મહાભારત · અધ્યાય 2.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.85.1
उपोह्यमाने द्यूते तु राजानः सर्व एव ते ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां ततः ॥ २.८५.१ ॥
જુગાર તૈયાર થઈ રહ્યો હતો ત્યારે તે સર્વ રાજાઓ ધૃતરાષ્ટ્રને આગળ રાખીને તે સભામાં પ્રવેશ્યા.
2.85.2
भीष्मो द्रोणः कृपश्चैव विदुरश्च महामतिः ।
नातिप्रीतेन मनसा तेऽन्ववर्तन्त भारत ॥ २.८५.२ ॥
ભીષ્મ, દ્રોણ, કૃપ અને મહાબુદ્ધિમાન વિદુર પણ મનથી બહુ પ્રસન્ન ન થતાં તેમની પાછળ ચાલ્યા, હે ભારત.
2.85.3
ते द्वन्द्वशः पृथच्कैव सिंहग्रीवा महौजसः ।
सिंहासनानि भूरिणी विचित्राणि च भेजिरे ॥ २.८५.३ ॥
સિંહ જેવી ડોકવાળા તે મહાબળવાન રાજાઓ જોડીમાં અને જુદા જુદા અનેક વિચિત્ર સિંહાસનો પર બેઠા.
2.85.4
शुशुभे सा सभा राजन्राजभिस्तैः समागतैः ।
देवैरिव महाभागैः समवेतैस्त्रिविष्टपम् ॥ २.८५.४ ॥
હે રાજન, એકઠા થયેલા તે રાજાઓથી તે સભા એવી શોભી ઊઠી જેમ મહાભાગ્યશાળી દેવતાઓથી એકત્ર થયેલું ત્રિવિષ્ટપ.
2.85.5
सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे भास्वरमूर्तयः ।
प्रवर्तत महाराज सुहृद्द्यूतमनन्तरम् ॥ २.८५.५ ॥
સૌ વેદજ્ઞ અને શૂરવીર હતા, સૌ તેજસ્વી રૂપવાળા હતા. હે મહારાજ, ત્યારબાદ મિત્રોનો જુગાર શરૂ થયો.
2.85.6
अयं बुहधनो राजन्सागरावर्तसम्भवः ।
मणिर्हारोत्तरः श्रीमान्कनकोत्तमभूषणः ॥ २.८५.६ ॥
હે રાજન, આ અતિ ધનવાન, સમુદ્રના આવર્તમાંથી ઉત્પન્ન થયેલ મણિ છે; આ હારથી શ્રેષ્ઠ, શ્રીમાન અને ઉત્તમ સુવર્ણ-આભૂષણોથી શોભિત છે.
2.85.7
एतद्राजन्मम धनं प्रतिपाणोऽस्ति कस्तव ।
येन मां त्वं महाराज धनेन प्रतिदीव्यसे ॥ २.८५.७ ॥
હે રાજા, આ મારું ધન છે. તારો પણ શું છે? જે ધનથી, હે મહારાજ, તું મારી સાથે જુગાર રમીશ?
2.85.8
सन्ति मे मणयश्चैव धनानि सुबहूनि च ।
मत्सरश्च न मेऽर्थेषु जयस्वैनं दुरोदरम् ॥ २.८५.८ ॥
મારી પાસે મણિઓ અને ઘણું ધન છે; દાવોમાં મને ઈર્ષ્યા નથી. આ જુગારમાં જીત મેળવ.
2.85.9
ततो जग्राह शकुनिस्तानक्षानक्षतत्त्ववित् ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.९ ॥
ત્યારે પાસાનું તત્ત્વ જાણનાર શકુનિએ એ પાસા ઉપાડ્યા અને 'જીત્યો' એમ કહીને યુધિષ્ઠિરને કહ્યું.
2.85.10
मत्त कैतकेनैव यज्जितोऽस्मि दुरोदरे ।
शकुने हन्त दीव्यामो ग्लहमानाः परस्परम् ॥ २.८५.१० ॥
હે શકુનિ, છળથી જ હું આ જુગારમાં હાર્યો છું. આવ, એકબીજા સામે દાવ લગાવીને ફરી રમીએ.
2.85.11
सन्ति निष्कसहस्रस्य भाण्डिन्यो भरिताः शुभाः ।
कोशो हिरण्यमक्षय्यं जातरूपमनेकशः।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.११ ॥
હજાર નિષ્કથી ભરેલાં શુભ પાત્રો છે; અક્ષય સોનાનો ભંડાર છે, અનેક પ્રકારનું શુદ્ધ સુવર્ણ છે. હે રાજા, આ મારું ધન છે; તેનાથી હું તારી સાથે રમીશ.
2.85.12
कौरवाणां कुलकरं ज्येष्ठं पाण्डवमच्युतम् ।
इत्युक्तः शकुनिः प्राह जितमित्येव तं नृपम् ॥ २.८५.१२ ॥
કૌરવકુળના સ્થાપક જ્યેષ્ઠ પાંડવ યુધિષ્ઠિરને આમ કહેવાયું. ત્યારે શકુનિ તે રાજાને બોલ્યો, 'જીત્યો!'
2.85.13
अयं सहस्रसमितो वैयाघ्रः सुप्रतिष्ठितः ।
सुचक्रोपस्करः श्रीमान्किङ्किणीजालमण्डितः ॥ २.८५.१३ ॥
આ હજારની બરાબર છે; વાઘના ચર્મવાળો, સારી રીતે સ્થાપિત, સુંદર પૈડાં અને સાધનસામગ્રીવાળો, ઘૂઘરીઓની જાળીથી શણગારેલો.
2.85.14
संह्रादनो राजरथो य इहास्मानुपावहत् ।
जौत्रो रथवरः पुण्यो मेघसागरनिः स्वनः ॥ २.८५.१४ ॥
સંહ્રાદન નામનો રાજરથ, જે અમને અહીં લાવ્યો; જૌત્રનો શ્રેષ્ઠ, પુણ્યશાળી રથ, જેનો અવાજ મેઘ અને સાગર જેવો છે.
2.85.15
अष्टौ यं कुररच्छायाः सदश्वा राष्ट्रसंमताः ।
वहन्ति नैषां मुच्येत पदाद्भूमिमुपस्पृशन्।
एतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.१५ ॥
કુરર પક્ષીના રંગના, રાષ્ટ્રમાં માન્ય એવા આઠ શ્રેષ્ઠ ઘોડા આને ખેંચે છે; તેમના પગ જમીનને સ્પર્શતા નથી. રાજન, આ ધન મારું છે; તેનાથી હું તારી સાથે જુગાર રમું છું.
2.85.16
एवं श्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.१६ ॥
આ સાંભળીને, છળનો આશ્રય લેવાનો નિશ્ચય કરીને શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને કહ્યું, "જીત્યો."
2.85.17
शतं दासीसहस्राणि तरुण्यो हेमभद्रिकाः ।
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलङ्कृताः ॥ २.८५.१७ ॥
સો હજાર દાસીઓ; સોનાથી શણગારેલી યુવતીઓ, શંખ અને બાજુબંધ ધારણ કરેલી, સોનાના હારવાળી, સરસ શણગારેલી.
2.85.18
महार्हमाल्याभरणाः सुवस्त्राश्चन्दनोक्षिताः ।
मणीन्हेम च बिभ्रत्यश्चतुःषष्टिविशारदाः ॥ २.८५.१८ ॥
મૂલ્યવાન માળા અને આભૂષણ પહેરેલી, સુંદર વસ્ત્ર પહેરેલી, ચંદનથી લેપાયેલી, મણિ અને સોનું ધારણ કરતી, ચોસઠ કળાઓમાં નિપુણ.
2.85.19
अनुसेवां चरन्तीमाः कुशला नृत्तसामसु ।
स्नातकानाममात्यानां राज्ञां च मम शासनात्।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.१९ ॥
નૃત્ય અને ગાનમાં કુશળ આ સ્ત્રીઓ મારી આજ્ઞાથી સ્નાતકો, અમાત્યો અને રાજાઓની સેવા કરે છે. રાજન, આ મારું ધન છે; તેનાથી જ હું તારી સાથે જુગાર રમું છું.
2.85.20
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.२० ॥
આ સાંભળીને, છળનો આશ્રય લેવાનો નિશ્ચય કરેલો શકુનિ યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો, "જીત્યો."
2.85.21
एतावन्ति च दासानां सहस्राण्युत सन्ति मे ।
प्रदक्षिणानुलोमाश्च प्रावारवसनाः सदा ॥ २.८५.२१ ॥
મારી પાસે આટલા હજાર દાસો પણ છે; તેઓ વિનયી, આજ્ઞાંકિત અને સદા ઉત્તરીય ધારણ કરનારા છે.
2.85.22
प्राज्ञा मेधाविनो दान्ता युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
पात्रीहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.२२ ॥
પ્રાજ્ઞ, મેધાવી, સંયમી, યુવાન, ચમકતાં કુંડળ પહેરેલા, હાથમાં પાત્રો લઈને દિવસ-રાત અતિથિઓને ભોજન કરાવનારા. રાજન, આ મારું ધન છે; તેનાથી જ હું તારી સાથે જુગાર રમું છું.
2.85.23
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरभाषत ॥ २.८५.२३ ॥
આ સાંભળીને, છળનો આશ્રય લેવાનો નિશ્ચય કરેલો શકુનિ યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો, "જીત્યો."
2.85.24
सहस्रसङ्ख्या नगा मे मत्तास्तिष्ठन्ति सौबल ।
हेमकक्षाः कृतापीडाः पद्मिनो हेममालिनः ॥ २.८५.२४ ॥
હે સૌબલ, મારી પાસે હજારોની સંખ્યામાં મદમત્ત હાથીઓ ઊભા છે; તેમના કમરપટ્ટા સોનાના છે, માથે શણગાર છે, કમળથી અલંકૃત છે અને સોનાની માળાઓ પહેરેલા છે.
2.85.25
सुदान्ता राजवहनाः सर्वशब्दक्षमा युधि ।
ईषादन्ता महाकायाः सर्वे चाष्टकरेणवः ॥ २.८५.२५ ॥
સારી રીતે તાલીમ પામેલાં રાજવાહનો, યુદ્ધમાં બધા અવાજ સહેનારાં, હળ જેવા દાંતવાળાં મહાકાય, અને બધી આઠ માદા હાથીઓ.
2.85.26
सर्वे च पुरभेत्तारो नवमेघनिभा गजाः ।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.२६ ॥
નગરોને તોડનારા અને નવા મેઘ જેવા બધા હાથીઓ, હે રાજન, એ જ મારું ધન છે; તેથી હું તમારી સાથે દાવ લગાવું છું.
2.85.27
इत्येवंवादिनं पार्थं प्रहसन्निव सौबलः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.२७ ॥
આ રીતે બોલતા પાર્થને જાણે હસતાં હસતાં સુબલપુત્ર શકુનિ યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો, "જીત્યો."
2.85.28
रथास्तावन्त एवेमे हेमदण्डाः पताकिनः ।
हयैर्विनीतैः सम्पन्ना रथिभिश्चित्रयोधिभिः ॥ २.८५.२८ ॥
સોનાના દાંડા અને ધ્વજવાળા આ રથો પણ એટલા જ છે; સારી રીતે તાલીમ પામેલા ઘોડા, કુશળ સારથિઓ અને વિચિત્ર યોદ્ધાઓથી સંપન્ન.
2.85.29
एकैको ह्यत्र लभते सहस्रपरमां भृतिम् ।
युध्यतोऽयुध्यतो वापि वेतनं मासकालिकम्।
एतद्राजन्म धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.२९ ॥
અહીં દરેકને લડે કે ન લડે, એક મહિનાનો હજાર ઉત્તમ પગાર મળે છે; આ મારું ધન છે, હે રાજન; તેથી હું તમારી સાથે દાવ લગાવું છું.
2.85.30
इत्येवमुक्ते वचने कृतवैरो दुरात्मवान् ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.३० ॥
આ શબ્દો કહેવાયા પછી, વેર રાખનાર દુરાત્મા શકુનિ યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો, "જીત્યો."
2.85.31
अश्वांस्तित्तिरिकल्माषान्गान्धर्वान्हेममालिनः ।
ददौ चित्ररथस्तुष्टो यांस्तान्गाण्डीवधन्वने ॥ २.८५.३१ ॥
ચિત્રરથે પ્રસન્ન થઈને ગાંડીવધન્વાને તિત્તિર રંગના ટપકાંવાળા, સુવર્ણમાળા પહેરેલા ગાંધર્વ અશ્વો આપ્યા હતા.
2.85.32
युद्धे जितः पराभूतः प्रीतिपूर्वमरिन्दमः ।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.३२ ॥
યુદ્ધમાં જીતેલું અને પરાજિત થઈને પ્રેમથી આપેલું — હે રાજન્, આ મારું ધન છે; તેનાથી હું તમારી સાથે દાવ લગાવું છું.
2.85.33
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
तमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.३३ ॥
આ સાંભળીને, છળનો આશ્રય લેવાનો નિશ્ચય કરીને શકુનિએ યુધિષ્ઠિરને આ પ્રમાણે કહ્યું.
2.85.34
रथानां शकटानां च श्रेष्ठानां चायुतानि मे ।
युक्तान्येव हि तिष्ठन्ति वाहैरुच्चावचैस्तथा ॥ २.८५.३४ ॥
ઉત્તમ રથો અને ગાડાંના દસ હજાર મારી પાસે છે; જોડાયેલા ઊભા છે, ઊંચા-નીચા પ્રકારનાં વાહનો સહિત.
2.85.35
एवं वर्णस्य वर्णस्य समुच्चीय सहस्रशः ।
यथा समुदिता वीराः सर्वे वीरपराक्रमाः ॥ २.८५.३५ ॥
આ રીતે દરેક વર્ણના હજારો એકત્ર કરીને — એકઠા થયેલા વીરો, બધા પરાક્રમી વીરો.
2.85.36
क्षीरं पिबन्तस्तिष्ठन्ति भुञ्जानाः शालितण्डुलान् ।
षष्टिस्तानि सहस्राणि सर्वे विपुलवक्षसः।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.३६ ॥
દૂધ પીતા અને શાલિ ચોખા ખાતા ઊભા છે — સાઠ હજાર, બધા પહોળી છાતીવાળા. હે રાજન્, આ મારું ધન છે; તેનાથી હું તમારી સાથે દાવ લગાવું છું.
2.85.37
एतच्छ्रत्वा व्यवसितो निकृति समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.३७ ॥
આ સાંભળી શકુનિ કપટનો આશ્રય લઈ નિશ્ચય સાથે યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો, "જીત્યો."
2.85.38
ताम्रलोहैः परिवृता निधयो ये चतुः शताः ।
पञ्चद्रौणिक एकैकः सुवर्णस्याहतस्य वै ॥ २.८५.३८ ॥
તાંબા અને લોખંડથી ઘેરાયેલા ચારસો ખજાના છે; દરેકમાં પાંચ દ્રોણ જેટલું ઘડેલું સોનું છે.
2.85.39
जातरूपस्य मुख्यस्य नार्घो यस्य हि भारत ।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.३९ ॥
હે ભારત, જે શ્રેષ્ઠ સોનાનું મૂલ્ય આંકી શકાતું નથી, હે રાજન્, આ મારું ધન છે; તેનાથી હું તમારી સાથે દાવ લગાવું છું.
2.85.40
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभापतः ॥ २.८५.४० ॥
આ સાંભળી શકુનિ કપટનો આશ્રય લઈ નિશ્ચય સાથે યુધિષ્ઠિરને બોલ્યો, "જીત્યો."