マハーバーラタ · 章 2.74
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.74.1
वसन्दुर्योधनस्तस्यां सभायां पुरुषर्षभ ।
शनैर्ददर्श तां सर्वां सभां शकुनिना सह ॥ २.७४.१ ॥
人中の雄よ、その集会堂に住むドゥルヨーダナは、シャクニとともにゆっくりと広間全体を見渡した。
2.74.2
तस्यां दिव्यानभिप्रायान्ददर्श कुरुनन्दनः ।
न दृष्टपूर्वा ये तेन नगरे नागसाह्वये ॥ २.७४.२ ॥
その集会堂で、クル族の子は、ナーガサーフヴァヤという都市でかつて見たことのない、神々しく思いがけない光景を目にした。
2.74.3
स कदाचित्सभामध्ये धार्तराष्ट्रो महीपतिः ।
स्फाटिकं स्थलमासाद्य जलमित्यभिशङ्कया ॥ २.७४.३ ॥
ある時、集会堂の中央で、ドリタラーシュトラの子であるその地上の王は、水晶の床に達し、それを水と思って疑念に陥った。
2.74.4
स्ववस्त्रोत्कर्षणं राजा कृतवान्बुद्धिमोहितः ।
दुर्मना विमुखश्चैव परिचक्राम तां सभाम् ॥ २.७४.४ ॥
心の迷った王は自分の衣をたくし上げた。そして落胆し顔を背けて、その集会堂を歩き回った。
2.74.5
ततः स्थले निपतितो दुर्मना व्रीडितो नृपः ।
निः श्वसन्विमुखश्चापि परिचक्राम तां सभाम् ॥ २.७४.५ ॥
そして王は地面に倒れ、落胆し恥じ入り、深く息をつきながら顔を背けて、その集会堂を歩き回った。
2.74.6
ततः स्फाटिकतोयां वै स्फाटिकाम्बुजशोभिताम् ।
वापीं मत्वा स्थलमिव सवासाः प्रापतञ्जले ॥ २.७४.६ ॥
そして水晶のような水と水晶の蓮で飾られた池を乾いた地と思い込み、衣をまとったまま水の中に落ちた。
2.74.7
जले निपतितं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ।
जहास जहसुश्चैव किङ्कराश्च सुयोधनम् ॥ २.७४.७ ॥
水に落ちた彼を見て、大力のビーマセーナは笑い、従者たちもスヨーダナを見て笑った。
2.74.8
वासांसि च शुभान्यस्मै प्रददू राजशासनात् ।
तथागतं तु तं दृष्ट्वा भीमसेनो महाबलः ॥ २.७४.८ ॥
王の命令で彼らは立派な衣服を与えた。しかし、ずぶ濡れで来た彼を見て、大力のビーマセーナは……
2.74.9
अर्जुनश्च यमौ चोभौ सर्वे ते प्राहसंस्तदा ।
नामर्षयत्ततस्तेषामवहासममर्षणः ॥ २.७४.९ ॥
アルジュナと双子たちも皆、その時笑った。すると、侮辱に耐えられない（ビーマ）は彼らの嘲笑を我慢しなかった。
2.74.10
आकारं रक्षमाणस्तु न स तान्समुदैक्षत ।
पुनर्वसनमुत्क्षिप्य प्रतिरिष्यन्निव स्थलम् ॥ २.७४.१० ॥
威厳を保ち、彼は彼らを見なかった。再び衣を持ち上げ、まるで陸地へ渡り返そうとするかのようだった。
2.74.11
आरुरोह ततः सर्वे जहसुश्च पुनर्जनाः ।
द्वारं तु पिहिताकारं स्फाटिकं प्रेक्ष्य भूमिपः।
प्रविशन्नाहतो मूर्ध्नि व्याघूर्णित इव स्थितः ॥ २.७४.११ ॥
それから皆が登り、人々はまた笑った。しかし王は、形が閉じているように見える水晶の扉を見て、入ろうとした際に頭を打たれたかのようによろめいて立ち尽くした。
2.74.12
तादृशं च परं द्वारं स्फाटिकोरुकवाटकम् ।
विघट्टयन्कराभ्यां तु निष्क्रम्याग्रे पपात हा ॥ २.७४.१२ ॥
同じような別の水晶の扉、広い扉板のものを、彼は手で押しのけた。出て行く際に前へ倒れた——ああ！
2.74.13
द्वारं तु वितताकारं समापेदे पुनश्च सः ।
तद्वृत्तं चेति मन्वानो द्वारस्थानादुपारमत् ॥ २.७४.१३ ॥
しかし彼は再び広がった形の扉に近づいた。出来事はそのようだったのだと考え、扉のある場所から退いた。
2.74.14
एवं प्रलम्भान्विविधान्प्राप्य तत्र विशाम्पते ।
पाण्डवेयाभ्यनुज्ञातस्ततो दुर्योधनो नृपः ॥ २.७४.१४ ॥
このように様々な欺きに出会ったのち、民の主よ、王ドゥルヨーダナはパーンドゥの子らの許しを得て、そこから立ち去った。
2.74.15
अपहृष्टेन मनसा राजसूये महाक्रतौ ।
प्रेक्ष्य तामद्भुतामृद्धिं जगाम गजसाह्वयम् ॥ २.७४.१५ ॥
大ラージャスーヤ祭でその不思議な威光を見て、喜んだ心でガジャサーヴァヤ（ハスティナープラ）へ向かった。
2.74.16
पाण्डवश्रीप्रतप्तस्य ध्यायमानस्य गच्छतः ।
दुर्योधनस्य नृपतेः पापा मतिरजायत ॥ २.७४.१६ ॥
パーンドゥの子らの威光に焼かれ、思い悩みながら歩む王ドゥルヨーダナの心に、邪な思いが生じた。
2.74.17
पार्थान्सुमनसो दृष्ट्वा पार्थिवांश्च वशानुगान् ।
कृत्स्नं चापि हितं लोकमाकुमारं कुरूद्वह ॥ २.७४.१७ ॥
クルの最良者よ、プリターの子らが喜ばしく、彼らに従う王たちを見、子供に至るまで全世界が幸福な状態にあるのを見て。
2.74.18
महिमानं परं चापि पाण्डवानां महात्मनाम् ।
दूर्योधनो धार्तराष्ट्रो विवर्णः समपद्यत ॥ २.७४.१८ ॥
偉大な心のパーンドゥの子らの至上の威光を見て、ドリタラーシュトラの子ドゥルヨーダナは顔色を失い、沈んだ。
2.74.19
स तु गच्छन्ननेकाग्नः सभामेकोऽन्वचिन्तयत् ।
श्रियं च तामनुपमां धर्मराजस्य धीमतः ॥ २.७४.१९ ॥
歩きながら心が乱れた彼は、ひとり、あの大広間と賢明な法王の比類なき栄華について思い巡らした。
2.74.20
प्रमत्तो धृतराष्ट्रस्य पुत्रो दुर्योधनस्तदा ।
नाभ्यभाषत्सुबलजं भाषमाणं पुनः पुनः ॥ २.७४.२० ॥
そのとき、ドリタラーシュトラの子ドゥルヨーダナは心ここにあらずで、スバラの子が再三語りかけても答えなかった。
2.74.21
अनेकाग्रं तु तं दृष्ट्वा शकुनिः प्रत्यभाषत ।
दुर्योधन कृतोमूलं निःश्वसन्निव गच्छसि ॥ २.७४.२१ ॥
彼が心ここにないのを見て、シャクニは答えた。「ドゥルヨーダナよ、根を断たれた者のように、ため息をつきながら歩いているな。」
2.74.22
दृष्ट्वेमां पृथिवीं कृत्स्नां युधिष्ठिरवशानुगाम् ।
जितामस्त्रप्रतापेन श्वेताश्वस्य महात्मनः ॥ २.७४.२२ ॥
偉大なる白馬の君(アルジュナ)の武器の威力によって征服され、ユディシュティラの支配に従うこの全大地を見て——
2.74.23
तं च यज्ञं तथाभूतं दृष्ट्वा पार्थस्य मातुल ।
यथा शक्रस्य देवेषु तथाभूतं महाद्युतेः ॥ २.७४.२३ ॥
叔父よ、プリター(アルジュナ)のあの祭祀を見ると、神々の中のインドラの祭祀のように、あの大いに輝く者の祭祀はそのようであった——
2.74.24
अमर्षेण तु सम्पूर्णो दह्यमानो दिवानिशम् ।
शुचिशुक्रागमे काले शुष्ये तोयमिवाल्पकम् ॥ २.७४.२४ ॥
怒りに満たされ、私は昼も夜も燃え、暑い季節が来ると少しの水が干上がるように、干からびていく。
2.74.25
पश्य सात्वतमुख्येन शिशुपालो निपातितः ।
न च तत्र पुमानासीत्कश्चित्तस्य पदानुगः ॥ २.७४.२५ ॥
見よ、サートヴァタの第一人者によってシシュパーラは倒された。そして彼に従う者は一人もいなかった。
2.74.26
दह्यमाना हि राजानः पाण्डवोत्थेन वह्निना ।
क्षान्तवन्तोऽपराधं ते को हि तत्क्षन्तुमर्हति ॥ २.७४.२६ ॥
パーンドゥの子らから立ち上がった火に焼かれる王たちは、おまえの罪を赦した。だが、それを赦せる者など誰がいようか。
2.74.27
वासुदेवेन तत्कर्म यथाऽयुक्तं महत्कृतम् ।
सिद्धं च पाण्डुपुत्राणां प्रतापेन महात्मनाम् ॥ २.७४.२७ ॥
ヴァーസുデーヴァはその大業を不相応ながら成し遂げた。そしてそれはパーンドゥの子らのために、大いなる魂の者たちの威力によって成就された。
2.74.28
तथाहि रत्नन्यादाय विविधानि नृपा नृपम् ।
उपातिष्ठन्त कौन्येयं वैश्या इव करप्रदाः ॥ २.७४.२८ ॥
こうして諸王は様々な宝石を持ち、クンティーの子である王の前に立った。租を納める商人のように。
2.74.29
श्रियं तथागतं दृष्ट्वा ज्वलन्तीमिव पाण्डवे ।
अमर्षवशमापन्नो दह्यामि न तथोचितः ॥ २.७४.२९ ॥
パーンドゥの子にこのように来た繁栄が燃えさかるのを見て、怒りに支配された私は焼かれている。私はそのようにふるまうにふさわしくない。
2.74.30
वह्निमेव प्रवेक्ष्यामि भक्षयिष्यामि वा विषम् ।
अपो वापि प्रवेक्ष्यामिन हि शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ २.७४.३० ॥
私は火に身を投じるか、毒を飲むか、あるいは水に入るだろう。実に私は生きてはいられないのだから。
2.74.31
को हि नाम पुमांल्लोके मर्षयिष्यति सत्ववान् ।
सपत्नानृद्ध्यतो दृष्ट्वा हीनमात्मानमेव च ॥ २.७४.३१ ॥
世に勇気ある男なら、敵が栄え自分が劣るのを見て、どうして耐えられようか。
2.74.32
सोऽहं न स्त्री न चाप्यस्त्री न पुमान्नापुमानपि ।
योऽहं तां मर्षयाम्यद्य तादृशीं श्रियमागताम् ॥ २.७४.३२ ॥
私は女でも女でないのでもなく、男でも男でないのでもない。今日、あのような栄華が訪れたのを見て、なお耐えている。
2.74.33
ईश्वरत्वं पृथिव्याश्च वसुमत्तां च तादृशीम् ।
यज्ञं च तादृशं दृष्ट्वा मादृशः को न संञ्ज्वरेत् ॥ २.७४.३३ ॥
大地のこのような支配権、このような富、このような祭祀を見て、私のような者が嫉妬に焼かれないことがあろうか。
2.74.34
अशक्तश्चैक एवाहं तामाहर्तुं नृपश्रियम् ।
सहायांश्च न पश्यामि तेन मृत्युं विचिन्तये ॥ २.७४.३४ ॥
私一人ではあの王者の栄光を手に入れることはできず、味方も見当たらない。だから死を考えている。
2.74.35
दैवमेव परं मन्ये पौरुषं च निरर्थकम् ।
दृष्ट्वा कुन्तीसुते शुद्धां श्रियं तामहतां तथा ॥ २.७४.३५ ॥
私は運命こそ至上で、人の努力は無益だと思う。クンティーの息子たちの、あの清らかで損なわれぬ栄華を見れば。
2.74.36
कृतो यत्नो मया पूर्वं विनाशे तस्य सौबल ।
तच्च सर्वमतिक्रम्य संवृद्धोऽप्स्विव पङ्गजम् ॥ २.७४.३६ ॥
スバラの子よ、私は以前、彼らの破滅のために努力した。だがそれらすべてを乗り越え、彼らは水中の蓮のように成長した。
2.74.37
न दैवं परं मन्ये पौरुषं च निरर्थकम् ।
धार्तराष्ट्राश्च हीयन्ते पार्था वर्धन्ति नित्यशः। ॥ २.७४.३७ ॥
私は運命が最高だとは思わない。人の努力もまた無益である。ドリタラーシュトラの子らは衰え、プリターの子らは日々に栄える。
2.74.38
कृष्णस्तु सुमनास्तेषां विवर्धयति सम्पदः ।
सोऽहं श्रियं च तां दृष्ट्वा सभां तां च तथाविधाम्। ॥ २.७४.३८ ॥
しかしクリシュナは彼らに好意を寄せ、その富を増やしている。彼らの、その栄華とあのような大広間を見て、私は——
2.74.39
रक्षिभिश्चावहासं तं परितप्ये यथाऽग्निना ।
अमर्षं च समाविष्टं धृतराष्ट्रे निवेदय ॥ २.७४.३९ ॥
衛兵たちのあの嘲笑によって、私は火に焼かれるように苦しんでいる。怒りに満ちた私は、ドリタラーシュトラにこれを申し上げる。