ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.70
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.70.1
ततो विष्फारयन्राजा महच्चैदिपतिर्धनुः ।
अभियास्यन्हृषीकेशमुवाच मधुसूदनम् ॥ २.७०.१ ॥
ਤਦ ਚੇਦੀਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.70.2
एकस्त्वमसि मे शत्रुस्तत्त्वां हत्वाऽद्य माधव ।
ततः सागरपर्यन्तां पालयिष्यामि मेदिनीम् ॥ २.७०.२ ॥
ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਵੈਰੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਅੱਜ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
2.70.3
द्वैरथं काङ्क्षितं यद्वै तदिदं पर्युपस्थितम् ।
चिरस्य वत मे दिष्ट्या वासुदेव सह त्वया।
अद्य त्वां निहनिष्यामि भीष्मं च सह पाण्डवैः ॥ २.७०.३ ॥
ਜਿਸ ਦੁਵੰਦੀ ਯੁੱਧ ਦੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਚਿਰ ਤੋਂ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਨਾਲ ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਸਮੇਤ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।
2.70.4
एवमुक्त्वा स तं बाणैर्निशितैरत्ततेजनैः ।
विव्याध युधि तीक्ष्णाग्रैश्चेदिराड्यपुङ्गवम् ॥ २.७०.४ ॥
ਏਦਾਂ ਆਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਿੱਖੇ, ਧਾਰਦਾਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
2.70.5
कङ्कपत्रच्छदा बाणाश्चेदिराजधनुश्च्युताः ।
विविशुस्ते तदा कृष्णं भुजङ्गा इव पर्वतम् ॥ २.७०.५ ॥
ਚੇਦੀਰਾਜ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਬਗਲੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਬਾਣ ਉਸ ਵੇਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਵੇਂ ਧਸ ਗਏ ਜਿਵੇਂ ਸੱਪ ਪਰਬਤ ਵਿੱਚ ਵੜਦੇ ਹਨ।
2.70.6
नाददानस्य चैद्यस्य शरानत्यस्यतोपि वा ।
दधृशुर्विवरं केचिद्गतिं वायोरिवाम्बरे ॥ २.७०.६ ॥
ਚੇਦਿਰਾਜ ਬਾਣ ਲੈ ਕੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਕਈਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾੜ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਦੀ ਚਾਲ ਦਿੱਸਦੀ ਨਹੀਂ।
2.70.7
चेदिराजमहामेधः शरजालाम्बुमांस्तदा ।
अभ्यवर्षद्धृषीकेशं पयोद इव पर्वतम् ॥ २.७०.७ ॥
ਤਦ ਚੇਦਿਰਾਜ ਮਹਾਮੇਘ ਵਾਂਗ, ਬਾਣਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਰੂਪੀ ਜਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਮੇਘ ਵਾਂਗ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਵਰਸਿਆ।
2.70.8
ततः शार्ङ्गममित्रघ्नः कृत्वा सशरमच्युतः ।
आबभाषे महबाहुः सुनीथं परवीरहा ॥ २.७०.८ ॥
ਫਿਰ ਵੈਰੀ-ਘਾਤੀ, ਮਹਾਬਾਹੂ, ਪਰਵੀਰਹਾ ਅਚਯੁਤ ਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਬਾਣ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਅਤੇ ਸੁਨੀਥ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
2.70.9
अयं त्वं भामकस्तीक्ष्णश्चेदिराज महाशरः ।
भेत्तुमर्हति वेगेन महाशनिरिवाचलम् ॥ २.७०.९ ॥
ਚੇਦਿਰਾਜ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਭਾਮਕ, ਤਿੱਖਾ ਮਹਾਸ਼ਰ ਹੈ; ਮਹਾਵਜ੍ਰ ਜਿਵੇਂ ਵੇਗ ਨਾਲ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਇਹ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।
2.70.10
एवं ब्रुवति गोविन्दे ततश्चेदिपतिः पुनः ।
मुमोच निशितानन्यान्कृष्णं प्रति शरान्बहून् ॥ २.७०.१० ॥
ਗੋਵਿੰਦ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ ਕਿ ਚੇਦਿਪਤੀ ਨੇ ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵੱਲ ਤਿੱਖੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
2.70.11
अथ बाणार्दितः कृष्णः शार्ङ्गमायम्य दीप्तिमान् ।
मोच निशितान्बाणाञ्छतशोथ सहस्रशः ॥ २.७०.११ ॥
ਫਿਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋਏ ਦੀਪਤੀਮਾਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਖਿੱਚ ਕੇ ਸੈਂਕੜੇ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
2.70.12
ताञ्छरांस्तु स चिच्छेद शरवर्षैस्तु चेदिराट् ।
षड्भिश्चान्यैर्जघानाशु केशवं चेदिपुङ्गवः ॥ २.७०.१२ ॥
ਉਸ ਚੇਦਿਰਾਜ ਨੇ ਉਹ ਬਾਣ ਸ਼ਰਵਰਖਾ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ; ਚੇਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਛੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਝਟਪਟ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
2.70.13
ततोऽस्रं सहसा कृष्णः प्रमुमोच जगद्गुरुः ।
अस्त्रेण तन्महाबाहुर्वारयामास चेदिराट् ॥ २.७०.१३ ॥
ਤਦ ਜਗਦ੍ਗੁਰੂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ; ਮਹਾਬਾਹੂ ਚੇਦਿਰਾਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
2.70.14
ततः शतसहस्रेण शराणां नतपर्वणाम् ।
सर्वतः समवाकीर्य शौरिं दामोदरं तदा ॥ २.७०.१४ ॥
ਤਦ ਉਸਨੇ ਸੌ ਹਜ਼ਾਰ ਝੁਕੇ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸ਼ੌਰੀ ਦਾਮੋਦਰ ਨੂੰ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
2.70.15
ननाद बलवान्क्रुद्धः शिशुपालः प्रतापवान् ।
इदं चोवाच संरब्धः केशवं परवीरहा ॥ २.७०.१५ ॥
ਬਲਵਾਨ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਗਰਜਿਆ; ਰੋਹ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਇਹ ਆਖਿਆ।
2.70.16
अद्याङ्गं मामका बाणा भेत्स्यन्ति तव संयुगे ।
हत्वा त्वां समुतामात्यं पाण्डवांश्च तरस्विनः ॥ २.७०.१६ ॥
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਬਾਣ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਹਰ ਅੰਗ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣਗੇ; ਤੈਨੂੰ, ਤੇਰੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਫੁਰਤੀਲੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ।
2.70.17
अनृण्यमद्यय यास्यामि जरासन्धस्य धीमतः ।
कंसस्य केशिनश्चैव नरकस्य तथैव ह ॥ २.७०.१७ ॥
ਅੱਜ ਮੈਂ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਜਰਾਸੰਧ, ਕੰਸ, ਕੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਨਰਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵਾਂਗਾ।
2.70.18
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षः शिशुपालो जनार्दनम् ।
अदृश्यं शरवर्षेण सर्वतः स चकार ह ॥ २.७०.१८ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.19
ततोऽस्त्रेणैव चान्योन्यं निकृत्य च शरान्बहून् ।
शरवर्षैस्तदा चैद्यमन्तर्धातुं प्रचक्रमे ॥ २.७०.१९ ॥
ਫਿਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣ ਕੱਟ ਕੇ, ਤਦ ਚੈਦਯ (ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ) ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
2.70.20
अन्तर्धानगतौ वीरौ शुशुभाते महारथौ ।
तौ दृष्ट्वा सर्वभूतानि साधुसाध्वित्यपूजयन् ॥ २.७०.२० ॥
ਅੰਤਰਧਾਨ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੇ 'ਸਾਧੂ, ਸਾਧੂ' ਕਹਿ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ।
2.70.21
न दृष्टपूर्वमस्माभिर्युद्धमीदृशकं पुरा ।
ततः कृष्णं जघानाशु शुशुपालस्त्रिभिः शरैः ॥ २.७०.२१ ॥
ਅਸਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੁੱਧ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ।
2.70.22
कृष्णोऽपि बाणैर्विव्याध सुनीथं पञ्चभिर्युधि ।
ततः सुनीथं सप्तत्या नाराचैर्दयद्बली। ॥ २.७०.२२ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਨੀਥ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ। ਫਿਰ ਬਲਵਾਨ ਨੇ ਸੱਤਰ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਨੀਥ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ।
2.70.23
ततोऽतिविद्धः कृष्णेन सुनीथः क्रोधमूर्छितः ।
विव्याध निशितैर्बाणैर्वासुदेवं स्तनान्तरे ॥ २.७०.२३ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੁਨੀਥ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੂਰਛਿਤ ਹੋ ਕੇ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗਾ।
2.70.24
पुनः कृष्णं त्रिभिर्विद्ध्वा ननादावसरे नृपः ।
तोऽतिदारुणं युद्धं सहसा चक्रतुस्तदा ॥ २.७०.२४ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜੇ ਨੇ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗਰਜਨਾ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
2.70.25
नौ नखैरिव शार्दूलौ दन्तैरिव महागजौ ।
दंष्ट्राभिरिव पञ्चास्यौ चरणैरिव कुक्कुटौ ॥ २.७०.२५ ॥
ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਬਾਘ ਨਹੁੰਆਂ ਨਾਲ, ਦੋ ਮਹਾਗਜ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਦੋ ਸ਼ੇਰ ਦਾੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ, ਦੋ ਕੁੱਕੜ ਪੰਜਿਆਂ ਨਾਲ ਲੜਦੇ ਹਨ,
2.70.26
दारयेतां शरैस्तीक्ष्णैरन्योन्यं युधि तावुभौ ।
ततो मुमुचतुः क्रुद्धौ शरवर्षमनुत्तमम् ॥ २.७०.२६ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਚੀਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
2.70.27
शरैरेव शराञ्छित्वा तावुभौ पुरुषर्षभौ ।
चक्रातेऽस्त्रमयं युद्धं घोरं तदतिमानुषम् ॥ २.७०.२७ ॥
ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਤੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟ ਕੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਸਤ੍ਰਮਈ, ਭਿਆਨਕ, ਅਤਿ-ਮਾਨੁਖੀ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
2.70.28
आग्नेयमस्त्रं मुमुचे शिशुपालः प्रतापवान् ।
वारुणास्त्रेण तच्छ्रीघ्रं नाशयामास केशवः ॥ २.७०.२८ ॥
ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ਼ਿਸ਼ੁਪਾਲ ਨੇ ਆਗਨੇਯ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰੁਣ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.29
कौबेरमस्त्रं सहसा चेदिराट् प्रमुमोच ह ।
रणैव सहसाऽनाशयत्तं जगत्प्रभुः ॥ २.७०.२९ ॥
ਚੇਦੀਰਾਜ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਕੁਬੇਰ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਉਸਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.30
याम्यमस्त्रं ततः क्रुद्धो मुमुचे कालमोहितः ।
याम्येनैवास्त्रयोगेन याम्यमस्त्रं व्यनाशयत् ॥ २.७०.३० ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧੀ ਅਤੇ ਕਾਲ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋਏ ਉਸਨੇ ਯਮ ਦਾ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ। ਯਮ ਦੇ ਹੀ ਅਸਤ੍ਰ-ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸਨੇ ਉਸ ਯਮ ਅਸਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.31
गान्धर्वेण च गान्धर्वं मानवं मानवेन च ।
वायव्येन च वायव्यं रौद्रं रौद्रेण चाभिभूः ॥ २.७०.३१ ॥
ਗੰਧਰਵ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੰਧਰਵ ਅਸਤ੍ਰ, ਮਾਨਵ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਨਵ ਅਸਤ੍ਰ, ਵਾਯਵਯ ਨਾਲ ਵਾਯਵਯ ਅਤੇ ਰੌਦ੍ਰ ਨਾਲ ਰੌਦ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਜੇਤੂ ਨੇ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
2.70.32
ऐन्द्रमैन्द्रेण भगवान्वैष्णवेन च वैष्णवम् ।
एवमस्त्राणि कुर्वाणौ युयुधाते महाबलौ ॥ २.७०.३२ ॥
ਐਂਦ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਐਂਦ੍ਰ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਨਾਲ ਵੈਸ਼ਣਵ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕੱਟਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਬਲੀ ਲੜੇ।
2.70.33
ततो मायां विकुर्वाणो दमगोषसुतो बली ।
गदामुसलसंयुक्ताञ्छक्तितोमरसायकान् ॥ २.७०.३३ ॥
ਫਿਰ ਮਾਇਆ ਰਚਦੇ ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਗਦਾ, ਮੂਸਲ, ਸ਼ਕਤੀ, ਤੋਮਰ ਅਤੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
2.70.34
परश्वथमुसण्डीश्च ववर्ष युधि केशवम् ।
अमोघास्त्रेण भगवान्नाशयामास केशिहा ॥ २.७०.३४ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਉੱਤੇ ਪਰਸ਼ੂ ਅਤੇ ਮੁਸੁੰਡੀਆਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਅਮੋਘ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕੇਸ਼ੀਹਾ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.35
शिलावर्षं महाघोरं ववर्ष युधि चेदिराट् ।
वज्रास्त्रेणाभिसङ्क्रुद्धश्चूर्णं तदकरोत्प्रभुः ॥ २.७०.३५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੇਦਿਰਾਜ ਨੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਪੱਥਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਜ੍ਰ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਚੂਰ-ਚੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.36
जलवर्षं ततो घोरं व्यस़जच्चेदिपुङ्गवः ।
वायव्यास्त्रेण भगवान्व्याक्षिपच्छतशो हि तत् ॥ २.७०.३६ ॥
ਫਿਰ ਚੇਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਜਲ-ਵਰਖਾ ਛੱਡੀ; ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਾਯਵਯ ਅਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸੈਂਕੜੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਿਲਾਰ ਦਿੱਤਾ।
2.70.37
निहत्य सर्वमायां वै सुनीतस्य जनार्दनः ।
स मुहूर्तं चकाराशु द्वन्द्वयुद्धं महारथः ॥ २.७०.३७ ॥
ਸੁਨੀਤ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਨਸ਼ਟ ਕਰਕੇ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਮੁਹੂਰਤ ਤੱਕ ਮਹਾਰਥੀ ਵਾਂਗ ਦਵੰਦ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ।
2.70.38
स बाणयुद्धं कुर्वाणो भर्त्सयामास चेदिराट् ।
दमघोषसुतो धृष्टमुवाच यदुपुङ्गवम् ॥ २.७०.३८ ॥
ਬਾਣ-ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ ਚੇਦੀਰਾਜ (ਦਮਘੋਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ) ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਅਤੇ ਢੀਠਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਕਿਹਾ।
2.70.39
अद्य कृष्णमकृष्णं तु कुर्वन्तु मम सायकाः ।
इत्येवमुक्त्वा दुष्टात्मा शरवर्षं जनार्दने ॥ २.७०.३९ ॥
"ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਅਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਕਰ ਦੇਣ" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ-ਆਤਮਾ ਨੇ ਜਨਾਰਦਨ ਉੱਤੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
2.70.40
मुमोच पुरुषव्याघ्रो घोरं वै चेदिपुङ्गवः ।
शरसंङ्कृत्तगात्रस्तु क्षणेन यदुनन्दनः ॥ २.७०.४० ॥
ਚੇਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘ੍ਰ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਛੱਡੇ; ਪਰ ਯਦੁਨੰਦਨ ਦਾ ਸਰੀਰ ਪਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
2.70.41
रुधिरं परिसुस्राव मदं मत्त इव द्विपः ।
न यन्ता न रथो वापि न चाश्वाः पर्वतोपमाः ॥ २.७०.४१ ॥
ਮਦਮਸਤ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਲਹੂ ਵਗ ਤੁਰਿਆ; ਨਾ ਸਾਰਥੀ, ਨਾ ਰਥ, ਨਾ ਹੀ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਘੋੜੇ ਦਿੱਸੇ।
2.70.42
दृश्यन्ते शरसञ्छन्नाः केशवस्य महात्मनः ।
केशवं तदवस्थं तु दृष्ट्वा भूतानि चक्रुशुः ॥ २.७०.४२ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਕੇਸ਼ਵ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਹੋਏ ਦਿਸੇ; ਉਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਜੀਵ ਚੀਕ ਉੱਠੇ।
2.70.43
दारुकस्तु तदा प्राह कृष्णं यादवनन्दनम् ।
नेदृशो दृष्टपूर्वो हि सङ्ग्रामो वै पुरा मया ॥ २.७०.४३ ॥
ਤਦ ਦਾਰੁਕ ਨੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅਜਿਹਾ ਯੁੱਧ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ।"
2.70.44
स्थातव्यमिति तिष्ठामि त्वत्प्रभावेण माधव ।
अन्यथा न च मे प्राणा धरायेयुर्जनार्दन ॥ २.७०.४४ ॥
"ਖੜ੍ਹੇ ਰਹਿਣਾ ਹੈ ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਖੜ੍ਹਾ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਾਧਵ। ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਨਾ ਟਿਕਦੇ।"
2.70.45
अतः सञ्चिन्त्य गोविन्द क्षिप्रमस्य वधं कुरु ।
एवमुक्तस्तु सूतेन केशवो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.७०.४५ ॥
"ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਗੋਵਿੰਦ, ਸੋਚ ਕੇ ਛੇਤੀ ਇਸ ਦਾ ਵਧ ਕਰ।" ਸਾਰਥੀ ਦੇ ਐਸਾ ਕਹਿਣ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.70.46
एष ह्यतिबलो दैत्यो हिरण्यकशिपुः पुरा ।
रिपुः सुराणामभवद्वरदानेन गर्वितः ॥ २.७०.४६ ॥
"ਇਹ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਰ ਪਾ ਕੇ ਹੰਕਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣਿਆ ਸੀ।"
2.70.47
तथाऽऽसीद्रावणो नाम राक्षसो ह्यतिवीर्यवान् ।
तेनैव बलवीर्येण बलं नागणयन्मम ॥ २.७०.४७ ॥
"ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਵਣ ਨਾਮ ਦਾ ਅਤਿ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਸੀ; ਆਪਣੇ ਬਲ-ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਬਲ ਨੂੰ ਗਿਣਿਆ ਨਹੀਂ।"
2.70.48
अहं मृत्युश्च भविता काले काले दुरात्मनः ।
न भेतव्यं तथा सूत नैष कश्चिन्मयि स्थिते ॥ २.७०.४८ ॥
"ਮੈਂ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ਦੁਰਾਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਬਣਾਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੇ ਸਾਰਥੀ, ਨਾ ਡਰ; ਮੇਰੇ ਹੁੰਦਿਆਂ ਇਸ ਦਾ ਕੋਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।"
2.70.49
इत्येवमुक्त्वा भगवान्ननर्द गरुडध्वजः ।
पाञ्चजन्यं महाशङ्खं पूरयामास केशवः ॥ २.७०.४९ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਗਰੁੜਧਵਜ ਭਗਵਾਨ ਗਰਜੇ; ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਮਹਾਸ਼ੰਖ ਪਾਂਚਜਨਯ ਵਜਾਇਆ।
2.70.50
संमोहयित्वा भगवांश्चक्रं दिव्यं समाददे ।
चिच्छेद च सुनीथस्य शिरश्चक्रेण संयुगे ॥ २.७०.५० ॥
ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮੋਹਿਤ ਕਰਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਚੱਕਰ ਫੜਿਆ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੁਨੀਥ ਦਾ ਸਿਰ ਵੱਢਿਆ।
2.70.51
स पपात महाबाहुर्वज्राहत इवाचलः ।
ततश्चेदिपतेर्देहात्तेजोऽग्र्यं ददृशुर्नृपाः ॥ २.७०.५१ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਤਦ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਚੇਦਿਪਤੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੇਜ ਨਿਕਲਦਾ ਵੇਖਿਆ।
2.70.52
उत्पतन्तं महाराज गगनादिव भास्करम् ।
ततः कमलपत्राक्षं कृष्णं लोकनमस्कृतम्।
ववन्दे तत्तदा तेजो विवेश च नराधिप ॥ २.७०.५२ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਉਹ ਤੇਜ ਉੱਪਰ ਉੱਠਿਆ; ਫਿਰ ਕਮਲ-ਪੱਤਰ ਵਰਗੇ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੇ, ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਗਏ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਉਹ ਤੇਜ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਿਆ।
2.70.53
तदद्भुतममन्यन्त दृष्ट्वा सर्वे महीक्षितः ।
यद्विवेश महाबाहुं तत्तेजः पुरुषोत्तमम् ॥ २.७०.५३ ॥
ਉਹ ਤੇਜ ਮਹਾਬਾਹੂ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਅਦਭੁਤ ਸਮਝਿਆ।
2.70.54
अनभ्रे प्रववर्ष द्यौः पपात ज्वलिताशनिः ।
कृष्णेन निहते चैद्ये चचाल न वसुन्धरा ॥ २.७०.५४ ॥
ਬਿਨਾਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨ ਨੇ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਇਆ, ਬਲਦੀ ਬਿਜਲੀ ਡਿੱਗੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੁਆਰਾ ਚੈਦ੍ਯ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਵੀ ਧਰਤੀ ਨਾ ਕੰਬੀ।
2.70.55
ततः केचिन्महीपाला नाब्रुवंस्तत्र किञ्चन ।
अतीतवाक्पथे काले प्रेक्षमाणा जनार्दनम् ॥ २.७०.५५ ॥
ਤਦ ਕੁਝ ਰਾਜੇ ਉੱਥੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲੇ; ਸਮਾਂ ਬੋਲ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਵੱਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ।
2.70.56
हस्तैर्हस्ताग्रमपरे प्रत्यपिंषन्नमर्षिताः ।
अपरे दशनैरोष्ठानदशन्क्रोधमूर्छिताः ॥ २.७०.५६ ॥
ਕੁਝ ਰੋਹ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਹੱਥਾਂ ਦੇ ਸਿਰੇ ਰਗੜਨ ਲੱਗੇ; ਹੋਰ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਬੁੱਲ੍ਹ ਕੱਟਣ ਲੱਗੇ।
2.70.57
रहश्च केचिद्वार्ष्णेयं प्रशशंसुर्नराधिपाः ।
केचिदेव सुसंरब्धा मध्यस्थास्त्वपरेऽभवन् ॥ २.७०.५७ ॥
ਕੁਝ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਵਾਰਸ਼ਣੇਯ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ; ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਿਰਪੱਖ ਰਹੇ।
2.70.58
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्च महात्मानः पार्थिवाश्च महाबलाः।
शशंसुर्निर्वृताः सर्वे दृष्ट्वा कृष्णस्य विक्रमम् ॥ २.७०.५८ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਕੇਸ਼ਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਗਏ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਜੇ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਉਸਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
2.70.59
सदेवगन्धर्वगणा राजानो भुवि विश्रुताः ।
प्रणामं हि हृषीकेशे प्राकुर्वत महात्मनि ॥ २.७०.५९ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਹਿਤ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
2.70.60
ये त्वासुरगणाः पक्षाः सम्भूताः क्षत्रिया इह ।
ते निन्दन्ति हृषीकेशं दुरात्मानो गतायुषः ॥ २.७०.६० ॥
ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਅਸੁਰ-ਦਲਾਂ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਜਨਮੇ ਹਨ — ਦੁਸ਼ਟ-ਮਨ ਅਤੇ ਆਯੂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੇ — ਉਹ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.70.61
प्रजापतिगणा ये तु मध्यस्थाश्च महात्मनि ।
ब्रह्मर्षयश्च सिद्धाश्च गन्धर्वोरगचारणाः ॥ २.७०.६१ ॥
ਜੋ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੇ ਗਣ, ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬੈਠੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀ, ਸਿੱਧ, ਗੰਧਰਵ, ਉਰਗ ਅਤੇ ਚਾਰਣ।
2.70.62
ते वै स्तुवन्ति गोविन्दं दिव्यैर्मङ्गलसंयुतैः ।
परस्परं च नृत्यन्ति गीतेन विविधेन च।
उपतिष्ठन्ति गोविन्दं प्रीतियुक्ता महात्मनि ॥ २.७०.६२ ॥
ਉਹ ਦਿਵ ਮੰਗਲ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਨੱਚਦੇ, ਅਨੇਕ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੀਤ ਭਰੇ ਹੋਏ ਮਹਾਤਮਾ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰ ਹੁੰਦੇ।
2.70.63
प्रहृष्टाः केशवं जग्मुः संस्तुवन्तो महर्षयः ।
ब्राह्मणाश्चापि सुप्रीताः पाण्डवाश्च महाबलाः ॥ २.७०.६३ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋਏ ਮਹਰਸ਼ੀ ਕੇਸ਼ਵ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਉਸਦੀ ਉਸਤਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਪਾਂਡਵ ਵੀ।
2.70.64
पाण्डवस्त्वब्रवीद्भातॄन्सत्कारेण महीपतिम् ।
दमघोषात्मजं शूरं संस्कारयत मा चिरम् ॥ २.७०.६४ ॥
ਤਦ ਪਾਂਡਵ (ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ) ਨੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ — 'ਦਮਘੋਸ਼ ਦੇ ਸੂਰਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਇਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾਲ ਛੇਤੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ-ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੋ, ਦੇਰ ਨਾ ਕਰੋ।'
2.70.65
कुरुराजवचः श्रुत्वा भ्रातरस्ते त्वरान्विताः ।
तथा च कृतवन्तस्ते भ्रातुर्वै शासनं तदा ॥ २.७०.६५ ॥
ਕੁਰੂਰਾਜ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਭਰਾ ਛੇਤੀ ਤੇ ਤੁਰੇ; ਅਤੇ ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ।
2.70.66
चेदीनामाधिपत्ये च पुत्रं तस्याज्ञया हरेः ।
अभ्यषिञ्चत तं पार्थः सहितैर्वसुधाधिपैः ॥ २.७०.६६ ॥
ਹਰੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ) ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਹੋਰ ਭੂਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚੇਦੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭੁਤਾ ਉੱਤੇ ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।