મહાભારત · અધ્યાય 2.80
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.80.1
त्वं वै ज्येष्ठो ज्यैष्ठिनेयः पुत्र मा पाण्डवान्द्विषः ।
द्वेषा ह्यसुखमादत्ते यथैव निघनं तथा ॥ २.८०.१ ॥
પુત્ર, તું જ્યેષ્ઠનો જ્યેષ્ઠ પુત્ર છે; પાંડવોને દ્વેષ ન કર. દ્વેષ દુઃખ લાવે છે, અને તેમ જ વિનાશ પણ લાવે છે.
2.80.2
अव्युत्पन्नं समानार्थं तुल्यमित्रं युधिष्ठिरम् ।
अद्विषन्तं कथं द्विष्यात्त्वादृशो भरतर्षभ ॥ २.८०.२ ॥
સમાન હેતુવાળા, સૌના સમાન મિત્ર, સદાચારી યુધિષ્ઠિરને, જે તારો દ્વેષ કરતો નથી, તારા જેવો માણસ કેવી રીતે દ્વેષ કરી શકે, હે ભરતશ્રેષ્ઠ?
2.80.3
तुल्याभिजनवीर्यश्च कथं भ्रातुः श्रियं नृप ।
पुत्र कामयसे मोहान्मैवं भूः शाम्य मा शुचः ॥ २.८०.३ ॥
સમાન કુળ અને પરાક્રમવાળા ભાઈની સંપત્તિ, હે રાજા, તું કેમ ઇચ્છે છે? પુત્ર, મોહથી એવો ન થા. શાંત થા, શોક ન કર.
2.80.4
अथ यज्ञविभूतिं तां काङ्क्षसे भरतर्षभ ।
ऋत्विजस्तव तन्वन्तु सप्ततन्तुं महाध्वरम् ॥ २.८०.४ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, જો તું તે યજ્ઞવૈભવ ઇચ્છતો હોય, તો તારા ઋત્વિજો સપ્તતંતુ નામનો મહાયજ્ઞ કરે.
2.80.5
आहरिष्यन्ति राजानस्तवापि विपुलं धनम् ।
प्रीत्या च बहुमानाच्च रत्नान्याभरणानि च ॥ २.८०.५ ॥
રાજાઓ તારા માટે પણ વિપુલ ધન લાવશે; પ્રેમથી અને મોટા સન્માનથી રત્નો અને આભૂષણો પણ લાવશે.
2.80.6
अनार्याचरितं तात परस्वस्पृहणं भृशम् ।
स्वसन्तुष्टः स्वधर्मस्थो यः स वै सुखमेधते ॥ २.८०.६ ॥
વત્સ, બીજાના ધનની અતિશય લાલસા અનાર્ય આચરણ છે. જે પોતાનામાં સંતુષ્ટ અને પોતાના ધર્મમાં સ્થિર છે, તે જ સુખમાં વધે છે.
2.80.7
मही कामदुघा सा हि वीरपत्नीति चोच्यते ।
तथा वीरस्य भार्या श्रीस्ते इमे हि कलत्रवत् ॥ २.८०.७ ॥
આ પૃથ્વી કામધેનુ છે; તે વીરોની પત્ની કહેવાય છે. તેમ વીરની ભાર્યા શ્રી છે; આ બંને તારા માટે પત્ની સમાન છે.
2.80.8
तवाप्यस्ति हे चेद्वीर्यं भोक्ष्यसे हि महीमिमाम् ॥ २.८०.८ ॥
જો તારામાં પણ પરાક્રમ હોય, તો હે (ભાઈ), તું આ પૃથ્વીનો ઉપભોગ કરીશ.
2.80.9
अयुक्तमिदमेतत्तु परस्वहरणं भृशम् ।
उभयोर्लोकयोर्दुःखं सुहृदां काङ्क्षतोऽनयम् ॥ २.८०.९ ॥
બીજાનું ધન હરી લેવું અત્યંત અયોગ્ય છે. આ બંને લોકમાં દુઃખ આપે છે; મિત્રોનું અહિત ઇચ્છનારને આ અન્યાય છે.
2.80.10
अव्यापारः परार्तेषु नित्योद्योगः स्वकर्मसु ।
रक्षणं समुपात्तानामेतद्वैभवलक्षणम् ॥ २.८०.१० ॥
બીજાની આપત્તિમાં દખલ ન કરવી, પોતાના કર્મોમાં નિત્ય ઉદ્યમ, મેળવેલાનું રક્ષણ — આ જ વૈભવનું લક્ષણ છે.
2.80.11
विपत्तिष्वव्यथो दक्षो नित्यमुत्थानवान्नरः ।
अप्रमत्तो विनीतात्मा नित्यं भद्राणि पश्यति ॥ २.८०.११ ॥
આપત્તિમાં વ્યથિત ન થનાર, કુશળ, સદા ઉદ્યમી, સાવધ અને વિનીત મનનો માણસ સદા કલ્યાણ જુએ છે.
2.80.12
बाहूनिवैतान्मा च्छेत्सीः पाण्डुपुत्रास्तथैव ते ।
भ्रातृणां तद्धनार्थं वै मित्रद्रोहं च मा कुरु ॥ २.८०.१२ ॥
તારા જ હાથ કાપી ન નાખ; પાંડુના પુત્રો પણ તારા તેવા જ હાથ છે. ભાઈઓના ધન માટે મિત્રદ્રોહ ન કર.
2.80.13
पाण्डोः पुत्रान्मा द्विषस्वेह राजं-
स्तथैव ते भ्रातृधनं समग्रम्।
मित्रद्रोहे तात महानघर्मः ।
पितामहा ये तव तेऽपि तेषाम् ॥ २.८०.१३ ॥
હે રાજન, અહીં પાંડુના પુત્રો પ્રત્યે દ્વેષ ન રાખ; તેમ જ ભાઈઓનું સમગ્ર ધન (ન છીનવ). હે તાત, મિત્રદ્રોહમાં મહાન અધર્મ છે; તારા પિતામહો પણ તેમના જ પૂર્વજો છે.
2.80.14
अन्तर्वेद्यां ददद्वित्तं कामाननुभवन्प्रियान् ।
क्रीडन्स्त्रीभिर्निरातङ्कः प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ २.८०.१४ ॥
યજ્ઞવેદીની અંદર ધન દાન કરતાં, પ્રિય ભોગો ભોગવતાં, સ્ત્રીઓ સાથે નિર્ભય થઈને ક્રીડા કરતાં, શાંત થઈને, હે ભરતર્ષભ.