะ
2.70.9
अयं त्वं भामकस्तीक्ष्णश्चेदिराज महाशरः ।
भेत्तुमर्हति वेगेन महाशनिरिवाचलम् ॥ २.७०.९ ॥
นี่คือลูกศรของท่าน ข้าแต่พระราชาแห่งเจทิ ลูกศรใหญ่คมกล้าชื่อภามกะ มันสามารถแทงทะลุด้วยแรงพุ่ง ดุจสายฟ้าใหญ่ผ่าภูเขา
2.70.10
एवं ब्रुवति गोविन्दे ततश्चेदिपतिः पुनः ।
मुमोच निशितानन्यान्कृष्णं प्रति शरान्बहून् ॥ २.७०.१० ॥
เมื่อพระโควินทะตรัสดังนี้ พระราชาแห่งเจทิจึงปล่อยลูกศรคมกล้าอีกมากมายไปยังพระกฤษณะอีกครั้ง
2.70.11
अथ बाणार्दितः कृष्णः शार्ङ्गमायम्य दीप्तिमान् ।
मोच निशितान्बाणाञ्छतशोथ सहस्रशः ॥ २.७०.११ ॥
ครั้งนั้น พระกฤษณะผู้รุ่งโรจน์ ถูกลูกศรเบียดเบียน จึงง้างคันธนูศารงค์แล้วปล่อยลูกศรคมกล้านับร้อยและนับพัน
2.70.12
ताञ्छरांस्तु स चिच्छेद शरवर्षैस्तु चेदिराट् ।
षड्भिश्चान्यैर्जघानाशु केशवं चेदिपुङ्गवः ॥ २.७०.१२ ॥
แต่พระราชาแห่งเจทิตัดลูกศรเหล่านั้นด้วยฝนลูกศรของตน และบุรุษผู้ประเสริฐแห่งเจทิก็รีบยิงพระเกศวะด้วยหกลูกศรและลูกศรอื่นๆ
2.70.13
ततोऽस्रं सहसा कृष्णः प्रमुमोच जगद्गुरुः ।
अस्त्रेण तन्महाबाहुर्वारयामास चेदिराट् ॥ २.७०.१३ ॥
ครั้นนั้น พระกฤษณะผู้เป็นครูแห่งโลก ปล่อยอาวุธออกไปโดยฉับพลัน และพระราชาแห่งเจทิผู้มีพระพาหาใหญ่ ก็ยับยั้งอาวุธนั้นด้วยอาวุธของตน
2.70.14
ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
सर्वतः समवाकीर्य शौरिं दामोदरं तदा ॥ २.७०.१४ ॥
ครั้งนั้น ท่านด้วยลูกศรนับแสนที่มีข้อโค้งงอ ปกคลุมพระศౌรี ทามโมทระ จากทุกทิศ
2.70.15
ननाद बलवान्क्रुद्धः शिशुपालः प्रतापवान् ।
इदं चोवाच संरब्धः केशवं परवीरहा ॥ २.७०.१५ ॥
ศิศุปาละผู้มีพลังแข็งแกร่ง โกรธเกรี้ยว และทรงอานุภาพ คำรามขึ้น วีรบุรุษผู้สังหารศัตรูผู้โกรธจัดนั้นได้กล่าวคำนี้กับพระเกศวะ
2.70.16
अद्याङ्गं मामका बाणा भेत्स्यन्ति तव संयुगे ।
हत्वा त्वां समुतामात्यं पाण्डवांश्च तरस्विनः ॥ २.७०.१६ ॥
วันนี้ ลูกศรของเราจะแทงทุกอวัยวะของท่านในการรบ หลังจากที่เราได้สังหารท่านพร้อมกับเหล่าอำมาตย์ และปาณฑพผู้ว่องไวทั้งหลาย
2.70.17
अनृण्यमद्यय यास्यामि जरासन्धस्य धीमतः ।
कंसस्य केशिनश्चैव नरकस्य तथैव ह ॥ २.७०.१७ ॥
วันนี้ เราจะไปโดยไม่ติดหนี้แก่ชรสันธ์ผู้ฉลาด แก่กังสะ แก่เกศิน และแก่นรกะเช่นกัน
2.70.18
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षः शिशुपालो जनार्दनम् ।
अदृश्यं शरवर्षेण सर्वतः स चकार ह ॥ २.७०.१८ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว ศิศุปาละมีดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ ได้ทำให้พระชนารทนะหายไปจากการมองเห็นทุกทิศด้วยฝนลูกศร
2.70.19
ततोऽस्त्रेणैव चान्योन्यं निकृत्य च शरान्बहून् ।
शरवर्षैस्तदा चैद्यमन्तर्धातुं प्रचक्रमे ॥ २.७०.१९ ॥
ครั้งนั้น ทั้งสองฝ่ายตัดลูกศรมากมายของกันและกันด้วยอาวุธ แล้วบุตรของไจทยะ (ศิศุปาละ) ก็เริ่มทำให้ตนเองหายตัวไปด้วยฝนลูกศร
2.70.20
अन्तर्धानगतौ वीरौ शुशुभाते महारथौ ।
तौ दृष्ट्वा सर्वभूतानि साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ २.७०.२० ॥
วีรบุรุษและมหารถีทั้งสองที่หายตัวไปแล้วนั้นได้รุ่งเรืองสว่างไสว เมื่อสรรพสัตว์ทั้งปวงเห็นทั้งสองแล้ว ก็สรรเสริญว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว!"
2.70.21
न दृष्टपूर्वमस्माभिर्युद्धमीदृशकं पुरा ।
ततः कृष्णं जघानाशु शुशुपालस्त्रिभिः शरैः ॥ २.७०.२१ ॥
ไม่เคยมีใครในพวกเราเห็นการรบเช่นนี้มาก่อน แล้วศิศุปาละก็รีบยิงพระกฤษณะด้วยลูกศรสามดอก
2.70.22
कृष्णोऽपि बाणैर्विव्याध सुनीथं पञ्चभिर्युधि ।
ततः सुनीथं सप्तत्या नाराचैर्दयद्बली। ॥ २.७०.२२ ॥
พระกฤษณะก็ยิงสุนีถะในการรบด้วยลูกศรห้าดอก แล้วผู้มีกำลังมากนั้นก็ยิงสุนีถะด้วยลูกศรเหล็กเจ็ดสิบดอก
2.70.23
ततोऽतिविद्धः कृष्णेन सुनीथः क्रोधमूर्छितः ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्वासुदेवं स्तनान्तरे ॥ २.७०.२३ ॥
สุนีถะถูกพระกฤษณะยิงจนได้รับบาดเจ็บสาหัส ด้วยความโกรธจัดจึงยิงวาสุเทพด้วยลูกศรคมกล้าเข้ากลางอก
2.70.24
पुनः कृष्णं त्रिभिर्विद्ध्वा ननादावसरे नृपः ।
तोऽतिदारुणं युद्धं सहसा चक्रतुस्तदा ॥ २.७०.२४ ॥
กษัตริย์ยิงพระกฤษณะอีกสามดอกในจังหวะที่เหมาะ แล้วคำรามลั่น จากนั้นทั้งสองก็รบกันอย่างดุเดือดอย่างฉับพลัน
2.70.25
नौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महागजौ ।
दंष्ट्राभिरिव पञ्चास्यौ चरणैरिव कुक्कुटौ ॥ २.७०.२५ ॥
เหมือนเสือสองตัวต่อสู้กันด้วยเล็บ เหมือนช้างใหญ่สองเชือกด้วยงา เหมือนราชสีห์สองตัวด้วยเขี้ยว และเหมือนไก่ชนสองตัวด้วยเท้า
2.70.26
दारयेतां शरैस्तीक्ष्णैरन्योन्यं युधि तावुभौ ।
ततो मुमुचतुः क्रुद्धौ शरवर्षमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
ในการรบทั้งสองต่างฉีกกันด้วยลูกศรคมกล้า แล้วด้วยความโกรธ ทั้งสองก็ปล่อยฝนลูกศรที่ไม่มีใครเทียบได้ออกมา
2.70.27
शरैरेव शराञ्छित्वा तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
चक्रातेऽस्त्रमयं युद्धं घोरं तदतिमानुषम् ॥ २.७०.२७ ॥
ทั้งสองวีรบุรุษผู้เป็นเสมือนวัวกระทิงในหมู่มนุษย์ ใช้ลูกศรตัดลูกศรของกันและกัน แล้วดำเนินการรบอันน่าสะพรึงกลัวเต็มไปด้วยอาวุธทิพย์ ซึ่งเหนือธรรมดามนุษย์
2.70.28
आग्नेयमस्त्रं मुमुचे शिशुपालः प्रतापवान् ।
वारुणास्त्रेण तच्छ्रीघ्रं नाशयामास केशवः ॥ २.७०.२८ ॥
ศิศุปาละผู้ทรงอานุภาพปล่อยอาวุธแห่งไฟ เกศวะรีบทำลายมันด้วยอาวุธแห่งวรุณ
2.70.29
कौबेरमस्त्रं सहसा चेदिराट् प्रमुमोच ह ।
रणैव सहसाऽनाशयत्तं जगत्प्रभुः ॥ २.७०.२९ ॥
ราชาแห่งเจทิปล่อยอาวุธของกุเวรออกมาอย่างฉับพลัน แต่เจ้าแห่งโลกทำลายมันได้ในทันทีท่ามกลางการรบนั้นเอง
2.70.30
याम्यमस्त्रं ततः क्रुद्धो मुमुचे कालमोहितः ।
याम्येनैवास्त्रयोगेन याम्यमस्त्रं व्यनाशयत् ॥ २.७०.३० ॥
แล้วศิศุปาละผู้โกรธจัดและถูกกาลเวลาหลอกลวง ปล่อยอาวุธของยมออกมา พระกฤษณะใช้อาวุธของยมนั่นเองทำลายอาวุธของยมนั้น
2.70.31
गान्धर्वेण च गान्धर्वं मानवं मानवेन च ।
वायव्येन च वायव्यं रौद्रं रौद्रेण चाभिभूः ॥ २.७०.३१ ॥
ด้วยอาวุธคนธรรพ์ เขาตอบโต้อาวุธคนธรรพ์ ด้วยอาวุธของมนุษย์ตอบโต้อาวุธของมนุษย์ ด้วยอาวุธแห่งลมตอบโต้อาวุธแห่งลม และด้วยอาวุธดุร้ายตอบโต้อาวุธดุร้าย ผู้ทรงอานุภาพเอาชนะได้ทั้งหมด
2.70.32
ऐन्द्रमैन्द्रेण भगवान्वैष्णवेन च वैष्णवम् ।
एवमस्त्राणि कुर्वाणौ युयुधाते महाबलौ ॥ २.७०.३२ ॥
ด้วยอาวุธของพระอินทร์ พระผู้มีโชคตอบโต้อาวุธของพระอินทร์ และด้วยอาวุธของพระวิษณุ ตอบโต้อาวุธของพระวิษณุ ทั้งสองผู้มีกำลังมหาศาลต่อสู้กันต่อไปโดยใช้อาวุธเช่นนี้
2.70.33
ततो मायां विकुर्वाणो दमगोषसुतो बली ।
गदामुसलसंयुक्ताञ्छक्तितोमरसायकान् ॥ २.७०.३३ ॥
แล้วโอรสของทมโฆษะผู้มีกำลังก็สร้างมายากล ปล่อยกระบองและสากตำข้าว หอก ทวน และลูกศรออกมา
2.70.34
परश्वथमुसण्डीश्च ववर्ष युधि केशवम् ।
अमोघास्त्रेण भगवान्नाशयामास केशिहा ॥ २.७०.३४ ॥
ในการรบเขาได้ระดมขวานและค้อนใส่เกศวะ แต่พระผู้มีโชคผู้สังหารเกศินทำลายมันด้วยอาวุธที่ไม่มีวันพลาด
2.70.35
शिलावर्षं महाघोरं ववर्ष युधि चेदिराट् ।
वज्रास्त्रेणाभिसङ्क्रुद्धश्चूर्णं तदकरोत्प्रभुः ॥ २.७०.३५ ॥
ในการรบกษัตริย์แห่งเจทิได้โปรยพายุก้อนหินอันน่าสะพรึงกลัว เจ้าผู้ทรงอานุภาพโกรธจัดจึงทำลายมันเป็นผุยผงด้วยอาวุธวัชระ
2.70.36
जलवर्षं ततो घोरं व्यस़जच्चेदिपुङ्गवः ।
वायव्यास्त्रेण भगवान्व्याक्षिपच्छतशो हि तत् ॥ २.७०.३६ ॥
จากนั้นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เจทิก็ปล่อยฝนน้ำอันน่ากลัวออกมา พระผู้มีโชคใช้อาวุธแห่งลมกระจัดกระจายมันไปนับร้อยๆ
2.70.37
निहत्य सर्वमायां वै सुनीतस्य जनार्दनः ।
स मुहूर्तं चकाराशु द्वन्द्वयुद्धं महारथः ॥ २.७०.३७ ॥
หลังจากทำลายมายาทั้งหมดของสุนีตะแล้ว ชนารทนะก็รีบทำศึกประลองตัวต่อตัวเป็นเวลาครู่หนึ่งในฐานะมหารถี
2.70.38
स बाणयुद्धं कुर्वाणो भर्त्सयामास चेदिराट् ।
दमघोषसुतो धृष्टमुवाच यदुपुङ्गवम् ॥ २.७०.३८ ॥
กษัตริย์แห่งเจทิผู้เป็นโอรสของทมโฆษะ ขณะกำลังทำศึกด้วยการยิงธนู ได้ด่าว่าผู้ประเสริฐในหมู่ยาทพ และกล่าวถ้อยคำเหล่านี้อย่างกล้าหาญ
2.70.39
अद्य कृष्णमकृष्णं तु कुर्वन्तु मम सायकाः ।
इत्येवमुक्त्वा दुष्टात्मा शरवर्षं जनार्दने ॥ २.७०.३९ ॥
วันนี้ขอให้ลูกศรของข้าทำให้กฤษณะไม่เป็นกฤษณะ คนชั่วร้ายกล่าวดังนี้แล้วก็ระดมฝนลูกศรใส่ชนารทนะ
2.70.40
मुमोच पुरुषव्याघ्रो घोरं वै चेदिपुङ्गवः ।
शरसंङ्कृत्तगात्रस्तु क्षणेन यदुनन्दनः ॥ २.७०.४० ॥
วีรบุรุษในหมู่มนุษย์ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เจทิปล่อยลูกศรดุร้ายออกมา แต่ร่างของความยินดีแห่งยาทพก็ถูกลูกศรเสียบทะลุในพริบตาเดียว
2.70.41
रुधिरं परिसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः ।
न यन्ता न रथो वापि न चाश्वाः पर्वतोपमाः ॥ २.७०.४१ ॥
เลือดไหลออกมาเหมือนช้างตกมันที่คลุ้มคลั่ง ไม่มีสารถี ไม่มีรถ และไม่มีม้าที่ใหญ่เหมือนภูเขาปรากฏให้เห็นเลย
2.70.42
दृश्यन्ते शरसञ्छन्नाः केशवस्य महात्मनः ।
केशवं तदवस्थं तु दृष्ट्वा भूतानि चक्रुशुः ॥ २.७०.४२ ॥
พระเกศวะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ถูกลูกศรปกคลุมจนมองเห็นได้ เมื่อเห็นพระเกศวะอยู่ในสภาพเช่นนั้น สรรพสัตว์ต่างก็ร้องโวยวาย
2.70.43
दारुकस्तु तदा प्राह कृष्णं यादवनन्दनम् ।
नेदृशो दृष्टपूर्वो हि सङ्ग्रामो वै पुरा मया ॥ २.७०.४३ ॥
ครั้งนั้นทารุกะกล่าวกับพระกฤษณะ ผู้เป็นที่รื่นรมย์ของยาทพ ว่า "ข้าพเจ้าไม่เคยเห็นการสงครามเช่นนี้มาก่อนเลย"
2.70.44
स्थातव्यमिति तिष्ठामि त्वत्प्रभावेण माधव ।
अन्यथा न च मे प्राणा धरायेयुर्जनार्दन ॥ २.७०.४४ ॥
"ข้าพเจ้ายืนหยัดอยู่ได้ก็เพราะอำนาจของพระองค์ ข้าแต่พระมาธวะ มิฉะนั้นลมปราณของข้าพเจ้าคงไม่อยู่ในร่างนี้ ข้าแต่พระชนารทนะ"
2.70.45
अतः सञ्चिन्त्य गोविन्द क्षिप्रमस्य वधं कुरु ।
एवमुक्तस्तु सूतेन केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७०.४५ ॥
"เพราะเหตุนั้น ข้าแต่พระโควินทะ ขอทรงพิจารณาแล้วรีบทำให้เขาสิ้นชีวิตเถิด" เมื่อสารถีกล่าวเช่นนี้แล้ว พระเกศวะจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้
2.70.46
एष ह्यतिबलो दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा ।
रिपुः सुराणामभवद्वरदानेन गर्वितः ॥ २.७०.४६ ॥
"ทไกตยผู้มีกำลังมหาศาลนามว่าหิรัณยกศิปุนี้ เมื่อก่อนเคยเป็นศัตรูของเหล่าเทพ เพราะความหยิ่งยโสจากพรที่ได้รับ"
2.70.47
तथाऽऽसीद्रावणो नाम राक्षसो ह्यतिवीर्यवान् ।
तेनैव बलवीर्येण बलं नागणयन्मम ॥ २.७०.४७ ॥
"ในทำนองเดียวกัน ยังมีรากษสนามว่าราวณะ ผู้มีพลานุภาพยิ่งใหญ่ ด้วยกำลังและอานุภาพของเขาเพียงอย่างเดียว เขาจึงมิได้เห็นอำนาจของเราอยู่ในสายตา"
2.70.48
अहं मृत्युश्च भविता काले काले दुरात्मनः ।
न भेतव्यं तथा सूत नैष कश्चिन्मयि स्थिते ॥ २.७०.४८ ॥
"เราจะเป็นความตายของผู้มีจิตชั่วร้ายเมื่อถึงเวลาแล้วแล้วอีก ข้าแต่สารถี เพราะฉะนั้นอย่ากลัวเลย ตราบใดที่เรายังยืนอยู่ ไม่มีผู้ใดในที่นี้จะทำอันตรายท่านได้"
2.70.49
इत्येवमुक्त्वा भगवान्ननर्द गरुडध्वजः ।
पाञ्चजन्यं महाशङ्खं पूरयामास केशवः ॥ २.७०.४९ ॥
เมื่อตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้าผู้มีธงครุฑก็คำรามขึ้น และพระเกศวะก็เป่าสังข์ใหญ่ปาญจชันยะจนดังกึกก้อง
2.70.50
संमोहयित्वा भगवांश्चक्रं दिव्यं समाददे ।
चिच्छेद च सुनीथस्य शिरश्चक्रेण संयुगे ॥ २.७०.५० ॥
พระผู้เป็นเจ้าทรงทำให้เขาหลงงงงวย แล้วทรงหยิบจักรทิพย์ขึ้นมา และในการรบนั้น ทรงตัดศีรษะของสุนีถะด้วยจักร
2.70.51
स पपात महाबाहुर्वज्राहत इवाचलः ।
ततश्चेदिपतेर्देहात्तेजोऽग्र्यं ददृशुर्नृपाः ॥ २.७०.५१ ॥
เขาซึ่งมีแขนอันทรงพลังล้มลงเหมือนภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาด จากนั้นบรรดากษัตริย์ได้เห็นรัศมีอันเลิศออกจากร่างของเจ้าแห่งเจทิ
2.70.52
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् ।
ततः कमलपत्राक्षं कृष्णं लोकनमस्कृतम्।
ववन्दे तत्तदा तेजो विवेश च नराधिप ॥ २.७०.५२ ॥
ข้าแต่มหาราช รัศมีนั้นพุ่งขึ้นเหมือนดวงอาทิตย์ที่ลอยขึ้นจากท้องฟ้า แล้วรัศมีนั้นก็ถวายความนอบน้อมแด่พระกฤษณะ ผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว ผู้เป็นที่เคารพของโลกทั้งปวง จากนั้นก็เข้าไปในพระองค์ ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์
2.70.53
तदद्भुतममन्यन्त दृष्ट्वा सर्वे महीक्षितः ।
यद्विवेश महाबाहुं तत्तेजः पुरुषोत्तमम् ॥ २.७०.५३ ॥
กษัตริย์ทั้งปวงเมื่อเห็นรัศมีนั้นเข้าไปในบุรุษสูงสุดผู้มีแขนอันทรงพลัง ต่างก็คิดว่านั่นเป็นเรื่องอัศจรรย์
2.70.54
अनभ्रे प्रववर्ष द्यौः पपात ज्वलिताशनिः ।
कृष्णेन निहते चैद्ये चचाल न वसुन्धरा ॥ २.७०.५४ ॥
ท้องฟ้าตกฝนทั้งที่ไร้เมฆ และสายฟ้าที่ลุกโชนก็ฟาดลงมา แต่เมื่อไจทยะถูกพระกฤษณะสังหาร แผ่นดินก็มิได้สั่นสะเทือนแต่อย่างใด
2.70.55
ततः केचिन्महीपाला नाब्रुवंस्तत्र किञ्चन ।
अतीतवाक्पथे काले प्रेक्षमाणा जनार्दनम् ॥ २.७०.५५ ॥
ครั้งนั้นกษัตริย์บางพระองค์มิได้กล่าวสิ่งใดออกมา เพราะเวลาได้ล่วงเลยเกินกว่าที่จะเอ่ยวาจา และพวกเขาต่างจ้องมองพระชนารทนะ
2.70.56
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नमर्षिताः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः ॥ २.७०.५६ ॥
บางพระองค์ด้วยความขุ่นเคืองจึงถูปลายนิ้วมือข้างหนึ่งกับอีกข้างหนึ่ง บางพระองค์ด้วยความโกรธจนหมดสติ จึงกัดริมฝีปากด้วยฟัน
2.70.57
रहश्च केचिद्वार्ष्णेयं प्रशशंसुर्नराधिपाः ।
केचिदेव सुसंरब्धा मध्यस्थास्त्वपरेऽभवन् ॥ २.७०.५७ ॥
กษัตริย์บางพระองค์ชื่นชมพระกฤษณะ ผู้สืบเชื้อสายวฤษณี อย่างเป็นการส่วนพระองค์ บางพระองค์กลับโกรธจัด และบางพระองค์ก็วางตนเป็นกลาง
2.70.58
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्च महात्मानः पार्थिवाश्च महाबलाः।
शशंसुर्निर्वृताः सर्वे दृष्ट्वा कृष्णस्य विक्रमम् ॥ २.७०.५८ ॥
เหล่ามหาฤๅษีผู้ยินดีได้เข้าไปหาพระเกศวะ พลางสรรเสริญพระองค์ ส่วนพราหมณ์ผู้มีจิตใจสูงส่งและกษัตริย์ผู้มีกำลังมหาศาล ต่างก็พอใจ และเมื่อได้เห็นความกล้าหาญของพระกฤษณะแล้ว ต่างก็พากันสรรเสริญ
2.70.59
सदेवगन्धर्वगणा राजानो भुवि विश्रुताः ।
प्रणामं हि हृषीकेशे प्राकुर्वत महात्मनि ॥ २.७०.५९ ॥
พร้อมด้วยหมู่เทพและคนธรรพ์ บรรดากษัตริย์ผู้มีชื่อเสียงในโลกได้ถวายความนอบน้อมแด่พระหฤษีเกศะ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
2.70.60
ये त्वासुरगणाः पक्षाः सम्भूताः क्षत्रिया इह ।
ते निन्दन्ति हृषीकेशं दुरात्मानो गतायुषः ॥ २.७०.६० ॥
ส่วนกษัตริย์ที่เกิดในโลกนี้และอยู่ฝ่ายหมู่อสูร ผู้มีจิตใจชั่วร้ายและถึงคราวสิ้นอายุขัย ต่างก็ดูหมิ่นพระหฤษีเกศะ
2.70.61
प्रजापतिगणा ये तु मध्यस्थाश्च महात्मनि ।
ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च गन्धर्वोरगचारणाः ॥ २.७०.६१ ॥
บรรดาคณะของพระประชาบดี และพวกพรหมฤๅษี สิทธะ คนธรรพ์ นาค และจารณะ ผู้ยืนอยู่ใกล้พระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
2.70.62
ते वै स्तुवन्ति गोविन्दं दिव्यैर्मङ्गलसंयुतैः ।
परस्परं च नृत्यन्ति गीतेन विविधेन च।
उपतिष्ठन्ति गोविन्दं प्रीतियुक्ता महात्मनि ॥ २.७०.६२ ॥
พวกเขาสรรเสริญพระโควินทะด้วยถ้อยคำอันเป็นทิพย์และเป็นมงคล ต่างร่ายรำร่วมกันและขับร้องเพลงหลากหลายแบบ ด้วยความปีติยินดี พวกเขาเข้าเฝ้ารับใช้พระโควินทะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่
2.70.63
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्चापि सुप्रीताः पाण्डवाश्च महाबलाः ॥ २.७०.६३ ॥
มหาฤๅษีผู้ปีติยินดีเดินไปหาพระเกศวะ พลางสรรเสริญพระองค์ พราหมณ์ทั้งหลายก็ปีติยินดียิ่งนัก และปาณฑพผู้มีกำลังมหาศาลก็เช่นกัน
2.70.64
पाण्डवस्त्वब्रवीद्भातॄन्सत्कारेण महीपतिम् ।
दमघोषात्मजं शूरं संस्कारयत मा चिरम् ॥ २.७०.६४ ॥
ฝ่ายปาณฑพ (ยุธิษฐิระ) จึงกล่าวกับพี่น้องว่า จงให้เกียรติเจ้าแผ่นดินนี้ คือบุตรผู้กล้าหาญของท้าวทมโฆษ และรีบให้ทำพิธีอภิเษกโดยไม่ชักช้า
2.70.65
कुरुराजवचः श्रुत्वा भ्रातरस्ते त्वरान्विताः ।
तथा च कृतवन्तस्ते भ्रातुर्वै शासनं तदा ॥ २.७०.६५ ॥
เมื่อได้ฟังพระดำรัสของกษัตริย์แห่งกุรุ พี่น้องเหล่านั้นก็รีบเร่งไป และได้ทำตามคำสั่งของพี่ชายในทันที
2.70.66
चेदीनामाधिपत्ये च पुत्रं तस्याज्ञया हरेः ।
अभ्यषिञ्चत तं पार्थः सहितैर्वसुधाधिपैः ॥ २.७०.६६ ॥
ตามพระบัญชาของพระหริ ปารถะ (อรชุน) พร้อมด้วยเจ้าแผ่นดินทั้งหลาย ได้อภิเษกบุตรของท้าวทมโฆษให้ขึ้นครองความเป็นใหญ่เหนือเจ้าเมืองเจทิ