మహాభారతం · అధ్యాయం 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः प्रायाद्विदुरोऽश्वैरुदारै-
र्महाजवैर्बलिभिः साधु दान्तैः।
बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे ॥ २.८३.१ ॥
అప్పుడు విదురుడు ఉత్తమమైన, అతివేగంగా పరుగెత్తే, బలమైన, చక్కగా మచ్చిక చేసిన గుర్రాలపై బయలుదేరాడు. రాజు ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞతో ఆయన జ్ఞానవంతులైన పాండవుల వద్దకు వెళ్ళాడు.
2.83.2
सोऽभिपत्य तदध्वानमासाद्य नृपतेः पुरम् ।
प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः
ह्मणैः स्वस्ति वाच्याथ प्रययौ मन्दिराद्बहिः ॥ २.८३.२ ॥
ఆ మహాజ్ఞాని ఆ దారిని దాటి రాజు నగరాన్ని చేరి ప్రవేశించాడు. బ్రాహ్మణులచే గౌరవించబడి, వారు స్వస్తివచనాలు పలికిన తర్వాత, ఆయన రాజభవనం నుండి బయటకు వెళ్ళాడు.
2.83.3
स राजगृहमासाद्य कुबेरभवनोपमम् ।
अभ्यागच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८३.३ ॥
కుబేరుని భవనంతో సమానమైన రాజభవనాన్ని చేరి, ఆ ధర్మాత్ముడు ధర్మపుత్రుడైన యుధిష్ఠిరుని వద్దకు వెళ్ళాడు.
2.83.4
तं वै राजा सत्यधृतिर्महात्मा ।
अजातशत्रुर्विदुरं यथावत्।
पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढ-
स्ततोऽपृच्छद्धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ २.८३.४ ॥
సత్యంలో స్థిరుడైన ఆ మహాత్ముడు రాజు అజాతశత్రువు విదురుని యథావిధిగా పూజించి స్వీకరించి, తరువాత అజమీఢ వంశీయుడై, కుమారులతో ఉన్న ధృతరాష్ట్రుని గురించి అడిగాడు.
2.83.5
विज्ञायते ते मनसोऽप्रहर्षः ।
कच्चित्क्षत्तः कुशलेनागतोऽसि।
कच्चित्पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा ।
वशानुगाश्चापि विशोऽथ कच्चित् ॥ २.८३.५ ॥
మీ మనసులో సంతోషం లేనట్లు కనిపిస్తోంది. విదురా, మీరు క్షేమంగా వచ్చారా? వృద్ధుని కుమారులు అనుకూలురై, వశంలో ఉన్నారా? ప్రజలు కూడా వశంలో ఉన్నారా?
2.83.6
राजा महात्मा कुशली सपुत्र ।
आस्ते वृतो ज्ञातिभिरिन्द्रकल्पः।
प्रीतो राजन्पुत्रगुणैर्विनीतो ।
विशोक एवात्मरतिर्महात्मा ॥ २.८३.६ ॥
మహాత్ముడైన రాజు తన కుమారులతో క్షేమంగా ఉన్నాడు. ఇంద్రునితో సమానుడైన అతను బంధువులతో చుట్టుముట్టబడి ఉన్నాడు. రాజా, తన కుమారుల గుణాలతో సంతోషించి వినయంగా ఉన్నాడు; శోకం లేనివాడై, ఆత్మలోనే ఆనందించే మహాత్ముడు.
2.83.7
इदं तु त्वां कुरुराजोऽभ्युवाच ।
पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च।
इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा ।
भ्रातॄणां ते दृस्यतामेत्य पुत्र ॥ २.८३.७ ॥
కురురాజు నీకు ఇంకా ఇలా చెప్పాడు: మొదట క్షేమాన్ని, అక్షయమైన శుభాన్ని అడిగి — ఈ సభ నీ సభతో సమానమైన రూపం కలది. కుమారా, వచ్చి నీ సోదరుల ఈ సభను చూడు.
2.83.8
समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां ।
सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च।
प्रीयामहे भवतां सङ्गमेन ।
समागताः कुरवश्चापि सर्वे ॥ २.८३.८ ॥
పార్థా, నీ సోదరులతో కలిసి అక్కడ స్నేహపూర్వక జూదం జరగనివ్వు; ఆనందం అనుభవించనివ్వు. మీ కలయికతో మేము సంతోషిస్తాం; కౌరవులందరూ కూడా ఇక్కడ సమావేశమయ్యారు.
2.83.9
दुरोदरा विहिता ये तु तत्र ।
महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा।
तान्द्रक्ष्यसे कितवान्सन्निविष्टा-
नित्यागतोऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ २.८३.९ ॥
అక్కడ మహాత్ముడైన ధృతరాష్ట్ర రాజు నియమించిన జూదగాళ్ళు ఉన్నారు; కూర్చుని ఉన్న ఆ జూదగాళ్ళను నీవు చూస్తావు. ఈ కారణంగానే నేను వచ్చాను; రాజా, దీనిని అంగీకరించు.
2.83.10
द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः ।
को वै रोचतने बुध्यमानः।
किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं ।
भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्मः ॥ २.८३.१० ॥
క్షత్తా, జూదంలో మా మధ్య కలహం ఉంటుంది; తెలివిగలవాడు ఎవరు దీనిని ఇష్టపడతాడు? లేదా నీవు దీనిని తగిన రూపమని భావిస్తున్నావా? నీ మాటపైనే మేమందరం నిలిచి ఉన్నాము.
2.83.11
जानाम्यहं द्यूतमनर्थमूलं ।
कृतश्च यत्नोऽस्य मया निवारणे।
राजा च मां प्राहिमोत्त्वत्सकाशं ।
श्रुत्वा विद्वञ्श्रेय इहाचरस्व ॥ २.८३.११ ॥
జూదం అనర్థానికి మూలమని నేను ఎరుగుదును. దాన్ని నివారించడానికి నేను ప్రయత్నించాను. రాజు నన్ను నీ వద్దకు పంపాడు. విద్వాంసుడా, విని ఇక్కడ శ్రేయస్కరమైనదాన్ని ఆచరించు.
2.83.12
के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना ।
विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् ।
यैर्दीव्यामः शतशः सन्निपत्य ॥ २.८३.१२ ॥
ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు కాకుండా అక్కడ ఇంకెవరు జూదమాడుతున్నారు? విదురా, నిన్ను అడుగుతున్నాను, వారెవరో మాకు చెప్పు, వారితో మనం వందలసార్లు కలిసి ఆడతాం.
2.83.13
गन्धारराजः शकुनिर्विशाम्पते ।
राजाऽतिदेवी कृतहस्तो मताक्षः।
विनिंशतिश्चित्रसेनश्च राजा ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ २.८३.१३ ॥
ఓ నరాధిపా, గాంధార రాజు శకుని, పాచికలలో మిక్కిలి నేర్పరి, నైపుణ్య హస్తుడు; రాజు వింశతి, చిత్రసేనుడు, సత్యవ్రతుడు, పురుమిత్రుడు, జయుడు కూడా.
2.83.14
महाभयाः कितवाः सन्निविष्टा ।
मायोपधा देवितारोऽत्र सन्ति।
धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगत्तिष्ठति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८३.१४ ॥
ఇక్కడ అత్యంత భయంకరులు, మాయోపాయాలలో నిపుణులైన జూదగాళ్లు సమకూడి ఉన్నారు. నిజంగా ఈ జగత్తంతా విధి వశంలో ఉంది; అది స్వతంత్రమైనది కాదు.
2.83.15
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासना-
न्न गन्तुमिच्छामि कवे दुरोदरम्।
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव ।
तदस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ २.८३.१५ ॥
ఓ విజ్ఞుడా, రాజు ధృతరాష్ట్రుని ఆజ్ఞ లేకుండా నేను జూదశాలకు వెళ్లను. తండ్రి ఎల్లప్పుడూ కొడుకుకు ప్రియుడే; కాబట్టి విదురుడు చెప్పినట్లే నేను చేస్తాను.
2.83.16
न चाकामः शकुनिना देविताहं ।
न चेन्मां जिष्णुराह्वयिता सभायाम्।
आहूतोऽहं न निवर्ते कदाचित् ।
तदाहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ २.८३.१६ ॥
శకుని నన్ను జూదానికి సవాలు చేస్తే నేను ఇష్టం లేనివాడిని కాను; విజయుడైన అర్జునుడు సభలో నన్ను పిలవకపోయినా, పిలువబడినప్పుడు నేను ఎన్నడూ వెనక్కి తగ్గను. అదే నా శాశ్వత వ్రతం.
2.83.17
एवमुक्त्वा विदुरं धर्मराजः ।
प्रायात्रिकं सर्वमाज्ञाप्य तूर्णम्।
प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः ।
सह स्त्रीभिर्दौपदामादि कृत्वा ॥ २.८३.१७ ॥
విదురునితో ఇలా చెప్పి ధర్మరాజు ప్రయాణ సన్నాహాలన్నీ వెంటనే ఆజ్ఞాపించాడు. మరునాడు తన పరివారంతో, అనుచరులతో, స్త్రీలతో, ద్రౌపదిని ముందుంచుకుని అతడు బయలుదేరాడు.
2.83.18
दैवं हि प्रज्ञां मुष्णाति चक्षुस्तेज इवापतत् ।
धातुश्च वशमन्वेति पाशैरिव नरः सितः ॥ २.८३.१८ ॥
దైవం నిశ్చయంగా బుద్ధిని హరిస్తుంది, పడుతున్న కాంతి కంటి తేజస్సును హరించినట్లు. పాశాలతో కట్టబడిన మనిషిలా మనిషి విధాత వశాన్ని అనుసరిస్తాడు.
2.83.19
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्र्रा युधिष्ठिरः ।
अमृष्यमाणस्तस्याथ समाह्वानमरिन्दमः ॥ २.८३.१९ ॥
ఇలా చెప్పి రాజు యుధిష్ఠిరుడు క్షత్త (విదురుడు)తో కలిసి వెళ్ళాడు. అప్పుడు శత్రుదమనుడు, అతని ఆహ్వానాన్ని సహించలేక…
2.83.20
बाह्लिकेन रथं यत्तमास्थाय परवीरहा ।
परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः।
राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरः सरः ॥ २.८३.२० ॥
శత్రువీరులను సంహరించే పార్థుడు, పాండవుడు, బాహ్లికుడు సిద్ధం చేసిన రథాన్ని అధిరోహించి, సోదరులతో చుట్టుముట్టబడి వెళ్ళాడు. రాజవైభవంతో ప్రకాశిస్తూ అతడు బ్రహ్మపుర సరస్సు వైపు వెళ్ళాడు.
2.83.21
सन्दिदेश ततः प्रेष्यानागतान्नगरं प्रति ।
ततस्ते नृपशार्दूल चक्रुर्वै नृपशासनम् ॥ २.८३.२१ ॥
అప్పుడు అతడు నగరం వైపు వచ్చిన సేవకులకు ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. ఓ రాజశ్రేష్ఠా, వారు రాజశాసనాన్ని అమలు చేశారు.
2.83.22
ततो राजा महातेजाः संयम्य सपरिच्छदम्। ॥ २.८३.२२ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి అయిన రాజు తన పరివారంతో కలిసి తనను నిగ్రహించుకున్నాడు.
2.83.23
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा गत्यर्थं स यथाविधि ।
अन्येभ्यः स तु दत्त्वा च गन्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.८३.२३ ॥
విధి ప్రకారం బ్రాహ్మణులకు ధనం ఇచ్చి, ప్రయాణం కోసం అతడు సిద్ధమయ్యాడు. ఇతరులకు కూడా దానమిచ్చి అతడు నిశ్చయంగా బయలుదేరడం ప్రారంభించాడు.
2.83.24
सर्वलक्षणसम्पन्नं राजहंसपरिच्छदम् ।
तमारुह्य महाराजो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.८३.२४ ॥
అన్ని శుభలక్షణాలతో కూడిన, రాజహంసలా అలంకరించబడిన, అరవై ఏళ్ల ఆ గజేంద్రునిపై మహారాజు ఎక్కాడు.
2.83.25
हारी किरीटी हेमाभः सर्वाभरणभूषितः ।
रराज राजन्पार्थो वै परया नृपशोभया ॥ २.८३.२५ ॥
హారం ధరించి, కిరీటం ధరించి, బంగారు కాంతితో, సకల ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన పార్థుడు, ఓ రాజా, అత్యుత్తమ రాజశోభతో ప్రకాశించాడు.
2.83.26
रुक्मवेदिगतः प्राज्यो ज्वलन्निव हुताशनः ।
ततो जगाम राजा स प्रहृष्टनरवाहनः ॥ २.८३.२६ ॥
బంగారు వేదికపై కూర్చున్న, ప్రజ్వలించే అగ్నిలా వెలిగే ఆ రాజు, సంతోషంగా ఉన్న మనుషులు మోసే వాహనంపై బయలుదేరాడు.
2.83.27
रथघोषेण महता पूरयन्वै नभः स्थलम् ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ २.८३.२७ ॥
రథాల మహా ధ్వనితో ఆకాశాన్ని నింపుతూ, సూతులు, మాగధులు, బంధులు చేసిన స్తుతులతో కీర్తించబడుతూ (ఆ రాజు సాగాడు).
2.83.28
महासैन्येन सहितो यथादित्यः स्वरश्मिभिः ।
ण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ २.८३.२८ ॥
మహా సైన్యంతో కూడి, తన కిరణాలతో సూర్యుడిలా, తలపై పట్టబడిన తెల్లని గొడుగుతో (ఆ రాజు ప్రకాశించాడు).
2.83.29
बभौ युधिष्ठिरो राजा पौर्णमास्यामिवोडुराट् ।
चामरैर्हेमदण्डैश्च धूयमानः समन्ततः ॥ २.८३.२९ ॥
రాజు యుధిష్ఠిరుడు పౌర్ణమి రాత్రి చంద్రుడిలా ప్రకాశించాడు; చుట్టూ బంగారు కాడల చామరాలతో వీచబడుతూ.
2.83.30
याशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथआवद्भरतर्षभः ॥ २.८३.३० ॥
దారిలో సంతోషించిన మనుషుల ఆశీస్సులను పాండవుడు ధర్మానుసారంగా సరిగ్గా స్వీకరించాడు; భరతవంశ శ్రేష్ఠుడు.
2.83.31
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्धः प्रतिष्ठितः ॥ २.८३.३१ ॥
ఓ రాజా, అలాగే రాజును అనుసరించిన సైనికుల హలహల శబ్దం ఆకాశంలో స్తబ్ధంగా నిలిచింది.
2.83.32
नृपस्याग्ने ययौ राजन्भीमसेनो रथी बली ।
उभौ पार्श्वगतौ राज्ञः सतल्पौ वै सुकल्पितौ ॥ २.८३.३२ ॥
ఓ రాజా, రాజుకు ముందు రథికుడు, బలవంతుడు అయిన భీమసేనుడు నడిచాడు. రాజుకు ఇరువైపులా చక్కగా అలంకరించిన శయ్యలతో ఇద్దరు నడిచారు.
2.83.33
अधिरूढौ यमौ चापि जग्मतुर्भरतर्षभ ।
शोभयन्तौ महासैन्यं तावुभौ रूपशालिनौ ॥ २.८३.३३ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, రథాలపై ఎక్కిన యమళ సోదరులు కూడా వెళ్ళారు. అందమైన రూపం కలిగిన ఆ ఇద్దరు మహాసేనను అలంకరిస్తూ నడిచారు.
2.83.34
पृष्ठतोऽनुययौ जिष्णुर्वीरः शस्त्रभृतां वरः ।
श्वेताश्वो गाण्डिवं गृह्य अग्निदत्तं रथं गतः ॥ २.८३.३४ ॥
ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడైన వీరుడు జిష్ణుడు (అర్జునుడు) వెనుకగా అనుసరించాడు. తెల్లని గుర్రాలు కలవాడు, అగ్ని ఇచ్చిన రథంపై ఎక్కి, గాండీవాన్ని పట్టుకుని వెళ్ళాడు.
2.83.35
सैन्यमध्ये ययौ राजन्कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
द्रौपदीप्रमुखा नार्यः सानुगाः सपरिच्छदाः ॥ २.८३.३५ ॥
ఓ రాజా, కురురాజు యుధిష్ఠిరుడు సైన్యం మధ్యలో నడిచాడు. ద్రౌపది ముఖ్యులుగా ఉన్న స్త్రీలు సేవకులు, సామగ్రితో సహా వెళ్ళారు.
2.83.36
आरुह्य ता विचित्राङ्ग्यो यानानि विविधानि च ।
महत्या सेनया राजन्नग्रे यानानि विविधानि च। ॥ २.८३.३६ ॥
ఓ రాజా, అందమైన అవయవాలు గల ఆ స్త్రీలు వివిధ వాహనాలు ఎక్కి, మహాసేనతో, ముందు వివిధ వాహనాలతో సాగారు.
2.83.37
समृद्धनरनागाश्वं सपताकरथध्वजम् ।
संनद्धवरनिस्त्रिंशं पथि निर्घोषनिः स्वनम् ॥ २.८३.३७ ॥
సమృద్ధిగా ఉన్న మనుషులు, ఏనుగులు, గుర్రాలతో, పతాకలు, రథధ్వజాలతో, కవచం ధరించి, ఉత్తమ ఖడ్గాలతో ఉన్న సైన్యం మార్గంలో గర్జించే ధ్వనితో నిండింది.
2.83.38
शङ्खदुन्दुभितालानां वेणुवीणानुवनादितम् ।
शुशुभे पाण्डवं सैन्यं प्रयास्यत्तत्तदा नृप ॥ २.८३.३८ ॥
ఓ రాజా, శంఖ దుందుభి తాళ ధ్వనులతో, వేణు వీణల నాదంతో మారుమోగుతూ పాండవ సేన అప్పుడు ప్రయాణమై ప్రకాశించింది.
2.83.39
यथा कुबेरो लङ्कायां पुरा चात्यन्तशोभया ।
महत्या सेनया सार्धं गुरुमिन्द्रं स गच्छति ॥ २.८३.३९ ॥
పూర్వం కుబేరుడు లంకలో అత్యంత శోభతో, మహా సేనతో కలిసి గురువైన ఇంద్రుని వద్దకు వెళ్ళినట్లు.
2.83.40
तथा ययौ स पार्थोऽपि असङ्ख्येयविभूतिना ।
सुसमृद्धेन सैन्येन यथा वैश्रवणस्तथा ॥ २.८३.४० ॥
అలాగే ఆ పార్థుడు కూడా అసంఖ్యాక వైభవంతో, అత్యంత సమృద్ధమైన సేనతో కుబేరుని వలె ప్రయాణించాడు.
2.83.41
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराज पुरीं चाभ्यवपद्यत ॥ २.८३.४१ ॥
మహారాజా, అతడు సరస్సులు, నదులు, అడవులు, ఉపవనాలను దాటి నగరాన్ని చేరుకున్నాడు.
2.83.42
स हास्तिनसमीपे तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
चक्रे निवेशनं तत्र ततः स सहसैनिकाः ॥ २.८३.४२ ॥
కురురాజు యుధిష్ఠిరుడు హస్తినాపురం సమీపంలో అక్కడ తన సైనికులతో శిబిరం ఏర్పరచాడు.
2.83.43
शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा ।
ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा ॥ २.८३.४३ ॥
పాండవులు అప్పుడు శుభమైన, సమమైన ప్రదేశంలో నివసించారు. అప్పుడు, ఓ రాజా, శోకంతో వణికిన స్వరంతో పిలిచారు.
2.83.44
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम् ।
आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह ॥ २.८३.४४ ॥
విదురుడు ధృతరాష్ట్రుని పూర్తి సంకల్పాన్ని, జరిగినదంతా యుధిష్ఠిరునికి చెప్పాడు.
2.83.45
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ।
न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे।
स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा ॥ २.८३.४५ ॥
అది విని ధర్మరాజు ఇలా అన్నాడు: "విదురా, ఈ ఆహ్వానాన్ని నేను సహించను; అది నా వ్రతం. లోకంలో బ్రాహ్మణులకు, ప్రజలకు ఎల్లప్పుడూ శుభం కలుగుగాక."
2.83.46
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम् ।
धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ २.८३.४६ ॥
అప్పుడు రాజు నాగసాహ్వయ నగరంలో ప్రవేశించాడు; ధృతరాష్ట్రుని చేత తగిన సమయంలో ఆహ్వానించబడి ఉన్నాడు.
2.83.47
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ ।
समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ २.८३.४७ ॥
ఆ ధర్మాత్ముడైన పాండవుడు హస్తినాపురానికి వెళ్లి ధృతరాష్ట్రుని నివాసానికి వెళ్లి ధృతరాష్ట్రుని కలిశాడు.
2.83.48
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च ।
समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ २.८३.४८ ॥
అలాగే, యథావిధిగా, ఆ సమర్థుడు భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కర్ణుడు, కృపుడు, ద్రోణుని కుమారుడు అశ్వత్థామలతో కూడా కలిశాడు.
2.83.49
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह ।
दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान् ॥ २.८३.४९ ॥
మహాబాహువు, పరాక్రమశాలి అయిన అతడు సోమదత్తునితో కూడా కలిశాడు; సోదరులతో కూడిన దుర్యోధనుడిని, సౌబలుడు (శకుని)ని కూడా కలిశాడు.
2.83.50
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः ।
दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च ॥ २.८३.५० ॥
అక్కడ ముందుగానే సమావేశమైన ఇతర రాజులు కూడా, వీరుడైన దుఃశాసనుడు, అందరు సోదరులు కూడా (అక్కడ ఉన్నారు).
2.83.51
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ।
ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः ॥ २.८३.५१ ॥
జయద్రథుడితో, కురువులందరితో కూడా; అప్పుడు మహాబాహువు అందరు సోదరులచే చుట్టబడి (అక్కడికి వచ్చాడు).
2.83.52
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम् ॥ २.८३.५२ ॥
బుద్ధిమంతుడైన ధృతరాష్ట్ర రాజు భవనంలో ప్రవేశించి, అక్కడ భర్తకు అనుకూలురాలైన దేవి గాంధారిని చూశాడు.
2.83.53
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम् ।
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥ २.८३.५३ ॥
నక్షత్రాలచే చుట్టుముట్టబడిన రోహిణిలా కోడళ్ళతో చుట్టుముట్టబడిన గాంధారికి అతడు నమస్కరించాడు; ఆమె కూడా అతనికి స్వాగతం పలికింది.
2.83.54
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ २.८३.५४ ॥
వృద్ధుడైన తండ్రిని, ప్రజ్ఞాచక్షువైన (అంధుడైన) ప్రభువును అతడు చూశాడు.
2.83.55
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः ।
चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः ॥ २.८३.५५ ॥
రాజుచే తలపై ముద్దిడబడిన ఆ కౌరవుల ఆనందులు — నలుగురు పాండవులు, ఓ రాజా, భీమసేనుడు అగ్రగణ్యుడుగా (ఉన్నారు).
2.83.56
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते ।
तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान् ॥ २.८३.५६ ॥
ఓ ప్రజాపతీ, అప్పుడు కౌరవులలో ఆనందం కలిగింది; పురుష-వ్యాఘ్రులు, చూడముచ్చటైన పాండవులను చూసి.
2.83.57
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च ।
ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ २.८३.५७ ॥
అనుమతి పొంది వారు రత్నాలతో నిండిన గృహాలలో ప్రవేశించారు; దగ్గరకు వచ్చిన ద్రౌపది ప్రముఖులైన స్త్రీలను చూశారు.
2.83.58
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव ।
स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ २.८३.५८ ॥
యాజ్ఞసేని (ద్రౌపది) యొక్క పరమ సంపదను, మండుతున్నట్లుగా చూసి, ధృతరాష్ట్రుని కోడళ్లు అంతగా సంతోషించలేదు.
2.83.59
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम् ।
कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ २.८३.५९ ॥
అప్పుడు ఆ పురుష-వ్యాఘ్రులు స్త్రీలతో ఒప్పందం చేసుకుని, వ్యాయామంతో ప్రారంభించి తమ కర్తవ్యాలను, ప్రతికర్మలను నిర్వర్తించారు.
2.83.60
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः ।
कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.८३.६० ॥
అప్పుడు అందరూ నిత్యకర్మలు నిర్వర్తించి, దివ్య చందనంతో అలంకరించుకుని, శుభమనస్కులై బ్రాహ్మణులకు స్వస్తివాచనం పలికారు.
2.83.61
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ ।
उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः ॥ २.८३.६१ ॥
మనోహరమైన భోజనం చేసి, వారు విశ్రాంతి స్థలాలలో ప్రవేశించారు; స్త్రీలు పాడుతుండగా కురు-పుంగవులు నిద్రించారు.
2.83.62
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् ।
स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन् ॥ २.८३.६२ ॥
రతివిహారులైన వారికి ఆ పుణ్య రాత్రి గడిచిపోయింది. స్తుతించబడుతూ, విశ్రాంతి పొందిన వారు సమయానికి నిద్రను వీడారు.
2.83.63
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः ।
सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः ॥ २.८३.६३ ॥
రాత్రి గడిపి, ముఖం కడుక్కుని, ఉదయం అందరూ నిత్యకర్మలు ముగించారు. జూదగాళ్లచే అభినందించబడి వారు రమ్యమైన సభలో ప్రవేశించారు.