มหาภารตะ · อัธยายะ 2.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.73.1
अनुसंसार्य नृपतीन्पाण्डवाः पाण्डवाग्रजम् ।
अभिजग्मुर्महेष्वासा धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.७३.१ ॥
ปาณฑพผู้เป็นนักธนูยอดเยี่ยมได้เข้าเยี่ยมเหล่ากษัตริย์แล้ว จากนั้นจึงเข้าไปหาพระยุธิษฐิระ ผู้เป็นพี่ใหญ่ของปาณฑพ ผู้เป็นกษัตริย์แห่งธรรม
2.73.2
सोऽनुमेने महाबाहुर्भातॄंश्च सुहृदस्तथा ।
शिष्यैः परिवृतो व्यासः पुरस्तात्समपद्यत ॥ २.७३.२ ॥
พระผู้มีแขนใหญ่ผู้นั้นยินยอมต่อพี่น้องและมิตรสหายเช่นกัน ส่วนวยาส ล้อมรอบด้วยศิษย์ทั้งหลาย ได้ปรากฏตัวต่อหน้าพวกเขา
2.73.3
सोऽभ्ययादासनात्तूर्णं भ्रातृभिः परिवारितः ।
पाद्येनासनदानेन पितामहमपूजयत् ॥ २.७३.३ ॥
ท่านถูกพี่น้องล้อมรอบ รีบลุกจากอาสนะแล้วเข้าไปหา ถวายน้ำล้างพระบาทและจัดอาสนะให้ ทั้งยังบูชาปู่ของพวกเขา
2.73.4
अथोपविश्य भगवान्काञ्चने परमासने ।
आस्यतामिति चोवाच धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.७३.४ ॥
จากนั้นพระผู้เป็นที่เคารพได้นั่งลงบนอาสนะทองคำอันสูงสุด และตรัสแก่พระยุธิษฐิระผู้เป็นกษัตริย์แห่งธรรมว่า "จงนั่งลงเถิด"
2.73.5
अथोपविष्टं राजानं भ्रातृभिः परिवारितम् ।
उवाच भगवान्व्यासस्तत्तद्वाक्यविशारदः ॥ २.७३.५ ॥
ครั้นนั้น วยาสผู้ทรงเกียรติ ผู้ชำนาญในการพูดทุกรูปแบบ ได้กล่าวกับพระราชาผู้ประทับนั่งอยู่ ซึ่งมีพี่น้องล้อมรอบ
2.73.6
दिष्ट्या वर्धसि कौन्तेय साम्राज्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
वर्धिताः कुरवः सर्वे त्वया कुरुकुलोद्वह ॥ २.७३.६ ॥
"โอ้กเรียนทั้ง เจ้าเจริญรุ่งเรืองด้วยโชคดี เพราะได้รับอำนาจอธิปไตยที่ยากจะได้มา โอ้ผู้เป็นยอดแห่งวงศ์กุรุ ชาวกุรุทั้งหมดได้รับความเจริญรุ่งเรืองจากเจ้า"
2.73.7
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पूजितोऽस्मि विशाम्पते ।
एवमुक्तः स कृष्णेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७३.७ ॥
"ข้าขอลาท่านและจะไปแล้ว ข้าได้รับการบูชาแล้ว โอ้เจ้าแห่งประชาชน" เมื่อพระกฤษณะตรัสเช่นนี้ พระยุธิษฐิระผู้เป็นกษัตริย์แห่งธรรม
2.73.8
अभिवाद्योपसङ्गृह्य पितामहमथाब्रवीत् ॥ २.७३.८ ॥
ได้กราบไหว้และจับเท้าของปู่ แล้วจึงกล่าว
2.73.9
संशयो द्विपदां श्रेष्ठ ममोत्पन्नः सुदुर्लभः ।
तस्य नान्योऽस्ति वक्ता वै त्वामृते द्विजपुङ्गव ॥ २.७३.९ ॥
"โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สองเท้า ความสงสัยที่ยากยิ่งจะคลี่คลายได้ได้เกิดขึ้นในข้า โอ้ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ทวิชาติ ไม่มีผู้ใดอื่นนอกจากท่านที่จะอธิบายได้"
2.73.10
उत्पातांस्त्रिविधान्प्राह नारदो भगवानृषिः ।
दिव्यांश्चैवान्तरिक्षांश्च पार्थिवांश्च पितामह ॥ २.७३.१० ॥
"พระฤๅษีนารทผู้เป็นที่เคารพได้กล่าวถึงอุตปาตะสามประเภท คือทิพย์ ในอากาศ และบนแผ่นดิน โอ้ปู่"
2.73.11
सुमहच्च फलं तेषां भवितेति न संशयः ।
अपि चैद्यस्य पतनाच्छान्तमौत्पातिकं महत् ॥ २.७३.११ ॥
"ผลของอุตปาตะเหล่านั้นจะยิ่งใหญ่แน่นอน ไม่ต้องสงสัย แต่อุตปาตะอันยิ่งใหญ่นั้นได้สงบลงแล้วเพราะการล้มลงของไจทยะ คือศิศุปาละ"
2.73.12
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा पराशरसुतः प्रभुः ।
कृष्णद्वैपायनो व्यास इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७३.१२ ॥
เมื่อได้ฟังพระดำรัสของพระราชา กฤษณทไวปายนะ วยาส บุตรของปราศร ผู้เป็นเจ้า ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
2.73.13
त्रयोदश समा राजन्नुत्पातानां फलं महत् ।
सर्वक्षत्रविनाशाय भविष्यति विशाम्पते ॥ २.७३.१३ ॥
"โอ้พระราชา ผลอันยิ่งใหญ่ของอุตปาตะเหล่านี้จะมาถึงเป็นเวลาสิบสามปี โอ้เจ้าแห่งประชาชน เพื่อความพินาศของกษัตริย์ทั้งหมด"
2.73.14
त्वामेकं कारणं कृत्वा कालेन भरतर्षभ ।
समेतं पार्थिवं क्षत्रं क्षयं यास्यति भारत।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ २.७३.१४ ॥
"โอ้ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ เมื่อถึงกาลเวลา โดยมีเจ้าเพียงผู้เดียวเป็นเหตุ โอ้ภารตะ กองทัพกษัตริย์ที่รวมพลกันจะพินาศ เพราะความผิดของทุรโยธน์ และด้วยกำลังของภีมะและอรชุน"
2.73.15
स्वप्नं द्रक्ष्यसि राजेन्द्र तस्मिन्काल उपस्थिते ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ २.७३.१५ ॥
"โอ้จอมกษัตริย์ เมื่อถึงเวลานั้น เจ้าจะเห็นความฝัน ข้าจะบอกเจ้าถึงมันทั้งหมด โอ้ยุธิษฐิระ จงฟังเถิด"
2.73.16
यान्तं द्रक्ष्यसि राजेन्द्र क्षपान्ते त्वं वृषध्वजम् ।
नीलकण्ठं भवं स्थाणुं कपालिं त्रिपुरान्तकम् ॥ २.७३.१६ ॥
"โอ้จอมกษัตริย์ เมื่อเหลือปลายราตรี เจ้าจะเห็นผู้มีธงเป็นโคเสด็จไป คือผู้มีคอสีน้ำเงิน ภวะ สถาณุ กปาลี ผู้ทำลายเมืองทั้งสาม"
2.73.17
उग्रं रुद्रं पशुपतिं महादेवमुमापतिम् ।
हरं शर्वं वृषं शूलं पिनाकिं कृत्तिवाससम् ॥ २.७३.१७ ॥
รุทรผู้ดุร้าย เจ้าแห่งสรรพสัตว์ มหาเทพ เจ้าแห่งอุมา หระ ศรวะ ผู้มีโคเป็นพาหนะ ผู้ถือตรีศูล ผู้ถือคันธนูปินากะ ผู้นุ่งหนังช้าง
2.73.18
कैलासकूडप्रतिमे वृषभेऽवस्थितं शिवम् ।
निरीक्षमाणं सततं पितृराजाश्रितां दिशम् ॥ २.७३.१८ ॥
พระศิวะประทับอยู่บนโคที่เหมือนยอดเขาไกรลาส ทรงมองไปยังทิศที่มีพระยมราชเป็นที่พึ่งอยู่เป็นนิตย์ (คือทิศใต้)
2.73.19
एवमीदृशकं स्वप्नं द्रक्ष्यसि त्वं विशाम्पते ।
मा तत्कृते ह्यनुध्याहि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ २.७३.१९ ॥
"โอ้เจ้าแห่งประชาชน เจ้าจะเห็นความฝันเช่นนี้ อย่าครุ่นคิดถึงมันเลย เพราะกาลเวลาเป็นสิ่งที่ก้าวล่วงได้ยาก"
2.73.20
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि कैलासं पर्वतं प्रति ।
अप्रमत्तः स्थितो दान्तः पृथिवीं परिपालय ॥ २.७३.२० ॥
"ขอให้เจ้าจงเป็นสุข ข้าจะไปยังภูเขาไกรลาส จงดำรงอยู่อย่างไม่ประมาท สำรวมตน และปกป้องแผ่นดิน"
2.73.21
एवमुक्त्वा स भगवान्कैलासं पर्वतं ययौ ।
कृष्णद्वैपायनो व्यासः सह शिष्यैः सहानुगैः ॥ २.७३.२१ ॥
ตรัสดังนี้แล้ว พระผู้เป็นเจ้ากฤษณทไวปายนวยาสก็เสด็จไปยังภูเขาไกลาส พร้อมด้วยศิษย์และบริวาร
2.73.22
गते पितामहे राजा चिन्ताशोकसमन्वितः ।
निः श्वसन्नुष्णमसकृत्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ २.७३.२२ ॥
เมื่อปู่ทวดเสด็จไปแล้ว พระราชาผู้เต็มไปด้วยความกังวลและความโศก ถอนพระอัสสาสะร้อนซ้ำแล้วซ้ำเล่า ทรงครุ่นคิดถึงเรื่องนั้นเอง
2.73.23
कथं तु दैवं शक्येत पौरुषेण प्रबाधितुम् ।
अवश्यमेव भविता यदुक्तं परमर्षिणा ॥ २.७३.२३ ॥
เหตุใดเล่าโชคชะตาจะถูกยับยั้งได้ด้วยความพยายามของมนุษย์ สิ่งที่มหาฤๅษีได้กล่าวไว้ย่อมเกิดขึ้นเป็นแน่
2.73.24
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सर्वान्भ्रातॄन्युधिष्ठिरः ।
श्रुतं वै पुरुषव्याघ्रा यन्मां द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ २.७३.२४ ॥
ลำดับนั้น ยุธิษฐิระผู้มีเดชานุภาพมาก ได้ตรัสกับพี่น้องทั้งปวงว่า ดูก่อนบุรุษเสือทั้งหลาย พวกเจ้าได้ยินสิ่งที่ไทวปายนได้กล่าวแก่เราแล้ว
2.73.25
तदा तद्वचनं श्रुत्वा मरणे निश्चिता मतिः ।
सर्वक्षत्रस्य निधने यद्यहं हेतुरीप्सितः ॥ २.७३.२५ ॥
ครั้งนั้น เมื่อได้ฟังถ้อยคำนั้นแล้ว พระทัยก็ตั้งมั่นที่จะสิ้นชีพ หากข้าพเจ้าเป็นเหตุที่ปรารถนาให้กษัตริย์ทั้งหมดต้องพินาศ
2.73.26
कालेन निर्मितस्तात को ममार्थोऽस्ति जीवतः ।
एवं ब्रुवन्तं राजानं फाल्गुनः प्रत्यभाषत ॥ २.७३.२६ ॥
ดูก่อนลูกรัก ข้าพเจ้าถูกกาลสร้างมาแล้ว ข้าพเจ้ามีประโยชน์อะไรกับการมีชีวิตอยู่เล่า เมื่อพระราชาตรัสดังนี้ พระผู้ฟาลคุณะ (อรชุน) ก็ทูลตอบ
2.73.27
मा राजन्कश्मलं घोरं प्रविशो बुद्धिनाशनम् ।
सम्प्रधार्य महाराज यत्क्षमं तत्समाचर ॥ २.७३.२७ ॥
ดูก่อนมหาราชา อย่าเข้าสู่ความหลงมืดอันน่ากลัวที่ทำลายปัญญานี้เลย จงพิจารณาให้ถ้วนถี่แล้วกระทำสิ่งที่สมควรเถิด
2.73.28
ततोऽब्रवीत्सत्यधृतिर्भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः ।
द्वैपायनस्य वचनं तत्रैव समचिन्तयत् ॥ २.७३.२८ ॥
ลำดับนั้น ยุธิษฐิระผู้มั่นคงในสัจจะ ได้ตรัสกับพี่น้องทั้งปวง และทรงพิจารณาถ้อยคำของไทวปายนอยู่ ณ ที่นั้นเอง
2.73.29
अद्यप्रभृति भद्रं वः प्रतिज्ञां मे निबोधत ।
त्रयोदश समास्तात को ममार्थो ऽस्ति जीवतः ॥ २.७३.२९ ॥
ตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป ขอให้พวกเจ้าจงมีความเจริญ จงฟังคำปฏิญาณของข้าพเจ้า ดูก่อนลูกรัก ข้าพเจ้ามีประโยชน์อะไรกับการมีชีวิตอยู่เป็นเวลาสิบสามปี
2.73.30
न प्रवक्ष्यामि परुषं भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
स्थितो निदेशे ज्ञातीनां योक्ष्ये तत्सुमुदाहरन् ॥ २.७३.३० ॥
ข้าพเจ้าจะไม่กล่าวถ้อยคำหยาบแก่พี่น้องและกษัตริย์องค์อื่น ข้าพเจ้าจะตั้งอยู่ในคำสั่งของญาติทั้งหลาย กล่าวแต่สิ่งที่ดีงาม และจะประพฤติตามนั้น
2.73.31
एवं मे वर्तमानस्य स्वसुतेऽष्वितरेषु च ।
भेदो न भविता लोके भेदमूलो हि विग्रहः ॥ २.७३.३१ ॥
เมื่อข้าพเจ้าประพฤติเช่นนี้ ในโลกนี้จะไม่มีการแบ่งแยกระหว่างบุตรของข้าพเจ้าเองกับคนอื่น ๆ เพราะการแบ่งแยกเป็นรากเหง้าของการวิวาท
2.73.32
विग्रहं दूरतो रक्षन्प्रियाण्येव समाचरन् ।
वाच्यतां न गमिष्यामि लोकेषु मनुजर्षभाः ॥ २.७३.३२ ॥
ข้าพเจ้าจะป้องกันการวิวาทให้ห่างไกล ทำแต่สิ่งที่เป็นที่รัก ข้าพเจ้าจะไม่ถูกติเตียนในหมู่ประชาชน ดูก่อนบุรุษผู้ประเสริฐดุจโคอุสภะทั้งหลาย
2.73.33
भ्रातृर्ज्येष्ठस्य वचनं पाण्डवाः संनिशम्य तत ।
तमेव समवर्तन्त धर्मराजहिते रताः ॥ २.७३.३३ ॥
บรรดาปาณฑพฟังถ้อยคำของพี่ใหญ่แล้วจึงประพฤติตามนั้น ยินดีในความเกื้อกูลแก่พระธรรมราช
2.73.34
संसत्सु समयं कृत्वा धर्मराड्भ्रातृभिः सह ।
पितॄंस्तर्प्य यथान्यायं देवताश्च विशाम्पते ॥ २.७३.३४ ॥
ดูก่อนเจ้าแห่งประชาชน พระธรรมราชได้ทำข้อตกลงในที่ประชุมกับพี่น้องทั้งหลาย แล้วทรงถวายน้ำแก่บรรพบุรุษและเทวดาตามธรรมเนียม
2.73.35
कृतमङ्गलकल्यामो भ्रातृभिः पिरवारितः ।
गतेषु क्षत्रियेन्द्रेषु सर्वेषु भरतर्षभ ॥ २.७३.३५ ॥
ดูก่อนโคอุสภะแห่งพระภรต เมื่อทำพิธีมงคลเสร็จแล้ว ทรงล้อมรอบด้วยพี่น้อง หลังจากบรรดาจอมกษัตริย์ทั้งปวงได้เสด็จกลับไปแล้ว
2.73.36
युधिष्ठिरः सहामात्यः प्रविवेश पुरोत्तमम् ।
दुर्योधनो महाराज शकुनिश्चापि सौबलः।
सभायां समणीयायां तत्रैवास्ते नराधिप ॥ २.७३.३६ ॥
ยุธิษฐิระพร้อมด้วยอำมาตย์ได้เสด็จเข้าสู่นครอันประเสริฐ ดูก่อนมหาราชา ทุรโยธน์และศกุนีบุตรของสุพละ ก็ยังประทับอยู่ที่นั่นเองในท้องพระโรงอันงดงาม ดูก่อนเจ้าแห่งบุรุษ