మహాభారతం · అధ్యాయం 2.79
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.79.1
आर्यास्तु ये वै राजानः सत्यसन्धा महाव्रताः ।
पर्याप्तविद्या वक्तारो वेदान्तावभृथप्लुताः ॥ २.७९.१ ॥
సత్యసంధులు, మహావ్రతులు, పూర్ణవిద్యావంతులు, వక్తలు, వేదాంతావభృథ స్నానంతో పవిత్రులైన ఆర్య రాజులు.
2.79.2
धृतिमन्तो ह्रीनिषेवा धर्मात्मानो नाशस्विनः ।
मूर्धाभिषिक्तास्ते चैनं राजानः पर्युपांसते ॥ २.७९.२ ॥
ధైర్యవంతులు, లజ్జాశీలులు, ధర్మాత్ములు, ఆశలేనివారు, శిరస్సున అభిషిక్తులైన ఆ రాజులు ఈయనను సేవిస్తున్నారు.
2.79.3
दक्षिणार्थं समानीत राजभिः कांस्यदोहनाः ।
आरण्या बहुसाहस्रा अपश्यंस्तत्रतत्र गाः ॥ २.७९.३ ॥
దక్షిణ కోసం రాజులచే తీసుకురాబడిన, కంచు పాత్రలలో పాలు పితికే, అడవిలో పుట్టిన వేలాది ఆవులను అక్కడక్కడ వారు చూశారు.
2.79.4
आजह्रस्तत्र सत्कृत्य स्वयमुद्यम्य भारत ।
अभिषेकार्थमव्यग्रा भाण्डमुच्चावचं नृपाः ॥ २.७९.४ ॥
ఓ భరతా, అక్కడ రాజులు గౌరవంతో స్వయంగా ఎత్తి, నిశ్చలంగా, అభిషేకం కోసం రకరకాల పాత్రలు తెచ్చారు.
2.79.5
बाह्लीको रथमाहार्षीज्जाम्बूनदविभूषितम् ।
सुदक्षिणस्तु युयुजे श्वेतैः काम्भोजजैर्हयैः ॥ २.७९.५ ॥
బాహ్లీకుడు జాంబూనద బంగారంతో అలంకరించిన రథాన్ని తెచ్చాడు; సుదక్షిణుడు కాంబోజ దేశపు తెల్ల గుర్రాలను కట్టాడు.
2.79.6
सुनीथः प्रीतिमांश्चैव ह्यनुकर्षं महाबलः ।
ध्वजं चेदिपतिश्चैवमहार्षीत्स्वयमुद्यतम् ॥ २.७९.६ ॥
సునీథుడు, ప్రీతిమంతుడు, మహాబలుడైన అనుకర్షుడు, చేదిపతి కూడా అలాగే తామే ఎత్తిన ధ్వజాన్ని తెచ్చారు.
2.79.7
दाक्षिणात्यः सन्नहनं स्रगुष्णीषे च मागधः ।
वसुदानो महेष्वासो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.७९.७ ॥
దక్షిణాత్యుడు కవచాన్ని, మాలను, తలపాగాను సమర్పించాడు; మాగధుడు వసుదానుడు, మహాధనుర్ధారి, అరవై సంవత్సరాల గజేంద్రుడిని ఇచ్చాడు.
2.79.8
मत्स्यस्त्वक्षान्हेमनद्धानेकलव्य उपानहौ ।
आवन्त्यस्त्वभिषेकार्थमपो बहुविधास्तथा ॥ २.७९.८ ॥
మత్స్యరాజు బంగారంతో కట్టిన పాచికలను, ఏకలవ్యుడు పాదరక్షలను ఇచ్చారు; ఆవంతీ రాజు అభిషేకం కోసం అనేక రకాల జలాలను ఇచ్చాడు.
2.79.9
चेकितान उपासङ्गं धनुः काश्य उपाहरत् ।
असिं च सुत्सरुं शल्यः शैक्यं काञ्चनभूषणम् ॥ २.७९.९ ॥
చేకితానుడు అంబులపొదిని, కాశీరాజు విల్లును సమర్పించారు; శల్యుడు ఖడ్గాన్ని, బంగారు అలంకారాల శైక్య డాలును ఇచ్చాడు.
2.79.10
अभ्यपिञ्चत्ततो धौम्यो व्यासश्च समुहातपाः ।
नारदं च पुरस्कृत्य देवलं चासितं मुनिम् ॥ २.७९.१० ॥
అప్పుడు ధౌమ్యుడు, మహాతపస్వి వ్యాసుడు అభిషేకించారు; నారదుని ముందుంచి, దేవలుడు, మునిశ్రేష్ఠుడు అసితుడు కూడా.
2.79.11
प्रीतिमन्त उपातिष्ठन्नभिषेकं महर्षयः ।
जामदग्न्येन सहितास्तथान्ये वेदपारगाः ॥ २.७९.११ ॥
ప్రేమతో నిండిన మహర్షులు అభిషేకానికి దగ్గరకు వచ్చారు; జామదగ్న్యునితో, వేదపారంగతులైన ఇతరులతో కలిసి.
2.79.12
अभिजग्मर्महात्मानो मन्त्रवद्भूरिदक्षिणम् ।
महेन्द्रमिव देवेन्द्रं दिवि सप्तर्षयो यथा ॥ २.७९.१२ ॥
మహాత్ములు మంత్రపూర్వకంగా అధిక దక్షిణలతో వచ్చారు; స్వర్గంలో సప్తర్షులు దేవేంద్రుని చేరినట్లు.
2.79.13
अधारयच्छत्रमस्य सात्यकिः सत्यविक्रमः ।
धनञ्जयश्च व्यजने भीमसेनश्च पाण्डवः ॥ २.७९.१३ ॥
సత్యపరాక్రముడైన సాత్యకి అతనిపై గొడుగు పట్టాడు; ధనంజయుడు, పాండవుడు భీమసేనుడు వింజామరలు వీచారు.
2.79.14
चामरे चापि शुद्धे द्वे यमौ जगृहतुस्तथा ।
उपागृह्णाद्यमिन्द्राय पुराकल्पे प्रजापतिः ॥ २.७९.१४ ॥
రెండు శుద్ధమైన చామరాలను యమళులు (నకుల-సహదేవులు) అలాగే పట్టుకున్నారు. పూర్వకల్పంలో ప్రజాపతి ఇంద్రునికోసం యముని స్వీకరించాడు.
2.79.15
तमस्मै शङ्खमाहार्षीद्वारुणं कलशोदधिः ।
शैक्यं निष्कसहस्रेण सुकृतं विश्वकर्मणा ॥ २.७९.१५ ॥
కలశోదధి (సముద్రం) అతనికోసం వరుణుని శంఖాన్ని తెచ్చింది; అది స్ఫటికమయం, వెయ్యి నిష్కలతో చేయబడింది, విశ్వకర్మ చక్కగా నిర్మించినది.
2.79.16
तेनाभिषिक्तः कृष्णेन तत्र मे कश्मलोऽभवत् ।
गच्छन्ति पूर्वादपरं समुद्रं चापि दक्षिणम् ॥ २.७९.१६ ॥
కృష్ణుడు ఆ శంఖంతో అభిషేకించబడ్డాడు; అక్కడ నాకు విషాదం కలిగింది. వారు తూర్పు నుండి పడమర సముద్రానికీ, దక్షిణానికీ వెళ్తున్నారు.
2.79.17
उत्तरं तु गच्छन्ति विना तात पतत्र्रिभिः ।
तत्र स्म दध्मुः शतशः शङ्खान्मङ्गलकारकान् ॥ २.७९.१७ ॥
కానీ వారు ఉత్తరం వైపు, పక్షులు లేకుండా వెళ్తారు. తండ్రీ, అక్కడ వందలమంది మంగళకరమైన శంఖాలను ఊదారు.
2.79.18
प्राणदन्त समाध्मातास्ततो रोमाणि मेऽहृषन् ।
प्रापतन्भूमिपालाश्च ये तु हीनाः स्वतेजसा ॥ २.७९.१८ ॥
ఊదబడిన అవి మ్రోగాయి; అప్పుడు నా రోమాలు నిక్కబొడిచాయి. తమ తేజస్సు కోల్పోయిన రాజులు పడిపోయారు.
2.79.19
धृष्टद्युम्नः पाण्डवाश्च सात्यकिः केशवोऽष्टमः ।
सत्वस्था वीर्यसम्पन्ना ह्यन्योन्यप्रियदर्शनाः ॥ २.७९.१९ ॥
ధృష్టద్యుమ్నుడు, పాండవులు, సాత్యకి, ఎనిమిదవవాడు కేశవుడు — సత్త్వగుణంలో నిలిచినవారు, పరాక్రమంతో కూడినవారు, ఒకరికొకరు ప్రియంగా కనిపించేవారు.
2.79.20
विसञ्ज्ञान्भूमिपान्दृष्ट्वा मां च ते प्राहसंस्तदा ।
ततः प्रहृष्टो बीभत्सुः प्रादाद्धेमविषाणिनाम् ॥ २.७९.२० ॥
రాజులు మూర్ఛపోయినట్లు చూసి, నన్ను చూసి వారు అప్పుడు నవ్వారు. అనంతరం సంతోషించిన బీభత్సుడు (అర్జునుడు) బంగారు కొమ్ములున్న పశువులను దానం చేశాడు.
2.79.21
शतान्यनडुहां पञ्च द्विजमुख्येषु भारत ।
न रन्तिदेवो नाभागो यौवनाश्वो मनुर्न च ॥ २.७९.२१ ॥
భారతా, శ్రేష్ఠ ద్విజులకు ఐదు వందల ఎద్దులను (దానం చేశాడు). రంతిదేవుడు, నాభాగుడు, యౌవనాశ్వుడు, మనువు (అలా చేయలేదు).
2.79.22
न च राजा पृथुर्वैन्यो न चाप्यासीद्भगीरथः ।
ययातिर्नहुषो वापि यथा राजा युधिष्ठिरः ॥ २.७९.२२ ॥
వేనుని కుమారుడైన పృథు రాజు కాదు, భగీరథుడూ లేడు; యయాతి, నహుషుడు లేదా రాజు యుధిష్ఠిరుడు వలె (ఎవరూ లేరు).
2.79.23
यथाऽतिमात्रं कौन्तेयः श्रिया परमया युतः ।
राजसूयमवाप्यैवं हरिश्चन्द्र इव प्रभुः ॥ २.७९.२३ ॥
అత్యంత శ్రేష్ఠ సంపదతో కూడిన కౌంతేయుడు (యుధిష్ఠిరుడు) రాజసూయాన్ని పొందినట్లే, ప్రభువైన హరిశ్చంద్రుడు కూడా (పొందాడు).
2.79.24
एतां दृष्टा श्रियं पार्थे हरिश्चन्द्रे यथा विभो ।
कथं तु जीवितं श्रेयो मम पश्यसि भारत ॥ २.७९.२४ ॥
ఓ విభూ, పార్థుడిలో మరియు హరిశ్చంద్రునిలో ఈ సంపదను చూసిన తరువాత, ఓ భారతా, నా జీవితం ఎలా శ్రేయస్కరమని మీరు చూస్తున్నారు?
2.79.25
अन्धेनेव युगं नद्धं विपर्यस्तं नराधिप ।
कनीयांसो विवर्धन्ते ज्येष्ठा हीयन्त एव च ॥ २.७९.२५ ॥
ఓ నరాధిపా, గుడ్డివాడు కట్టిన కాడి తలకిందులైనట్లు, చిన్నవారు పెరుగుతున్నారు, పెద్దవారు క్షీణిస్తున్నారు.
2.79.26
एवं दृष्ट्वा नाभिविन्दामि शर्म ।
समीक्षमाणोऽपि कुरुप्रवीर।
तेनाहमेवं कृशतां गतश्च ।
विवर्णतां चैव सशोकतां च ॥ २.७९.२६ ॥
ఓ కురుప్రవీరా, ఇలా చూస్తున్నా నాకు శాంతి లభించడం లేదు; అందువల్ల నేను ఇలా కృశించి, వివర్ణుడై, శోకగ్రస్తుడనయ్యాను.