มหาภารตะ · อัธยายะ 2.83
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.83.1
ततः प्रायाद्विदुरोऽश्वैरुदारै-
र्महाजवैर्बलिभिः साधु दान्तैः।
बलान्नियुक्तो धृतराष्ट्रेण राज्ञा ।
मनीषिणां पाण्डवानां सकाशे ॥ २.८३.१ ॥
ลำดับนั้น วิทุระออกเดินทางด้วยม้าชั้นดีที่วิ่งเร็วดุจลม แข็งแรง และฝึกมาอย่างดี ถูกส่งไปโดยพระเจ้าธฤตราษฎร์ให้ไปยังสำนักของบรรดาปาณฑพผู้ปัญญาเลิศ
2.83.2
सोऽभिपत्य तदध्वानमासाद्य नृपतेः पुरम् ।
प्रविवेश महाबुद्धिः पूज्यमानो द्विजातिभिः
ह्मणैः स्वस्ति वाच्याथ प्रययौ मन्दिराद्बहिः ॥ २.८३.२ ॥
เมื่อเดินทางตามถนนนั้นจนถึงนครของพระราชา ผู้มีปัญญาใหญ่หลวงผู้นั้นก็เข้าไปในนคร ได้รับการต้อนรับจากผู้เกิดสองครั้ง เมื่อพราหมณ์กล่าวคำอวยพรแล้ว จึงเสด็จออกจากวังไป
2.83.3
स राजगृहमासाद्य कुबेरभवनोपमम् ।
अभ्यागच्छत धर्मात्मा धर्मपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ २.८३.३ ॥
เมื่อถึงพระราชวัง ซึ่งงดงามดุจวิมานของกุเวร ผู้มีธรรมในใจก็เข้าไปหายุธิษฐิระ บุตรแห่งธรรม
2.83.4
तं वै राजा सत्यधृतिर्महात्मा ।
अजातशत्रुर्विदुरं यथावत्।
पूजापूर्वं प्रतिगृह्याजमीढ-
स्ततोऽपृच्छद्धृतराष्ट्रं सपुत्रम् ॥ २.८३.४ ॥
พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ มั่นคงในสัตย์ ชื่ออชาตศัตรู ได้ต้อนรับวิทุระอย่างถูกต้องเหมาะสมก่อน จากนั้นผู้สืบเชื้อสายอชมีฒะจึงถามถึงพระเจ้าธฤตราษฎร์และบรรดาบุตร
2.83.5
विज्ञायते ते मनसोऽप्रहर्षः ।
कच्चित्क्षत्तः कुशलेनागतोऽसि।
कच्चित्पुत्राः स्थविरस्यानुलोमा ।
वशानुगाश्चापि विशोऽथ कच्चित् ॥ २.८३.५ ॥
เห็นได้ว่าใจของท่านไม่ยินดีนัก วิทุระ ท่านมาถึงด้วยความสบายดีหรือไม่ บรรดาบุตรของผู้สูงอายุนั้นเชื่อฟังและว่านอนสอนง่ายหรือไม่ และบรรดาประชาชนก็อยู่ในการควบคุมหรือไม่
2.83.6
राजा महात्मा कुशली सपुत्र ।
आस्ते वृतो ज्ञातिभिरिन्द्रकल्पः।
प्रीतो राजन्पुत्रगुणैर्विनीतो ।
विशोक एवात्मरतिर्महात्मा ॥ २.८३.६ ॥
พระราชาผู้ยิ่งใหญ่ สบายดี พร้อมด้วยบุตรทั้งหลาย ประทับอยู่ล้อมรอบด้วยญาติ ดุจพระอินทร์ ข้าแต่พระราชา ผู้ยินดีในคุณธรรมของบุตรทั้งหลาย ถ่อมตน ปราศจากความโศก ผู้ยิ่งใหญ่ผู้ยินดีอยู่ในตนเอง
2.83.7
इदं तु त्वां कुरुराजोऽभ्युवाच ।
पूर्वं पृष्ट्वा कुशलं चाव्ययं च।
इयं सभा त्वत्सभातुल्यरूपा ।
भ्रातॄणां ते दृस्यतामेत्य पुत्र ॥ २.८३.७ ॥
อนึ่ง พระเจ้ากุรุได้ตรัสกับท่านเช่นนี้ หลังจากทรงถามถึงความสุขสวัสดีและความดีที่ไม่เสื่อมสลายก่อนว่า ห้องประชุมนี้มีรูปลักษณ์เหมือนห้องประชุมของท่าน ลูกเอ๋ย จงมาดูที่ประชุมของพี่น้องท่านเถิด
2.83.8
समागम्य भ्रातृभिः पार्थ तस्यां ।
सुहृद्द्यूतं क्रियतां रम्यतां च।
प्रीयामहे भवतां सङ्गमेन ।
समागताः कुरवश्चापि सर्वे ॥ २.८३.८ ॥
ปารถะ บุตรแห่งปฤถา เมื่อมาพร้อมหน้ากับพี่น้องแล้ว ขอให้มีการเล่นพนันอย่างเป็นมิตรในที่ประชุมนั้น และขอให้มีความสนุกสนาน เราจะยินดีด้วยการได้พบท่าน และชาวกุรุทั้งหมดก็มาประชุมกันแล้วเช่นกัน
2.83.9
दुरोदरा विहिता ये तु तत्र ।
महात्मना धृतराष्ट्रेण राज्ञा।
तान्द्रक्ष्यसे कितवान्सन्निविष्टा-
नित्यागतोऽहं नृपते तज्जुषस्व ॥ २.८३.९ ॥
นักเล่นพนันที่พระเจ้าธฤตราษฎร์ผู้ยิ่งใหญ่ทรงแต่งตั้งไว้ที่นั่นมีอยู่ ท่านจะได้เห็นนักพนันเหล่านั้นนั่งอยู่ ข้าแต่พระราชา ข้าพเจ้ามาในวันนี้ด้วยเหตุนี้ ขอพระองค์ทรงรับเถิด
2.83.10
द्यूते क्षत्तः कलहो विद्यते नः ।
को वै रोचतने बुध्यमानः।
किं वा भवान्मन्यते युक्तरूपं ।
भवद्वाक्ये सर्व एव स्थिताः स्मः ॥ २.८३.१० ॥
ข้าแต่กษัตตฤ ในการเล่นพนันมีการทะเลาะวิวาทระหว่างพวกเรา ผู้มีปัญญาคนใดจะเห็นชอบกับสิ่งนั้น หรือท่านเห็นว่าอย่างไรจึงจะเหมาะสม พวกเราทุกคนยืนอยู่ตามคำของท่าน
2.83.11
जानाम्यहं द्यूतमनर्थमूलं ।
कृतश्च यत्नोऽस्य मया निवारणे।
राजा च मां प्राहिमोत्त्वत्सकाशं ।
श्रुत्वा विद्वञ्श्रेय इहाचरस्व ॥ २.८३.११ ॥
ข้าพเจ้ารู้ว่าการพนันเป็นรากเหง้าของความพินาศ และข้าพเจ้าได้พยายามห้ามปรามมาแล้ว พระราชาจึงส่งข้าพเจ้ามาหาท่าน ข้าแต่ผู้รอบรู้ เมื่อได้ฟังแล้ว ขอให้ท่านปฏิบัติสิ่งที่เป็นความดีที่นี่
2.83.12
के तत्रान्ये कितवा दीव्यमाना ।
विना राज्ञो धृतराष्ट्रस्य पुत्रैः।
पृच्छामि त्वां विदुर ब्रूहि नस्तान् ।
यैर्दीव्यामः शतशः सन्निपत्य ॥ २.८३.१२ ॥
นอกจากบุตรของพระเจ้าธฤตราษฎร์แล้ว มีนักพนันคนอื่นใดเล่นอยู่ที่นั่นบ้าง ข้าแต่วิทุระ ข้าพเจ้าขอถามท่าน ขอให้บอกพวกเราถึงผู้เหล่านั้น ที่พวกเราจะมาประชุมและเล่นกันร้อยครั้ง
2.83.13
गन्धारराजः शकुनिर्विशाम्पते ।
राजाऽतिदेवी कृतहस्तो मताक्षः।
विनिंशतिश्चित्रसेनश्च राजा ।
सत्यव्रतः पुरुमित्रो जयश्च ॥ २.८३.१३ ॥
ข้าแต่เจ้าผู้ปกครองมนุษย์ กษัตริย์แห่งคันธาระ คือศกุนิ ผู้เชี่ยวชาญการเล่นลูกเต๋ายิ่งนัก และมีความชำนาญในลูกเต๋า วินศติและจิตรเสนะ และพระราชาสัตยวรตะ ปุรุมิตระ และชัยด้วย
2.83.14
महाभयाः कितवाः सन्निविष्टा ।
मायोपधा देवितारोऽत्र सन्ति।
धात्रा तु दिष्टस्य वशे किलेदं ।
सर्वं जगत्तिष्ठति न स्वतन्त्रम् ॥ २.८३.१४ ॥
นักพนันผู้น่ากลัวยิ่งนั่งประชุมกันอยู่ที่นี่ มีผู้ชำนาญในกลอุบายหลอกลวงอยู่ที่นี่ แท้จริงโลกทั้งสิ้นนี้ตั้งอยู่ใต้อำนาจของโชคชะตาที่ธาตฤกำหนดไว้ ไม่ได้เป็นอิสระ
2.83.15
नाहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य शासना-
न्न गन्तुमिच्छामि कवे दुरोदरम्।
इष्टो हि पुत्रस्य पिता सदैव ।
तदस्मि कर्ता विदुरात्थ मां यथा ॥ २.८३.१५ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญา หากปราศจากคำสั่งของพระเจ้าธฤตราษฎร์ ข้าพเจ้าไม่ปรารถนาจะไปยังห้องพนัน บิดาย่อมเป็นที่รักของบุตรเสมอ ดังนั้นข้าพเจ้าจะทำตามที่วิทุระกล่าวกับข้าพเจ้า
2.83.16
न चाकामः शकुनिना देविताहं ।
न चेन्मां जिष्णुराह्वयिता सभायाम्।
आहूतोऽहं न निवर्ते कदाचित् ।
तदाहितं शाश्वतं वै व्रतं मे ॥ २.८३.१६ ॥
เมื่อศกุนิท้าให้เล่นลูกเต๋า ข้าพเจ้าไม่ได้ไม่เต็มใจ และแม้ว่าชัยผู้ชนะจะไม่เรียกข้าพเจ้าไปในที่ประชุม เมื่อถูกเรียกแล้วข้าพเจ้าจะไม่หันกลับเลย นั่นคือคำปฏิญาณนิรันดร์ของข้าพเจ้า
2.83.17
एवमुक्त्वा विदुरं धर्मराजः ।
प्रायात्रिकं सर्वमाज्ञाप्य तूर्णम्।
प्रायाच्छ्वोभूते सगणः सानुयात्रः ।
सह स्त्रीभिर्दौपदामादि कृत्वा ॥ २.८३.१७ ॥
พระธรรมราชาตรัสกับวิทุระดังนี้แล้ว ก็สั่งให้จัดเตรียมการเดินทางทั้งหมดโดยเร็ว วันรุ่งขึ้นพระองค์เสด็จออกเดินทางพร้อมบริวารและผู้ติดตาม ทั้งกับบรรดาสตรี โดยมีเทราปทีเป็นผู้นำหน้า
2.83.18
दैवं हि प्रज्ञां मुष्णाति चक्षुस्तेज इवापतत् ।
धातुश्च वशमन्वेति पाशैरिव नरः सितः ॥ २.८३.१८ ॥
โชคชะตาย่อมลักปัญญาไป ดุจแสงที่ตกลงมาลักความสว่างจากดวงตา และมนุษย์ย่อมตามอำนาจของผู้สร้าง ดุจคนที่ถูกผูกด้วยบ่วง
2.83.19
इत्युक्त्वा प्रययौ राजा सह क्षत्र्रा युधिष्ठिरः ।
अमृष्यमाणस्तस्याथ समाह्वानमरिन्दमः ॥ २.८३.१९ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว พระเจ้ายุธิษฐิระก็เสด็จไปพร้อมกับกษัตตฤ (วิทุระ) จากนั้นผู้ปราบศัตรู ซึ่งไม่อาจทนต่อการเรียกตัวนั้นได้...
2.83.20
बाह्लिकेन रथं यत्तमास्थाय परवीरहा ।
परिच्छन्नो ययौ पार्थो भ्रातृभिः सह पाण्डवः।
राजश्रिया दीप्यमानो ययौ ब्रह्मपुरः सरः ॥ २.८३.२० ॥
ปารถะ ปาณฑพ ผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ขึ้นรถที่บาห์ลิกะเตรียมไว้ เสด็จไปพร้อมกับพี่น้องทั้งหลายที่ห้อมล้อมอยู่ รุ่งเรืองด้วยสิริแห่งราชา เสด็จไปยังทะเลสาบพรหมปุระ
2.83.21
सन्दिदेश ततः प्रेष्यानागतान्नगरं प्रति ।
ततस्ते नृपशार्दूल चक्रुर्वै नृपशासनम् ॥ २.८३.२१ ॥
ครั้นนั้น พระองค์ตรัสสั่งผู้รับใช้ที่มาจากเมืองหลวง แล้วพวกเขาก็ปฏิบัติตามพระบัญชาของพระราชา ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่กษัตริย์
2.83.22
ततो राजा महातेजाः संयम्य सपरिच्छदम्। ॥ २.८३.२२ ॥
ครั้นนั้น พระราชาผู้มีเดชรุ่งเรือง ทรงสำรวมพระองค์พร้อมด้วยบริวารและเครื่องติดตาม
2.83.23
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा गत्यर्थं स यथाविधि ।
अन्येभ्यः स तु दत्त्वा च गन्तुमेवोपचक्रमे ॥ २.८३.२३ ॥
ทรงถวายทรัพย์แก่พราหมณ์ทั้งหลายตามธรรมเนียมเพื่อการเดินทาง แล้วทรงให้แก่ผู้อื่นด้วย ครั้นแล้วก็ทรงเริ่มเคลื่อนออกเดินทาง
2.83.24
सर्वलक्षणसम्पन्नं राजहंसपरिच्छदम् ।
तमारुह्य महाराजो गजेन्द्रं षष्टिहायनम् ॥ २.८३.२४ ॥
พระมหาราชาขึ้นทรงช้างเอกผู้ยอดเยี่ยม ซึ่งประดับด้วยลักษณะมงคลทั้งปวง มีสีและรูปร่างเหมือนหงส์หลวง และมีอายุหกสิบปี
2.83.25
हारी किरीटी हेमाभः सर्वाभरणभूषितः ।
रराज राजन्पार्थो वै परया नृपशोभया ॥ २.८३.२५ ॥
ทรงสวมสร้อยคอและมงกุฎ มีพระกายสีทอง ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง ข้าแต่พระราชา ปารถะทรงรุ่งเรืองด้วยสง่าราศีแห่งกษัตริย์อันยิ่งใหญ่
2.83.26
रुक्मवेदिगतः प्राज्यो ज्वलन्निव हुताशनः ।
ततो जगाम राजा स प्रहृष्टनरवाहनः ॥ २.८३.२६ ॥
ประทับบนแท่นบูชาสีทอง เจิดจ้าดุจไฟบูชายัญที่ลุกโชน พระราชาเสด็จออกไปพร้อมด้วยบุรุษผู้ยกพระองค์ไปด้วยความยินดี
2.83.27
रथघोषेण महता पूरयन्वै नभः स्थलम् ।
संस्तूयमानः स्तुतिभिः सूतमागधबन्दिभिः ॥ २.८३.२७ ॥
เสียงกึกก้องของรถศึกดังกระหึ่มจนเต็มท้องฟ้า มีสารถี นักประกาศ และกวีสรรเสริญด้วยบทสดุดี
2.83.28
महासैन्येन सहितो यथादित्यः स्वरश्मिभिः ।
ण्डुरेणातपत्रेण ध्रियमाणेन मूर्धनि ॥ २.८३.२८ ॥
พร้อมด้วยกองทัพใหญ่ ดุจพระอาทิตย์พร้อมด้วยรัศมีของตน มีร่มขาวกางเหนือพระเศียร
2.83.29
बभौ युधिष्ठिरो राजा पौर्णमास्यामिवोडुराट् ।
चामरैर्हेमदण्डैश्च धूयमानः समन्ततः ॥ २.८३.२९ ॥
พระราชายุธิษฐิระทรงรุ่งโรจน์ดุจพระจันทร์ในคืนวันเพ็ญ มีพัดขนจามรีด้ามทองโบกสะบัดอยู่รอบด้าน
2.83.30
याशिषः प्रहृष्टानां नराणां पथि पाण्डवः ।
प्रत्यगृह्णाद्यथान्यायं यथआवद्भरतर्षभः ॥ २.८३.३० ॥
ปาณฑพผู้เป็นวงศ์แห่งพระภรตะ ทรงรับคำอวยพรจากผู้คนที่ปลาบปลื้มริมทาง ตามที่ควรและตามธรรมเนียม
2.83.31
तथैव सैनिका राजन्राजानमनुयान्ति ये ।
तेषां हलहलाशब्दो दिवं स्तब्धः प्रतिष्ठितः ॥ २.८३.३१ ॥
ข้าแต่พระราชา เสียงโห่ร้องของทหารที่ติดตามพระราชาก็เป็นเช่นนั้นเหมือนกัน เสียงนั้นกระจายไปทั่วท้องฟ้าและตั้งอยู่ตรงนั้น
2.83.32
नृपस्याग्ने ययौ राजन्भीमसेनो रथी बली ।
उभौ पार्श्वगतौ राज्ञः सतल्पौ वै सुकल्पितौ ॥ २.८३.३२ ॥
ข้าแต่พระราชา ภีมเสนผู้ทรงพลังบนรถศึก เสด็จนำหน้าพระราชา ส่วนสองข้างของพระราชามีบุรุษสองคนพร้อมเตียงที่จัดไว้อย่างดี
2.83.33
अधिरूढौ यमौ चापि जग्मतुर्भरतर्षभ ।
शोभयन्तौ महासैन्यं तावुभौ रूपशालिनौ ॥ २.८३.३३ ॥
ข้าแต่ผู้ยอดแห่งพระภรตะ ฝาแฝดยมะทั้งสองก็เสด็จไปด้วย ขึ้นทรงรถศึก ประดับกองทัพใหญ่ ทั้งสองผู้รูปงามนั้น
2.83.34
पृष्ठतोऽनुययौ जिष्णुर्वीरः शस्त्रभृतां वरः ।
श्वेताश्वो गाण्डिवं गृह्य अग्निदत्तं रथं गतः ॥ २.८३.३४ ॥
ชิษณุผู้กล้า ยอดแห่งผู้ถืออาวุธ เสด็จตามอยู่ข้างหลัง ผู้มีม้าขาว ถือคันธนูคาณฑีวะที่พระอัคนีประทาน เสด็จไปบนรถศึกที่พระอัคนีประทาน
2.83.35
सैन्यमध्ये ययौ राजन्कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
द्रौपदीप्रमुखा नार्यः सानुगाः सपरिच्छदाः ॥ २.८३.३५ ॥
ข้าแต่พระราชา ยุธิษฐิระ กษัตริย์แห่งกุรุ เสด็จอยู่กลางกองทัพ ส่วนสตรีมีเทราปทีเป็นหัวหน้า เสด็จไปพร้อมบริวารและเครื่องติดตาม
2.83.36
आरुह्य ता विचित्राङ्ग्यो यानानि विविधानि च ।
महत्या सेनया राजन्नग्रे यानानि विविधानि च। ॥ २.८३.३६ ॥
ข้าแต่พระราชา บรรดาสตรีมีอวัยวะงดงามเหล่านั้น ขึ้นยานพาหนะต่าง ๆ มากมาย ออกเดินทางพร้อมกองทัพใหญ่ โดยมียานพาหนะต่าง ๆ นำหน้า
2.83.37
समृद्धनरनागाश्वं सपताकरथध्वजम् ।
संनद्धवरनिस्त्रिंशं पथि निर्घोषनिः स्वनम् ॥ २.८३.३७ ॥
กองทัพที่พรั่งพร้อมด้วยคน ช้าง และม้า มีธงและเสาธงรถศึก สวมเกราะ ถือดาบอันประเสริฐ เต็มไปด้วยเสียงคำรามกึกก้องตามทาง
2.83.38
शङ्खदुन्दुभितालानां वेणुवीणानुवनादितम् ।
शुशुभे पाण्डवं सैन्यं प्रयास्यत्तत्तदा नृप ॥ २.८३.३८ ॥
ข้าแต่พระราชา กองทัพปาณฑพก้องกังวานด้วยเสียงสังข์ กลอง และฉิ่ง และด้วยเสียงขลุ่ยและพิณ ขณะออกเดินทางก็งดงามรุ่งเรือง
2.83.39
यथा कुबेरो लङ्कायां पुरा चात्यन्तशोभया ।
महत्या सेनया सार्धं गुरुमिन्द्रं स गच्छति ॥ २.८३.३९ ॥
เหมือนกุเพระในกาลก่อนที่ลงกา ด้วยความงามอย่างยิ่งและกองทัพใหญ่ เสด็จไปเฝ้าพระอินทร์ผู้เป็นเจ้า
2.83.40
तथा ययौ स पार्थोऽपि असङ्ख्येयविभूतिना ।
सुसमृद्धेन सैन्येन यथा वैश्रवणस्तथा ॥ २.८३.४० ॥
ฉันใด ปารถะนั้นก็เสด็จไปฉันนั้น ด้วยสง่าราศีที่ประมาณมิได้ และกองทัพที่รุ่งเรืองยิ่ง เช่นเดียวกับไวศรวณะ (กุเพระ)
2.83.41
स सरांसि नदीश्चैव वनान्युपवनानि च ।
अत्यक्रामन्महाराज पुरीं चाभ्यवपद्यत ॥ २.८३.४१ ॥
มหาราช พระองค์ข้ามทะเลสาบ แม่น้ำ ป่า และสวนต่าง ๆ แล้วเข้าใกล้เมืองนั้น
2.83.42
स हास्तिनसमीपे तु कुरुराजो युधिष्ठिरः ।
चक्रे निवेशनं तत्र ततः स सहसैनिकाः ॥ २.८३.४२ ॥
พระยุธิษฐิระ กษัตริย์แห่งกุรุ ทรงตั้งค่ายพักที่นั่น ใกล้หัสตินาปุระ พร้อมด้วยทหารของพระองค์
2.83.43
शिवे देशे समे चैव न्यवसत्पाण्डवस्तदा ।
ततोराजन्समाहूय शोकविह्वलया गिरा ॥ २.८३.४३ ॥
พระปาณฑพทรงพำนักในสถานที่เป็นมงคลและราบเรียบ ณ ที่นั้น แล้วพระองค์ ราชา ทรงเรียกประชุมด้วยพระสุรเสียงที่ท่วมท้นด้วยความโศก
2.83.44
तद्वाक्यं च सर्वस्वं धृतराष्ट्रचिकीर्षितम् ।
आचचक्षे यथावृत्तं विदुरोऽथ नृपस्य ह ॥ २.८३.४४ ॥
วิทุระเล่าความทั้งหมดที่ท้าวธฤตราษฎร์ตั้งพระทัยไว้ และเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นตามลำดับแก่พระราชา
2.83.45
तच्छ्रुत्वा भाषितं तेन धर्मराजोऽब्रवीदिदम् ।
न मर्षयाम्यहं क्षत्तः समाह्वानं व्रतं हि मे।
स्वस्त्यस्तु लोके विप्राणां प्रजानां चैव सर्वदा ॥ २.८३.४५ ॥
เมื่อได้ฟังคำกล่าวนั้น พระยุธิษฐิระผู้เป็นราชาแห่งธรรมจึงตรัสว่า "วิทุระ เราจะไม่ยอมรับคำเรียกนี้ เพราะเป็นข้อปฏิญาณของเรา ขอให้มีความสวัสดีในโลกเสมอไปแก่พราหมณ์และแก่ประชาชนเถิด"
2.83.46
प्रविवेश ततो राजा नगरं नागसाह्वयम् ।
धृतराष्ट्रेण चाहूतः कालस्य समयेन च ॥ २.८३.४६ ॥
จากนั้นพระราชาเสด็จเข้าสู่นครที่เรียกว่านาคสาหวัย ตามที่ท้าวธฤตราษฎร์ทรงเรียกมาในเวลาที่กำหนด
2.83.47
स हास्तिनपुरं गत्वा धृतराष्ट्रगृहं ययौ ।
समियाय च धर्मात्मा धृतराष्ट्रेण पाण्डवः ॥ २.८३.४७ ॥
พระปาณฑพผู้มีธรรมในจิตใจเสด็จไปยังหัสตินาปุระ แล้วเข้าไปในพระราชวังของท้าวธฤตราษฎร์ และพบท้าวธฤตราษฎร์
2.83.48
तथा भीष्मेण द्रोणेन कर्णेन च कृपेण च ।
समियाय यथान्यायं द्रौणिना च विभुः सह ॥ २.८३.४८ ॥
เช่นเดียวกัน ตามธรรมเนียม พระองค์ผู้ทรงอานุภาพได้พบกับภีษมะ โทรณะ กรรณะ และกฤปะ และยังได้พบกับโอรสของโทรณะคือทรงนามอัศวัตถามาด้วย
2.83.49
समेत्य च महाबाहुः सोमदत्तेन चैव ह ।
दूर्योधनेन सभ्रात्रा सौबलेन च वीर्यवान् ॥ २.८३.४९ ॥
ผู้มีพระพาหาใหญ่และทรงพลังได้พบกับโสมทัตต์ และทุรโยธน์พร้อมด้วยพี่น้อง และพระสุพละ (ศกุนี) ด้วย
2.83.50
ये चान्ये तत्र राजानः पूर्वमेव समागताः ।
दुःशासनेन वीरेण सर्वैर्भ्रातृभिरेव च ॥ २.८३.५० ॥
และกษัตริย์องค์อื่น ๆ ที่มาชุมนุมกันอยู่ก่อนแล้วที่นั่น พร้อมด้วยทุห์ศาสนผู้กล้าหาญและบรรดาพี่น้องทั้งหมด
2.83.51
जयद्रथेन च तथा कुरुभिश्चापि सर्वशः ।
ततः सर्वैर्महाबाहुर्भ्रातृभिः पिरवारितः ॥ २.८३.५१ ॥
พร้อมด้วยชยัทรถ และเหล่ากุรุทั้งปวงด้วย จากนั้นผู้มีพระพาหาใหญ่ทรงถูกล้อมด้วยพี่น้องทั้งหมดของพระองค์ (จึงเสด็จมาถึงที่นั่น)
2.83.52
प्रविवेश गृहं राज्ञो धृतराष्ट्रस्य धीमतः ।
ददर्श तत्र गान्धारीं देवीं पतिमनुव्रताम् ॥ २.८३.५२ ॥
พระองค์เสด็จเข้าสู่พระราชวังของพระราชาธฤตราษฎร์ผู้ทรงปัญญา และที่นั่นทรงเห็นเทวีคันธารีผู้ภักดีต่อพระสวามี
2.83.53
स्नुषाभिः संवृतां शश्वत्ताराभिरिव रोहिणीम् ।
अभिवाद्य स गान्धारीं तया च प्रतिनन्दितः ॥ २.८३.५३ ॥
ทรงกราบไหว้คันธารีผู้ถูกล้อมด้วยสะใภ้ทั้งหลายอยู่เสมอ ดังโรหิณีที่ถูกดวงดาวล้อม และนางก็ทรงต้อนรับพระองค์
2.83.54
ददर्श पितरं वृद्धं प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ॥ २.८३.५४ ॥
พระองค์ทรงเห็นพระบิดาผู้ชราซึ่งเป็นจอมเจ้า ผู้ตาบอดแต่มีตาแห่งปัญญา
2.83.55
राज्ञा मूर्धन्युपाघ्रातास्ते च कौरवनन्दनाः ।
चत्वारः पाण्डवा राजन्भीमसेनपुरोगमाः ॥ २.८३.५५ ॥
พระราชาทรงจูบศีรษะของเหล่าเชื้อสายแห่งกุรุเหล่านั้น คือปาณฑพทั้งสี่พระองค์ที่มีภีมเสนนำหน้า พระราชาเอ๋ย
2.83.56
ततो हर्षः समभवत्कौरवाणां विशाम्पते ।
तान्दृष्ट्वा पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रियदर्शनान् ॥ २.८३.५६ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน จากนั้นความยินดีก็บังเกิดขึ้นแก่เหล่ากุรุ เมื่อได้เห็นปาณฑพผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ น่าชื่นชมแก่การพบเห็น
2.83.57
विविशुस्तेऽभ्यनुज्ञाता रत्नवन्ति गृहाणि च ।
ददृशुश्चोपयातारो द्रोपदीप्रमुखाः स्त्रियः ॥ २.८३.५७ ॥
เมื่อได้รับอนุญาตแล้ว เขาก็เข้าไปในเรือนที่ประดับด้วยอัญมณี และได้เห็นบรรดาสตรีที่มาถึง มีนางเทราปทีเป็นประธาน
2.83.58
याज्ञसेन्याः परामृद्धिं दृष्ट्वा प्रज्वलितामिव ।
स्नुषास्ता धृतराष्ट्रस्य नातिप्रमनसोऽभवन् ॥ २.८३.५८ ॥
เมื่อเห็นความรุ่งเรืองอันยิ่งใหญ่ของยาชญเสนี (เทราปที) ดังไฟที่กำลังลุกโชน บรรดาสะใภ้ของท้าวธฤตราษฎร์ก็ไม่ค่อยพอพระทัย
2.83.59
ततस्ते पुरुषव्याघ्रा ग्तवा स्त्रीभिस्तु संविदम् ।
कृत्वा व्यायामपूर्वाणि कृत्यानि प्रतिकर्म च ॥ २.८३.५९ ॥
จากนั้น เหล่าชายผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์เหล่านั้นได้ทำข้อตกลงกับบรรดาสตรี แล้วเริ่มประกอบกิจหน้าที่ โดยเริ่มจากการออกกำลังกายและพิธีฟื้นฟูกำลัง
2.83.60
ततः कृताह्निकाः सर्वे दिव्यचन्दनभूषिताः ।
कल्याणमनसश्चैव ब्राह्मणान्स्वस्ति वाच्य च ॥ २.८३.६० ॥
จากนั้น ทุกคนทำพิธีประจำวันเสร็จแล้ว ประดับด้วยจันทน์ทิพย์ มีจิตใจเป็นมงคล แล้วกล่าวคำอวยพรแก่พราหมณ์
2.83.61
मनोज्ञमशनं भुक्त्वा विविशुः शरणान्यथ ।
उपगीयमाना नारीभिरस्वपन्कुरुपुङ्गवाः ॥ २.८३.६१ ॥
หลังจากได้รับประทานอาหารอันโอชะแล้ว พวกเขาก็เข้าไปยังที่พักผ่อน และบรรดาวัวหนุ่มแห่งกุรุก็หลับไป ขณะที่สตรีทั้งหลายขับร้องให้ฟัง
2.83.62
जगाम तेषां सा रात्रिः पुण्या रतिविहारिणाम् ।
स्तूयमानाश्च विश्रान्ताः काले निद्रामथात्यजन् ॥ २.८३.६२ ॥
ราตรีอันเป็นมงคลนั้นได้ผ่านไปสำหรับพวกเขาผู้ยินดีในความสุขทางกาม เมื่อได้รับการสรรเสริญและพักผ่อนแล้ว พวกเขาก็ตื่นขึ้นตามเวลาอันควร
2.83.63
मुखोषितास्ते रजनीं प्रातः सर्वे कृताह्निकाः ।
सभां रम्यां प्रविविशुः कितवैरभिनन्दिताः ॥ २.८३.६३ ॥
ครั้นผ่านราตรีไปแล้ว ทุกคนบ้วนปาก และทำกิจประจำวันในยามเช้าเสร็จสิ้น จากนั้นก็เข้าไปยังท้องพระโรงอันงดงาม โดยมีบรรดานักพนันต้อนรับ