ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः प्रायाद्विदुरोऽश्वैरुदारै-
र्महाजवैर्बलिभिः साधु दान्तैः।
बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे ॥ २.८३.१ ॥
ତା'ପରେ ବିଦୁର ଉତ୍ତମ, ଅତି ଦ୍ରୁତଗାମୀ, ବଳବାନ ଓ ସୁଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡ଼ାରେ ଯାତ୍ରା କଲେ। ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ସେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
2.83.2
सोऽभिपत्य तदध्वानमासाद्य नृपतेः पुरम् ।
प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः
ह्मणैः स्वस्ति वाच्याथ प्रययौ मन्दिराद्बहिः ॥ २.८३.२ ॥
ସେ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ସେହି ପଥ ଅତିକ୍ରମ କରି ରାଜାଙ୍କ ନଗରରେ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରବେଶ କଲେ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେମାନଙ୍କ ସ୍ୱସ୍ତିବାଚନ ପରେ ସେ ରାଜପ୍ରାସାଦ ବାହାରକୁ ଗଲେ।
2.83.3
स राजगृहमासाद्य कुबेरभवनोपमम् ।
अभ्यागच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८३.३ ॥
କୁବେରଙ୍କ ଭବନ ସମାନ ରାଜଗୃହରେ ପହଞ୍ଚି ସେ ଧର୍ମାତ୍ମା ଧର୍ମପୁତ୍ର ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ।
2.83.4
तं वै राजा सत्यधृतिर्महात्मा ।
अजातशत्रुर्विदुरं यथावत्।
पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढ-
स्ततोऽपृच्छद्धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ २.८३.४ ॥
ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜା ଅଜାତଶତ୍ରୁ ବିଦୁରଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ମାନ ସହ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ତା'ପରେ ଅଜମୀଢ ବଂଶଜ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ କୁଶଳ ପଚାରିଲେ।
2.83.5
विज्ञायते ते मनसोऽप्रहर्षः ।
कच्चित्क्षत्तः कुशलेनागतोऽसि।
कच्चित्पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा ।
वशानुगाश्चापि विशोऽथ कच्चित् ॥ २.८३.५ ॥
ତୁମ ମନରେ ଆନନ୍ଦର ଅଭାବ ଦେଖାଯାଉଛି। ହେ ବିଦୁର, ତୁମେ କୁଶଳରେ ଆସିଛ କି? ବୃଦ୍ଧଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ ଅନୁକୂଳ ଓ ବଶବର୍ତ୍ତୀ କି? ପ୍ରଜାମାନେ ମଧ୍ୟ ବଶରେ ଅଛନ୍ତି କି?
2.83.6
राजा महात्मा कुशली सपुत्र ।
आस्ते वृतो ज्ञातिभिरिन्द्रकल्पः।
प्रीतो राजन्पुत्रगुणैर्विनीतो ।
विशोक एवात्मरतिर्महात्मा ॥ २.८३.६ ॥
ମହାତ୍ମା ରାଜା ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ କୁଶଳରେ ଅଛନ୍ତି। ଇନ୍ଦ୍ରସଦୃଶ ସେ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିବୃତ। ହେ ରାଜନ, ପୁତ୍ରଗୁଣରେ ସେ ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ବିନୀତ; ଶୋକରହିତ, ଆତ୍ମାରେ ରମଣଶୀଳ ମହାତ୍ମା।
2.83.7
इदं तु त्वां कुरुराजोऽभ्युवाच ।
पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च।
इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा ।
भ्रातॄणां ते दृस्यतामेत्य पुत्र ॥ २.८३.७ ॥
କୁରୁରାଜା ତୁମକୁ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଲେ: ପ୍ରଥମେ କୁଶଳ ଓ ଅକ୍ଷୟ କଲ୍ୟାଣ ପଚାରି — ଏହି ସଭା ତୁମ ସଭା ସଦୃଶ ରୂପର। ପୁତ୍ର, ଆସି ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କର ଏହି ସଭା ଦେଖ।
2.83.8
समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां ।
सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च।
प्रीयामहे भवतां सङ्गमेन ।
समागताः कुरवश्चापि सर्वे ॥ २.८३.८ ॥
ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଳିତ ହୋଇ ସେଠାରେ ସୁହୃଦ୍-ଦ୍ୟୂତ ହେଉ ଓ ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ ହେଉ। ତୁମମାନଙ୍କ ସମାଗମରେ ଆମେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେବୁ; ସମସ୍ତ କୌରବ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ସମବେତ ହୋଇଛନ୍ତି।
2.83.9
दुरोदरा विहिता ये तु तत्र ।
महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा।
तान्द्रक्ष्यसे कितवान्सन्निविष्टा-
नित्यागतोऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ २.८३.९ ॥
ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଯୁକ୍ତ ଦ୍ୟୂତ-କୁଶଳ ଲୋକମାନେ ଅଛନ୍ତି; ବସିଥିବା ସେହି ଜୁଆଡ଼ିମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖିବ। ସେଥିପାଇଁ ହିଁ ମୁଁ ଆସିଛି; ହେ ନୃପତି, ତାହା ସ୍ୱୀକାର କର।
2.83.10
द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः ।
को वै रोचतने बुध्यमानः।
किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं ।
भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्मः ॥ २.८३.१० ॥
ହେ କ୍ଷତ୍ତା, ଦ୍ୟୂତରେ ଆମ ମଧ୍ୟରେ କଳହ ହୁଏ; କିଏ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରିବ? ଅଥବା ତୁମେ ଏହାକୁ ଯୁକ୍ତରୂପର ବୋଲି ଭାବୁଛ କି? ତୁମ ବାକ୍ୟରେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସ୍ଥିତ।
2.83.11
जानाम्यहं द्यूतमनर्थमूलं ।
कृतश्च यत्नोऽस्य मया निवारणे।
राजा च मां प्राहिमोत्त्वत्सकाशं ।
श्रुत्वा विद्वञ्श्रेय इहाचरस्व ॥ २.८३.११ ॥
ଜୁଆ ଅନର୍ଥର ମୂଳ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ। ତାକୁ ରୋକିବା ପାଇଁ ମୁଁ ଯତ୍ନ ମଧ୍ୟ କରିଛି। ରାଜା ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ପାଖକୁ ପଠାଇଛନ୍ତି। ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ଶୁଣି ଏଠାରେ ଯାହା ଶ୍ରେୟସ୍କର ତାହା ଆଚରଣ କରନ୍ତୁ।
2.83.12
के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना ।
विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् ।
यैर्दीव्यामः शतशः सन्निपत्य ॥ २.८३.१२ ॥
ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବ୍ୟତୀତ ସେଠାରେ ଆଉ କିଏ କିଏ ଜୁଆ ଖେଳୁଛନ୍ତି? ହେ ବିଦୁର, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି, ସେମାନେ କିଏ କହନ୍ତୁ, ଯାହାଙ୍କ ସହିତ ଆମେ ଶହ ଥର ମିଳିତ ହୋଇ ଖେଳିବା।
2.83.13
गन्धारराजः शकुनिर्विशाम्पते ।
राजाऽतिदेवी कृतहस्तो मताक्षः।
विनिंशतिश्चित्रसेनश्च राजा ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ २.८३.१३ ॥
ହେ ନରାଧିପ, ଗାନ୍ଧାରର ରାଜା ଶକୁନି, ପାଶାରେ ଅତି ନିପୁଣ ଓ ହସ୍ତକୌଶଳୀ; ରାଜା ବିଂଶତି, ଚିତ୍ରସେନ, ସତ୍ୟବ୍ରତ, ପୁରୁମିତ୍ର ଓ ଜୟ।
2.83.14
महाभयाः कितवाः सन्निविष्टा ।
मायोपधा देवितारोऽत्र सन्ति।
धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगत्तिष्ठति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८३.१४ ॥
ଏଠାରେ ଅତି ଭୟଙ୍କର, ମାୟା-ଉପାୟରେ ନିପୁଣ ଜୁଆଡ଼ିଆମାନେ ଏକତ୍ର ହୋଇଛନ୍ତି। ପ୍ରକୃତରେ ଏ ସମଗ୍ର ଜଗତ ବିଧାତାଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଭାଗ୍ୟର ବଶରେ ଅଛି; ତାହା ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ।
2.83.15
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासना-
न्न गन्तुमिच्छामि कवे दुरोदरम्।
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव ।
तदस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ २.८३.१५ ॥
ହେ ବିଦ୍ୱାନ, ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ବିନା ମୁଁ ଦ୍ୟୂତସଭାକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ ନାହିଁ। ପିତା ସର୍ବଦା ପୁତ୍ରର ପ୍ରିୟ; ତେଣୁ ବିଦୁର ମୋତେ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ସେପରି କରିବି।
2.83.16
न चाकामः शकुनिना देविताहं ।
न चेन्मां जिष्णुराह्वयिता सभायाम्।
आहूतोऽहं न निवर्ते कदाचित् ।
तदाहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ २.८३.१६ ॥
ଶକୁନି ମୋତେ ଦ୍ୟୂତ ପାଇଁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ ମୁଁ ଅନିଚ୍ଛୁକ ନୁହେଁ; ବିଜୟୀ ଅର୍ଜୁନ ସଭାରେ ମୋତେ ଡାକିବେ ନାହିଁ ଯଦି ମଧ୍ୟ, ଡାକିଲେ ମୁଁ କଦାପି ପଛକୁ ହଟିବି ନାହିଁ। ଏହା ମୋର ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରତ।
2.83.17
एवमुक्त्वा विदुरं धर्मराजः ।
प्रायात्रिकं सर्वमाज्ञाप्य तूर्णम्।
प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः ।
सह स्त्रीभिर्दौपदामादि कृत्वा ॥ २.८३.१७ ॥
ବିଦୁରଙ୍କୁ ଏହିପରି କହି ଧର୍ମରାଜ ଯାତ୍ରାର ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ତୁରନ୍ତ ଆଜ୍ଞା କଲେ। ପରଦିନ ନିଜ ପରିବାର ଓ ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ, ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ, ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେ ଯାତ୍ରା କଲେ।
2.83.18
दैवं हि प्रज्ञां मुष्णाति चक्षुस्तेज इवापतत् ।
धातुश्च वशमन्वेति पाशैरिव नरः सितः ॥ २.८३.१८ ॥
ଦୈବ ନିଶ୍ଚୟ ବୁଦ୍ଧିକୁ ହରଣ କରେ, ଯେପରି ପଡ଼ୁଥିବା ତେଜ ଚକ୍ଷୁର ଦୀପ୍ତି ହରଣ କରେ। ଆଉ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ମଣିଷ ପରି ମଣିଷ ବିଧାତାର ବଶରେ ଚାଲେ।
2.83.19
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्र्रा युधिष्ठिरः ।
अमृष्यमाणस्तस्याथ समाह्वानमरिन्दमः ॥ २.८३.१९ ॥
ଏହିପରି କହି ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) ସହିତ ଗଲେ। ତାପରେ ଶତ୍ରୁଦମନ, ତାଙ୍କ ଆହ୍ୱାନ ସହି ନ ପାରି…
2.83.20
बाह्लिकेन रथं यत्तमास्थाय परवीरहा ।
परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः।
राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरः सरः ॥ २.८३.२० ॥
ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ବଧ କରୁଥିବା ପାର୍ଥ ପାଣ୍ଡବ ବାହ୍ଲିକଙ୍କ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରଥରେ ଚଢ଼ି, ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ଗଲେ। ରାଜଶ୍ରୀରେ ଦୀପ୍ତ ହୋଇ ସେ ବ୍ରହ୍ମପୁରର ସରୋବର ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
2.83.21
सन्दिदेश ततः प्रेष्यानागतान्नगरं प्रति ।
ततस्ते नृपशार्दूल चक्रुर्वै नृपशासनम् ॥ २.८३.२१ ॥
ତା'ପରେ ସେ ନଗର ଆଡ଼କୁ ଆସିଥିବା ଭୃତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲେ। ହେ ନୃପଶାର୍ଦୂଳ, ସେମାନେ ରାଜାଜ୍ଞା ପାଳନ କଲେ।
2.83.22
ततो राजा महातेजाः संयम्य सपरिच्छदम्। ॥ २.८३.२२ ॥
ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାଜା ନିଜ ପରିବାର ସହିତ ନିଜକୁ ସଂଯତ କଲେ।
2.83.23
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा गत्यर्थं स यथाविधि ।
अन्येभ्यः स तु दत्त्वा च गन्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.८३.२३ ॥
ବିଧି ଅନୁସାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଧନ ଦେଇ ସେ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦାନ ଦେଇ ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
2.83.24
सर्वलक्षणसम्पन्नं राजहंसपरिच्छदम् ।
तमारुह्य महाराजो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.८३.२४ ॥
ସବୁ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣରେ ଯୁକ୍ତ, ରାଜହଂସ ପରି ସଜ୍ଜିତ, ଷାଠିଏ ବର୍ଷ ବୟସ୍କ ସେହି ଗଜେନ୍ଦ୍ରରେ ମହାରାଜ ଆରୋହଣ କଲେ।
2.83.25
हारी किरीटी हेमाभः सर्वाभरणभूषितः ।
रराज राजन्पार्थो वै परया नृपशोभया ॥ २.८३.२५ ॥
ହାର ପିନ୍ଧି, କିରୀଟ ଧାରଣ କରି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଆଭାରେ, ସବୁ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ ପାର୍ଥ, ହେ ରାଜନ, ପରମ ରାଜଶୋଭାରେ ଝଲସି ଉଠିଲେ।
2.83.26
रुक्मवेदिगतः प्राज्यो ज्वलन्निव हुताशनः ।
ततो जगाम राजा स प्रहृष्टनरवाहनः ॥ २.८३.२६ ॥
ସୁନା ବେଦୀରେ ବସିଥିବା, ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ସେହି ରାଜା ଆନନ୍ଦିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବୋହି ନିଆଯାଇ ଆଗକୁ ଗଲେ।
2.83.27
रथघोषेण महता पूरयन्वै नभः स्थलम् ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ २.८३.२७ ॥
ରଥର ମହାଘୋଷରେ ଆକାଶ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦୀମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିରେ ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ (ସେ ରାଜା ଅଗ୍ରସର ହେଲେ)।
2.83.28
महासैन्येन सहितो यथादित्यः स्वरश्मिभिः ।
ण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ २.८३.२८ ॥
ମହାସୈନ୍ୟ ସହିତ, ନିଜ କିରଣ ସହିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଧରାଯାଇଥିବା ଧଳା ଛତ୍ର ସହିତ (ସେ ରାଜା ଶୋଭିତ ହେଲେ)।
2.83.29
बभौ युधिष्ठिरो राजा पौर्णमास्यामिवोडुराट् ।
चामरैर्हेमदण्डैश्च धूयमानः समन्ततः ॥ २.८३.२९ ॥
ରାଜା ଯୁଧିଷ୍ଠିର ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ରାତିର ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭିଲେ; ଚାରିପାଖରୁ ସୁନା ଦଣ୍ଡର ଚାମର ଢୁଳାଯାଉଥିଲା।
2.83.30
याशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथआवद्भरतर्षभः ॥ २.८३.३० ॥
ପଥରେ ଆନନ୍ଦିତ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଶୁଭ ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଣ୍ଡବ ଯଥାନ୍ୟାୟ ଓ ଯଥୋଚିତ ଭାବେ ଗ୍ରହଣ କଲେ; ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ।
2.83.31
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्धः प्रतिष्ठितः ॥ २.८३.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସେହିପରି ରାଜାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା ସୈନିକମାନଙ୍କ ହଳହଳ ଶବ୍ଦ ଆକାଶରେ ସ୍ତବ୍ଧ ହୋଇ ରହିଲା।
2.83.32
नृपस्याग्ने ययौ राजन्भीमसेनो रथी बली ।
उभौ पार्श्वगतौ राज्ञः सतल्पौ वै सुकल्पितौ ॥ २.८३.३२ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥୀ ଓ ବଳବାନ୍ ଭୀମସେନ ରାଜାଙ୍କ ଆଗରେ ଗଲେ। ରାଜାଙ୍କ ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସୁସଜ୍ଜିତ ଶଯ୍ୟା ସହିତ ଦୁଇଜଣ ଗଲେ।
2.83.33
अधिरूढौ यमौ चापि जग्मतुर्भरतर्षभ ।
शोभयन्तौ महासैन्यं तावुभौ रूपशालिनौ ॥ २.८३.३३ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ରଥାରୂଢ଼ ଯମଳ ଭାଇମାନେ ମଧ୍ୟ ଗଲେ। ସୁନ୍ଦର ରୂପବାନ୍ ସେହି ଦୁଇଜଣ ମହାସେନାର ଶୋଭା ବଢ଼ାଇ ଚାଲିଲେ।
2.83.34
पृष्ठतोऽनुययौ जिष्णुर्वीरः शस्त्रभृतां वरः ।
श्वेताश्वो गाण्डिवं गृह्य अग्निदत्तं रथं गतः ॥ २.८३.३४ ॥
ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୀର ଜିଷ୍ଣୁ (ଅର୍ଜୁନ) ପଛରେ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଶ୍ୱେତାଶ୍ୱ ସେ, ଅଗ୍ନିଦତ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି ଗଲେ।
2.83.35
सैन्यमध्ये ययौ राजन्कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
द्रौपदीप्रमुखा नार्यः सानुगाः सपरिच्छदाः ॥ २.८३.३५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, କୁରୁରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଗଲେ। ଦ୍ରୌପଦୀ ପ୍ରମୁଖ ନାରୀମାନେ ଅନୁଚର ଓ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଗଲେ।
2.83.36
आरुह्य ता विचित्राङ्ग्यो यानानि विविधानि च ।
महत्या सेनया राजन्नग्रे यानानि विविधानि च। ॥ २.८३.३६ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ନାରୀମାନେ ବିବିଧ ଯାନରେ ଚଢ଼ି, ମହାସେନା ସହିତ, ଆଗରେ ବିବିଧ ଯାନ ସହିତ ଗଲେ।
2.83.37
समृद्धनरनागाश्वं सपताकरथध्वजम् ।
संनद्धवरनिस्त्रिंशं पथि निर्घोषनिः स्वनम् ॥ २.८३.३७ ॥
ସମୃଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟ, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାଯୁକ୍ତ, ପତାକା ଓ ରଥଧ୍ୱଜ ସହିତ, କବଚଧାରୀ ଉତ୍ତମ ଖଡ୍ଗଯୁକ୍ତ ସେନା ପଥରେ ଗର୍ଜନ ଧ୍ୱନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।
2.83.38
शङ्खदुन्दुभितालानां वेणुवीणानुवनादितम् ।
शुशुभे पाण्डवं सैन्यं प्रयास्यत्तत्तदा नृप ॥ २.८३.३८ ॥
ହେ ରାଜନ, ଶଙ୍ଖ, ଦୁନ୍ଦୁଭି ଓ ତାଳର ଧ୍ୱନି ଏବଂ ବେଣୁ ଓ ବୀଣାର ସ୍ୱରରେ ମୁଖରିତ ପାଣ୍ଡବ ସେନା ସେତେବେଳେ ଯାତ୍ରା କରିବାବେଳେ ଶୋଭିତ ହେଲା।
2.83.39
यथा कुबेरो लङ्कायां पुरा चात्यन्तशोभया ।
महत्या सेनया सार्धं गुरुमिन्द्रं स गच्छति ॥ २.८३.३९ ॥
ପୂର୍ବକାଳରେ କୁବେର ଲଙ୍କାରେ ଅତିଶୟ ଶୋଭାରେ, ମହା ସେନା ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଉଥିଲେ ତଦ୍ରୂପ।
2.83.40
तथा ययौ स पार्थोऽपि असङ्ख्येयविभूतिना ।
सुसमृद्धेन सैन्येन यथा वैश्रवणस्तथा ॥ २.८३.४० ॥
ସେହିପରି ସେ ପାର୍ଥ ମଧ୍ୟ ଅସଂଖ୍ୟ ବୈଭବ ସହିତ, ଅତି ସମୃଦ୍ଧ ସେନା ସହିତ କୁବେର ପରି ଗଲେ।
2.83.41
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराज पुरीं चाभ्यवपद्यत ॥ २.८३.४१ ॥
ହେ ମହାରାଜ, ସେ ସରୋବର, ନଦୀ, ବନ ଓ ଉପବନ ଅତିକ୍ରମ କରି ନଗର ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
2.83.42
स हास्तिनसमीपे तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
चक्रे निवेशनं तत्र ततः स सहसैनिकाः ॥ २.८३.४२ ॥
କୁରୁରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ହସ୍ତିନାପୁର ନିକଟରେ ସେଠାରେ ସୈନିକମାନଙ୍କ ସହିତ ଛାଉଣି ପକାଇଲେ।
2.83.43
शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा ।
ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा ॥ २.८३.४३ ॥
ପାଣ୍ଡବମାନେ ସେତେବେଳେ ଶୁଭ ଓ ସମତଳ ସ୍ଥାନରେ ରହିଲେ। ତା'ପରେ, ହେ ରାଜନ, ଶୋକରେ ବିହ୍ୱଳ ସ୍ୱରରେ ସେମାନେ ଡାକିଲେ।
2.83.44
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम् ।
आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह ॥ २.८३.४४ ॥
ବିଦୁର ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅଭିପ୍ରାୟ ଏବଂ ଯାହା ଘଟିଥିଲା ତାହା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.83.45
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ।
न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे।
स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा ॥ २.८३.४५ ॥
ଏହା ଶୁଣି ଧର୍ମରାଜ କହିଲେ, "ହେ ବିଦୁର, ମୁଁ ଏହି ଆହ୍ୱାନ ସହିବି ନାହିଁ, କାରଣ ତାହା ମୋର ବ୍ରତ। ଜଗତରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ପ୍ରଜାଙ୍କର ସଦା କଲ୍ୟାଣ ହେଉ।"
2.83.46
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम् ।
धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ २.८३.४६ ॥
ତା'ପରେ ରାଜା ନାଗସାହ୍ୱୟ ନଗରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଉପଯୁକ୍ତ ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିଥିଲେ।
2.83.47
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ ।
समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ २.८३.४७ ॥
ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବ ହସ୍ତିନାପୁର ଯାଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଗୃହକୁ ଯାଇ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ସାକ୍ଷାତ କଲେ।
2.83.48
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च ।
समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ २.८३.४८ ॥
ସେହିପରି, ବିଧି ଅନୁସାରେ, ସେହି ସମର୍ଥ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କର୍ଣ୍ଣ, କୃପ ଏବଂ ଦ୍ରୋଣପୁତ୍ର ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ କଲେ।
2.83.49
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह ।
दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान् ॥ २.८३.४९ ॥
ମହାବାହୁ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟବାନ୍ ସେ ସୋମଦତ୍ତଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସାକ୍ଷାତ କଲେ, ଏବଂ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ଓ ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଭେଟିଲେ।
2.83.50
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः ।
दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च ॥ २.८३.५० ॥
ସେଠାରେ ପୂର୍ବରୁ ସମବେତ ହୋଇଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ, ବୀର ଦୁଃଶାସନ ଓ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ସହିତ।
2.83.51
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ।
ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः ॥ २.८३.५१ ॥
ଜୟଦ୍ରଥ ଓ ସମସ୍ତ କୁରୁମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ; ତା'ପରେ ମହାବାହୁ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ (ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ)।
2.83.52
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम् ॥ २.८३.५२ ॥
ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ରାଜାଙ୍କ ଗୃହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ, ଏବଂ ସେଠାରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅନୁଗତା ଦେବୀ ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
2.83.53
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम् ।
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥ २.८३.५३ ॥
ତାରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରିଥିବା ରୋହିଣୀ ଭଳି ପୁତ୍ରବଧୂମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବଦା ଘେରି ରହିଥିବା ଗାନ୍ଧାରୀଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରଣାମ କଲେ; ସେ ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ।
2.83.54
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ २.८३.५४ ॥
ବୃଦ୍ଧ ପିତା, ପ୍ରଜ୍ଞାଚକ୍ଷୁ (ଅନ୍ଧ) ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସେ ଦେଖିଲେ।
2.83.55
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः ।
चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः ॥ २.८३.५५ ॥
ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମସ୍ତକରେ ଚୁମ୍ବିତ ସେହି କୁରୁନନ୍ଦନମାନେ — ଚାରି ପାଣ୍ଡବ, ହେ ରାଜନ୍, ଭୀମସେନ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିବା ସମୟରେ।
2.83.56
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते ।
तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान् ॥ २.८३.५६ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ତାପରେ କୌରବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଆନନ୍ଦ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର ଓ ପ୍ରିୟଦର୍ଶନ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ ଦେଖି।
2.83.57
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च ।
ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ २.८३.५७ ॥
ଅନୁମତି ପାଇ ସେମାନେ ରତ୍ନମୟ ଗୃହମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଏବଂ ନିକଟକୁ ଆସିଥିବା ଦ୍ରୌପଦୀ ପ୍ରମୁଖ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
2.83.58
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव ।
स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ २.८३.५८ ॥
ଯାଜ୍ଞସେନୀ (ଦ୍ରୌପଦୀ)ଙ୍କ ପରମ ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ଜଳୁଥିବା ପରି ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରବଧୂମାନେ ଅତି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ ନାହିଁ।
2.83.59
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम् ।
कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ २.८३.५९ ॥
ତାପରେ ସେହି ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ରମାନେ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ ସମ୍ମତି କରି, ବ୍ୟାୟାମରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନିଜ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଓ ପ୍ରତିକର୍ମ କଲେ।
2.83.60
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः ।
कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.८३.६० ॥
ତାପରେ ସମସ୍ତେ ନିତ୍ୟକର୍ମ ସାରି, ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନରେ ଭୂଷିତ ହୋଇ, ଶୁଭମନରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ମଙ୍ଗଳ ବାଣୀ କହିଲେ।
2.83.61
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ ।
उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः ॥ २.८३.६१ ॥
ମନୋହର ଭୋଜନ କରି ସେମାନେ ବିଶ୍ରାମ-ସ୍ଥାନମାନଙ୍କରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ଗାଉଥିବା ବେଳେ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶୋଇଲେ।
2.83.62
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् ।
स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन् ॥ २.८३.६२ ॥
ରତିବିହାରରେ ରତ ସେମାନଙ୍କର ସେହି ପୁଣ୍ୟ ରାତ୍ରି ଗଲା। ପ୍ରଶଂସିତ ଓ ବିଶ୍ରାନ୍ତ ସେମାନେ ଯଥାସମୟରେ ନିଦ୍ରା ତ୍ୟାଗ କଲେ।
2.83.63
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः ।
सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः ॥ २.८३.६३ ॥
ରାତ୍ରି କଟାଇ, ମୁଖ ଧୋଇ, ସକାଳେ ସମସ୍ତେ ନିତ୍ୟକର୍ମ କଲେ। ଜୁଆଳିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେମାନେ ରମଣୀୟ ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।