Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.79

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.79.1

आर्यास्तु ये वै राजानः सत्यसन्धा महाव्रताः ।
पर्याप्तविद्या वक्तारो वेदान्तावभृथप्लुताः ॥ २.७९.१ ॥

ଯେଉଁ ଆର୍ଯ ରାଜାମାନେ ସତ୍ୟସନ୍ଧ, ମହାବ୍ରତଧାରୀ, ପୂର୍ଣ୍ଣବିଦ୍ୟାବାନ, ବକ୍ତା ଏବଂ ବେଦାନ୍ତର ଅବଭୃଥ ସ୍ନାନରେ ପବିତ୍ର।

2.79.2

धृतिमन्तो ह्रीनिषेवा धर्मात्मानो नाशस्विनः ।
मूर्धाभिषिक्तास्ते चैनं राजानः पर्युपांसते ॥ २.७९.२ ॥

ଧୈର୍ଯ୍ୟବାନ, ଲଜ୍ଜାଶୀଳ, ଧର୍ମାତ୍ମା, ଲୋଭରହିତ, ମସ୍ତକରେ ଅଭିଷିକ୍ତ ସେହି ରାଜାମାନେ ଏହାଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି।

2.79.3

दक्षिणार्थं समानीत राजभिः कांस्यदोहनाः ।
आरण्या बहुसाहस्रा अपश्यंस्तत्रतत्र गाः ॥ २.७९.३ ॥

ଦକ୍ଷିଣା ପାଇଁ ରାଜାମାନେ ଆଣିଥିବା, କାଂସା ପାତ୍ରରେ ଦୁଗ୍ଧ ଦୋହୁଥିବା, ବନରେ ଜନ୍ମିଥିବା ହଜାର ହଜାର ଗାଈ ସେମାନେ ଏଠି ସେଠି ଦେଖିଲେ।

2.79.4

आजह्रस्तत्र सत्कृत्य स्वयमुद्यम्य भारत ।
अभिषेकार्थमव्यग्रा भाण्डमुच्चावचं नृपाः ॥ २.७९.४ ॥

ହେ ଭରତ, ସେଠାରେ ରାଜାମାନେ ସମ୍ମାନ ସହ ନିଜେ ଉଠାଇ, ଅବ୍ୟଗ୍ର ଭାବେ, ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ନାନା ପ୍ରକାର ପାତ୍ର ଆଣିଲେ।

2.79.5

बाह्लीको रथमाहार्षीज्जाम्बूनदविभूषितम् ।
सुदक्षिणस्तु युयुजे श्वेतैः काम्भोजजैर्हयैः ॥ २.७९.५ ॥

ବାହ୍ଲୀକ ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନାରେ ଶୋଭିତ ରଥ ଆଣିଲେ; ସୁଦକ୍ଷିଣ କାମ୍ବୋଜରେ ଜନ୍ମିତ ଧଳା ଘୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ିଲେ।

2.79.6

सुनीथः प्रीतिमांश्चैव ह्यनुकर्षं महाबलः ।
ध्वजं चेदिपतिश्चैवमहार्षीत्स्वयमुद्यतम् ॥ २.७९.६ ॥

ସୁନୀଥ, ପ୍ରୀତିମାନ ଓ ମହାବଳୀ ଅନୁକର୍ଷ, ଏବଂ ଚେଦିପତି ସେହିପରି ନିଜେ ଉଠାଇଥିବା ଧ୍ୱଜ ଆଣିଲେ।

2.79.7

दाक्षिणात्यः सन्नहनं स्रगुष्णीषे च मागधः ।
वसुदानो महेष्वासो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.७९.७ ॥

ଦାକ୍ଷିଣାତ୍ୟ କବଚ, ମାଳା ଓ ପଗଡ଼ି ଦେଲେ; ମାଗଧ ବସୁଦାନ, ମହାଧନୁର୍ଧର, ଷାଠିଏ ବର୍ଷର ଗଜରାଜ ଦେଲେ।

2.79.8

मत्स्यस्त्वक्षान्हेमनद्धानेकलव्य उपानहौ ।
आवन्त्यस्त्वभिषेकार्थमपो बहुविधास्तथा ॥ २.७९.८ ॥

ମତ୍ସ୍ୟରାଜ ସୁନାରେ ବାନ୍ଧିଥିବା ପାଶା ଦେଲେ, ଏକଲବ୍ୟ ପାଦୁକା ଦେଲେ; ଅବନ୍ତୀ ରାଜା ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରକାରର ଜଳ ଦେଲେ।

2.79.9

चेकितान उपासङ्गं धनुः काश्य उपाहरत् ।
असिं च सुत्सरुं शल्यः शैक्यं काञ्चनभूषणम् ॥ २.७९.९ ॥

ଚେକିତାନ ତୂଣୀର ଦେଲେ, କାଶୀ ରାଜା ଧନୁ ଆଣିଲେ; ଶଲ୍ୟ ଖଡ୍‌ଗ ଓ ସୁନାରେ ସଜା ଶୈକ୍ୟ ଢାଲ ଦେଲେ।

2.79.10

अभ्यपिञ्चत्ततो धौम्यो व्यासश्च समुहातपाः ।
नारदं च पुरस्कृत्य देवलं चासितं मुनिम् ॥ २.७९.१० ॥

ତାପରେ ଧୌମ୍ୟ ଓ ମହାତପା ବ୍ୟାସ ଅଭିଷେକ କଲେ; ନାରଦଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ଦେବଳ ଓ ମୁନି ଅସିତ ମଧ୍ୟ।

2.79.11

प्रीतिमन्त उपातिष्ठन्नभिषेकं महर्षयः ।
जामदग्न्येन सहितास्तथान्ये वेदपारगाः ॥ २.७९.११ ॥

ପ୍ରୀତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମହର୍ଷିମାନେ ଅଭିଷେକ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ; ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟଙ୍କ ସହିତ, ଓ ବେଦପାରଗ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ।

2.79.12

अभिजग्मर्महात्मानो मन्त्रवद्भूरिदक्षिणम् ।
महेन्द्रमिव देवेन्द्रं दिवि सप्तर्षयो यथा ॥ २.७९.१२ ॥

ମହାତ୍ମାମାନେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ ପ୍ରଚୁର ଦକ୍ଷିଣା ସହିତ ଆସିଲେ; ସ୍ୱର୍ଗରେ ସପ୍ତର୍ଷି ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାପରି।

2.79.13

अधारयच्छत्रमस्य सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
धनञ्जयश्च व्यजने भीमसेनश्च पाण्डवः ॥ २.७९.१३ ॥

ସତ୍ୟବିକ୍ରମୀ ସାତ୍ୟକି ତାଙ୍କ ଉପରେ ଛତ୍ର ଧରିଲେ; ଧନଞ୍ଜୟ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଭୀମସେନ ବ୍ୟଜନ ଦୋଳାଇଲେ।

2.79.14

चामरे चापि शुद्धे द्वे यमौ जगृहतुस्तथा ।
उपागृह्णाद्यमिन्द्राय पुराकल्पे प्रजापतिः ॥ २.७९.१४ ॥

ଦୁଇଟି ଶୁଦ୍ଧ ଚାମର ମଧ୍ୟ ଯମଳ (ନକୁଳ-ସହଦେବ) ସେହିପରି ଧରିଲେ। ପୁରାକଳ୍ପରେ ପ୍ରଜାପତି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ଯମଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।

2.79.15

तमस्मै शङ्खमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः ।
शैक्यं निष्कसहस्रेण सुकृतं विश्वकर्मणा ॥ २.७९.१५ ॥

କଳଶୋଦଧି (ସମୁଦ୍ର) ତାଙ୍କ ପାଇଁ ବରୁଣଙ୍କ ଶଙ୍ଖ ଆଣିଲା; ତାହା ସ୍ଫଟିକର, ହଜାର ନିଷ୍କ ମୂଲ୍ୟର ଓ ବିଶ୍ୱକର୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୁନିର୍ମିତ ଥିଲା।

2.79.16

तेनाभिषिक्तः कृष्णेन तत्र मे कश्मलोऽभवत् ।
गच्छन्ति पूर्वादपरं समुद्रं चापि दक्षिणम् ॥ २.७९.१६ ॥

କୃଷ୍ଣ ସେହି ଶଙ୍ଖ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହେଲେ; ସେଠାରେ ମୋ ମନରେ ବିଷାଦ ଜନ୍ମିଲା। ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ପଶ୍ଚିମ ସମୁଦ୍ର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଆନ୍ତି।

2.79.17

उत्तरं तु गच्छन्ति विना तात पतत्र्रिभिः ।
तत्र स्म दध्मुः शतशः शङ्खान्मङ्गलकारकान् ॥ २.७९.१७ ॥

କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ, ପକ୍ଷୀ ବିନା ଯାଆନ୍ତି। ହେ ତାତ, ସେଠାରେ ଶହ ଶହ ମଙ୍ଗଳକାରୀ ଶଙ୍ଖ ବଜାଯାଇଥିଲା।

2.79.18

प्राणदन्त समाध्मातास्ततो रोमाणि मेऽहृषन् ।
प्रापतन्भूमिपालाश्च ये तु हीनाः स्वतेजसा ॥ २.७९.१८ ॥

ଫୁଙ୍କାଯାଇଥିବା ସେହି ଶଙ୍ଖ ବାଜିଲା; ସେତେବେଳେ ମୋ ଶରୀରର ରୋମ ଠିଆ ହେଲା। ନିଜ ତେଜରେ ହୀନ ରାଜାମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ।

2.79.19

धृष्टद्युम्नः पाण्डवाश्च सात्यकिः केशवोऽष्टमः ।
सत्वस्था वीर्यसम्पन्ना ह्यन्योन्यप्रियदर्शनाः ॥ २.७९.१९ ॥

ଧୃଷ୍ଟଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପାଣ୍ଡବମାନେ, ସାତ୍ୟକି ଏବଂ ଅଷ୍ଟମ କେଶବ — ସତ୍ତ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ, ବୀର୍ଯ୍ୟସମ୍ପନ୍ନ, ପରସ୍ପରକୁ ପ୍ରିୟ ଦେଖାଯାଉଥିବା।

2.79.20

विसञ्ज्ञान्भूमिपान्दृष्ट्वा मां च ते प्राहसंस्तदा ।
ततः प्रहृष्टो बीभत्सुः प्रादाद्धेमविषाणिनाम् ॥ २.७९.२० ॥

ରାଜାମାନେ ଅଚେତ ହୋଇଥିବା ଦେଖି ଓ ମୋତେ ଦେଖି ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ହସିଲେ। ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ସୁବର୍ଣ୍ଣଶୃଙ୍ଗ ଗାଈ ଦାନ କଲେ।

2.79.21

शतान्यनडुहां पञ्च द्विजमुख्येषु भारत ।
न रन्तिदेवो नाभागो यौवनाश्वो मनुर्न च ॥ २.७९.२१ ॥

ହେ ଭାରତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ପାଞ୍ଚଶହ ବୃଷ (ଦାନ କଲେ)। ରନ୍ତିଦେବ, ନାଭାଗ, ଯୌବନାଶ୍ୱ, ମନୁ (ସେପରି କରିନଥିଲେ)।

2.79.22

न च राजा पृथुर्वैन्यो न चाप्यासीद्भगीरथः ।
ययातिर्नहुषो वापि यथा राजा युधिष्ठिरः ॥ २.७९.२२ ॥

ବେନପୁତ୍ର ପୃଥୁ ରାଜା ନଥିଲେ, ଭଗୀରଥ ମଧ୍ୟ ନଥିଲେ; ଯଯାତି କିମ୍ବା ନହୁଷ, କିମ୍ବା ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପରି (କେହି ନଥିଲେ)।

2.79.23

यथाऽतिमात्रं कौन्तेयः श्रिया परमया युतः ।
राजसूयमवाप्यैवं हरिश्चन्द्र इव प्रभुः ॥ २.७९.२३ ॥

ଅତ୍ୟଧିକ ପରମ ଶ୍ରୀରେ ଯୁକ୍ତ କୌନ୍ତେୟ (ଯୁଧିଷ୍ଠିର) ରାଜସୂୟ ପାଇଲେ, ସେହିପରି ପ୍ରଭୁ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର (ମଧ୍ୟ ପାଇଥିଲେ)।

2.79.24

एतां दृष्टा श्रियं पार्थे हरिश्चन्द्रे यथा विभो ।
कथं तु जीवितं श्रेयो मम पश्यसि भारत ॥ २.७९.२४ ॥

ହେ ବିଭୋ, ପାର୍ଥ ଓ ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କଠାରେ ଏହି ଶ୍ରୀ ଦେଖିବା ପରେ, ହେ ଭାରତ, ତୁମେ ମୋ ଜୀବନକୁ କିପରି ଶ୍ରେୟସ୍କର ଭାବୁଛ?

2.79.25

अन्धेनेव युगं नद्धं विपर्यस्तं नराधिप ।
कनीयांसो विवर्धन्ते ज्येष्ठा हीयन्त एव च ॥ २.७९.२५ ॥

ହେ ନରାଧିପ, ଅନ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତି ବାନ୍ଧିଥିବା ଜୁଆଳି ଓଲଟି ଯିବା ପରି, କନିଷ୍ଠମାନେ ବଢ଼ୁଛନ୍ତି ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠମାନେ ହ୍ରାସ ପାଉଛନ୍ତି।

2.79.26

एवं दृष्ट्वा नाभिविन्दामि शर्म ।
समीक्षमाणोऽपि कुरुप्रवीर।
तेनाहमेवं कृशतां गतश्च ।
विवर्णतां चैव सशोकतां च ॥ २.७९.२६ ॥

ହେ କୁରୁପ୍ରବୀର, ଏପରି ଦେଖିବା ପରେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଶାନ୍ତି ପାଉନାହିଁ; ତେଣୁ ମୁଁ ଏପରି କୃଶ, ମଳିନ ଓ ଶୋକଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।