મહાભારત · અધ્યાય 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः प्रायाद्विदुरोऽश्वैरुदारै-
र्महाजवैर्बलिभिः साधु दान्तैः।
बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे ॥ २.८३.१ ॥
ત્યારે વિદુર ઉત્તમ, અતિવેગવાન, બળવાન અને સારી રીતે તાલીમ પામેલા ઘોડાઓ પર નીકળ્યા. રાજા ધૃતરાષ્ટ્રના આદેશથી તેઓ બુદ્ધિમાન પાંડવો પાસે ગયા.
2.83.2
सोऽभिपत्य तदध्वानमासाद्य नृपतेः पुरम् ।
प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः
ह्मणैः स्वस्ति वाच्याथ प्रययौ मन्दिराद्बहिः ॥ २.८३.२ ॥
એ મહાબુદ્ધિમાન તે માર્ગ કાપીને રાજાના નગરમાં પહોંચી પ્રવેશ્યા. બ્રાહ્મણો દ્વારા સન્માનિત થઈ, તેમના સ્વસ્તિવચન પછી તેઓ મહેલની બહાર ગયા.
2.83.3
स राजगृहमासाद्य कुबेरभवनोपमम् ।
अभ्यागच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८३.३ ॥
કુબેરના ભવન સમાન રાજગૃહે પહોંચી એ ધર્માત્મા ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર પાસે ગયા.
2.83.4
तं वै राजा सत्यधृतिर्महात्मा ।
अजातशत्रुर्विदुरं यथावत्।
पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढ-
स्ततोऽपृच्छद्धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ २.८३.४ ॥
સત્યમાં સ્થિર એ મહાત્મા રાજા અજાતશત્રુએ વિદુરનો યથોચિત સત્કાર કરીને સ્વીકાર કર્યો; પછી અજમીઢ વંશના તેમણે પુત્રો સહિત ધૃતરાષ્ટ્રની ખબર પૂછી.
2.83.5
विज्ञायते ते मनसोऽप्रहर्षः ।
कच्चित्क्षत्तः कुशलेनागतोऽसि।
कच्चित्पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा ।
वशानुगाश्चापि विशोऽथ कच्चित् ॥ २.८३.५ ॥
તમારા મનમાં આનંદની ઊણપ જણાય છે. હે વિદુર, તમે કુશળ રીતે આવ્યા છો ને? વૃદ્ધના પુત્રો અનુકૂળ અને વશમાં છે ને? પ્રજા પણ વશમાં છે ને?
2.83.6
राजा महात्मा कुशली सपुत्र ।
आस्ते वृतो ज्ञातिभिरिन्द्रकल्पः।
प्रीतो राजन्पुत्रगुणैर्विनीतो ।
विशोक एवात्मरतिर्महात्मा ॥ २.८३.६ ॥
મહાત્મા રાજા પુત્રો સહિત કુશળ છે. ઇન્દ્ર સમાન તેઓ સ્વજનોથી ઘેરાયેલા રહે છે. હે રાજન, પુત્રોના ગુણોથી તેઓ પ્રસન્ન અને વિનયી છે; શોકરહિત, આત્મામાં રમતા મહાત્મા.
2.83.7
इदं तु त्वां कुरुराजोऽभ्युवाच ।
पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च।
इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा ।
भ्रातॄणां ते दृस्यतामेत्य पुत्र ॥ २.८३.७ ॥
કુરુરાજે તને આ પણ કહ્યું: પહેલાં કુશળ અને અક્ષય કલ્યાણ પૂછીને — આ સભા તારી સભા જેવા રૂપની છે. હે પુત્ર, આવીને તારા ભાઈઓની આ સભા જો.
2.83.8
समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां ।
सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च।
प्रीयामहे भवतां सङ्गमेन ।
समागताः कुरवश्चापि सर्वे ॥ २.८३.८ ॥
હે પાર્થ, તારા ભાઈઓ સાથે ભેગા થઈને ત્યાં સુહૃદ્-દ્યૂત થાય અને આનંદ માણાય. તમારા સમાગમથી અમે પ્રસન્ન થઈશું; બધા કૌરવો પણ અહીં એકત્ર થયા છે.
2.83.9
दुरोदरा विहिता ये तु तत्र ।
महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा।
तान्द्रक्ष्यसे कितवान्सन्निविष्टा-
नित्यागतोऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ २.८३.९ ॥
ત્યાં મહાત્મા રાજા ધૃતરાષ્ટ્રે નિયુક્ત કરેલા દ્યૂતકુશળ લોકો છે; બેઠેલા એ જુગારીઓને તું જોશે. એ માટે જ હું આવ્યો છું; હે નૃપતિ, તે સ્વીકાર.
2.83.10
द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः ।
को वै रोचतने बुध्यमानः।
किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं ।
भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्मः ॥ २.८३.१० ॥
હે ક્ષત્તા, જુગારમાં અમારી વચ્ચે કલહ થાય છે; બુદ્ધિમાન કોણ એને પસંદ કરે? અથવા તમે એને યોગ્ય રૂપનું માનો છો? તમારા વચન પર અમે સૌ સ્થિત છીએ.
2.83.11
जानाम्यहं द्यूतमनर्थमूलं ।
कृतश्च यत्नोऽस्य मया निवारणे।
राजा च मां प्राहिमोत्त्वत्सकाशं ।
श्रुत्वा विद्वञ्श्रेय इहाचरस्व ॥ २.८३.११ ॥
જુગાર અનર્થનું મૂળ છે એ હું જાણું છું. તેને રોકવાનો મેં પ્રયત્ન પણ કર્યો છે. રાજાએ મને તમારી પાસે મોકલ્યો છે. હે વિદ્વાન, સાંભળીને અહીં જે શ્રેયસ્કર હોય તેનું આચરણ કરો.
2.83.12
के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना ।
विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् ।
यैर्दीव्यामः शतशः सन्निपत्य ॥ २.८३.१२ ॥
ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રો સિવાય ત્યાં બીજા કયા જુગારીઓ રમી રહ્યા છે? હે વિદુર, હું તમને પૂછું છું, તેઓ કોણ છે તે અમને કહો, જેમની સાથે અમે સેંકડો વાર ભેગા થઈને રમીશું.
2.83.13
गन्धारराजः शकुनिर्विशाम्पते ।
राजाऽतिदेवी कृतहस्तो मताक्षः।
विनिंशतिश्चित्रसेनश्च राजा ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ २.८३.१३ ॥
હે નરપતિ, ગાંધારના રાજા શકુનિ, પાસામાં અતિ નિપુણ અને હાથની કુશળતાવાળો; રાજા વિંશતિ, ચિત્રસેન, સત્યવ્રત, પુરુમિત્ર અને જય પણ.
2.83.14
महाभयाः कितवाः सन्निविष्टा ।
मायोपधा देवितारोऽत्र सन्ति।
धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगत्तिष्ठति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८३.१४ ॥
અહીં અત્યંત ભયંકર, કપટી ઉપાયોમાં નિપુણ જુગારીઓ એકઠા થયા છે. ખરેખર આ આખું જગત વિધાતાના ભાગ્યને વશ છે; તે સ્વતંત્ર નથી.
2.83.15
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासना-
न्न गन्तुमिच्छामि कवे दुरोदरम्।
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव ।
तदस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ २.८३.१५ ॥
હે વિદ્વાન, રાજા ધૃતરાષ્ટ્રની આજ્ઞા વિના હું દ્યૂતસભામાં જવા ઇચ્છતો નથી. પિતા હંમેશાં પુત્રને પ્રિય હોય છે; તેથી વિદુરે કહ્યું તેમ હું કરીશ.
2.83.16
न चाकामः शकुनिना देविताहं ।
न चेन्मां जिष्णुराह्वयिता सभायाम्।
आहूतोऽहं न निवर्ते कदाचित् ।
तदाहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ २.८३.१६ ॥
શકુનિ મને દ્યૂત માટે પડકારે ત્યારે હું અનિચ્છુક નથી; વિજયી અર્જુન સભામાં મને બોલાવે નહીં તોપણ, બોલાવાયા પછી હું ક્યારેય પાછો નહીં ફરું. એ જ મારું શાશ્વત વ્રત છે.
2.83.17
एवमुक्त्वा विदुरं धर्मराजः ।
प्रायात्रिकं सर्वमाज्ञाप्य तूर्णम्।
प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः ।
सह स्त्रीभिर्दौपदामादि कृत्वा ॥ २.८३.१७ ॥
વિદુરને આમ કહીને ધર્મરાજે પ્રવાસની બધી તૈયારીઓનો તરત આદેશ આપ્યો. બીજા દિવસે પોતાના પરિવાર અને અનુચરો સાથે, સ્ત્રીઓ સાથે, દ્રૌપદીને આગળ રાખીને તેઓ નીકળ્યા.
2.83.18
दैवं हि प्रज्ञां मुष्णाति चक्षुस्तेज इवापतत् ।
धातुश्च वशमन्वेति पाशैरिव नरः सितः ॥ २.८३.१८ ॥
દૈવ ખરેખર બુદ્ધિને હરી લે છે, જેમ પડતું તેજ આંખનું તેજ હરી લે છે. અને પાશોથી બંધાયેલા માણસની જેમ માણસ વિધાતાના વશમાં ચાલે છે.
2.83.19
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्र्रा युधिष्ठिरः ।
अमृष्यमाणस्तस्याथ समाह्वानमरिन्दमः ॥ २.८३.१९ ॥
આમ કહીને રાજા યુધિષ્ઠિર ક્ષત્તા (વિદુર) સાથે ચાલ્યા. ત્યારે શત્રુદમન, તેમનું આહ્વાન સહન ન કરી શકીને…
2.83.20
बाह्लिकेन रथं यत्तमास्थाय परवीरहा ।
परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः।
राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरः सरः ॥ २.८३.२० ॥
શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર પાર્થ પાંડવ બાહ્લિકે તૈયાર કરેલા રથ પર આરૂઢ થઈ, ભાઈઓથી ઘેરાયેલા ચાલ્યા. રાજવૈભવથી દીપતા તેઓ બ્રહ્મપુરના સરોવર તરફ ગયા.
2.83.21
सन्दिदेश ततः प्रेष्यानागतान्नगरं प्रति ।
ततस्ते नृपशार्दूल चक्रुर्वै नृपशासनम् ॥ २.८३.२१ ॥
પછી તેમણે નગર તરફ આવેલા સેવકોને આજ્ઞા આપી. હે નૃપશાર્દૂલ, તેઓએ રાજાની આજ્ઞાનું પાલન કર્યું.
2.83.22
ततो राजा महातेजाः संयम्य सपरिच्छदम्। ॥ २.८३.२२ ॥
પછી મહાતેજસ્વી રાજાએ પોતાના પરિવાર સહિત પોતાને સંયમમાં રાખ્યો.
2.83.23
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा गत्यर्थं स यथाविधि ।
अन्येभ्यः स तु दत्त्वा च गन्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.८३.२३ ॥
વિધિ પ્રમાણે બ્રાહ્મણોને ધન આપીને તેઓ પ્રયાણ માટે તૈયાર થયા. બીજાઓને પણ દાન આપીને તેઓ ખરેખર ચાલવા લાગ્યા.
2.83.24
सर्वलक्षणसम्पन्नं राजहंसपरिच्छदम् ।
तमारुह्य महाराजो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.८३.२४ ॥
સર્વ શુભ લક્ષણોથી યુક્ત, રાજહંસ જેવો શણગારેલો, સાઠ વર્ષનો તે ગજેન્દ્ર પર મહારાજ આરૂઢ થયા.
2.83.25
हारी किरीटी हेमाभः सर्वाभरणभूषितः ।
रराज राजन्पार्थो वै परया नृपशोभया ॥ २.८३.२५ ॥
હાર પહેરેલા, મુકુટધારી, સુવર્ણ આભાવાળા, સર્વ આભૂષણોથી શોભિત પાર્થ, હે રાજન, પરમ રાજશોભાથી ઝળકી ઊઠ્યા.
2.83.26
रुक्मवेदिगतः प्राज्यो ज्वलन्निव हुताशनः ।
ततो जगाम राजा स प्रहृष्टनरवाहनः ॥ २.८३.२६ ॥
સોનાની વેદી પર બિરાજમાન, પ્રજ્વલિત અગ્નિ સમાન તેજસ્વી તે રાજા ત્યારે હર્ષિત માણસો દ્વારા ઊંચકાયેલા વાહનમાં આગળ વધ્યા.
2.83.27
रथघोषेण महता पूरयन्वै नभः स्थलम् ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ २.८३.२७ ॥
રથોના મહાન ઘોષથી આકાશ ભરી દેતા, સૂત, માગધ અને બંદીઓની સ્તુતિથી પ્રશંસા પામતા (તે રાજા આગળ વધ્યા).
2.83.28
महासैन्येन सहितो यथादित्यः स्वरश्मिभिः ।
ण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ २.८३.२८ ॥
મહાન સેના સાથે, પોતાના કિરણો સાથે સૂર્ય સમાન, માથા પર ધારણ કરેલા શ્વેત છત્ર સાથે (તે રાજા શોભ્યા).
2.83.29
बभौ युधिष्ठिरो राजा पौर्णमास्यामिवोडुराट् ।
चामरैर्हेमदण्डैश्च धूयमानः समन्ततः ॥ २.८३.२९ ॥
રાજા યુધિષ્ઠિર પૂનમની રાતના ચંદ્રની જેમ શોભ્યા; ચારે તરફથી સોનાના દાંડાવાળા ચામર ઢોળાતા હતા.
2.83.30
याशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथआवद्भरतर्षभः ॥ २.८३.३० ॥
માર્ગમાં હર્ષિત માણસોના આશીર્વાદ પાંડવે યથાન્યાય યોગ્ય રીતે સ્વીકાર્યા; ભરતવંશના શ્રેષ્ઠ તે.
2.83.31
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्धः प्रतिष्ठितः ॥ २.८३.३१ ॥
હે રાજન્, એ જ રીતે રાજાની પાછળ ચાલતા સૈનિકોનો હલહલ અવાજ આકાશમાં સ્તબ્ધ થઈને સ્થિર થયો.
2.83.32
नृपस्याग्ने ययौ राजन्भीमसेनो रथी बली ।
उभौ पार्श्वगतौ राज्ञः सतल्पौ वै सुकल्पितौ ॥ २.८३.३२ ॥
હે રાજન, રથી અને બળવાન ભીમસેન રાજાની આગળ ગયા. રાજાની બંને બાજુ સુસજ્જ શય્યાઓ સાથે બે જણ ચાલ્યા.
2.83.33
अधिरूढौ यमौ चापि जग्मतुर्भरतर्षभ ।
शोभयन्तौ महासैन्यं तावुभौ रूपशालिनौ ॥ २.८३.३३ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, રથ પર ચઢેલા યમજ ભાઈઓ પણ ગયા. સુંદર રૂપવાળા એ બંને મહાસેનાની શોભા વધારતા ચાલ્યા.
2.83.34
पृष्ठतोऽनुययौ जिष्णुर्वीरः शस्त्रभृतां वरः ।
श्वेताश्वो गाण्डिवं गृह्य अग्निदत्तं रथं गतः ॥ २.८३.३४ ॥
શસ્ત્રધારીઓમાં શ્રેષ્ઠ વીર જિષ્ણુ (અર્જુન) પાછળ અનુસર્યા. શ્વેત અશ્વોવાળા તેઓ, અગ્નિએ આપેલા રથ પર ચઢીને, ગાંડીવ ધનુષ્ય હાથમાં લઈને ગયા.
2.83.35
सैन्यमध्ये ययौ राजन्कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
द्रौपदीप्रमुखा नार्यः सानुगाः सपरिच्छदाः ॥ २.८३.३५ ॥
હે રાજન, કુરુરાજ યુધિષ્ઠિર સેનાની મધ્યમાં ગયા. દ્રૌપદી મુખ્ય સ્ત્રીઓ સેવકો અને સામગ્રી સાથે ગઈ.
2.83.36
आरुह्य ता विचित्राङ्ग्यो यानानि विविधानि च ।
महत्या सेनया राजन्नग्रे यानानि विविधानि च। ॥ २.८३.३६ ॥
હે રાજન, સુંદર અંગોવાળી તે સ્ત્રીઓ વિવિધ વાહનો પર ચઢીને, મહાસેના સાથે, આગળ વિવિધ વાહનો સહિત ગઈ.
2.83.37
समृद्धनरनागाश्वं सपताकरथध्वजम् ।
संनद्धवरनिस्त्रिंशं पथि निर्घोषनिः स्वनम् ॥ २.८३.३७ ॥
સમૃદ્ધ માણસો, હાથીઓ અને ઘોડાઓથી યુક્ત, પતાકા અને રથધ્વજવાળી, બખ્તર ધારણ કરેલી, ઉત્તમ તલવારોવાળી સેના માર્ગ પર ગર્જનાના અવાજે ભરાઈ ગઈ.
2.83.38
शङ्खदुन्दुभितालानां वेणुवीणानुवनादितम् ।
शुशुभे पाण्डवं सैन्यं प्रयास्यत्तत्तदा नृप ॥ २.८३.३८ ॥
હે રાજન, શંખ, દુંદુભી અને તાલના નાદથી તથા વેણુ-વીણાના સૂરથી ગુંજતી પાંડવ સેના ત્યારે પ્રયાણ કરતાં શોભી ઊઠી.
2.83.39
यथा कुबेरो लङ्कायां पुरा चात्यन्तशोभया ।
महत्या सेनया सार्धं गुरुमिन्द्रं स गच्छति ॥ २.८३.३९ ॥
પૂર્વે કુબેર લંકામાં અતિ શોભા સાથે, મહાન સેના સહિત ઇન્દ્ર પાસે જાય છે તેમ.
2.83.40
तथा ययौ स पार्थोऽपि असङ्ख्येयविभूतिना ।
सुसमृद्धेन सैन्येन यथा वैश्रवणस्तथा ॥ २.८३.४० ॥
એ જ રીતે એ પાર્થ પણ અસંખ્ય વૈભવ સાથે, અત્યંત સમૃદ્ધ સેના સહિત કુબેરની જેમ ગયો.
2.83.41
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराज पुरीं चाभ्यवपद्यत ॥ २.८३.४१ ॥
હે મહારાજ, તેઓ સરોવરો, નદીઓ, વનો અને ઉપવનો વટાવીને નગર પાસે પહોંચ્યા.
2.83.42
स हास्तिनसमीपे तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
चक्रे निवेशनं तत्र ततः स सहसैनिकाः ॥ २.८३.४२ ॥
કુરુરાજ યુધિષ્ઠિરે હસ્તિનાપુર નજીક ત્યાં સૈનિકો સહિત પડાવ નાખ્યો.
2.83.43
शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा ।
ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा ॥ २.८३.४३ ॥
પાંડવો ત્યારે શુભ અને સમતલ સ્થાને રહ્યા. પછી, હે રાજન, શોકથી વિહ્વળ વાણીથી તેમણે બોલાવ્યા.
2.83.44
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम् ।
आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह ॥ २.८३.४४ ॥
વિદુરે ધૃતરાષ્ટ્રનો સંપૂર્ણ ઇરાદો અને જે બન્યું હતું તે યુધિષ્ઠિરને કહ્યું.
2.83.45
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ।
न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे।
स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा ॥ २.८३.४५ ॥
એ સાંભળીને ધર્મરાજે કહ્યું, "હે વિદુર, હું આ આમંત્રણ સહન કરીશ નહીં, કારણ કે તે મારું વ્રત છે. જગતમાં બ્રાહ્મણો અને પ્રજાનું સદા કલ્યાણ થાઓ."
2.83.46
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम् ।
धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ २.८३.४६ ॥
પછી રાજા નાગસાહ્વય નગરમાં પ્રવેશ્યા; ધૃતરાષ્ટ્રે યોગ્ય સમયે તેમને બોલાવ્યા હતા.
2.83.47
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ ।
समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ २.८३.४७ ॥
તે ધર્માત્મા પાંડવ હસ્તિનાપુર જઈને ધૃતરાષ્ટ્રના ઘરે ગયા અને ધૃતરાષ્ટ્રને મળ્યા.
2.83.48
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च ।
समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ २.८३.४८ ॥
એ જ રીતે, વિધિ મુજબ, એ સમર્થ ભીષ્મ, દ્રોણ, કર્ણ, કૃપ અને દ્રોણપુત્ર અશ્વત્થામાને પણ મળ્યા.
2.83.49
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह ।
दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान् ॥ २.८३.४९ ॥
મહાબાહુ અને પરાક્રમી એ સોમદત્તને પણ મળ્યા, અને ભાઈઓ સહિત દુર્યોધન તથા સૌબલ (શકુનિ)ને પણ મળ્યા.
2.83.50
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः ।
दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च ॥ २.८३.५० ॥
ત્યાં પહેલેથી એકત્ર થયેલા બીજા રાજાઓ પણ, વીર દુઃશાસન અને બધા ભાઈઓ સાથે.
2.83.51
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ।
ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः ॥ २.८३.५१ ॥
જયદ્રથ અને બધા કુરુઓ સાથે પણ; ત્યારે મહાબાહુ બધા ભાઈઓથી ઘેરાયેલા (ત્યાં પહોંચ્યા).
2.83.52
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम् ॥ २.८३.५२ ॥
બુદ્ધિમાન ધૃતરાષ્ટ્ર રાજાના ભવનમાં પ્રવેશ્યો, અને ત્યાં પતિને અનુસરતી દેવી ગાંધારીને જોઈ.
2.83.53
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम् ।
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥ २.८३.५३ ॥
તારાઓથી ઘેરાયેલી રોહિણીની જેમ વહુઓથી સદા ઘેરાયેલી ગાંધારીને તેણે વંદન કર્યા; તેણીએ પણ તેનું સ્વાગત કર્યું.
2.83.54
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ २.८३.५४ ॥
વૃદ્ધ પિતાને, પ્રજ્ઞાચક્ષુ (અંધ) સ્વામીને તેણે જોયા.
2.83.55
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः ।
चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः ॥ २.८३.५५ ॥
રાજાએ માથા પર સૂંઘીને ચુંબન કર્યું તે કુરુનંદનો — ચાર પાંડવો, હે રાજન, ભીમસેન આગેવાન હતા.
2.83.56
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते ।
तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान् ॥ २.८३.५६ ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યારે કૌરવોમાં હર્ષ ઉત્પન્ન થયો, પુરુષવ્યાઘ્ર અને પ્રિયદર્શન પાંડવોને જોઈને.
2.83.57
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च ।
ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ २.८३.५७ ॥
અનુમતિ મેળવીને તેઓ રત્નભર્યા ગૃહોમાં પ્રવેશ્યા; અને નજીક આવેલી દ્રૌપદી આદિ સ્ત્રીઓને જોઈ.
2.83.58
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव ।
स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ २.८३.५८ ॥
યાજ્ઞસેની (દ્રૌપદી)ની પરમ સમૃદ્ધિ જાણે પ્રજ્વલિત હોય તેમ જોઈને ધૃતરાષ્ટ્રની પુત્રવધૂઓ અતિ પ્રસન્ન ન થઈ.
2.83.59
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम् ।
कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ २.८३.५९ ॥
પછી તે પુરુષવ્યાઘ્રો સ્ત્રીઓ સાથે સંમતિ કરીને, વ્યાયામથી આરંભ કરી પોતાના કર્તવ્યો અને પ્રતિકર્મો કર્યાં.
2.83.60
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः ।
कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.८३.६० ॥
પછી સૌએ નિત્યકર્મ કરી, દિવ્ય ચંદનથી શણગારાઈને, શુભ મનથી બ્રાહ્મણોને મંગલ વચન કહ્યાં.
2.83.61
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ ।
उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः ॥ २.८३.६१ ॥
મનોહર ભોજન કરીને તેઓ વિશ્રામસ્થાનોમાં પ્રવેશ્યા; સ્ત્રીઓ ગાતી હતી ત્યારે કુરુશ્રેષ્ઠો સૂઈ ગયા.
2.83.62
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् ।
स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन् ॥ २.८३.६२ ॥
રતિવિહારમાં રત તેમની તે પુણ્ય રાત્રિ વીતી ગઈ. સ્તુતિ પામતા અને વિશ્રામ લીધેલા તેઓ યોગ્ય સમયે નિદ્રા ત્યજી ઊઠ્યા.
2.83.63
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः ।
सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः ॥ २.८३.६३ ॥
રાત્રિ વીતાવી, મોં ધોઈ, સવારે સૌએ નિત્યકર્મ કર્યાં. જુગારીઓ દ્વારા અભિનંદિત થઈ તેઓ રમ્ય સભામાં પ્રવેશ્યા.