ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः प्रायाद्विदुरोऽश्वैरुदारै-
र्महाजवैर्बलिभिः साधु दान्तैः।
बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे ॥ २.८३.१ ॥
ಆಗ ವಿದುರನು ಉತ್ತಮ, ಅತಿವೇಗದ, ಬಲಿಷ್ಠ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಾದ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಟನು. ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಪಾಂಡವರ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದನು.
2.83.2
सोऽभिपत्य तदध्वानमासाद्य नृपतेः पुरम् ।
प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः
ह्मणैः स्वस्ति वाच्याथ प्रययौ मन्दिराद्बहिः ॥ २.८३.२ ॥
ಆ ಮಹಾಬುದ್ಧಿಯು ಆ ದಾರಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿ ರಾಜನ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವರ ಸ್ವಸ್ತಿವಾಚನದ ನಂತರ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟನು.
2.83.3
स राजगृहमासाद्य कुबेरभवनोपमम् ।
अभ्यागच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८३.३ ॥
ಕುಬೇರನ ಭವನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ರಾಜಗೃಹವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನು ಧರ್ಮಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
2.83.4
तं वै राजा सत्यधृतिर्महात्मा ।
अजातशत्रुर्विदुरं यथावत्।
पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढ-
स्ततोऽपृच्छद्धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ २.८३.४ ॥
ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೃಢನಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜ ಅಜಾತಶತ್ರು ವಿದುರನನ್ನು ಯಥಾವಿಧಿ ಪೂಜಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದನು; ನಂತರ ಅಜಮೀಢ ವಂಶಜನು ಪುತ್ರರೊಂದಿಗಿರುವ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಕ್ಷೇಮವನ್ನು ವಿಚಾರಿಸಿದನು.
2.83.5
विज्ञायते ते मनसोऽप्रहर्षः ।
कच्चित्क्षत्तः कुशलेनागतोऽसि।
कच्चित्पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा ।
वशानुगाश्चापि विशोऽथ कच्चित् ॥ २.८३.५ ॥
ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ವಿದುರನೇ, ನೀನು ಕ್ಷೇಮದಿಂದ ಬಂದಿರುವೆಯಾ? ವೃದ್ಧನ ಪುತ್ರರು ಅನುಕೂಲರಾಗಿ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಯೇ? ಪ್ರಜೆಗಳೂ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಯೇ?
2.83.6
राजा महात्मा कुशली सपुत्र ।
आस्ते वृतो ज्ञातिभिरिन्द्रकल्पः।
प्रीतो राजन्पुत्रगुणैर्विनीतो ।
विशोक एवात्मरतिर्महात्मा ॥ २.८३.६ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪುತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಕ್ಷೇಮದಿಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಂದ್ರನಂತಿರುವ ಅವನು ಬಂಧುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದಾನೆ. ರಾಜನೇ, ತನ್ನ ಪುತ್ರರ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನೂ ವಿನೀತನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ; ಶೋಕರಹಿತನಾಗಿ ಆತ್ಮದಲ್ಲಿಯೇ ರಮಿಸುವ ಮಹಾತ್ಮನು.
2.83.7
इदं तु त्वां कुरुराजोऽभ्युवाच ।
पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च।
इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा ।
भ्रातॄणां ते दृस्यतामेत्य पुत्र ॥ २.८३.७ ॥
ಕುರುರಾಜನು ನಿನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು: ಮೊದಲು ಕ್ಷೇಮವನ್ನೂ ಅಕ್ಷಯ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನೂ ವಿಚಾರಿಸಿ — ಈ ಸಭೆ ನಿನ್ನ ಸಭೆಗೆ ಸಮಾನ ರೂಪದ್ದು. ಮಗನೇ, ಬಂದು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರ ಈ ಸಭೆಯನ್ನು ನೋಡು.
2.83.8
समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां ।
सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च।
प्रीयामहे भवतां सङ्गमेन ।
समागताः कुरवश्चापि सर्वे ॥ २.८३.८ ॥
ಪಾರ್ಥನೇ, ನಿನ್ನ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ವಕ ಜೂಜು ನಡೆಯಲಿ; ಆನಂದವೂ ಅನುಭವಿಸಲಿ. ನಿಮ್ಮ ಸಮಾಗಮದಿಂದ ನಾವು ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ; ಕೌರವರೆಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
2.83.9
दुरोदरा विहिता ये तु तत्र ।
महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा।
तान्द्रक्ष्यसे कितवान्सन्निविष्टा-
नित्यागतोऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ २.८३.९ ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೂಜುಕೋರರಿದ್ದಾರೆ; ಕುಳಿತಿರುವ ಆ ಜೂಜುಗಾರರನ್ನು ನೀನು ನೋಡುವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ನೃಪತಿಯೇ, ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು.
2.83.10
द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः ।
को वै रोचतने बुध्यमानः।
किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं ।
भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्मः ॥ २.८३.१० ॥
ಕ್ಷತ್ತನೇ, ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ನಡುವೆ ಕಲಹವಿದೆ; ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದ ಯಾರು ಇದನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವನು? ಅಥವಾ ನೀನು ಇದು ಯುಕ್ತರೂಪದ್ದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿಂತಿದ್ದೇವೆ.
2.83.11
जानाम्यहं द्यूतमनर्थमूलं ।
कृतश्च यत्नोऽस्य मया निवारणे।
राजा च मां प्राहिमोत्त्वत्सकाशं ।
श्रुत्वा विद्वञ्श्रेय इहाचरस्व ॥ २.८३.११ ॥
ಜೂಜು ಅನರ್ಥದ ಮೂಲ ಎಂದು ನಾನು ಬಲ್ಲೆ. ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದೆ. ರಾಜನು ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ಕೇಳಿ ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದದ್ದನ್ನು ಆಚರಿಸು.
2.83.12
के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना ।
विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् ।
यैर्दीव्यामः शतशः सन्निपत्य ॥ २.८३.१२ ॥
ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾರು ಜೂಜಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ? ವಿದುರನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ, ಅವರು ಯಾರೆಂದು ನಮಗೆ ಹೇಳು, ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾವು ನೂರಾರು ಬಾರಿ ಸೇರಿ ಆಡುವೆವು.
2.83.13
गन्धारराजः शकुनिर्विशाम्पते ।
राजाऽतिदेवी कृतहस्तो मताक्षः।
विनिंशतिश्चित्रसेनश्च राजा ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ २.८३.१३ ॥
ಓ ಜನಾಧಿಪನೇ, ಗಾಂಧಾರದ ರಾಜ ಶಕುನಿ, ದಾಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ನಿಪುಣ, ಕೈಚಳಕದವನು; ರಾಜ ವಿಂಶತಿ, ಚಿತ್ರಸೇನ, ಸತ್ಯವ್ರತ, ಪುರುಮಿತ್ರ, ಜಯ ಕೂಡ.
2.83.14
महाभयाः कितवाः सन्निविष्टा ।
मायोपधा देवितारोऽत्र सन्ति।
धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगत्तिष्ठति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८३.१४ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಅತಿ ಭಯಂಕರರೂ, ಮಾಯೋಪಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರೂ ಆದ ಜೂಜುಕೋರರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲ ವಿಧಿಯ ವಶದಲ್ಲಿದೆ; ಅದು ಸ್ವತಂತ್ರವಲ್ಲ.
2.83.15
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासना-
न्न गन्तुमिच्छामि कवे दुरोदरम्।
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव ।
तदस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ २.८३.१५ ॥
ಓ ವಿದ್ವಾಂಸನೇ, ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಆಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ದ್ಯೂತಸಭೆಗೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಂದೆ ಸದಾ ಮಗನಿಗೆ ಪ್ರಿಯನು; ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದುರರು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು.
2.83.16
न चाकामः शकुनिना देविताहं ।
न चेन्मां जिष्णुराह्वयिता सभायाम्।
आहूतोऽहं न निवर्ते कदाचित् ।
तदाहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ २.८३.१६ ॥
ಶಕುನಿ ನನ್ನನ್ನು ದ್ಯೂತಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ ನಾನು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದವನಲ್ಲ; ವಿಜಯಶಾಲಿ ಅರ್ಜುನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆಯದಿದ್ದರೂ, ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ನನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ವ್ರತ.
2.83.17
एवमुक्त्वा विदुरं धर्मराजः ।
प्रायात्रिकं सर्वमाज्ञाप्य तूर्णम्।
प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः ।
सह स्त्रीभिर्दौपदामादि कृत्वा ॥ २.८३.१७ ॥
ವಿದುರರಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ಧರ್ಮರಾಜನು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಕಲ ಸಿದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು. ಮರುದಿನ ತನ್ನ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಅನುಚರರೊಡನೆ, ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ, ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವನು ಹೊರಟನು.
2.83.18
दैवं हि प्रज्ञां मुष्णाति चक्षुस्तेज इवापतत् ।
धातुश्च वशमन्वेति पाशैरिव नरः सितः ॥ २.८३.१८ ॥
ದೈವವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತದೆ, ಬೀಳುವ ತೇಜಸ್ಸು ಕಣ್ಣಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಅಪಹರಿಸುವಂತೆ. ಪಾಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತನಾದ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಮಾನವನು ವಿಧಾತನ ವಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾನೆ.
2.83.19
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्र्रा युधिष्ठिरः ।
अमृष्यमाणस्तस्याथ समाह्वानमरिन्दमः ॥ २.८३.१९ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕ್ಷತ್ತ (ವಿದುರ) ಸಹಿತ ಹೊರಟನು. ಆಗ ಶತ್ರುದಮನನು, ಅವನ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದವನಾಗಿ…
2.83.20
बाह्लिकेन रथं यत्तमास्थाय परवीरहा ।
परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः।
राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरः सरः ॥ २.८३.२० ॥
ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಪಾರ್ಥ ಪಾಂಡವನು, ಬಾಹ್ಲಿಕನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ರಥವನ್ನೇರಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊರಟನು. ರಾಜವೈಭವದಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ ಅವನು ಬ್ರಹ್ಮಪುರದ ಸರೋವರದ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದನು.
2.83.21
सन्दिदेश ततः प्रेष्यानागतान्नगरं प्रति ।
ततस्ते नृपशार्दूल चक्रुर्वै नृपशासनम् ॥ २.८३.२१ ॥
ಆಗ ಅವನು ನಗರದ ಕಡೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಸೇವಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದನು. ಓ ನೃಪಶಾರ್ದೂಲ, ಅವರು ರಾಜಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರು.
2.83.22
ततो राजा महातेजाः संयम्य सपरिच्छदम्। ॥ २.८३.२२ ॥
ಆಗ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಪರಿವಾರದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಯಮಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡನು.
2.83.23
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा गत्यर्थं स यथाविधि ।
अन्येभ्यः स तु दत्त्वा च गन्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.८३.२३ ॥
ವಿಧಿಯಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಧನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಇತರರಿಗೂ ದಾನ ನೀಡಿ ಅವನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೊರಡಲು ಉಪಕ್ರಮಿಸಿದನು.
2.83.24
सर्वलक्षणसम्पन्नं राजहंसपरिच्छदम् ।
तमारुह्य महाराजो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.८३.२४ ॥
ಎಲ್ಲ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ರಾಜಹಂಸದಂತೆ ಅಲಂಕೃತವಾದ, ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದ ಆ ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನು ಮಹಾರಾಜನು ಏರಿದನು.
2.83.25
हारी किरीटी हेमाभः सर्वाभरणभूषितः ।
रराज राजन्पार्थो वै परया नृपशोभया ॥ २.८३.२५ ॥
ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಚಿನ್ನದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ, ಸಕಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ಪಾರ್ಥನು, ಓ ರಾಜನೇ, ಪರಮ ರಾಜಶೋಭೆಯಿಂದ ಹೊಳೆದನು.
2.83.26
रुक्मवेदिगतः प्राज्यो ज्वलन्निव हुताशनः ।
ततो जगाम राजा स प्रहृष्टनरवाहनः ॥ २.८३.२६ ॥
ಚಿನ್ನದ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ, ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಆ ರಾಜನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯರು ಹೊತ್ತ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
2.83.27
रथघोषेण महता पूरयन्वै नभः स्थलम् ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ २.८३.२७ ॥
ರಥಗಳ ಮಹಾ ಘೋಷದಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತುಂಬುತ್ತ, ಸೂತ, ಮಾಗಧ, ಬಂದಿಗಳ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಹೊಗಳಲ್ಪಡುತ್ತ (ಆ ರಾಜ ಸಾಗಿದನು).
2.83.28
महासैन्येन सहितो यथादित्यः स्वरश्मिभिः ।
ण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ २.८३.२८ ॥
ಮಹಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೂರ್ಯನಂತೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿದ ಬಿಳಿ ಛತ್ರದೊಂದಿಗೆ (ಆ ರಾಜ ಹೊಳೆದನು).
2.83.29
बभौ युधिष्ठिरो राजा पौर्णमास्यामिवोडुराट् ।
चामरैर्हेमदण्डैश्च धूयमानः समन्ततः ॥ २.८३.२९ ॥
ರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ರಾತ್ರಿಯ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆದನು; ಸುತ್ತಲೂ ಚಿನ್ನದ ಹಿಡಿಯ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಬೀಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದನು.
2.83.30
याशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथआवद्भरतर्षभः ॥ २.८३.३० ॥
ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಮನುಷ್ಯರ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳನ್ನು ಪಾಂಡವನು ಯಥಾನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು; ಭರತರ ಶ್ರೇಷ್ಠನು.
2.83.31
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्धः प्रतिष्ठितः ॥ २.८३.३१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ ಸೈನಿಕರ ಹಲಹಲ ಶಬ್ದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿ ನೆಲೆಯಾಯಿತು.
2.83.32
नृपस्याग्ने ययौ राजन्भीमसेनो रथी बली ।
उभौ पार्श्वगतौ राज्ञः सतल्पौ वै सुकल्पितौ ॥ २.८३.३२ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ರಾಜನ ಮುಂದೆ ರಥಿಕನೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಭೀಮಸೇನನು ಸಾಗಿದನು. ರಾಜನ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಹಾಸಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ನಡೆದರು.
2.83.33
अधिरूढौ यमौ चापि जग्मतुर्भरतर्षभ ।
शोभयन्तौ महासैन्यं तावुभौ रूपशालिनौ ॥ २.८३.३३ ॥
ಓ ಭರತರ್ಷಭನೇ, ರಥಾರೂಢರಾದ ಯಮಳ ಸಹೋದರರೂ ಹೋದರು. ಸುಂದರ ರೂಪದ ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಮಹಾಸೇನೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರು.
2.83.34
पृष्ठतोऽनुययौ जिष्णुर्वीरः शस्त्रभृतां वरः ।
श्वेताश्वो गाण्डिवं गृह्य अग्निदत्तं रथं गतः ॥ २.८३.३४ ॥
ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೀರ ಜಿಷ್ಣು (ಅರ್ಜುನ) ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿದನು. ಬಿಳಿ ಕುದುರೆಗಳ ಅವನು, ಅಗ್ನಿ ನೀಡಿದ ರಥವನ್ನೇರಿ, ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾಗಿದನು.
2.83.35
सैन्यमध्ये ययौ राजन्कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
द्रौपदीप्रमुखा नार्यः सानुगाः सपरिच्छदाः ॥ २.८३.३५ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸೇನೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದನು. ದ್ರೌಪದಿ ಮುಖ್ಯರಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು.
2.83.36
आरुह्य ता विचित्राङ्ग्यो यानानि विविधानि च ।
महत्या सेनया राजन्नग्रे यानानि विविधानि च। ॥ २.८३.३६ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಸುಂದರ ಅಂಗಗಳ ಆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿವಿಧ ವಾಹನಗಳನ್ನೇರಿ, ಮಹಾಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮುಂದೆ ವಿವಿಧ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿದರು.
2.83.37
समृद्धनरनागाश्वं सपताकरथध्वजम् ।
संनद्धवरनिस्त्रिंशं पथि निर्घोषनिः स्वनम् ॥ २.८३.३७ ॥
ಸಮೃದ್ಧ ಮನುಷ್ಯರು, ಆನೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಪತಾಕೆ ಮತ್ತು ರಥಧ್ವಜಗಳುಳ್ಳ, ಕವಚಧಾರಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಖಡ್ಗಗಳುಳ್ಳ ಸೇನೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಘರ್ಜನೆಯ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿತು.
2.83.38
शङ्खदुन्दुभितालानां वेणुवीणानुवनादितम् ।
शुशुभे पाण्डवं सैन्यं प्रयास्यत्तत्तदा नृप ॥ २.८३.३८ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಶಂಖ ದುಂದುಭಿ ತಾಳಗಳ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ವೇಣು ವೀಣೆಗಳ ನಾದದಿಂದ ಮೊಳಗುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಡವ ಸೇನೆ ಆಗ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾ ಶೋಭಿಸಿತು.
2.83.39
यथा कुबेरो लङ्कायां पुरा चात्यन्तशोभया ।
महत्या सेनया सार्धं गुरुमिन्द्रं स गच्छति ॥ २.८३.३९ ॥
ಹಿಂದೆ ಕುಬೇರನು ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ಶೋಭೆಯಿಂದ, ಮಹಾ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ.
2.83.40
तथा ययौ स पार्थोऽपि असङ्ख्येयविभूतिना ।
सुसमृद्धेन सैन्येन यथा वैश्रवणस्तथा ॥ २.८३.४० ॥
ಹಾಗೆಯೇ ಆ ಪಾರ್ಥನೂ ಅಸಂಖ್ಯ ವೈಭವದಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಬೇರನಂತೆ ಸಾಗಿದನು.
2.83.41
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराज पुरीं चाभ्यवपद्यत ॥ २.८३.४१ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಅವನು ಸರೋವರಗಳು, ನದಿಗಳು, ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
2.83.42
स हास्तिनसमीपे तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
चक्रे निवेशनं तत्र ततः स सहसैनिकाः ॥ २.८३.४२ ॥
ಕುರುರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಶಿಬಿರ ಹೂಡಿದನು.
2.83.43
शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा ।
ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा ॥ २.८३.४३ ॥
ಪಾಂಡವರು ಆಗ ಶುಭವಾದ, ಸಮತಟ್ಟಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದರು. ಆಮೇಲೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಶೋಕದಿಂದ ನಡುಗುವ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದರು.
2.83.44
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम् ।
आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह ॥ २.८३.४४ ॥
ವಿದುರನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ನಡೆದದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
2.83.45
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ।
न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे।
स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा ॥ २.८३.४५ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಧರ್ಮರಾಜ ಹೇಳಿದನು: "ವಿದುರನೇ, ಈ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅದು ನನ್ನ ವ್ರತ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೂ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೂ ಸದಾ ಕ್ಷೇಮವಾಗಲಿ."
2.83.46
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम् ।
धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ २.८३.४६ ॥
ಆಗ ರಾಜನು ನಾಗಸಾಹ್ವಯ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನಿಂದ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿತನಾಗಿದ್ದನು.
2.83.47
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ ।
समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ २.८३.४७ ॥
ಆ ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಪಾಂಡವನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು.
2.83.48
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च ।
समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ २.८३.४८ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ವಿಧಿಯಂತೆ, ಆ ಸಮರ್ಥನು ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕರ್ಣ, ಕೃಪ ಮತ್ತು ದ್ರೋಣನ ಮಗ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನನ್ನೂ ಭೇಟಿಯಾದನು.
2.83.49
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह ।
दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान् ॥ २.८३.४९ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅವನು ಸೋಮದತ್ತನನ್ನೂ, ಸಹೋದರರೊಂದಿಗಿದ್ದ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನೂ, ಸೌಬಲ (ಶಕುನಿ)ನನ್ನೂ ಭೇಟಿಯಾದನು.
2.83.50
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः ।
दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च ॥ २.८३.५० ॥
ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಸೇರಿದ್ದ ಇತರ ರಾಜರು ಕೂಡ, ವೀರ ದುಃಶಾಸನ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರೊಂದಿಗೆ.
2.83.51
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ।
ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः ॥ २.८३.५१ ॥
ಜಯದ್ರಥನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕುರುಗಳೆಲ್ಲರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡ; ಆಗ ಮಹಾಬಾಹು ಎಲ್ಲ ಸಹೋದರರಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ (ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ).
2.83.52
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम् ॥ २.८३.५२ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ದೇವಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನು ಕಂಡ.
2.83.53
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम् ।
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥ २.८३.५३ ॥
ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ರೋಹಿಣಿಯಂತೆ ಸೊಸೆಯರಿಂದ ಸದಾ ಸುತ್ತುವರಿದ ಗಾಂಧಾರಿಗೆ ಅವನು ವಂದಿಸಿದ; ಅವಳಿಂದಲೂ ಅವನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ.
2.83.54
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ २.८३.५४ ॥
ವೃದ್ಧ ತಂದೆಯನ್ನು, ಪ್ರಜ್ಞಾಚಕ್ಷುವಾದ (ಅಂಧನಾದ) ಒಡೆಯನನ್ನು ಅವನು ಕಂಡ.
2.83.55
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः ।
चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः ॥ २.८३.५५ ॥
ರಾಜನಿಂದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮುದ್ದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಕೌರವರ ಆನಂದಗಳು — ನಾಲ್ವರು ಪಾಂಡವರು, ಓ ರಾಜನೇ, ಭೀಮಸೇನನು ಮುಂದಾಳಾಗಿ.
2.83.56
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते ।
तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान् ॥ २.८३.५६ ॥
ಓ ಪ್ರಜಾಪತಿಯೇ, ಆಗ ಕೌರವರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಉಂಟಾಯಿತು; ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರಾದ, ನೋಡಲು ಇಷ್ಟವಾದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಕಂಡು.
2.83.57
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च ।
ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ २.८३.५७ ॥
ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರು ರತ್ನಖಚಿತ ಮನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಹತ್ತಿರ ಬಂದ ದ್ರೌಪದಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು ಕಂಡರು.
2.83.58
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव ।
स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ २.८३.५८ ॥
ಯಾಜ್ಞಸೇನಿಯ (ದ್ರೌಪದಿಯ) ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಉರಿಯುವಂತೆ ಕಂಡು, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಸೊಸೆಯರು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
2.83.59
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम् ।
कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ २.८३.५९ ॥
ನಂತರ ಆ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರರು ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ವ್ಯಾಯಾಮದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು.
2.83.60
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः ।
कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.८३.६० ॥
ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ಮುಗಿಸಿ, ದಿವ್ಯ ಗಂಧದಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಶುಭಮನಸ್ಕರಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮಂಗಳವಚನ ಹೇಳಿದರು.
2.83.61
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ ।
उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः ॥ २.८३.६१ ॥
ಮನೋಹರ ಭೋಜನ ಮಾಡಿ, ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು; ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಕುರುಶ್ರೇಷ್ಠರು ನಿದ್ರಿಸಿದರು.
2.83.62
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् ।
स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन् ॥ २.८३.६२ ॥
ರತಿವಿಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಅವರಿಗೆ ಆ ಪುಣ್ಯ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಿತು. ಹೊಗಳಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ವಿಶ್ರಮಿಸಿದವರು ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿದ್ರೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.
2.83.63
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः ।
सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः ॥ २.८३.६३ ॥
ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು, ಮುಖ ತೊಳೆದು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ನಿತ್ಯಕರ್ಮ ಮುಗಿಸಿದರು. ಜೂಜುಕೋರರಿಂದ ಅಭಿನಂದಿತರಾಗಿ ಅವರು ರಮ್ಯ ಸಭೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.