మహాభారతం · అధ్యాయం 2.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.86.1
एवं प्रवर्तिते द्यूते घोरे सर्वापहारिणि ।
सर्वसंशयनिर्मोक्ता विदुरो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.८६.१ ॥
ఈ విధంగా సర్వస్వాన్ని అపహరించే భయంకరమైన జూదం సాగుతుండగా, సమస్త సందేహాలను తొలగించే విదురుడు ఈ మాట పలికాడు.
2.86.2
महाराज विजानीहि यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
मुमूर्षोरौषधमिव न रोचेतापि ते श्रुतम् ॥ २.८६.२ ॥
మహారాజా, భారతా, నేను నీకు చెప్పబోయేది తెలుసుకో; మరణోన్ముఖునికి ఔషధం రుచించనట్లు, ఇది నీకు రుచించకపోవచ్చు.
2.86.3
यद्वै पुरा जातमात्रो रुराव ।
गोमायुवद्विस्वरं पापचेताः।
दुर्योधनो भारतानां कुलघ्नः ।
सोऽयं युक्तो भवतां कालहेतुः ॥ २.८६.३ ॥
పూర్వం పుట్టగానే నక్కలా కర్కశంగా అరచిన పాపబుద్ధి గల దుర్యోధనుడు, భారతుల కులాన్ని నాశనం చేసేవాడు — ఇతడే మీ వినాశానికి కారణమయ్యాడు.
2.86.4
गृहे वसन्तं गोमायुं त्वं वै मोहान्न बुध्यसे ।
दुर्योधनस्य रूपेण शृणु काव्यां गिरं मम ॥ २.८६.४ ॥
ఇంట్లో నివసిస్తున్న నక్కను నీవు మోహం వల్ల గుర్తించలేకున్నావు; అది దుర్యోధనుని రూపంలో ఉంది. నా ఈ జ్ఞాన వాక్కును వినుము.
2.86.5
मधु वै माध्विको लब्ध्वा प्रपातं नैव बुध्यते ।
आरुह्य तं मज्जति वा पतनं चाधिगच्छति ॥ २.८६.५ ॥
తేనె పొందిన తేనె త్రాగువాడు కొండ అంచును గ్రహించడు; దాని మీదికి ఎక్కి మునుగుతాడు లేదా పతనం పొందుతాడు.
2.86.6
सोऽयं मत्तोऽक्षद्यूतेन मधुवन्न पीरक्षते ।
प्रपातं बुध्यते नैव वैरं कृत्वा महारथैः ॥ २.८६.६ ॥
ఈ మత్తుడైనవాడు పాచికల ఆటతో తేనెలా ఆనందిస్తూ కొండను రక్షించుకోడు; మహారథులతో వైరం చేసినా దాన్ని గ్రహించడు.
2.86.7
विदितं मे महाप्राज्ञ भोजेष्वेवासमञ्जसम् ।
पुत्रं संत्यक्तवान्पूर्वं पौराणां हितकाम्यया ॥ २.८६.७ ॥
ఓ మహాప్రాజ్ఞా, భోజులలో పూర్వం పౌరుల హితాన్ని కోరి ఒక కుమారుని త్యజించిన సంగతి నాకు స్పష్టంగా తెలుసు.
2.86.8
अन्धका यादवा भोजाः समेताः कंसमत्यजन् ।
नियोगात्तु हते तस्मिन्कृष्णेनामित्रघातिना ॥ २.८६.८ ॥
అంధకులు, యాదవులు, భోజులు అందరూ కలిసి కంసుని త్యజించారు; కానీ శత్రుఘాతి కృష్ణుని నియోగంతో అతడు హతమైన తరువాత…
2.86.9
एवं ते ज्ञातयः सर्वे मोदमानाः शतं समाः ।
त्वन्नियुक्तः सव्यसाची निगृह्णातु सुयोधनम् ॥ २.८६.९ ॥
ఈ విధంగా నీ బంధువులందరూ నూరు సంవత్సరాలు ఆనందంగా ఉండుగాక; నీచే నియోగించబడిన సవ్యసాచి అర్జునుడు సుయోధనుని నిగ్రహించుగాక.
2.86.10
निग्रहादस्य पादस्य मोदन्तां कुरवः सुखम् ।
काकेनेमांश्चित्रवर्हाञ्शार्दूलान्क्रोष्टुकेन च।
क्रीणीष्व पाण्डवान्राजन्मा मज्जीः शोकसागरे ॥ २.८६.१० ॥
అతని పాదాన్ని నిగ్రహించడంతో కురువులు సుఖంగా ఆనందించుగాక; కాకితో చిత్రవర్ణ పక్షులను, నక్కతో పులులను — రాజా, పాండవులను కొనుము; శోకసముద్రంలో మునగకు.
2.86.11
त्यजेत्कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ २.८६.११ ॥
కులం కోసం ఒక వ్యక్తిని త్యజించాలి; గ్రామం కోసం కులాన్ని త్యజించాలి; జనపదం కోసం గ్రామాన్ని త్యజించాలి; ఆత్మ కోసం భూమిని త్యజించాలి.
2.86.12
सर्वज्ञः सर्वभावज्ञः सर्वशत्रुभयङ्करः ।
इति स्म भाषते काव्यो जम्भत्यागे महाऽसुरान् ॥ २.८६.१२ ॥
సర్వజ్ఞుడు, సర్వభావాలను తెలిసినవాడు, శత్రువులందరికీ భయంకరుడు — అని జంభుని త్యజించిన సమయంలో కావ్యుడు (ఉశనసుడు) మహా అసురులతో పలుకుతాడు.
2.86.13
हिरण्यष्ठीविनः कांश्चित्पक्षिणो वनगोचरान् ।
गृहे किल कृतावासाँल्लोभाद्राजा न्यपीडयत्।
स चोपभोगलोभान्धो हिरण्यार्थी परन्तप ॥ २.८६.१३ ॥
బంగారాన్ని ఉమ్మే కొన్ని పక్షులను, అడవిలో తిరుగుతూ ఇంటిలో నివసించినవాటిని, రాజు లోభంతో హింసించాడు. ఉపభోగ లోభంతో అంధుడైన అతడు, బంగారాన్ని కోరి, ఓ శత్రుతాపకా,
2.86.14
आयतिं च तदात्वं च उभे सद्यो व्यनाशयत् ।
तदर्थकामस्तद्वत्त्वं माद्रुहः पाण्डवान्नृप ॥ २.८६.१४ ॥
భవిష్యత్తును, వర్తమానాన్నీ రెండింటినీ అతడు వెంటనే నాశనం చేశాడు. ఓ రాజా, వారి ధనాన్ని కోరి, అలాగే నీవు మాద్రి కుమారులైన పాండవులకు ద్రోహివయ్యావు.
2.86.15
मोहात्मा तप्स्यसे पश्चात्पत्रिहा पुरुषो यथा ।
जातञ्जातं पाण्डवेभ्यः पुष्पमादत्स्व भारत ॥ २.८६.१५ ॥
మోహంతో ఉన్న నీవు, పక్షులను చంపిన మనిషిలా తరువాత పశ్చాత్తాపపడతావు. ఓ భరతా, పాండవుల నుండి పుట్టినదానిని, పువ్వును మాత్రమే తీసుకో.
2.86.16
मालाकार इवारामे स्नेहं कुर्वन्पुनः पुनः ।
वृक्षानङ्गारकारीव मैनाद्याक्षीः समूलकान्।
मा गमः समुतामात्यः सबलश्च यमक्षयम् ॥ २.८६.१६ ॥
తోటలో తోటమాలి మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రేమ చూపినట్లు, బొగ్గు చేసేవాడిలా చెట్లను వేళ్లతో సహా నాశనం చేయకు. మంత్రులతో, సైన్యంతో యమలోకానికి వెళ్లకు.
2.86.17
समवेतान्हि कः पार्थान्प्रतियुध्येत भारत ।
मरुद्भिः सहितो राजन्नपि साक्षान्मरुत्पतिः ॥ २.८६.१७ ॥
ఓ భరతా, ఏకమైన పృథ కుమారులతో ఎవరు యుద్ధం చేయగలరు? ఓ రాజా, మరుత్తులతో కూడిన సాక్షాత్తు మరుత్పతి (ఇంద్రుడు) కూడా.
2.86.18
द्यूतं मूलं कलहस्याभ्युपैति ।
मिथो भेदं महते दारुणाय।
तदा स्थितोऽयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
दुर्योधनः सृजते वैरमुग्रम् ॥ २.८६.१८ ॥
జూదం కలహానికి మూలమై వస్తుంది; పరస్పర భేదం భయంకర వినాశానికి దారితీస్తుంది. అప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని ఈ కుమారుడు దుర్యోధనుడు ఉగ్రమైన వైరాన్ని సృష్టిస్తున్నాడు.
2.86.19
प्रातिपेयाः शान्तनवा भीमसेनाः सबाह्निकाः ।
दुर्योधनापराधेन कृच्छ्रं प्राप्स्यन्ति सर्वशः ॥ २.८६.१९ ॥
ప్రతీపుని వంశీయులు, శంతనుని కుమారులు, భీమసేనుని సైన్యంతో, గుర్రపుదళాలతో కలిసి, దుర్యోధనుని అపరాధం వల్ల అన్ని విధాలా కష్టాన్ని పొందుతారు.
2.86.20
दुर्योधनो मदेनैव क्षेमं व्यपोहति ।
विषाणं गौरिव मदात्स्वयमारुजतेत्मनः ॥ २.८६.२० ॥
దుర్యోధనుడు తన గర్వంతోనే తన క్షేమాన్ని విడిచిపెడతాడు; మదించిన ఆవు తన కొమ్మునే తానే విరగ్గొట్టుకున్నట్లు.
2.86.21
यश्चित्तमन्वेति परस्य राजन् ।
वीरः कविः स्वामवमत्य दृष्टिम्।
नावं समुद्र इव बालनेत्रा-
मारुह्य घोरे व्यसने निमज्जेत् ॥ २.८६.२१ ॥
ఓ రాజా! తన స్వంత దృష్టిని తక్కువ చేసి ఇతరుల మనసును అనుసరించే వీరుడు, జ్ఞానియైనా, సముద్రంలో అజ్ఞాన నేత్రుడు పడవనెక్కి మునిగినట్లు భయంకర విపత్తులో మునిగిపోతాడు.
2.86.22
दुर्योधनो ग्लहते पाण्डवेन ।
प्रीयायसे त्वं जयतीति तच्च।
अतिनर्मा जायते संप्रहारो ।
यतो विनाशः समुपैति पुंसाम् ॥ २.८६.२२ ॥
దుర్యోధనుడు పాండవునితో జూదమాడుతున్నాడు; అతడు గెలుస్తాడని నువ్వు సంతోషిస్తున్నావు. అతిహాస్యం వల్ల కలహం పుడుతుంది; దాని వల్ల మనుషులకు వినాశం సమీపిస్తుంది.
2.86.23
आकर्षस्तेऽवाक्फलः सुप्रणीतो ।
हृदि प्रौढो मन्त्रपदः समाधिः।
युधिष्ठिरेण कलहस्तवाय-
मचिन्तितोऽभिमतः स्वबन्धुना ॥ २.८६.२३ ॥
నిన్ను లాగిన ఈ జూదం చెడు ఫలితాన్నే ఇస్తుంది; యుధిష్ఠిరునితో ఈ కలహం నీ హృదయంలో లోతుగా నాటుకున్న, బాగా ఆలోచించిన సంకల్పం; నీ స్వబంధువు అనుకోకుండా కోరిన ఇదే నీకు జరిగింది.
2.86.24
प्रातिपेयाः शान्तनवाः शृणुध्वं ।
काव्यां वाचं संसदि कौरवाणाम्।
वैश्वानरं प्रज्वलितं सुघोरं ।
मा यास्यध्वं मन्दमनुप्रपन्नः ॥ २.८६.२४ ॥
ప్రతీప వంశీయులారా, శంతనుని కుమారులారా, వినండి: కౌరవుల సభలో ఇది జ్ఞానవంతమైన మాట. మండుతున్న అతి భయంకర అగ్నిలో మూర్ఖంగా దూకకండి.
2.86.25
यदा मन्युं पाण्डवोऽजातशत्रु-
र्न संयच्छेदक्षमदाभिभूतः।
वृकोदरः सव्यसाची यमौ च ।
कोऽत्र द्वीपः स्यात्तुमुले वस्तदानीम् ॥ २.८६.२५ ॥
అజాతశత్రువు పాండవుడు యుధిష్ఠిరుడు క్షమ లేకుండా కోపాన్ని అణచలేనప్పుడు, వృకోదరుడు, సవ్యసాచి, కవలలు ఉన్న ఈ కల్లోలంలో అప్పుడు మీకు ఏ ఆశ్రయం ఉంటుంది?
2.86.26
महाराज प्रभवस्त्वं धनानां ।
पुरा द्यूतान्मनसा यावदिच्छेः।
बहुवित्तान्पाण्डवांश्चेज्जयस्त्वं ।
किं ते तत्स्याद्वसु विन्देह पार्थान् ॥ २.८६.२६ ॥
మహారాజా, సంపదలకు నీవే అధిపతివి. జూదానికి ముందు నీవు మనసులో ఎంత కోరుకున్నావో, సంపన్నులైన పాండవులను నీవు జయిస్తే, అది నీకు ఏ సంపద అవుతుంది? పృథ కుమారుల నుండి ఆ సంపదను నీవు పొందుతావు.
2.86.27
जानीमहे देवितं सौबलस्य ।
वेद द्यूते निकृतिं पार्वतीयः।
यतः प्राप्तः शकुनिस्तत्र यातु ।
मा यूयुधो भारत पाण्डवेयान् ॥ २.८६.२७ ॥
సౌబలుని (శకుని) జూదనైపుణ్యం మాకు తెలుసు; పర్వతంలో పుట్టినవాడు (శకుని) జూదంలో మోసం తెలిసినవాడు. శకుని ఎక్కడి నుండి వచ్చాడో అక్కడికే వెళ్లనివ్వు; భారతా, పాండవ పుత్రులతో యుద్ధం చేయకు.