ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.79.1
आर्यास्तु ये वै राजानः सत्यसन्धा महाव्रताः ।
पर्याप्तविद्या वक्तारो वेदान्तावभृथप्लुताः ॥ २.७९.१ ॥
ਜੋ ਆਰਿਆ ਰਾਜੇ ਸੱਤਿਅਸੰਧ, ਮਹਾਵ੍ਰਤੀ, ਪੂਰਨ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲੇ, ਵਕਤਾ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਦੇ ਅਵਭ੍ਰਿਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ।
2.79.2
धृतिमन्तो ह्रीनिषेवा धर्मात्मानो नाशस्विनः ।
मूर्धाभिषिक्तास्ते चैनं राजानः पर्युपांसते ॥ २.७९.२ ॥
ਧੀਰਜਵਾਨ, ਲਾਜਵੰਤ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਲਾਲਚ ਰਹਿਤ, ਸਿਰ ਤੇ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਉਹ ਰਾਜੇ ਇਸਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.79.3
दक्षिणार्थं समानीत राजभिः कांस्यदोहनाः ।
आरण्या बहुसाहस्रा अपश्यंस्तत्रतत्र गाः ॥ २.७९.३ ॥
ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਲਈ ਰਾਜਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਲਿਆਂਦੀਆਂ, ਕਾਂਸੀ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਧ ਚੋਂਦੀਆਂ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮੀਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਵਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਵੇਖੀਆਂ।
2.79.4
आजह्रस्तत्र सत्कृत्य स्वयमुद्यम्य भारत ।
अभिषेकार्थमव्यग्रा भाण्डमुच्चावचं नृपाः ॥ २.७९.४ ॥
ਹੇ ਭਰਤ, ਉੱਥੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਖ਼ੁਦ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਹੜਬੜੀ ਦੇ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਲਿਆਂਦੇ।
2.79.5
बाह्लीको रथमाहार्षीज्जाम्बूनदविभूषितम् ।
सुदक्षिणस्तु युयुजे श्वेतैः काम्भोजजैर्हयैः ॥ २.७९.५ ॥
ਬਾਹਲੀਕ ਜਾਂਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰਿਆ ਰੱਥ ਲਿਆਇਆ; ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਨੇ ਕੰਬੋਜ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ।
2.79.6
सुनीथः प्रीतिमांश्चैव ह्यनुकर्षं महाबलः ।
ध्वजं चेदिपतिश्चैवमहार्षीत्स्वयमुद्यतम् ॥ २.७९.६ ॥
ਸੁਨੀਥ, ਪ੍ਰੇਮੀ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਅਨੁਕਰਸ਼, ਅਤੇ ਚੇਦੀ-ਪਤੀ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ੁਦ ਚੁੱਕਿਆ ਝੰਡਾ ਲਿਆਂਦਾ।
2.79.7
दाक्षिणात्यः सन्नहनं स्रगुष्णीषे च मागधः ।
वसुदानो महेष्वासो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.७९.७ ॥
ਦਾਕ੍ਸ਼ਿਣਾਤ੍ਯ ਨੇ ਕਵਚ, ਮਾਲਾ ਅਤੇ ਪੱਗੜੀ ਦਿੱਤੀ; ਮਾਗਧ ਵਸੁਦਾਨ, ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ, ਸੱਠ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਗਜਰਾਜ ਦਿੱਤਾ।
2.79.8
मत्स्यस्त्वक्षान्हेमनद्धानेकलव्य उपानहौ ।
आवन्त्यस्त्वभिषेकार्थमपो बहुविधास्तथा ॥ २.७९.८ ॥
ਮਤਸਯ ਰਾਜੇ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਪਾਸੇ ਦਿੱਤੇ, ਏਕਲਵਯ ਨੇ ਜੁੱਤੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ; ਅਵੰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਲ ਦਿੱਤਾ।
2.79.9
चेकितान उपासङ्गं धनुः काश्य उपाहरत् ।
असिं च सुत्सरुं शल्यः शैक्यं काञ्चनभूषणम् ॥ २.७९.९ ॥
ਚੇਕਿਤਾਨ ਨੇ ਤਰਕਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਨੁਸ਼ ਭੇਟ ਕੀਤਾ; ਸ਼ਲ੍ਯ ਨੇ ਤਲਵਾਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸ਼ੈਕ੍ਯ ਢਾਲ ਦਿੱਤੀ।
2.79.10
अभ्यपिञ्चत्ततो धौम्यो व्यासश्च समुहातपाः ।
नारदं च पुरस्कृत्य देवलं चासितं मुनिम् ॥ २.७९.१० ॥
ਫਿਰ ਧੌਮ੍ਯ ਅਤੇ ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਵਿਆਸ ਨੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ; ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਦੇਵਲ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਅਸਿਤ ਨੇ ਵੀ।
2.79.11
प्रीतिमन्त उपातिष्ठन्नभिषेकं महर्षयः ।
जामदग्न्येन सहितास्तथान्ये वेदपारगाः ॥ २.७९.११ ॥
ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਹਰਸ਼ੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੋਲ ਆਏ; ਜਾਮਦਗਨ੍ਯ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਵੇਦ-ਪਾਰੰਗਤ ਹੋਰ ਵੀ।
2.79.12
अभिजग्मर्महात्मानो मन्त्रवद्भूरिदक्षिणम् ।
महेन्द्रमिव देवेन्द्रं दिवि सप्तर्षयो यथा ॥ २.७९.१२ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਮੰਤ੍ਰ-ਪੂਰਵਕ ਭਰਪੂਰ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਸਮੇਤ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਸਪਤਰਸ਼ੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2.79.13
अधारयच्छत्रमस्य सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
धनञ्जयश्च व्यजने भीमसेनश्च पाण्डवः ॥ २.७९.१३ ॥
ਸੱਚੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਾਤਯਕਿ ਨੇ ਉਸ ਉੱਤੇ ਛਤਰ ਫੜਿਆ; ਧਨੰਜਯ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵ ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਪੱਖੇ ਝੱਲੇ।
2.79.14
चामरे चापि शुद्धे द्वे यमौ जगृहतुस्तथा ।
उपागृह्णाद्यमिन्द्राय पुराकल्पे प्रजापतिः ॥ २.७९.१४ ॥
ਦੋ ਸ਼ੁੱਧ ਚਾਮਰ ਵੀ ਜੁੜਵੇਂ ਯਮਾਂ (ਨਕੁਲ-ਸਹਦੇਵ) ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੜੇ। ਪੁਰਾਣੇ ਕਲਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੇ ਇੰਦਰ ਲਈ ਯਮ ਨੂੰ ਲਿਆ ਸੀ।
2.79.15
तमस्मै शङ्खमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः ।
शैक्यं निष्कसहस्रेण सुकृतं विश्वकर्मणा ॥ २.७९.१५ ॥
ਕਲਸ਼ੋਦਧਿ (ਸਮੁੰਦਰ) ਨੇ ਉਸ ਲਈ ਵਰੁਣ ਦਾ ਸ਼ੰਖ ਲਿਆਂਦਾ; ਉਹ ਸਫਟਿਕ ਦਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਨਿਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ।
2.79.16
तेनाभिषिक्तः कृष्णेन तत्र मे कश्मलोऽभवत् ।
गच्छन्ति पूर्वादपरं समुद्रं चापि दक्षिणम् ॥ २.७९.१६ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਉਸ ਸ਼ੰਖ ਨਾਲ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਉੱਥੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਾਦ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2.79.17
उत्तरं तु गच्छन्ति विना तात पतत्र्रिभिः ।
तत्र स्म दध्मुः शतशः शङ्खान्मङ्गलकारकान् ॥ २.७९.१७ ॥
ਪਰ ਉਹ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਪੰਛੀਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਤਾਤ, ਉੱਥੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਏ ਗਏ।
2.79.18
प्राणदन्त समाध्मातास्ततो रोमाणि मेऽहृषन् ।
प्रापतन्भूमिपालाश्च ये तु हीनाः स्वतेजसा ॥ २.७९.१८ ॥
ਫੂਕੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸ਼ੰਖ ਵੱਜੇ; ਤਦ ਮੇਰੇ ਰੋਂਗਟੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਜਿਹੜੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ ਤੋਂ ਹੀਣ ਸਨ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਪਏ।
2.79.19
धृष्टद्युम्नः पाण्डवाश्च सात्यकिः केशवोऽष्टमः ।
सत्वस्था वीर्यसम्पन्ना ह्यन्योन्यप्रियदर्शनाः ॥ २.७९.१९ ॥
ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦੁੱਮਨ, ਪਾਂਡਵ, ਸਾਤਯਕੀ ਅਤੇ ਅੱਠਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ — ਸੱਤਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ, ਵੀਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੇ।
2.79.20
विसञ्ज्ञान्भूमिपान्दृष्ट्वा मां च ते प्राहसंस्तदा ।
ततः प्रहृष्टो बीभत्सुः प्रादाद्धेमविषाणिनाम् ॥ २.७९.२० ॥
ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਵੇਖ ਕੇ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਉਸ ਵੇਲੇ ਹੱਸੇ। ਫਿਰ ਖੁਸ਼ ਹੋਏ ਬੀਭਤਸੂ (ਅਰਜੁਨ) ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂ ਦਾਨ ਕੀਤੇ।
2.79.21
शतान्यनडुहां पञ्च द्विजमुख्येषु भारत ।
न रन्तिदेवो नाभागो यौवनाश्वो मनुर्न च ॥ २.७९.२१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਪੰਜ ਸੌ ਬਲਦ (ਦਾਨ ਕੀਤੇ)। ਰੰਤਿਦੇਵ, ਨਾਭਾਗ, ਯੌਵਨਾਸ਼ਵ, ਮਨੂ (ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ)।
2.79.22
न च राजा पृथुर्वैन्यो न चाप्यासीद्भगीरथः ।
ययातिर्नहुषो वापि यथा राजा युधिष्ठिरः ॥ २.७९.२२ ॥
ਵੈਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਿਥੂ ਰਾਜਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਭਗੀਰਥ ਵੀ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਯਯਾਤੀ ਜਾਂ ਨਹੁਸ਼, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਵਾਂਗ (ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ)।
2.79.23
यथाऽतिमात्रं कौन्तेयः श्रिया परमया युतः ।
राजसूयमवाप्यैवं हरिश्चन्द्र इव प्रभुः ॥ २.७९.२३ ॥
ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਕੌਂਤੇਯ (ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ) ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਨੇ (ਵੀ ਕੀਤਾ ਸੀ)।
2.79.24
एतां दृष्टा श्रियं पार्थे हरिश्चन्द्रे यथा विभो ।
कथं तु जीवितं श्रेयो मम पश्यसि भारत ॥ २.७९.२४ ॥
ਹੇ ਵਿਭੂ, ਪਾਰਥ ਅਤੇ ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੇ ਭਾਰਤ, ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਕਿਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ?
2.79.25
अन्धेनेव युगं नद्धं विपर्यस्तं नराधिप ।
कनीयांसो विवर्धन्ते ज्येष्ठा हीयन्त एव च ॥ २.७९.२५ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਅੰਨ੍ਹੇ ਦੁਆਰਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਜੂਲਾ ਉਲਟ ਗਿਆ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ, ਛੋਟੇ ਵਧ ਰਹੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਘਟ ਰਹੇ ਹਨ।
2.79.26
एवं दृष्ट्वा नाभिविन्दामि शर्म ।
समीक्षमाणोऽपि कुरुप्रवीर।
तेनाहमेवं कृशतां गतश्च ।
विवर्णतां चैव सशोकतां च ॥ २.७९.२६ ॥
ਹੇ ਕੁਰੂਪ੍ਰਵੀਰ, ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ, ਫਿੱਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਗ੍ਰਸਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।