Mahābhārata · Adhyāya 2.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.87.1
परेषामेव यशसा श्लोघसे त्वं ।
सदा क्षत्तः कुत्सयन्धार्तराष्ट्रान्।
जानीमहे विदुर यत्प्रियस्त्वं ।
बालानिवास्मानवमन्यसे नित्यमेव ॥ २.८७.१ ॥
Oh Vidura, siempre te alabas con la gloria de otros y censuras a los hijos de Dhṛtarāṣṭra. Sabemos a quién tienes en aprecio; siempre nos desprecias como si fuéramos niños.
2.87.2
स विज्ञेयः पुरुषोऽन्यत्रकामो ।
निन्दाप्रशंसे हि तथा युनक्ति।
जिह्वाऽऽत्मनो हृदयस्थं व्यनक्ति ।
जानीमहे त्वन्मनसः प्रातिकूल्यम् ॥ २.८७.२ ॥
Se reconoce a aquel hombre cuyo deseo está en otra parte; en la censura y en el elogio la lengua revela lo que hay en el corazón. Sabemos que tu mente nos es hostil.
2.87.3
उत्सङ्गे च व्याल इवाहितोऽसि ।
मार्जरवत्पोषकं चोपहंसि।
भर्तृघ्नं त्वां न हि पापीय आहु-
स्तस्मात्क्षत्तः किं न बिभेषि पापात् ॥ २.८७.३ ॥
Te ocultas como una serpiente puesta en el regazo, y como un gato dañas a quien te alimenta. Dicen que no hay pecador mayor que quien traiciona a su señor; ¿por qué, oh Vidura, no temes al pecado?
2.87.4
जित्वा शत्रून्फलमाप्तं महद्वै ।
माऽस्मान्क्षत्तः परुषामीह वोचः।
द्विषद्भिस्त्वं सम्प्रयोगाभिनन्दी ।
मुहुर्देषं यासि नः सम्प्रयोगात् ॥ २.८७.४ ॥
Tras vencer a nuestros enemigos hemos obtenido un gran fruto; no nos hables con dureza aquí, oh Vidura. Tú que te deleitas en la compañía de los enemigos, por nuestra compañía incurres una y otra vez en odio.
2.87.5
अमित्रतां याति नरोऽक्षमं ब्रुव-
न्निगूहते गुह्यममित्रसंस्तवे।
तदाश्रितोऽपत्रप किं नु बाधसे ।
यदिच्छसि त्वं तदिहाभिभाषतसे ॥ २.८७.५ ॥
El hombre que habla sin decoro incurre en enemistad, y en compañía de enemigos oculta un secreto. Desvergonzado, ¿por qué te apoyas en eso para molestarnos? Aquí dices lo que deseas.
2.87.6
मा नोऽवमंस्था विद्य मानस्तवेदं ।
शिक्षस्व बुद्धिं स्थविराणां सकाशात्।
यशो रक्षस्व विदुर सम्प्रणीतं ।
मा व्यापृतः परकार्येशु भूस्त्वम् ॥ २.८७.६ ॥
Sabio, no nos desprecies; esto es tu propio honor. Aprende sabiduría de la presencia de los ancianos. Vidura, guarda la fama bien conducida. No te ocupes en los asuntos de otros.
2.87.7
अहं कर्तेति विदूर मा च मंस्था ।
मा नो नित्यं परुषाणीह वोचः।
न त्वां पृच्छामि विदुर यद्धितं मे ।
स्वस्ति क्षत्तर्मा तितिक्षून् क्षिण् त्वम् ॥ २.८७.७ ॥
Vidura, no pienses que yo soy el que actúa. No nos digas siempre palabras duras aquí. Vidura, no te pregunto lo que me conviene. Auriga, que estés bien; no debilites a los pacientes.
2.87.8
एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता ।
गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता।
तेनानुशिष्टः प्रवणादिवाम्भो ।
यथा नियुक्तोऽस्ति तथा भवामि ॥ २.८७.८ ॥
Hay un solo gobernante, no hay un segundo gobernante. El gobernante rige incluso al ser que yace en el vientre. Instruido por él, como el agua que corre por una pendiente, me hago tal como fui designado.
2.87.9
भिनत्ति शिरसा शैलमहिं भोजयते च यः ।
धीरेव कुरुते तस्य कार्याणामनुशासनम्।
यो बलादनुशास्तीह सोऽमित्रं तेन विन्दति ॥ २.८७.९ ॥
Quien rompe una roca con la cabeza y da de comer a una serpiente, dirige sus empresas como lo haría un hombre firme. Quien aquí gobierna por la fuerza, por eso mismo gana un enemigo.
2.87.10
मित्रतामनुवृत्तं तु समुपेक्षत्यपण्डितः ।
दीप्य यः प्रदीप्ताग्निं प्राच्किरं नाभिधावति।
भस्मापि न स विन्देत शिष्टं क्वचन भारत ॥ २.८७.१० ॥
El necio que desatiende la amistad aun cuando le es devuelta, quien no corre hacia el fuego ardiente — oh Bhārata, no encontrará en ninguna parte ni cenizas, nada que quede.
2.87.11
न वासयेत्पारवर्ग्यं द्विषन्तं ।
विशेषतः क्षत्तरहितं मनुप्यम्।
स यत्रेच्छसि विदुर तत्र गच्छ ।
सुसान्त्विता ह्यसती स्त्री जहाति ॥ २.८७.११ ॥
Nadie debe mantener en su casa a un hombre hostil al bando de los Pāṇḍava, especialmente sin el kṣattṛ. Vidura, ve donde quieras; incluso una mujer infiel, bien consolada, abandona a su esposo.
2.87.12
एतावता पुरुषं ये त्यजन्ति ।
तेषां सख्यमन्तवद्ब्रूहि राजन्।
राज्ञां हि चित्तानि परिप्लुतानि ।
सान्त्वं दत्वा मुसलैर्घातयन्ति ॥ २.८७.१२ ॥
Dime, oh rey, que la amistad de quienes abandonan a un hombre por tan poco es perecedera. Las mentes de los reyes son inestables; tras ofrecer consuelo, golpean a los hombres con mazas.
2.87.13
अबालत्वं मन्यसे राजपुत्र ।
बालोऽहमित्येव सुमन्दबुद्धे।
यः सौहृदे पुरुषं स्थापयित्वा ।
पश्चादेनं दूषयते स बालः ॥ २.८७.१३ ॥
Príncipe, crees que no eres un niño. Pensando «no soy un niño», oh torpe de entendimiento: quien establece a un hombre en la amistad y luego lo corrompe, ese es el niño, el necio.
2.87.14
न श्रेयसे नीयते मन्दबुद्धिः ।
स्त्री श्रोत्रियस्येव गृहे प्रदुष्टा।
ध्रुवं न रोचेद्भरतर्षभस्य ।
पतिः कुमार्या इव षष्टिवर्षः ॥ २.८७.१४ ॥
El de mente torpe no es conducido hacia el bien. Como una mujer corrompida en la casa de un brahmán erudito, un esposo de sesenta años ciertamente no agradaría a una doncella, oh toro de los Bhāratas.
2.87.15
अतः प्रियं चेदनुकाङ्क्षसे त्वं ।
सर्वेषु कार्येषु हिताहितेषु
स्त्रियश्च राजञ्जडपङ्गुकांश्च ।
पृच्छ त्वं वै तादृशांश्चैव सर्वान् ॥ २.८७.१५ ॥
Por tanto, si deseas lo que agrada, oh rey, en todos los asuntos sobre el bien y el mal, pregunta a las mujeres, a los torpes y a los cojos, y a todos los semejantes.
2.87.16
लभ्यते खलु पापीयान्नरोऽनु प्रियवागिह ।
अप्रियस्य हि पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ २.८७.१६ ॥
Ciertamente aquí se encuentra fácilmente un hombre perverso que habla con complacencia, pero quien diga y quien escuche lo desagradable pero saludable es raro.
2.87.17
यस्तु धर्मपरश्च स्याद्धित्वा भर्तुः प्रियाप्रिये ।
अप्रियाण्याह पथ्यानि तेन राजा सहायवान् ॥ २.८७.१७ ॥
Quien, consagrado al dharma, deja de lado el agrado y desagrado de su señor y dice cosas desagradables pero saludables, con él el rey tiene un verdadero auxiliar.
2.87.18
अव्याधइजं कटुजं तीक्ष्णमुष्णं ।
यशोमुषं परुषं पूतिगन्धिम्।
सतां पेयं यन्न पिबन्त्यसन्तो ।
मन्युं महाराज पिब प्रशाम्य ॥ २.८७.१८ ॥
Esta ira, que no causa enfermedad, nacida de lo amargo, aguda, ardiente, que roba la fama, áspera y de olor fétido, es para ser bebida por los buenos, la que los malvados no beben; oh gran rey, calmándola, bébela.
2.87.19
वैचित्रवीर्यस्य यशो धनं च ।
वाञ्छाम्यहं सहपुत्रस्य शश्वत्।
यथा तथा तेऽस्तु नमश्चतेऽस्तु ।
ममापि च स्वस्ति दिशन्तु विप्राः ॥ २.८७.१९ ॥
Deseo siempre para usted y para sus hijos la fama y la riqueza de Vicitravīrya. Sea como sea, homenaje a usted. Y que los brahmanes me concedan también el bienestar.
2.87.20
आशीविषान्नेत्रविषान्कोपयेन्न च पण्डितः ।
एवं तेऽहं वदामीदं प्रयतः कुरुनन्दन ॥ २.८७.२० ॥
Un sabio no debe provocar a las serpientes que llevan veneno en los colmillos, ni a las que tienen veneno en los ojos. Así te hablo esto, con moderación, oh gozo de los Kurus.