മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.73
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.73.1
अनुसंसार्य नृपतीन्पाण्डवाः पाण्डवाग्रजम् ।
अभिजग्मुर्महेष्वासा धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.७३.१ ॥
പാണ്ഡവർ രാജാക്കന്മാരെ സന്ദർശിച്ച ശേഷം, പാണ്ഡവരുടെ ജ്യേഷ്ഠനായ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ അടുത്തേക്ക് ചെന്നു; അവർ മഹാധനുർധരന്മാരായിരുന്നു.
2.73.2
सोऽनुमेने महाबाहुर्भातॄंश्च सुहृदस्तथा ।
शिष्यैः परिवृतो व्यासः पुरस्तात्समपद्यत ॥ २.७३.२ ॥
മഹാബാഹു സഹോദരന്മാരെയും സുഹൃത്തുക്കളെയും അംഗീകരിച്ചു; ശിഷ്യന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട വ്യാസൻ അവരുടെ മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷനായി.
2.73.3
सोऽभ्ययादासनात्तूर्णं भ्रातृभिः परिवारितः ।
पाद्येनासनदानेन पितामहमपूजयत् ॥ २.७३.३ ॥
സഹോദരന്മാർ ചുറ്റിയ അദ്ദേഹം വേഗം ആസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് ചെന്ന്, പാദ്യജലവും ആസനവും നൽകി പിതാമഹനെ പൂജിച്ചു.
2.73.4
अथोपविश्य भगवान्काञ्चने परमासने ।
आस्यतामिति चोवाच धर्मराजं युधिष्ठिरम् ॥ २.७३.४ ॥
അപ്പോൾ ഭഗവാൻ സ്വർണ്ണത്തിലുള്ള ഉത്തമാസനത്തിൽ ഇരുന്നു, 'ഇരിക്കൂ' എന്ന് ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.73.5
अथोपविष्टं राजानं भ्रातृभिः परिवारितम् ।
उवाच भगवान्व्यासस्तत्तद्वाक्यविशारदः ॥ २.७३.५ ॥
അപ്പോൾ സഹോദരന്മാർ ചുറ്റിയിരുന്ന രാജാവിനോട്, എല്ലാ വിധ വാക്കുകളിലും നിപുണനായ ഭഗവാൻ വ്യാസൻ പറഞ്ഞു.
2.73.6
दिष्ट्या वर्धसि कौन्तेय साम्राज्यं प्राप्य दुर्लभम् ।
वर्धिताः कुरवः सर्वे त्वया कुरुकुलोद्वह ॥ २.७३.६ ॥
'കൗന്തേയാ, ഭാഗ്യവശാൽ ദുർല്ലഭമായ സാമ്രാജ്യം നേടി നീ അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിക്കുന്നു; കുരുകുലത്തിന്റെ ഭാരം വഹിക്കുന്നവനേ, നിന്നാൽ എല്ലാ കുരുക്കളും അഭിവൃദ്ധി പ്രാപിച്ചു.'
2.73.7
आपृच्छे त्वां गमिष्यामि पूजितोऽस्मि विशाम्पते ।
एवमुक्तः स कृष्णेन धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ २.७३.७ ॥
ഓ ജനാധിപാ, ഞാൻ അങ്ങയോട് യാത്ര ചോദിച്ച് പോകുന്നു; ഞാൻ ബഹുമാനിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ…
2.73.8
अभिवाद्योपसङ्गृह्य पितामहमथाब्रवीत् ॥ २.७३.८ ॥
മുത്തച്ഛനെ വണങ്ങി, പാദങ്ങൾ തൊട്ട് പിന്നെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
2.73.9
संशयो द्विपदां श्रेष्ठ ममोत्पन्नः सुदुर्लभः ।
तस्य नान्योऽस्ति वक्ता वै त्वामृते द्विजपुङ्गव ॥ २.७३.९ ॥
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, എന്നിൽ അതിദുർലഭമായ ഒരു സംശയം ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങല്ലാതെ അത് പറയാൻ മറ്റാരുമില്ല.
2.73.10
उत्पातांस्त्रिविधान्प्राह नारदो भगवानृषिः ।
दिव्यांश्चैवान्तरिक्षांश्च पार्थिवांश्च पितामह ॥ २.७३.१० ॥
ഭഗവാനായ നാരദമുനി മൂന്നുതരം ഉത്പാതങ്ങൾ പറഞ്ഞു — ദിവ്യമായത്, ആകാശത്തിലുള്ളത്, ഭൂമിയിലുള്ളത്. ഹേ പിതാമഹാ!
2.73.11
सुमहच्च फलं तेषां भवितेति न संशयः ।
अपि चैद्यस्य पतनाच्छान्तमौत्पातिकं महत् ॥ २.७३.११ ॥
അവയുടെ ഫലം വലുതായിരിക്കുമെന്നതിൽ സംശയമില്ല. ചൈദ്യന്റെ (ശിശുപാലന്റെ) പതനത്താൽ ആ മഹത്തായ ഉത്പാതം ശമിച്ചിരിക്കുന്നു.
2.73.12
राज्ञस्तु वचनं श्रुत्वा पराशरसुतः प्रभुः ।
कृष्णद्वैपायनो व्यास इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७३.१२ ॥
രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പരാശരന്റെ പുത്രനായ പ്രഭുവായ കൃഷ്ണദ്വൈപായന വ്യാസൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.73.13
त्रयोदश समा राजन्नुत्पातानां फलं महत् ।
सर्वक्षत्रविनाशाय भविष्यति विशाम्पते ॥ २.७३.१३ ॥
രാജാവേ, പതിമൂന്നു വർഷം ഉത്പാതങ്ങളുടെ മഹാഫലം ഉണ്ടാകും; ജനനായകാ, അത് എല്ലാ ക്ഷത്രിയരുടെയും നാശത്തിനായിരിക്കും.
2.73.14
त्वामेकं कारणं कृत्वा कालेन भरतर्षभ ।
समेतं पार्थिवं क्षत्रं क्षयं यास्यति भारत।
दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥ २.७३.१४ ॥
ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിന്നെ മാത്രം കാരണമാക്കി കാലക്രമത്തിൽ, ഭാരതാ, ഒന്നിച്ചുകൂടിയ രാജാക്കന്മാരുടെ ക്ഷത്രിയവർഗം ദുര്യോധനന്റെ തെറ്റിനാലും ഭീമാർജുനന്മാരുടെ ബലത്താലും നശിക്കും.
2.73.15
स्वप्नं द्रक्ष्यसि राजेन्द्र तस्मिन्काल उपस्थिते ।
तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि तन्निबोध युधिष्ठिर ॥ २.७३.१५ ॥
രാജേന്ദ്രാ, ആ കാലം വന്നെത്തുമ്പോൾ നീ ഒരു സ്വപ്നം കാണും; അത് ഞാൻ നിനക്ക് പൂർണ്ണമായി പറഞ്ഞുതരാം, യുധിഷ്ഠിരാ, അത് കേൾക്കുക.
2.73.16
यान्तं द्रक्ष्यसि राजेन्द्र क्षपान्ते त्वं वृषध्वजम् ।
नीलकण्ठं भवं स्थाणुं कपालिं त्रिपुरान्तकम् ॥ २.७३.१६ ॥
രാജേന്ദ്രാ, രാത്രിയുടെ അന്ത്യത്തിൽ നീ വൃഷധ്വജൻ പോകുന്നത് കാണും — നീലകണ്ഠൻ, ഭവൻ, സ്ഥാണു, കപാലി, ത്രിപുരാന്തകൻ.
2.73.17
उग्रं रुद्रं पशुपतिं महादेवमुमापतिम् ।
हरं शर्वं वृषं शूलं पिनाकिं कृत्तिवाससम् ॥ २.७३.१७ ॥
ഉഗ്രനായ രുദ്രൻ, പശുപതി, മഹാദേവൻ, ഉമാപതി, ഹരൻ, ശർവൻ, വൃഷൻ, ശൂലധാരി, പിനാകി, കൃത്തിവാസസ്.
2.73.18
कैलासकूडप्रतिमे वृषभेऽवस्थितं शिवम् ।
निरीक्षमाणं सततं पितृराजाश्रितां दिशम् ॥ २.७३.१८ ॥
കൈലാസശിഖരം പോലെയുള്ള വൃഷഭത്തിന്മേൽ ഇരിക്കുന്ന ശിവൻ, പിതൃരാജാവ് (യമൻ) ആശ്രയിച്ച ദിക്കിനെ (ദക്ഷിണദിക്കിനെ) നിരന്തരം നോക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
2.73.19
एवमीदृशकं स्वप्नं द्रक्ष्यसि त्वं विशाम्पते ।
मा तत्कृते ह्यनुध्याहि कालो हि दुरतिक्रमः ॥ २.७३.१९ ॥
ഇങ്ങനെ, പ്രജാപതേ, നീ ഇത്തരമൊരു സ്വപ്നം കാണും. അതിനെക്കുറിച്ച് വ്യാകുലപ്പെടരുത്; കാലത്തെ അതിക്രമിക്കുക ദുഷ്കരമാണ്.
2.73.20
स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि कैलासं पर्वतं प्रति ।
अप्रमत्तः स्थितो दान्तः पृथिवीं परिपालय ॥ २.७३.२० ॥
നിനക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ. ഞാൻ കൈലാസ പർവതത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. ജാഗ്രതയോടും സംയമത്തോടും കൂടി ഭൂമിയെ പാലിക്കുക.
2.73.21
एवमुक्त्वा स भगवान्कैलासं पर्वतं ययौ ।
कृष्णद्वैपायनो व्यासः सह शिष्यैः सहानुगैः ॥ २.७३.२१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് ആ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനായ വ്യാസൻ ശിഷ്യന്മാരോടും അനുചരന്മാരോടും കൂടി കൈലാസ പർവതത്തിലേക്ക് പോയി.
2.73.22
गते पितामहे राजा चिन्ताशोकसमन्वितः ।
निः श्वसन्नुष्णमसकृत्तमेवार्थं विचिन्तयन् ॥ २.७३.२२ ॥
പിതാമഹൻ പോയ ശേഷം രാജാവ് ചിന്തയും ദുഃഖവും നിറഞ്ഞവനായി, പലവട്ടം ചൂടുള്ള നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട് അതേ കാര്യം ആലോചിച്ചു.
2.73.23
कथं तु दैवं शक्येत पौरुषेण प्रबाधितुम् ।
अवश्यमेव भविता यदुक्तं परमर्षिणा ॥ २.७३.२३ ॥
വിധിയെ മനുഷ്യപ്രയത്നംകൊണ്ട് എങ്ങനെ തടുക്കാനാകും? മഹർഷി പറഞ്ഞത് തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും.
2.73.24
ततोऽब्रवीन्महातेजाः सर्वान्भ्रातॄन्युधिष्ठिरः ।
श्रुतं वै पुरुषव्याघ्रा यन्मां द्वैपायनोऽब्रवीत् ॥ २.७३.२४ ॥
അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ യുധിഷ്ഠിരൻ എല്ലാ സഹോദരന്മാരോടും പറഞ്ഞു: പുരുഷവ്യാഘ്രന്മാരേ, ദ്വൈപായനൻ എന്നോടു പറഞ്ഞത് നിങ്ങൾ കേട്ടുവല്ലോ.
2.73.25
तदा तद्वचनं श्रुत्वा मरणे निश्चिता मतिः ।
सर्वक्षत्रस्य निधने यद्यहं हेतुरीप्सितः ॥ २.७३.२५ ॥
അപ്പോൾ ആ വാക്ക് കേട്ട്, മരണത്തെക്കുറിച്ച് അവന്റെ മനസ്സ് ഉറച്ചു; സർവ്വ ക്ഷത്രിയ വർഗ്ഗത്തിന്റെ നാശത്തിന് ഞാൻ കാരണമാകുമെങ്കിൽ.
2.73.26
कालेन निर्मितस्तात को ममार्थोऽस्ति जीवतः ।
एवं ब्रुवन्तं राजानं फाल्गुनः प्रत्यभाषत ॥ २.७३.२६ ॥
"പ്രിയനേ, കാലത്താൽ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ട് ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ എനിക്കെന്തു പ്രയോജനം?" എന്ന് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞപ്പോൾ ഫാൽഗുനൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
2.73.27
मा राजन्कश्मलं घोरं प्रविशो बुद्धिनाशनम् ।
सम्प्रधार्य महाराज यत्क्षमं तत्समाचर ॥ २.७३.२७ ॥
"രാജാവേ, ബുദ്ധിയെ നശിപ്പിക്കുന്ന ഘോരമായ മോഹത്തിൽ പ്രവേശിക്കരുത്. മഹാരാജാവേ, നന്നായി ആലോചിച്ച് യോഗ്യമായത് ചെയ്യുക."
2.73.28
ततोऽब्रवीत्सत्यधृतिर्भ्रातॄन्सर्वान्युधिष्ठिरः ।
द्वैपायनस्य वचनं तत्रैव समचिन्तयत् ॥ २.७३.२८ ॥
അപ്പോൾ സത്യധൃതിയായ യുധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ എല്ലാ സഹോദരന്മാരോടും പറഞ്ഞു. അവിടെവെച്ചുതന്നെ ദ്വൈപായനന്റെ (വ്യാസന്റെ) വാക്കുകളെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം ആലോചിച്ചു.
2.73.29
अद्यप्रभृति भद्रं वः प्रतिज्ञां मे निबोधत ।
त्रयोदश समास्तात को ममार्थो ऽस्ति जीवतः ॥ २.७३.२९ ॥
"ഇന്നു മുതൽ നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം ഭവിക്കട്ടെ; എന്റെ പ്രതിജ്ഞ കേൾക്കുക. പ്രിയനേ, പതിമൂന്ന് വർഷം ജീവിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ എനിക്കെന്തു പ്രയോജനം?"
2.73.30
न प्रवक्ष्यामि परुषं भ्रातॄनन्यांश्च पार्थिवान् ।
स्थितो निदेशे ज्ञातीनां योक्ष्ये तत्सुमुदाहरन् ॥ २.७३.३० ॥
"എന്റെ സഹോദരന്മാരോടും മറ്റു രാജാക്കന്മാരോടും പരുഷമായ വാക്കുകൾ പറയുകയില്ല. ബന്ധുക്കളുടെ ആജ്ഞയിൽ നിന്നുകൊണ്ട്, നല്ല വാക്കുകൾ മാത്രം പറഞ്ഞ് അങ്ങനെതന്നെ പ്രവർത്തിക്കും."
2.73.31
एवं मे वर्तमानस्य स्वसुतेऽष्वितरेषु च ।
भेदो न भविता लोके भेदमूलो हि विग्रहः ॥ २.७३.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നതിനാൽ എന്റെ സ്വന്തം പുത്രന്മാരിലും മറ്റുള്ളവരിലും ലോകത്ത് ഭേദം ഉണ്ടാകില്ല; ഭേദമാണ് കലഹത്തിന്റെ മൂലം.
2.73.32
विग्रहं दूरतो रक्षन्प्रियाण्येव समाचरन् ।
वाच्यतां न गमिष्यामि लोकेषु मनुजर्षभाः ॥ २.७३.३२ ॥
കലഹം അകറ്റിനിർത്തി, പ്രിയമായത് മാത്രം ചെയ്ത്, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായവരേ, ഞാൻ ലോകത്ത് പഴി കേൾക്കാൻ ഇടയാകില്ല.
2.73.33
भ्रातृर्ज्येष्ठस्य वचनं पाण्डवाः संनिशम्य तत ।
तमेव समवर्तन्त धर्मराजहिते रताः ॥ २.७३.३३ ॥
പാണ്ഡവർ ജ്യേഷ്ഠസഹോദരന്റെ വാക്ക് നന്നായി കേട്ട്, ധർമ്മരാജന്റെ ഹിതത്തിൽ മുഴുകി അതുപോലെതന്നെ പെരുമാറി.
2.73.34
संसत्सु समयं कृत्वा धर्मराड्भ्रातृभिः सह ।
पितॄंस्तर्प्य यथान्यायं देवताश्च विशाम्पते ॥ २.७३.३४ ॥
ധർമ്മരാജൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സഭകളിൽ ഒരു ധാരണയുണ്ടാക്കി, പ്രജാപതേ, യഥാവിധി പിതൃക്കൾക്കും ദേവതകൾക്കും തർപ്പണം ചെയ്തു.
2.73.35
कृतमङ्गलकल्यामो भ्रातृभिः पिरवारितः ।
गतेषु क्षत्रियेन्द्रेषु सर्वेषु भरतर्षभ ॥ २.७३.३५ ॥
മംഗളകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്ത്, സഹോദരന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ ക്ഷത്രിയപ്രഭുക്കളും പോയ ശേഷം.
2.73.36
युधिष्ठिरः सहामात्यः प्रविवेश पुरोत्तमम् ।
दुर्योधनो महाराज शकुनिश्चापि सौबलः।
सभायां समणीयायां तत्रैवास्ते नराधिप ॥ २.७३.३६ ॥
യുധിഷ്ഠിരൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ഉത്തമനഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. മഹാരാജാവേ, ദുര്യോധനനും സൗബലനായ ശകുനിയും ആ മനോഹരമായ സഭയിൽത്തന്നെ അവിടെ തങ്ങി, നരാധിപാ.