Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.80

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

2.80.1

त्वं वै ज्येष्ठो ज्यैष्ठिनेयः पुत्र मा पाण्डवान्द्विषः ।
द्वेषा ह्यसुखमादत्ते यथैव निघनं तथा ॥ २.८०.१ ॥

ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਜੇਠ ਦਾ ਜੇਠਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈਂ; ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਕਰ। ਵੈਰ ਦੁੱਖ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

2.80.2

अव्युत्पन्नं समानार्थं तुल्यमित्रं युधिष्ठिरम् ।
अद्विषन्तं कथं द्विष्यात्त्वादृशो भरतर्षभ ॥ २.८०.२ ॥

ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਮਕਸਦ ਵਾਲੇ, ਸਭ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮਿੱਤਰ, ਸਦਾਚਾਰੀ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਬੰਦਾ ਕਿਵੇਂ ਵੈਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ?

2.80.3

तुल्याभिजनवीर्यश्च कथं भ्रातुः श्रियं नृप ।
पुत्र कामयसे मोहान्मैवं भूः शाम्य मा शुचः ॥ २.८०.३ ॥

ਬਰਾਬਰ ਕੁਲ ਅਤੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਦੀ ਦੌਲਤ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਲੋਚਦਾ ਹੈਂ? ਪੁੱਤਰ, ਮੋਹ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਬਣ। ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ, ਸੋਗ ਨਾ ਕਰ।

2.80.4

अथ यज्ञविभूतिं तां काङ्क्षसे भरतर्षभ ।
ऋत्विजस्तव तन्वन्तु सप्ततन्तुं महाध्वरम् ॥ २.८०.४ ॥

ਹੇ ਭਰਤਸ਼ਰੇਸ਼ਠ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਸ ਯੱਗ-ਵਿਭੂਤੀ ਨੂੰ ਲੋਚਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰੇ ਰਿਤਵਿਜ ਸਪਤਤੰਤੂ ਨਾਮਕ ਮਹਾਯੱਗ ਕਰਨ।

2.80.5

आहरिष्यन्ति राजानस्तवापि विपुलं धनम् ।
प्रीत्या च बहुमानाच्च रत्नान्याभरणानि च ॥ २.८०.५ ॥

ਰਾਜੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਧਨ ਲਿਆਉਣਗੇ; ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਰਤਨ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਲਿਆਉਣਗੇ।

2.80.6

अनार्याचरितं तात परस्वस्पृहणं भृशम् ।
स्वसन्तुष्टः स्वधर्मस्थो यः स वै सुखमेधते ॥ २.८०.६ ॥

ਪੁੱਤਰ, ਦੂਜੇ ਦੇ ਧਨ ਦੀ ਬਹੁਤ ਲਾਲਸਾ ਅਨਾਰਿਆ ਆਚਰਣ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਹੈ।

2.80.7

मही कामदुघा सा हि वीरपत्नीति चोच्यते ।
तथा वीरस्य भार्या श्रीस्ते इमे हि कलत्रवत् ॥ २.८०.७ ॥

ਇਹ ਧਰਤੀ ਕਾਮਧੇਨੂ ਹੈ; ਉਹ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀਰ ਦੀ ਭਾਰਯਾ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ; ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਹਨ।

2.80.8

तवाप्यस्ति हे चेद्वीर्यं भोक्ष्यसे हि महीमिमाम् ॥ २.८०.८ ॥

ਜੇ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੀਰਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹੇ (ਭਰਾ), ਤੂੰ ਇਸ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰੇਂਗਾ।

2.80.9

अयुक्तमिदमेतत्तु परस्वहरणं भृशम् ।
उभयोर्लोकयोर्दुःखं सुहृदां काङ्क्षतोऽनयम् ॥ २.८०.९ ॥

ਦੂਜੇ ਦਾ ਧਨ ਖੋਹਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਅਣਉਚਿਤ ਹੈ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਮਿੱਤਰਾਂ ਦਾ ਅਹਿਤ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਲਈ ਇਹ ਅਨਿਆਂ ਹੈ।

2.80.10

अव्यापारः परार्तेषु नित्योद्योगः स्वकर्मसु ।
रक्षणं समुपात्तानामेतद्वैभवलक्षणम् ॥ २.८०.१० ॥

ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵਿੱਚ ਦਖ਼ਲ ਨਾ ਦੇਣਾ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿੱਤ ਉੱਦਮ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ — ਇਹੀ ਵੈਭਵ ਦਾ ਲੱਛਣ ਹੈ।

2.80.11

विपत्तिष्वव्यथो दक्षो नित्यमुत्थानवान्नरः ।
अप्रमत्तो विनीतात्मा नित्यं भद्राणि पश्यति ॥ २.८०.११ ॥

ਬਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕੁਲ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਨਿਪੁੰਨ, ਸਦਾ ਉੱਦਮੀ, ਸਾਵਧਾਨ ਅਤੇ ਨਿਮਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਭਲਾਈ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

2.80.12

बाहूनिवैतान्मा च्छेत्सीः पाण्डुपुत्रास्तथैव ते ।
भ्रातृणां तद्धनार्थं वै मित्रद्रोहं च मा कुरु ॥ २.८०.१२ ॥

ਆਪਣੀਆਂ ਹੀ ਬਾਹਾਂ ਨਾ ਕੱਟ; ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਤੇਰੀਆਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਹਨ। ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਧਨ ਲਈ ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹ ਨਾ ਕਰ।

2.80.13

पाण्डोः पुत्रान्मा द्विषस्वेह राजं-
स्तथैव ते भ्रातृधनं समग्रम्।
मित्रद्रोहे तात महानघर्मः ।
पितामहा ये तव तेऽपि तेषाम् ॥ २.८०.१३ ॥

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਪਾਂਡੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਰੱਖ; ਏਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਰਾ ਧਨ (ਨਾ ਖੋਹ)। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਿੱਤਰ-ਦ੍ਰੋਹ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅਧਰਮ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਪਿਤਾਮਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੀ ਪੂਰਵਜ ਹਨ।

2.80.14

अन्तर्वेद्यां ददद्वित्तं कामाननुभवन्प्रियान् ।
क्रीडन्स्त्रीभिर्निरातङ्कः प्रशाम्य भरतर्षभ ॥ २.८०.१४ ॥

ਯਜ੍ਞ-ਵੇਦੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਧਨ ਦਾਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਪਿਆਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਿਆਂ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਦਿਆਂ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਭਰਤਰਸ਼ਭ।