Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.85

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.85.1

उपोह्यमाने द्यूते तु राजानः सर्व एव ते ।
धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां ततः ॥ २.८५.१ ॥

ଜୁଆ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଥିବା ବେଳେ ସେହି ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେହି ସଭାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

2.85.2

भीष्मो द्रोणः कृपश्चैव विदुरश्च महामतिः ।
नातिप्रीतेन मनसा तेऽन्ववर्तन्त भारत ॥ २.८५.२ ॥

ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଏବଂ ମହାବୁଦ୍ଧିମାନ ବିଦୁର ମଧ୍ୟ ମନରେ ଅତି ପ୍ରସନ୍ନ ନ ହୋଇ ସେମାନଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ, ହେ ଭାରତ।

2.85.3

ते द्वन्द्वशः पृथच्कैव सिंहग्रीवा महौजसः ।
सिंहासनानि भूरिणी विचित्राणि च भेजिरे ॥ २.८५.३ ॥

ସିଂହ ପରି ବେକ ଥିବା ସେହି ମହାବଳ ରାଜାମାନେ ଯୋଡ଼ା ଯୋଡ଼ା ହୋଇ ଏବଂ ପୃଥକ ପୃଥକ ଭାବେ ଅନେକ ବିଚିତ୍ର ସିଂହାସନରେ ବସିଲେ।

2.85.4

शुशुभे सा सभा राजन्राजभिस्तैः समागतैः ।
देवैरिव महाभागैः समवेतैस्त्रिविष्टपम् ॥ २.८५.४ ॥

ହେ ରାଜନ, ସମବେତ ସେହି ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ସଭା ମହାଭାଗ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏକତ୍ରିତ ତ୍ରିବିଷ୍ଟପ ପରି ଶୋଭା ପାଇଲା।

2.85.5

सर्वे वेदविदः शूराः सर्वे भास्वरमूर्तयः ।
प्रवर्तत महाराज सुहृद्द्यूतमनन्तरम् ॥ २.८५.५ ॥

ସମସ୍ତେ ବେଦଜ୍ଞ ଓ ବୀର ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୂର୍ତ୍ତି ଥିଲେ। ହେ ମହାରାଜ, ତା'ପରେ ସୁହୃଦମାନଙ୍କ ଜୁଆ ଆରମ୍ଭ ହେଲା।

2.85.6

अयं बुहधनो राजन्सागरावर्तसम्भवः ।
मणिर्हारोत्तरः श्रीमान्कनकोत्तमभूषणः ॥ २.८५.६ ॥

ହେ ରାଜନ, ଏହା ଅତି ଧନବାନ, ସମୁଦ୍ର ଆବର୍ତରୁ ଜାତ ମଣି; ଏହା ହାରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଶ୍ରୀମାନ ଓ ଉତ୍ତମ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କାରରେ ଭୂଷିତ।

2.85.7

एतद्राजन्मम धनं प्रतिपाणोऽस्ति कस्तव ।
येन मां त्वं महाराज धनेन प्रतिदीव्यसे ॥ २.८५.७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋ ଧନ। ତୁମର ପଣ କ'ଣ? ଯେଉଁ ଧନ ଦ୍ୱାରା, ହେ ମହାରାଜ, ତୁମେ ମୋ ସହିତ ପାଶା ଖେଳିବ?

2.85.8

सन्ति मे मणयश्चैव धनानि सुबहूनि च ।
मत्सरश्च न मेऽर्थेषु जयस्वैनं दुरोदरम् ॥ २.८५.८ ॥

ମୋ ପାଖରେ ମଣି ଓ ବହୁ ଧନ ଅଛି; ପଣରେ ମୋର ଈର୍ଷା ନାହିଁ। ଏହି ପାଶା ଖେଳରେ ଜୟ ଲାଭ କର।

2.85.9

ततो जग्राह शकुनिस्तानक्षानक्षतत्त्ववित् ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.९ ॥

ତା'ପରେ ପାଶାର ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ଶକୁନି ସେହି ପାଶାଗୁଡ଼ିକୁ ଉଠାଇଲା ଏବଂ 'ଜିତିଲି' ବୋଲି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା।

2.85.10

मत्त कैतकेनैव यज्जितोऽस्मि दुरोदरे ।
शकुने हन्त दीव्यामो ग्लहमानाः परस्परम् ॥ २.८५.१० ॥

ହେ ଶକୁନି, ଛଳରେ ହିଁ ମୁଁ ଏହି ପାଶାରେ ପରାଜିତ ହୋଇଛି। ଆସ, ପରସ୍ପର ବିରୁଦ୍ଧରେ ପଣ ରଖି ପୁଣି ଖେଳିବା।

2.85.11

सन्ति निष्कसहस्रस्य भाण्डिन्यो भरिताः शुभाः ।
कोशो हिरण्यमक्षय्यं जातरूपमनेकशः।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.११ ॥

ହଜାର ନିଷ୍କରେ ଭରା ଶୁଭ ପାତ୍ର ଅଛି; ଅକ୍ଷୟ ସୁନାର ଭଣ୍ଡାର ଅଛି, ବହୁ ରୂପର ଶୁଦ୍ଧ ସୁନା ଅଛି। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋ ଧନ; ତା'ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଖେଳିବି।

2.85.12

कौरवाणां कुलकरं ज्येष्ठं पाण्डवमच्युतम् ।
इत्युक्तः शकुनिः प्राह जितमित्येव तं नृपम् ॥ २.८५.१२ ॥

କୌରବ କୁଳର ସ୍ଥାପକ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପାଣ୍ଡବ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏପରି କୁହାଗଲା। ତା'ପରେ ଶକୁନି ସେହି ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲା, 'ଜିତିଲି!'

2.85.13

अयं सहस्रसमितो वैयाघ्रः सुप्रतिष्ठितः ।
सुचक्रोपस्करः श्रीमान्किङ्किणीजालमण्डितः ॥ २.८५.१३ ॥

ଏହା ହଜାରେ ସମାନ; ବାଘଚର୍ମରେ ନିର୍ମିତ, ଭଲ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ, ସୁନ୍ଦର ଚକ ଓ ସାଜସରଞ୍ଜାମ ଥିବା, ଘଣ୍ଟାଜାଲରେ ସଜ୍ଜିତ।

2.85.14

संह्रादनो राजरथो य इहास्मानुपावहत् ।
जौत्रो रथवरः पुण्यो मेघसागरनिः स्वनः ॥ २.८५.१४ ॥

ସଂହ୍ରାଦନ ନାମକ ରାଜରଥ, ଯାହା ଆମକୁ ଏଠାକୁ ଆଣିଲା; ଜୌତ୍ରର ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁଣ୍ୟ ରଥ, ଯାହାର ଶବ୍ଦ ମେଘ ଓ ସାଗର ପରି।

2.85.15

अष्टौ यं कुररच्छायाः सदश्वा राष्ट्रसंमताः ।
वहन्ति नैषां मुच्येत पदाद्भूमिमुपस्पृशन्।
एतद्राजन्धनं मह्यं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.१५ ॥

କୁରର ପକ୍ଷୀର ରଙ୍ଗର, ରାଷ୍ଟ୍ରରେ ସମ୍ମାନିତ ଆଠଟି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ା ଏହାକୁ ଟାଣନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ ପାଦ ମାଟି ଛୁଏ ନାହିଁ। ରାଜନ୍, ଏହି ଧନ ମୋର; ତାହା ସହ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଜୁଆ ଖେଳେ।

2.85.16

एवं श्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.१६ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣା ଆଶ୍ରୟ କରିବାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି।"

2.85.17

शतं दासीसहस्राणि तरुण्यो हेमभद्रिकाः ।
कम्बुकेयूरधारिण्यो निष्ककण्ठ्यः स्वलङ्कृताः ॥ २.८५.१७ ॥

ଶହେ ହଜାର ଦାସୀ; ସୁନାରେ ସଜ୍ଜିତ ଯୁବତୀ, ଶଙ୍ଖ ଓ ବାଜୁବନ୍ଦ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସୁନାର ହାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ଭଲ ସଜ୍ଜିତା।

2.85.18

महार्हमाल्याभरणाः सुवस्त्राश्चन्दनोक्षिताः ।
मणीन्हेम च बिभ्रत्यश्चतुःषष्टिविशारदाः ॥ २.८५.१८ ॥

ମୂଲ୍ୟବାନ ମାଳା ଓ ଅଳଙ୍କାର ପିନ୍ଧିଥିବା, ସୁନ୍ଦର ବସ୍ତ୍ର ପରିଥିବା, ଚନ୍ଦନରେ ଲିପ୍ତ, ମଣି ଓ ସୁନା ଧାରଣ କରୁଥିବା, ଚଉଷଠି କଳାରେ ନିପୁଣା।

2.85.19

अनुसेवां चरन्तीमाः कुशला नृत्तसामसु ।
स्नातकानाममात्यानां राज्ञां च मम शासनात्।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.१९ ॥

ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ନିପୁଣ ଏମାନେ ମୋ ଆଜ୍ଞାରେ ସ୍ନାତକ, ଅମାତ୍ୟ ଓ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ସେବା କରନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ଏହା ମୋର ଧନ; ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପାଶା ଖେଳୁଛି।

2.85.20

एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.२० ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଗଲ।"

2.85.21

एतावन्ति च दासानां सहस्राण्युत सन्ति मे ।
प्रदक्षिणानुलोमाश्च प्रावारवसनाः सदा ॥ २.८५.२१ ॥

ମୋ ପାଖରେ ଏତେ ହଜାର ଦାସ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ବିନୀତ, ଆଜ୍ଞାକାରୀ ଏବଂ ସର୍ବଦା ଉତ୍ତରୀୟ ପରିଧାନକାରୀ।

2.85.22

प्राज्ञा मेधाविनो दान्ता युवानो मृष्टकुण्डलाः ।
पात्रीहस्ता दिवारात्रमतिथीन्भोजयन्त्युत।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.२२ ॥

ପ୍ରାଜ୍ଞ, ମେଧାବୀ, ସଂଯମୀ, ଯୁବକ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କୁଣ୍ଡଳଧାରୀ, ହାତରେ ପାତ୍ର ଧରି ଦିନରାତି ଅତିଥିମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାନ୍ତି। ହେ ରାଜନ, ଏହା ମୋର ଧନ; ତାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପାଶା ଖେଳୁଛି।

2.85.23

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरभाषत ॥ २.८५.२३ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଗଲ।"

2.85.24

सहस्रसङ्ख्या नगा मे मत्तास्तिष्ठन्ति सौबल ।
हेमकक्षाः कृतापीडाः पद्मिनो हेममालिनः ॥ २.८५.२४ ॥

ହେ ସୌବଳ, ମୋ ପାଖରେ ହଜାର ସଂଖ୍ୟକ ମଦମତ୍ତ ହାତୀ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି; ସେମାନଙ୍କ କଟିବନ୍ଧ ସୁନାର, ମସ୍ତକରେ ଅଳଙ୍କାର, ପଦ୍ମରେ ସଜ୍ଜିତ, ସୁନାର ମାଳା ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି।

2.85.25

सुदान्ता राजवहनाः सर्वशब्दक्षमा युधि ।
ईषादन्ता महाकायाः सर्वे चाष्टकरेणवः ॥ २.८५.२५ ॥

ସୁଶିକ୍ଷିତ ରାଜବାହନ, ଯୁଦ୍ଧରେ ସବୁ ଶବ୍ଦ ସହିବାରେ ସମର୍ଥ, ହଳ ପରି ଦନ୍ତବିଶିଷ୍ଟ ମହାକାୟ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଆଠ ମାଦା ହାତୀ।

2.85.26

सर्वे च पुरभेत्तारो नवमेघनिभा गजाः ।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.२६ ॥

ନଗର ଭାଙ୍ଗୁଥିବା ଏବଂ ନୂଆ ମେଘ ପରି ସମସ୍ତ ହାତୀ, ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋର ଧନ; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପଣ ରଖୁଛି।

2.85.27

इत्येवंवादिनं पार्थं प्रहसन्निव सौबलः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.२७ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଯେପରି ହସି ହସି ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଜିତିଲି।"

2.85.28

रथास्तावन्त एवेमे हेमदण्डाः पताकिनः ।
हयैर्विनीतैः सम्पन्ना रथिभिश्चित्रयोधिभिः ॥ २.८५.२८ ॥

ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦଣ୍ଡ ଓ ପତାକାବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ରଥମାନେ ମଧ୍ୟ ସେତିକି; ସୁଶିକ୍ଷିତ ଘୋଡା, ଦକ୍ଷ ସାରଥି ଓ ବିଚିତ୍ର ଯୋଦ୍ଧାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ପନ୍ନ।

2.85.29

एकैको ह्यत्र लभते सहस्रपरमां भृतिम् ।
युध्यतोऽयुध्यतो वापि वेतनं मासकालिकम्।
एतद्राजन्म धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.२९ ॥

ଏଠାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଲଢ଼ିଲେ ବା ନ ଲଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟ ଏକ ମାସର ପାଇଁ ଏକ ହଜାର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବେତନ ପାଏ; ଏହା ମୋର ଧନ, ହେ ରାଜନ୍; ତେଣୁ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପଣ ରଖୁଛି।

2.85.30

इत्येवमुक्ते वचने कृतवैरो दुरात्मवान् ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.३० ॥

ଏହି କଥା କୁହାଯିବା ପରେ, ଶତ୍ରୁତା ପୋଷଣକାରୀ ଦୁରାତ୍ମା ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଜିତିଲି।"

2.85.31

अश्वांस्तित्तिरिकल्माषान्गान्धर्वान्हेममालिनः ।
ददौ चित्ररथस्तुष्टो यांस्तान्गाण्डीवधन्वने ॥ २.८५.३१ ॥

ଚିତ୍ରରଥ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ଗାଣ୍ଡୀବଧନ୍ବାଙ୍କୁ ତିତିରି ରଙ୍ଗର ଦାଗଥିବା, ସୁବର୍ଣ୍ଣମାଳା ପିନ୍ଧିଥିବା ଗନ୍ଧର୍ବ ଅଶ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ।

2.85.32

युद्धे जितः पराभूतः प्रीतिपूर्वमरिन्दमः ।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.३२ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଜିତି ଓ ପରାଜିତ ହୋଇ ସ୍ନେହରେ ଦିଆଯାଇଥିବା — ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋର ଧନ; ତଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ସହ ପଣ ରଖୁଛି।

2.85.33

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
तमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.३३ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରି ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏପରି କହିଲେ।

2.85.34

रथानां शकटानां च श्रेष्ठानां चायुतानि मे ।
युक्तान्येव हि तिष्ठन्ति वाहैरुच्चावचैस्तथा ॥ २.८५.३४ ॥

ଉତ୍ତମ ରଥ ଓ ଶକଟର ଅଯୁତ ମୋ ପାଖରେ ଅଛି; ଯୋଜିତ ହୋଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି, ଉଚ୍ଚ-ନୀଚ ବାହନ ସହିତ।

2.85.35

एवं वर्णस्य वर्णस्य समुच्चीय सहस्रशः ।
यथा समुदिता वीराः सर्वे वीरपराक्रमाः ॥ २.८५.३५ ॥

ଏହିପରି ପ୍ରତ୍ୟେକ ବର୍ଣ୍ଣର ହଜାର ହଜାର ଏକତ୍ର କରି — ଏକତ୍ର ହୋଇଥିବା ବୀରମାନେ, ସମସ୍ତେ ବୀରପରାକ୍ରମୀ।

2.85.36

क्षीरं पिबन्तस्तिष्ठन्ति भुञ्जानाः शालितण्डुलान् ।
षष्टिस्तानि सहस्राणि सर्वे विपुलवक्षसः।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.३६ ॥

ଦୁଗ୍ଧ ପିଇ ଓ ଶାଳି ଚାଉଳ ଖାଇ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି — ଷାଠିଏ ହଜାର, ସମସ୍ତେ ବିଶାଳ ଛାତିବାଲା। ହେ ରାଜନ୍, ଏହା ମୋର ଧନ; ତଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମ ସହ ପଣ ରଖୁଛି।

2.85.37

एतच्छ्रत्वा व्यवसितो निकृति समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८५.३७ ॥

ଏହା ଶୁଣି ଶକୁନି ପ୍ରତାରଣା ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ସହ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି।"

2.85.38

ताम्रलोहैः परिवृता निधयो ये चतुः शताः ।
पञ्चद्रौणिक एकैकः सुवर्णस्याहतस्य वै ॥ २.८५.३८ ॥

ତମ୍ବା ଓ ଲୁହାରେ ଘେରା ଚାରିଶହ ନିଧି ଅଛି; ପ୍ରତ୍ୟେକରେ ପାଞ୍ଚ ଦ୍ରୋଣ ପରିମାଣର ପିଟା ସୁନା ଅଛି।

2.85.39

जातरूपस्य मुख्यस्य नार्घो यस्य हि भारत ।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८५.३९ ॥

ହେ ଭରତ, ଯେଉଁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସୁନାର ମୂଲ୍ୟ ନିରୂପଣ ହୁଏ ନାହିଁ, ହେ ରାଜା, ଏହା ମୋର ଧନ; ତାହା ଦେଇ ମୁଁ ତୁମ ସହ ପଣ ରଖୁଛି।

2.85.40

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभापतः ॥ २.८५.४० ॥

ଏହା ଶୁଣି ଶକୁନି ପ୍ରତାରଣା ଆଶ୍ରୟ କରି ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ ସହ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି।"