มหาภารตะ · อัธยายะ 2.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.86.1
एवं प्रवर्तिते द्यूते घोरे सर्वापहारिणि ।
सर्वसंशयनिर्मोक्ता विदुरो वाक्यमब्रवीत् ॥ २.८६.१ ॥
เมื่อการเล่นสกาอันน่าสะพรึงกลัวซึ่งพรากทุกสิ่งไปได้เริ่มขึ้นดังนี้ วิทุรผู้ปลดเปลื้องทุกข้อสงสัยทั้งปวง ก็กล่าวถ้อยคำเหล่านี้
2.86.2
महाराज विजानीहि यत्त्वां वक्ष्यामि भारत ।
मुमूर्षोरौषधमिव न रोचेतापि ते श्रुतम् ॥ २.८६.२ ॥
ข้าแต่มหาราชา ผู้สืบเชื้อสายภารตะ จงเข้าใจสิ่งที่ข้าจะกล่าวแก่พระองค์ เหมือนยาที่ไม่ถูกใจผู้กำลังจะตาย แม้จะได้ฟังแล้ว สิ่งนี้อาจไม่ถูกพระทัยพระองค์เลยก็ได้
2.86.3
यद्वै पुरा जातमात्रो रुराव ।
गोमायुवद्विस्वरं पापचेताः।
दुर्योधनो भारतानां कुलघ्नः ।
सोऽयं युक्तो भवतां कालहेतुः ॥ २.८६.३ ॥
ทุรโยธน์ผู้เมื่อแรกเกิดได้ร้องโหยหวนด้วยเสียงแหลมเหมือนหมาใน ผู้มีใจชั่วร้าย ผู้ทำลายวงศ์ของภารตะ เขาคือต้นเหตุแห่งความพินาศของพวกท่าน
2.86.4
गृहे वसन्तं गोमायुं त्वं वै मोहान्न बुध्यसे ।
दुर्योधनस्य रूपेण शृणु काव्यां गिरं मम ॥ २.८६.४ ॥
ท่านไม่รู้เท่าทันด้วยความหลง ว่าหมาในที่อาศัยอยู่ในเรือนของท่านนั้นมาในรูปของทุรโยธน์ จงฟังถ้อยคำอันชาญฉลาดของข้าเถิด
2.86.5
मधु वै माध्विको लब्ध्वा प्रपातं नैव बुध्यते ।
आरुह्य तं मज्जति वा पतनं चाधिगच्छति ॥ २.८६.५ ॥
คนกินน้ำผึ้งเมื่อได้น้ำผึ้งมาแล้ว ย่อมไม่รู้ตัวถึงเหวที่อยู่ข้างหน้า เมื่อปีนขึ้นไปบนนั้น ก็จมลงหรือไม่ก็ต้องตกลงไป
2.86.6
सोऽयं मत्तोऽक्षद्यूतेन मधुवन्न पीरक्षते ।
प्रपातं बुध्यते नैव वैरं कृत्वा महारथैः ॥ २.८६.६ ॥
ผู้เมาคนนี้ เพราะการเล่นสกา ย่อมยินดีเหมือนคนที่กินน้ำผึ้ง และไม่ระวังตัวจากเหว เมื่อไปก่อศึกกับนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ เขาก็ยังไม่รู้ตัว
2.86.7
विदितं मे महाप्राज्ञ भोजेष्वेवासमञ्जसम् ।
पुत्रं संत्यक्तवान्पूर्वं पौराणां हितकाम्यया ॥ २.८६.७ ॥
ข้าแต่ผู้มีปัญญายิ่ง ข้าทราบดีว่าในหมู่ชาวโภชะ เมื่อนานมาแล้ว มีการละทิ้งบุตรคนหนึ่ง ด้วยความปรารถนาจะทำประโยชน์แก่ชาวเมือง
2.86.8
अन्धका यादवा भोजाः समेताः कंसमत्यजन् ।
नियोगात्तु हते तस्मिन्कृष्णेनामित्रघातिना ॥ २.८६.८ ॥
ชาวอันธกะ ยาทพ และโภชะ มาประชุมกันแล้วได้ละทิ้งกังสะ แต่เมื่อเขาถูกพระกฤษณะผู้ทำลายศัตรูสังหารตามคำสั่งของพวกเขา
2.86.9
एवं ते ज्ञातयः सर्वे मोदमानाः शतं समाः ।
त्वन्नियुक्तः सव्यसाची निगृह्णातु सुयोधनम् ॥ २.८६.९ ॥
ขอให้ญาติทั้งหมดของท่านชื่นชมยินดีเช่นนี้ตลอดร้อยปี ขอให้สวยสาจินผู้ที่ท่านแต่งตั้งปราบสุโยธนะ
2.86.10
निग्रहादस्य पादस्य मोदन्तां कुरवः सुखम् ।
काकेनेमांश्चित्रवर्हाञ्शार्दूलान्क्रोष्टुकेन च।
क्रीणीष्व पाण्डवान्राजन्मा मज्जीः शोकसागरे ॥ २.८६.१० ॥
เมื่อปราบเท้าข้อนั้นได้แล้ว ขอให้เการพทั้งหลายชื่นชมยินดีด้วยความสุข เหมือนคนที่ใช้อีกาจะได้นกที่มีขนงดงาม และใช้หมาในจะได้เสือ ข้าแต่พระราชา จงไถ่ปาณฑพคืนมาเถิด อย่าจมลงในมหาสมุทรแห่งความโศก
2.86.11
त्यजेत्कुलार्थे पुरुषं ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ २.८६.११ ॥
เพื่อประโยชน์ของวงศ์ตระกูล ควรสละบุคคลหนึ่ง เพื่อประโยชน์ของหมู่บ้าน ควรสละวงศ์ตระกูล เพื่อประโยชน์ของแคว้น ควรสละหมู่บ้าน และเพื่อประโยชน์ของตนเอง ควรสละแผ่นดินทั้งหมด
2.86.12
सर्वज्ञः सर्वभावज्ञः सर्वशत्रुभयङ्करः ।
इति स्म भाषते काव्यो जम्भत्यागे महाऽसुरान् ॥ २.८६.१२ ॥
"ผู้รู้ทุกสิ่ง ผู้รู้สภาวะทั้งปวง ผู้เป็นที่หวาดกลัวของศัตรูทั้งปวง" กาวยะ (อุศนัส) กล่าวดังนี้แก่อสูรผู้ยิ่งใหญ่ ในคราวที่ชัมภะถูกทอดทิ้ง
2.86.13
हिरण्यष्ठीविनः कांश्चित्पक्षिणो वनगोचरान् ।
गृहे किल कृतावासाँल्लोभाद्राजा न्यपीडयत्।
स चोपभोगलोभान्धो हिरण्यार्थी परन्तप ॥ २.८६.१३ ॥
พระราชาทรงเบียดเบียนนกบางชนิดที่คายทองคำ ซึ่งท่องไปในป่าและสร้างรังอาศัยอยู่ในเรือนด้วยความโลภ และพระองค์ผู้ตาบอดด้วยความโลภในความสุขสบาย และปรารถนาทองคำ ข้าแต่ผู้เผาผลาญศัตรู
2.86.14
आयतिं च तदात्वं च उभे सद्यो व्यनाशयत् ।
तदर्थकामस्तद्वत्त्वं माद्रुहः पाण्डवान्नृप ॥ २.८६.१४ ॥
พระองค์ทำลายทั้งอนาคตและปัจจุบันในทันที ข้าแต่พระราชา พระองค์ก็เช่นเดียวกัน ปรารถนาทรัพย์สมบัติของพวกเขา และเป็นปรปักษ์ต่อปาณฑพ บุตรของมาทรี
2.86.15
मोहात्मा तप्स्यसे पश्चात्पत्रिहा पुरुषो यथा ।
जातञ्जातं पाण्डवेभ्यः पुष्पमादत्स्व भारत ॥ २.८६.१५ ॥
เมื่อจิตหลงผิด ท่านจะเดือดร้อนภายหลัง เหมือนคนที่ฆ่านก ข้าแต่ภารตะ จงรับเอาแต่ดอกไม้ของทุกสิ่งจากปาณฑพ เมื่อสิ่งนั้นเกิดขึ้นทีละอย่าง
2.86.16
मालाकार इवारामे स्नेहं कुर्वन्पुनः पुनः ।
वृक्षानङ्गारकारीव मैनाद्याक्षीः समूलकान्।
मा गमः समुतामात्यः सबलश्च यमक्षयम् ॥ २.८६.१६ ॥
เหมือนคนสวนที่ดูแลสวนด้วยความรักซ้ำแล้วซ้ำอีก อย่าเหมือนคนทำถ่านที่ตัดต้นไม้ทั้งรากทั้งต้น และอย่าพาทั้งอำมาตย์และกองทัพไปสู่สำนักของยม
2.86.17
समवेतान्हि कः पार्थान्प्रतियुध्येत भारत ।
मरुद्भिः सहितो राजन्नपि साक्षान्मरुत्पतिः ॥ २.८६.१७ ॥
ข้าแต่ภารตะ ใครเล่าจะต่อสู้กับบุตรของปฤถาเมื่อพวกเขารวมกันอยู่ ข้าแต่พระราชา แม้แต่พระอินทร์ผู้เป็นเจ้าของมรุตเอง พร้อมด้วยมรุตทั้งหลาย
2.86.18
द्यूतं मूलं कलहस्याभ्युपैति ।
मिथो भेदं महते दारुणाय।
तदा स्थितोऽयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
दुर्योधनः सृजते वैरमुग्रम् ॥ २.८६.१८ ॥
การเล่นพนันเป็นรากเหง้าของการทะเลาะวิวาท และการแตกแยกระหว่างกันนำไปสู่ความพินาศอันน่าสะพรึงกลัว เมื่อนั้นบุตรของธฤตราษฎร์ผู้นี้ ทุรโยธน์ ก็ก่อให้เกิดความเป็นศัตรูอันรุนแรง
2.86.19
प्रातिपेयाः शान्तनवा भीमसेनाः सबाह्निकाः ।
दुर्योधनापराधेन कृच्छ्रं प्राप्स्यन्ति सर्वशः ॥ २.८६.१९ ॥
วงศ์ประติปะและศานตนุ พร้อมด้วยกองทัพของภีมเสนและกองทหารม้ากับรถศึก จะได้รับความลำบากทุกทาง เพราะความผิดของทุรโยธน์
2.86.20
दुर्योधनो मदेनैव क्षेमं व्यपोहति ।
विषाणं गौरिव मदात्स्वयमारुजतेत्मनः ॥ २.८६.२० ॥
ทุรโยธน์ทำลายความเกษมของตนเพราะความเย่อหยิ่งเพียงอย่างเดียว เหมือนวัวที่บ้าคลั่งหักเขาของตนเองด้วยความคลุ้มคลั่ง
2.86.21
यश्चित्तमन्वेति परस्य राजन् ।
वीरः कविः स्वामवमत्य दृष्टिम्।
नावं समुद्र इव बालनेत्रा-
मारुह्य घोरे व्यसने निमज्जेत् ॥ २.८६.२१ ॥
กษัตริย์ผู้เป็นวีรบุรุษและเป็นปราชญ์ หากทำตามความคิดของผู้อื่น และดูหมิ่นการพิจารณาของตนเอง ย่อมจมลงในภัยพิบัติอันน่ากลัว เหมือนคนตาโง่ที่ขึ้นเรือในมหาสมุทรแล้วจมลงไป ข้าแต่พระราชา
2.86.22
दुर्योधनो ग्लहते पाण्डवेन ।
प्रीयायसे त्वं जयतीति तच्च।
अतिनर्मा जायते संप्रहारो ।
यतो विनाशः समुपैति पुंसाम् ॥ २.८६.२२ ॥
ทุรโยธน์เล่นสกากับปาณฑพ และท่านยินดีว่าเขาจะชนะ การหยอกเย้ากันมากเกินไปย่อมก่อให้เกิดการปะทะ และจากการปะทะนั้น ความพินาศก็คืบเข้ามาหาผู้คน
2.86.23
आकर्षस्तेऽवाक्फलः सुप्रणीतो ।
हृदि प्रौढो मन्त्रपदः समाधिः।
युधिष्ठिरेण कलहस्तवाय-
मचिन्तितोऽभिमतः स्वबन्धुना ॥ २.८६.२३ ॥
การเล่นสกากับท่านนี้จะนำผลร้ายมาให้ การวิวาทกับยุธิษฐิระนี้เป็นความตั้งใจที่มั่นคงอยู่ในใจของท่าน และเป็นสิ่งที่ญาติของท่านเองปรารถนา โดยที่ท่านมิได้คาดคิดมาก่อน
2.86.24
प्रातिपेयाः शान्तनवाः शृणुध्वं ।
काव्यां वाचं संसदि कौरवाणाम्।
वैश्वानरं प्रज्वलितं सुघोरं ।
मा यास्यध्वं मन्दमनुप्रपन्नः ॥ २.८६.२४ ॥
บุตรแห่งประตีป บุตรแห่งศานตนุ จงฟังเถิด ในที่ประชุมของชาวกุรุ นี่คือถ้อยคำอันชาญฉลาด อย่าได้ตกลงไปในไฟอันลุกโชนและน่าสะพรึงกลัวยิ่ง ด้วยความโง่เขลาเลย
2.86.25
यदा मन्युं पाण्डवोऽजातशत्रु-
र्न संयच्छेदक्षमदाभिभूतः।
वृकोदरः सव्यसाची यमौ च ।
कोऽत्र द्वीपः स्यात्तुमुले वस्तदानीम् ॥ २.८६.२५ ॥
เมื่อปาณฑพผู้ไม่มีศัตรูอย่างอชาตศัตรู ถูกความโกรธครอบงำจากความไม่อดทน และไม่ยอมข่มความโกรธไว้ เมื่อวฤโกทระ สัวยสาจี และฝาแฝดทั้งสองอยู่ที่นั่นด้วย ท่านจะมีที่พึ่งใดในความวุ่นวายครั้งนั้น
2.86.26
महाराज प्रभवस्त्वं धनानां ।
पुरा द्यूतान्मनसा यावदिच्छेः।
बहुवित्तान्पाण्डवांश्चेज्जयस्त्वं ।
किं ते तत्स्याद्वसु विन्देह पार्थान् ॥ २.८६.२६ ॥
ข้าแต่มหาราช พระองค์เป็นเจ้าแห่งทรัพย์ทั้งหลาย ถ้าก่อนการเล่นสกาพระองค์ปรารถนาเพียงใด และหากพระองค์ชนะปาณฑพผู้มีทรัพย์มาก ทรัพย์นั้นจะมีประโยชน์อะไรแก่พระองค์เล่า พระองค์จะได้ทรัพย์นั้นจากบุตรแห่งปฤถา
2.86.27
जानीमहे देवितं सौबलस्य ।
वेद द्यूते निकृतिं पार्वतीयः।
यतः प्राप्तः शकुनिस्तत्र यातु ।
मा यूयुधो भारत पाण्डवेयान् ॥ २.८६.२७ ॥
เรารู้ถึงฝีมือการเล่นสกาของศกุนิแห่งสุพละ บุตรแห่งภูเขาผู้นั้นรู้เล่ห์กลในการเล่นสกา ขอให้ศกุนิกลับไปยังที่ที่เขามาเถิด ข้าแต่ภารตะ อย่าได้ต่อสู้กับบุตรทั้งหลายของปาณฑุเลย