ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः प्रायाद्विदुरोऽश्वैरुदारै-
र्महाजवैर्बलिभिः साधु दान्तैः।
बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे ॥ २.८३.१ ॥
ਫਿਰ ਵਿਦੁਰ ਉੱਤਮ, ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਦੌੜਨ ਵਾਲੇ, ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਖਾਏ ਹੋਏ ਘੋੜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਚੱਲ ਪਏ। ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਉਹ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪਾਂਡਵਾਂ ਕੋਲ ਗਏ।
2.83.2
सोऽभिपत्य तदध्वानमासाद्य नृपतेः पुरम् ।
प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः
ह्मणैः स्वस्ति वाच्याथ प्रययौ मन्दिराद्बहिः ॥ २.८३.२ ॥
ਉਹ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉਸ ਰਾਹ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਨਗਰ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਵਸਤੀ ਵਚਨ ਬੋਲਣ ਮਗਰੋਂ ਉਹ ਮਹਿਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਚਲੇ ਗਏ।
2.83.3
स राजगृहमासाद्य कुबेरभवनोपमम् ।
अभ्यागच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८३.३ ॥
ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਭਵਨ ਵਰਗੇ ਰਾਜਮਹਿਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਧਰਮਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਕੋਲ ਗਏ।
2.83.4
तं वै राजा सत्यधृतिर्महात्मा ।
अजातशत्रुर्विदुरं यथावत्।
पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढ-
स्ततोऽपृच्छद्धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ २.८३.४ ॥
ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਅਜਾਤਸ਼ਤਰੂ ਨੇ ਵਿਦੁਰ ਦਾ ਯਥਾਵਿਧੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ ਅਜਮੀਢ ਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਹਿਤ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦਾ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛਿਆ।
2.83.5
विज्ञायते ते मनसोऽप्रहर्षः ।
कच्चित्क्षत्तः कुशलेनागतोऽसि।
कच्चित्पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा ।
वशानुगाश्चापि विशोऽथ कच्चित् ॥ २.८३.५ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਦੀ ਘਾਟ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਦੁਰ, ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕੁਸ਼ਲ-ਮੰਗਲ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ? ਕੀ ਬਜ਼ੁਰਗ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਨੁਕੂਲ ਅਤੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਨ? ਕੀ ਪਰਜਾ ਵੀ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੈ?
2.83.6
राजा महात्मा कुशली सपुत्र ।
आस्ते वृतो ज्ञातिभिरिन्द्रकल्पः।
प्रीतो राजन्पुत्रगुणैर्विनीतो ।
विशोक एवात्मरतिर्महात्मा ॥ २.८३.६ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਹੈ। ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਨਮਰ ਹਨ; ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ।
2.83.7
इदं तु त्वां कुरुराजोऽभ्युवाच ।
पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च।
इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा ।
भ्रातॄणां ते दृस्यतामेत्य पुत्र ॥ २.८३.७ ॥
ਕੁਰੂਰਾਜੇ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਅਕਸ਼ੈ ਕਲਿਆਣ ਪੁੱਛ ਕੇ — ਇਹ ਸਭਾ ਤੇਰੀ ਸਭਾ ਵਰਗੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਪੁੱਤਰਾ, ਆ ਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਇਹ ਸਭਾ ਵੇਖ।
2.83.8
समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां ।
सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च।
प्रीयामहे भवतां सङ्गमेन ।
समागताः कुरवश्चापि सर्वे ॥ २.८३.८ ॥
ਹੇ ਪਾਰਥ, ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਉੱਥੇ ਦੋਸਤਾਨਾ ਜੂਆ ਖੇਡਿਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣਿਆ ਜਾਵੇ। ਤੁਹਾਡੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਵਾਂਗੇ; ਸਾਰੇ ਕੌਰਵ ਵੀ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ।
2.83.9
दुरोदरा विहिता ये तु तत्र ।
महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा।
तान्द्रक्ष्यसे कितवान्सन्निविष्टा-
नित्यागतोऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ २.८३.९ ॥
ਉੱਥੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤੇ ਜੂਆ-ਕੁਸ਼ਲ ਲੋਕ ਹਨ; ਬੈਠੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੁਆਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ। ਇਸ ਲਈ ਹੀ ਮੈਂ ਆਇਆ ਹਾਂ; ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਤੀ, ਇਹ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ।
2.83.10
द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः ।
को वै रोचतने बुध्यमानः।
किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं ।
भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्मः ॥ २.८३.१० ॥
ਹੇ ਕ੍ਸ਼ੱਤਾ, ਜੂਏ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕਲੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਕਿਹੜਾ ਸਿਆਣਾ ਇਸਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰੇਗਾ? ਜਾਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਯੋਗ ਰੂਪ ਦਾ ਸਮਝਦੇ ਹੋ? ਤੇਰੇ ਬਚਨ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਟਿਕੇ ਹਾਂ।
2.83.11
जानाम्यहं द्यूतमनर्थमूलं ।
कृतश्च यत्नोऽस्य मया निवारणे।
राजा च मां प्राहिमोत्त्वत्सकाशं ।
श्रुत्वा विद्वञ्श्रेय इहाचरस्व ॥ २.८३.११ ॥
ਜੂਆ ਅਨਰਥ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੈ, ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਇਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਮੈਂ ਯਤਨ ਵੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਥੇ ਜੋ ਸ਼੍ਰੇਅਸਕਰ ਹੈ ਉਸਦਾ ਆਚਰਣ ਕਰੋ।
2.83.12
के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना ।
विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् ।
यैर्दीव्यामः शतशः सन्निपत्य ॥ २.८३.१२ ॥
ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਉੱਥੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ ਜੂਏਬਾਜ਼ ਖੇਡ ਰਹੇ ਹਨ? ਹੇ ਵਿਦੁਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਉਹ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਸੈਂਕੜੇ ਵਾਰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਾਂਗੇ।
2.83.13
गन्धारराजः शकुनिर्विशाम्पते ।
राजाऽतिदेवी कृतहस्तो मताक्षः।
विनिंशतिश्चित्रसेनश्च राजा ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ २.८३.१३ ॥
ਹੇ ਨਰਪਤੀ, ਗੰਧਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕੁਨੀ, ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਅਤੇ ਹੱਥ ਦਾ ਮਾਹਿਰ; ਰਾਜਾ ਵਿੰਸ਼ਤੀ, ਚਿੱਤਰਸੇਨ, ਸਤਿਆਵ੍ਰਤ, ਪੁਰੁਮਿੱਤਰ ਅਤੇ ਜਯ ਵੀ।
2.83.14
महाभयाः कितवाः सन्निविष्टा ।
मायोपधा देवितारोऽत्र सन्ति।
धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगत्तिष्ठति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८३.१४ ॥
ਇੱਥੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ, ਛਲ-ਕਪਟ ਦੇ ਉਪਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਜੂਏਬਾਜ਼ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸੱਚਮੁੱਚ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਵਿਧਾਤਾ ਦੇ ਨਿਯਤ ਭਾਗ ਦੇ ਵੱਸ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਤੰਤਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
2.83.15
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासना-
न्न गन्तुमिच्छामि कवे दुरोदरम्।
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव ।
तदस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ २.८३.१५ ॥
ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ, ਰਾਜਾ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਮੈਂ ਜੂਏ ਦੀ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਪਿਤਾ ਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਾਂਗਾ।
2.83.16
न चाकामः शकुनिना देविताहं ।
न चेन्मां जिष्णुराह्वयिता सभायाम्।
आहूतोऽहं न निवर्ते कदाचित् ।
तदाहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ २.८३.१६ ॥
ਜੇ ਸ਼ਕੁਨੀ ਮੈਨੂੰ ਜੂਏ ਲਈ ਵੰਗਾਰੇ ਤਾਂ ਮੈਂ ਅਣਇੱਛੁਕ ਨਹੀਂ; ਭਾਵੇਂ ਜੇਤੂ ਅਰਜੁਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਬੁਲਾਵੇ, ਪਰ ਬੁਲਾਏ ਜਾਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਕਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਾਂਗਾ। ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸਦੀਵੀ ਵਰਤ ਹੈ।
2.83.17
एवमुक्त्वा विदुरं धर्मराजः ।
प्रायात्रिकं सर्वमाज्ञाप्य तूर्णम्।
प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः ।
सह स्त्रीभिर्दौपदामादि कृत्वा ॥ २.८३.१७ ॥
ਵਿਦੁਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ ਉਹ ਚੱਲ ਪਿਆ।
2.83.18
दैवं हि प्रज्ञां मुष्णाति चक्षुस्तेज इवापतत् ।
धातुश्च वशमन्वेति पाशैरिव नरः सितः ॥ २.८३.१८ ॥
ਦੈਵ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬੁੱਧੀ ਨੂੰ ਹਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਡਿੱਗਦੀ ਚਮਕ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਖੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਬੱਝੇ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਮਨੁੱਖ ਵਿਧਾਤਾ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
2.83.19
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्र्रा युधिष्ठिरः ।
अमृष्यमाणस्तस्याथ समाह्वानमरिन्दमः ॥ २.८३.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਕਸ਼ੱਤਾ (ਵਿਦੁਰ) ਨਾਲ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਅਰਿੰਦਮ, ਉਸ ਦੇ ਸੱਦੇ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ…
2.83.20
बाह्लिकेन रथं यत्तमास्थाय परवीरहा ।
परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः।
राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरः सरः ॥ २.८३.२० ॥
ਵੈਰੀ ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਾਰਥ ਪਾਂਡਵ ਬਾਹਲੀਕ ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਰਾਜ-ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਪੁਰ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਗਿਆ।
2.83.21
सन्दिदेश ततः प्रेष्यानागतान्नगरं प्रति ।
ततस्ते नृपशार्दूल चक्रुर्वै नृपशासनम् ॥ २.८३.२१ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਆਏ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ।
2.83.22
ततो राजा महातेजाः संयम्य सपरिच्छदम्। ॥ २.८३.२२ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਜਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ।
2.83.23
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा गत्यर्थं स यथाविधि ।
अन्येभ्यः स तु दत्त्वा च गन्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.८३.२३ ॥
ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ। ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇ ਕੇ ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੁਰਨ ਲੱਗਾ।
2.83.24
सर्वलक्षणसम्पन्नं राजहंसपरिच्छदम् ।
तमारुह्य महाराजो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.८३.२४ ॥
ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜਹੰਸ ਵਾਂਗ ਸਜਾਏ ਹੋਏ, ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਉਸ ਗਜੇਂਦਰ ਉੱਤੇ ਮਹਾਰਾਜ ਚੜ੍ਹਿਆ।
2.83.25
हारी किरीटी हेमाभः सर्वाभरणभूषितः ।
रराज राजन्पार्थो वै परया नृपशोभया ॥ २.८३.२५ ॥
ਹਾਰ ਪਹਿਨੇ, ਤਾਜ ਧਾਰੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਪਾਰਥ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਰਮ ਰਾਜਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਿਆ।
2.83.26
रुक्मवेदिगतः प्राज्यो ज्वलन्निव हुताशनः ।
ततो जगाम राजा स प्रहृष्टनरवाहनः ॥ २.८३.२६ ॥
ਸੋਨੇ ਦੀ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਉਹ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚੁੱਕੀ ਸਵਾਰੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ।
2.83.27
रथघोषेण महता पूरयन्वै नभः स्थलम् ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ २.८३.२७ ॥
ਰੱਥਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਭਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੂਤਾਂ, ਮਾਗਧਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੀਜਨਾਂ ਦੀਆਂ ਉਸਤਤਾਂ ਨਾਲ ਸਰਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ (ਉਹ ਰਾਜਾ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
2.83.28
महासैन्येन सहितो यथादित्यः स्वरश्मिभिः ।
ण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ २.८३.२८ ॥
ਵੱਡੀ ਫ਼ੌਜ ਨਾਲ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਫੜੇ ਚਿੱਟੇ ਛਤਰ ਨਾਲ (ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ੋਭਿਆ)।
2.83.29
बभौ युधिष्ठिरो राजा पौर्णमास्यामिवोडुराट् ।
चामरैर्हेमदण्डैश्च धूयमानः समन्ततः ॥ २.८३.२९ ॥
ਰਾਜਾ ਯੁਧਿਸ਼ਟਰ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਦੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਆ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਸਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਚਾਮਰ ਝੁਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
2.83.30
याशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथआवद्भरतर्षभः ॥ २.८३.३० ॥
ਰਾਹ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਅਸੀਸਾਂ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਬੂਲ ਕੀਤੀਆਂ; ਭਰਤਾਂ ਦਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ।
2.83.31
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्धः प्रतिष्ठितः ॥ २.८३.३१ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦਾ ਹਲਹਲ ਸ਼ੋਰ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰ ਗਿਆ।
2.83.32
नृपस्याग्ने ययौ राजन्भीमसेनो रथी बली ।
उभौ पार्श्वगतौ राज्ञः सतल्पौ वै सुकल्पितौ ॥ २.८३.३२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਰਥੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਭੀਮਸੇਨ ਰਾਜੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਗਿਆ। ਰਾਜੇ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਜਾਏ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੋ ਜਣੇ ਤੁਰੇ।
2.83.33
अधिरूढौ यमौ चापि जग्मतुर्भरतर्षभ ।
शोभयन्तौ महासैन्यं तावुभौ रूपशालिनौ ॥ २.८३.३३ ॥
ਹੇ ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਜੁੜਵਾਂ ਭਰਾ ਵੀ ਗਏ। ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਸੈਨਾ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਤੁਰੇ।
2.83.34
पृष्ठतोऽनुययौ जिष्णुर्वीरः शस्त्रभृतां वरः ।
श्वेताश्वो गाण्डिवं गृह्य अग्निदत्तं रथं गतः ॥ २.८३.३४ ॥
ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਟ ਵੀਰ ਜਿਸ਼ਣੂ (ਅਰਜੁਨ) ਪਿੱਛੇ ਤੁਰਿਆ। ਚਿੱਟੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲਾ ਉਹ ਅਗਨੀ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਗਾਂਡੀਵ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ ਗਿਆ।
2.83.35
सैन्यमध्ये ययौ राजन्कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
द्रौपदीप्रमुखा नार्यः सानुगाः सपरिच्छदाः ॥ २.८३.३५ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕੁਰੂਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਗਏ। ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਇਸਤਰੀਆਂ ਸੇਵਕਾਂ ਤੇ ਸਾਮਾਨ ਸਮੇਤ ਗਈਆਂ।
2.83.36
आरुह्य ता विचित्राङ्ग्यो यानानि विविधानि च ।
महत्या सेनया राजन्नग्रे यानानि विविधानि च। ॥ २.८३.३६ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਉਹ ਇਸਤਰੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਮਹਾਸੈਨਾ ਸਮੇਤ, ਅੱਗੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਾਹਨਾਂ ਨਾਲ ਗਈਆਂ।
2.83.37
समृद्धनरनागाश्वं सपताकरथध्वजम् ।
संनद्धवरनिस्त्रिंशं पथि निर्घोषनिः स्वनम् ॥ २.८३.३७ ॥
ਸੰਪੰਨ ਮਨੁੱਖਾਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਰਥ-ਧੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਉੱਤਮ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲੀ ਸੈਨਾ ਰਾਹ ਉੱਤੇ ਗਰਜਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
2.83.38
शङ्खदुन्दुभितालानां वेणुवीणानुवनादितम् ।
शुशुभे पाण्डवं सैन्यं प्रयास्यत्तत्तदा नृप ॥ २.८३.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੰਖ, ਦੁੰਦੁਭੀ ਅਤੇ ਤਾਲਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਤੇ ਵੇਣੂ-ਵੀਣਾ ਦੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਪਾਂਡਵ ਸੈਨਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਈ।
2.83.39
यथा कुबेरो लङ्कायां पुरा चात्यन्तशोभया ।
महत्या सेनया सार्धं गुरुमिन्द्रं स गच्छति ॥ २.८३.३९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਕੁਬੇਰ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਇੰਦਰ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.83.40
तथा ययौ स पार्थोऽपि असङ्ख्येयविभूतिना ।
सुसमृद्धेन सैन्येन यथा वैश्रवणस्तथा ॥ २.८३.४० ॥
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪਾਰਥ ਵੀ ਅਸੰਖ ਵੈਭਵ ਨਾਲ, ਬਹੁਤ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਸੈਨਾ ਸਹਿਤ ਕੁਬੇਰ ਵਾਂਗ ਗਿਆ।
2.83.41
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराज पुरीं चाभ्यवपद्यत ॥ २.८३.४१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਉਹ ਸਰੋਵਰ, ਨਦੀਆਂ, ਵਣ ਅਤੇ ਉਪਵਨ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਨਗਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
2.83.42
स हास्तिनसमीपे तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
चक्रे निवेशनं तत्र ततः स सहसैनिकाः ॥ २.८३.४२ ॥
ਕੁਰੂਰਾਜ ਯੁਧਿਸ਼ਠਰ ਨੇ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉੱਥੇ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਹਿਤ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ।
2.83.43
शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा ।
ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा ॥ २.८३.४३ ॥
ਪਾਂਡਵ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਸਮਤਲ ਥਾਂ ਠਹਿਰੇ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸ਼ੋਕ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁਲਾਇਆ।
2.83.44
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम् ।
आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह ॥ २.८३.४४ ॥
ਵਿਦੁਰ ਨੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀ ਸਾਰੀ ਮਨਸ਼ਾ ਅਤੇ ਜੋ ਵਾਪਰਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ।
2.83.45
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ।
न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे।
स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा ॥ २.८३.४५ ॥
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਵਿਦੁਰ, ਇਹ ਸੱਦਾ ਮੈਂ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮੇਰਾ ਵਰਤ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਦਾ ਸਦਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ।"
2.83.46
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम् ।
धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ २.८३.४६ ॥
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਨਾਗਸਾਹਵਯ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੇ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਉਸਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਸੀ।
2.83.47
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ ।
समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ २.८३.४७ ॥
ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪਾਂਡਵ ਹਸਤਿਨਾਪੁਰ ਜਾ ਕੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਘਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ।
2.83.48
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च ।
समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ २.८३.४८ ॥
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸਮਰੱਥ ਭੀਸ਼ਮ, ਦ੍ਰੋਣ, ਕਰਨ, ਕ੍ਰਿਪ ਅਤੇ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸ਼ਵਤਥਾਮਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
2.83.49
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह ।
दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान् ॥ २.८३.४९ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਉਹ ਸੋਮਦੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਅਤੇ ਸੌਬਲ (ਸ਼ਕੁਨੀ) ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
2.83.50
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः ।
दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च ॥ २.८३.५० ॥
ਉੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਵੀ, ਵੀਰ ਦੁਃਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਸਮੇਤ।
2.83.51
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ।
ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः ॥ २.८३.५१ ॥
ਜਯਦ੍ਰਥ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਕੁਰੂਆਂ ਸਮੇਤ ਵੀ; ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਸਾਰੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ (ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚਿਆ)।
2.83.52
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम् ॥ २.८३.५२ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜੇ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਪਤੀ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਦੇਵੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
2.83.53
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम् ।
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥ २.८३.५३ ॥
ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਰੋਹਿਣੀ ਵਾਂਗ ਨੂੰਹਾਂ ਨਾਲ ਸਦਾ ਘਿਰੀ ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਉਸਨੇ ਵੀ ਉਸਦਾ ਸੁਆਗਤ ਕੀਤਾ।
2.83.54
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ २.८३.५४ ॥
ਬੁੱਢੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਜ੍ਞਾਚਕ੍ਸ਼ੂ (ਅੰਨ੍ਹੇ) ਸਮਰੱਥ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ।
2.83.55
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः ।
चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः ॥ २.८३.५५ ॥
ਰਾਜੇ ਨੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੰਮਿਆ ਉਹ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਆਨੰਦ — ਚਾਰ ਪਾਂਡਵ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਭੀਮਸੇਨ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2.83.56
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते ।
तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान् ॥ २.८३.५६ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤਦ ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰਖ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਅਤੇ ਦਿਲਖਿੱਚਵੇਂ ਪਾਂਡਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ।
2.83.57
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च ।
ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ २.८३.५७ ॥
ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਓਹ ਰਤਨਾਂ ਭਰੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ; ਅਤੇ ਨੇੜੇ ਆਈਆਂ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
2.83.58
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव ।
स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ २.८३.५८ ॥
ਯਾਜ੍ਞਸੇਨੀ (ਦ੍ਰੌਪਦੀ) ਦੀ ਪਰਮ ਖ਼ੁਸ਼ਹਾਲੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਵਾਂਗ ਵੇਖ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ ਦੀਆਂ ਨੂੰਹਾਂ ਬਹੁਤੀਆਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾ ਹੋਈਆਂ।
2.83.59
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम् ।
कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ २.८३.५९ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤੀ ਕਰ ਕੇ, ਕਸਰਤ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
2.83.60
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः ।
कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.८३.६० ॥
ਫਿਰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੇ ਨਿਤਨੇਮ ਕਰਕੇ, ਦਿਵਯ ਚੰਦਨ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਭ ਮਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਸਤੀ ਵਚਨ ਕਹੇ।
2.83.61
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ ।
उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः ॥ २.८३.६१ ॥
ਸੁਆਦਲਾ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਓਹ ਆਰਾਮ-ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ; ਇਸਤਰੀਆਂ ਦੇ ਗਾਉਂਦਿਆਂ ਕੁਰੂਆਂ ਦੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੌਂ ਗਏ।
2.83.62
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् ।
स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन् ॥ २.८३.६२ ॥
ਰਤੀਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਪੁੰਨ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ। ਵੱਡਿਆਂ ਜਾਂਦੇ, ਆਰਾਮ ਕਰਦੇ ਉਹ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਨੀਂਦ ਛੱਡ ਉੱਠੇ।
2.83.63
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः ।
सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः ॥ २.८३.६३ ॥
ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਸਭ ਨੇ ਨਿੱਤ ਕਰਮ ਕੀਤੇ। ਜੂਏਬਾਜ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵਾਗਤ ਪਾ ਕੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ।