Mahābhārata · Adhyāya 2.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.73.1
अनुसंसार्य नृपतीन्पाण्डवाः पाण्डवाग्रजम् ।
अभिजग्मुर्महेष्वासा धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.७३.१ ॥
Tras visitar a los reyes, los Pāṇḍavas, grandes arqueros, se acercaron a Yudhiṣṭhira, el hermano mayor de los Pāṇḍavas, rey del dharma.
2.73.2
सोऽनुमेने महाबाहुर्भातॄंश्च सुहृदस्तथा ।
शिष्यैः परिवृतो व्यासः पुरस्तात्समपद्यत ॥ २.७३.२ ॥
El de brazos poderosos aceptó a sus hermanos y amigos; Vyāsa, rodeado de sus discípulos, apareció ante ellos.
2.73.3
सोऽभ्ययादासनात्तूर्णं भ्रातृभिः परिवारितः ।
पाद्येनासनदानेन पितामहमपूजयत् ॥ २.७३.३ ॥
Rodeado de sus hermanos, se levantó rápidamente de su asiento, avanzó y honró al abuelo con agua para los pies y la ofrenda de un asiento.
2.73.4
अथोपविश्य भगवान्काञ्चने परमासने ।
आस्यतामिति चोवाच धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.७३.४ ॥
Entonces el venerable se sentó en el supremo asiento dorado y dijo a Yudhiṣṭhira, rey del dharma: 'Siéntate.'
2.73.5
अथोपविष्टं राजानं भ्रातृभिः परिवारितम् ।
उवाच भगवान्व्यासस्तत्तद्वाक्यविशारदः ॥ २.७३.५ ॥
Entonces Vyāsa, el venerable, experto en toda clase de discursos, habló al rey, que estaba sentado y rodeado de sus hermanos.
2.73.6
दिष्ट्या वर्धसि कौन्तेय साम्राज्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
वर्धिताः कुरवः सर्वे त्वया कुरुकुलोद्वह ॥ २.७३.६ ॥
'Hijo de Kuntī, por fortuna prosperas, habiendo obtenido una soberanía difícil de alcanzar; portador del linaje kuru, todos los kurus han sido hechos prosperar por ti.'
2.73.7
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पूजितोऽस्मि विशाम्पते ।
एवमुक्तः स कृष्णेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७३.७ ॥
«Me despido de ti y me voy; he sido honrado, oh señor de los pueblos.» Así interpelado por Kṛṣṇa, el rey de la justicia Yudhiṣṭhira…
2.73.8
अभिवाद्योपसङ्गृह्य पितामहमथाब्रवीत् ॥ २.७३.८ ॥
Tras saludar al abuelo y tocar sus pies, entonces habló.
2.73.9
संशयो द्विपदां श्रेष्ठ ममोत्पन्नः सुदुर्लभः ।
तस्य नान्योऽस्ति वक्ता वै त्वामृते द्विजपुङ्गव ॥ २.७३.९ ॥
«Oh mejor de los bípedos, ha surgido en mí una duda muy difícil de resolver. No hay otro que pueda explicarla sino tú, oh mejor de los nacidos dos veces.»
2.73.10
उत्पातांस्त्रिविधान्प्राह नारदो भगवानृषिः ।
दिव्यांश्चैवान्तरिक्षांश्च पार्थिवांश्च पितामह ॥ २.७३.१० ॥
«El venerable sabio Nārada habló de presagios de tres clases: divinos, atmosféricos y terrestres, oh abuelo.»
2.73.11
सुमहच्च फलं तेषां भवितेति न संशयः ।
अपि चैद्यस्य पतनाच्छान्तमौत्पातिकं महत् ॥ २.७३.११ ॥
«Su resultado sin duda será muy grande, no hay duda. Y sin embargo aquel gran presagio se ha calmado con la caída de Caidya, Śiśupāla.»
2.73.12
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा पराशरसुतः प्रभुः ।
कृष्णद्वैपायनो व्यास इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७३.१२ ॥
Habiendo oído las palabras del rey, Vyāsa Kṛṣṇa Dvaipāyana, hijo de Parāśara, el señor, pronunció estas palabras.
2.73.13
त्रयोदश समा राजन्नुत्पातानां फलं महत् ।
सर्वक्षत्रविनाशाय भविष्यति विशाम्पते ॥ २.७३.१३ ॥
Oh rey, durante trece años el gran fruto de estos presagios llegará, oh señor de los pueblos, para la destrucción de toda la casta guerrera.
2.73.14
त्वामेकं कारणं कृत्वा कालेन भरतर्षभ ।
समेतं पार्थिवं क्षत्रं क्षयं यास्यति भारत।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ २.७३.१४ ॥
Oh mejor de los Bharatas, haciéndote a ti la única causa, con el tiempo, oh Bhārata, la casta guerrera de los reyes reunida perecerá por la falta de Duryodhana y por el poder de Bhīma y Arjuna.
2.73.15
स्वप्नं द्रक्ष्यसि राजेन्द्र तस्मिन्काल उपस्थिते ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ २.७३.१५ ॥
Oh señor de los reyes, cuando llegue ese tiempo, verás un sueño; te lo contaré por completo, Yudhiṣṭhira, escúchalo.
2.73.16
यान्तं द्रक्ष्यसि राजेन्द्र क्षपान्ते त्वं वृषध्वजम् ।
नीलकण्ठं भवं स्थाणुं कपालिं त्रिपुरान्तकम् ॥ २.७३.१६ ॥
Oh señor de los reyes, al final de la noche verás marchar al del estandarte de toro — el de garganta azul, Bhava, el inmóvil, el portador de calaveras, el destructor de las tres ciudades.
2.73.17
उग्रं रुद्रं पशुपतिं महादेवमुमापतिम् ।
हरं शर्वं वृषं शूलं पिनाकिं कृत्तिवाससम् ॥ २.७३.१७ ॥
El feroz Rudra, señor de los seres, gran dios, señor de Umā, el que quita, Śarva, el toro, portador del tridente, portador del arco Pināka, vestido con piel de elefante.
2.73.18
कैलासकूडप्रतिमे वृषभेऽवस्थितं शिवम् ।
निरीक्षमाणं सततं पितृराजाश्रितां दिशम् ॥ २.७३.१८ ॥
Śiva, sentado sobre el toro semejante a un pico del Kailāsa, contempla constantemente la dirección amparada por el rey de los antepasados (el sur).
2.73.19
एवमीदृशकं स्वप्नं द्रक्ष्यसि त्वं विशाम्पते ।
मा तत्कृते ह्यनुध्याहि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ २.७३.१९ ॥
Así verás tal sueño, señor de los pueblos. No te preocupes por ello, pues el tiempo es difícil de vencer.
2.73.20
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि कैलासं पर्वतं प्रति ।
अप्रमत्तः स्थितो दान्तः पृथिवीं परिपालय ॥ २.७३.२० ॥
Que estés bien. Iré hacia la montaña Kailāsa. Mantente atento y dominado, y protege la tierra.
2.73.21
एवमुक्त्वा स भगवान्कैलासं पर्वतं ययौ ।
कृष्णद्वैपायनो व्यासः सह शिष्यैः सहानुगैः ॥ २.७३.२१ ॥
Tras decir esto, el venerable Kṛṣṇa Dvaipāyana Vyāsa partió hacia el monte Kailāsa, con sus discípulos y servidores.
2.73.22
गते पितामहे राजा चिन्ताशोकसमन्वितः ।
निः श्वसन्नुष्णमसकृत्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ २.७३.२२ ॥
Cuando el abuelo se hubo marchado, el rey, lleno de preocupación y pesar, suspiraba profundamente una y otra vez y reflexionaba sobre aquel mismo asunto.
2.73.23
कथं तु दैवं शक्येत पौरुषेण प्रबाधितुम् ।
अवश्यमेव भविता यदुक्तं परमर्षिणा ॥ २.७३.२३ ॥
¿Cómo puede el destino ser contenido por el esfuerzo humano? Lo que dijo el gran sabio ciertamente sucederá.
2.73.24
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सर्वान्भ्रातॄन्युधिष्ठिरः ।
श्रुतं वै पुरुषव्याघ्रा यन्मां द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ २.७३.२४ ॥
Entonces Yudhiṣṭhira, de gran esplendor, habló a todos sus hermanos: Tigres entre los hombres, habéis oído lo que Dvaipāyana me ha dicho.
2.73.25
तदा तद्वचनं श्रुत्वा मरणे निश्चिता मतिः ।
सर्वक्षत्रस्य निधने यद्यहं हेतुरीप्सितः ॥ २.७३.२५ ॥
Entonces, al oír aquellas palabras, su mente se fijó en la muerte: si yo soy la causa deseada de la destrucción de toda la clase guerrera.
2.73.26
कालेन निर्मितस्तात को ममार्थोऽस्ति जीवतः ।
एवं ब्रुवन्तं राजानं फाल्गुनः प्रत्यभाषत ॥ २.७३.२६ ॥
"Querido, creado por el tiempo, ¿qué propósito tengo en vivir?" Mientras el rey hablaba así, Phālguna (Arjuna) respondió.
2.73.27
मा राजन्कश्मलं घोरं प्रविशो बुद्धिनाशनम् ।
सम्प्रधार्य महाराज यत्क्षमं तत्समाचर ॥ २.७३.२७ ॥
"No caigas, oh rey, en esta terrible confusión que destruye el intelecto. Gran rey, habiendo reflexionado bien, haz lo que sea conveniente."
2.73.28
ततोऽब्रवीत्सत्यधृतिर्भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः ।
द्वैपायनस्य वचनं तत्रैव समचिन्तयत् ॥ २.७३.२८ ॥
Entonces Yudhiṣṭhira, firme en la verdad, habló a todos sus hermanos, y allí mismo reflexionó sobre las palabras de Dvaipāyana (Vyāsa).
2.73.29
अद्यप्रभृति भद्रं वः प्रतिज्ञां मे निबोधत ।
त्रयोदश समास्तात को ममार्थो ऽस्ति जीवतः ॥ २.७३.२९ ॥
"Desde hoy, que el bien sea con vosotros; escuchad mi voto. Querido, ¿qué propósito tengo en vivir trece años?"
2.73.30
न प्रवक्ष्यामि परुषं भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
स्थितो निदेशे ज्ञातीनां योक्ष्ये तत्सुमुदाहरन् ॥ २.७३.३० ॥
"No pronunciaré palabras duras contra mis hermanos ni contra otros reyes. Sometido al mandato de mis parientes, hablando solo con bondad, así actuaré."
2.73.31
एवं मे वर्तमानस्य स्वसुतेऽष्वितरेषु च ।
भेदो न भविता लोके भेदमूलो हि विग्रहः ॥ २.७३.३१ ॥
Así obrando, no habrá división en el mundo entre mis propios hijos y los demás, pues la división es la raíz de la discordia.
2.73.32
विग्रहं दूरतो रक्षन्प्रियाण्येव समाचरन् ।
वाच्यतां न गमिष्यामि लोकेषु मनुजर्षभाः ॥ २.७३.३२ ॥
Manteniendo la discordia a distancia y haciendo solo lo agradable, no incurriré en reproche entre los hombres, oh toros entre los hombres.
2.73.33
भ्रातृर्ज्येष्ठस्य वचनं पाण्डवाः संनिशम्य तत ।
तमेव समवर्तन्त धर्मराजहिते रताः ॥ २.७३.३३ ॥
Los Pāṇḍavas, habiendo escuchado bien la palabra de su hermano mayor, se conducían conforme a ella, deleitándose en el bien del rey de la justicia.
2.73.34
संसत्सु समयं कृत्वा धर्मराड्भ्रातृभिः सह ।
पितॄंस्तर्प्य यथान्यायं देवताश्च विशाम्पते ॥ २.७३.३४ ॥
Tras acordar en las asambleas con sus hermanos, el rey de la justicia, oh señor del pueblo, hizo las libaciones a los antepasados y a los dioses según la norma.
2.73.35
कृतमङ्गलकल्यामो भ्रातृभिः पिरवारितः ।
गतेषु क्षत्रियेन्द्रेषु सर्वेषु भरतर्षभ ॥ २.७३.३५ ॥
Tras realizar los ritos auspiciosos, rodeado de sus hermanos, oh toro de los Bharatas, una vez que todos los señores guerreros se hubieron marchado.
2.73.36
युधिष्ठिरः सहामात्यः प्रविवेश पुरोत्तमम् ।
दुर्योधनो महाराज शकुनिश्चापि सौबलः।
सभायां समणीयायां तत्रैवास्ते नराधिप ॥ २.७३.३६ ॥
Yudhiṣṭhira entró en la excelente ciudad con sus ministros. Oh gran rey, Duryodhana y Śakuni, hijo de Subala, permanecieron allí mismo en aquella agradable sala de asamblea, oh señor de los hombres.