マハーバーラタ · 章 2.87
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.87.1
परेषामेव यशसा श्लोघसे त्वं ।
सदा क्षत्तः कुत्सयन्धार्तराष्ट्रान्।
जानीमहे विदुर यत्प्रियस्त्वं ।
बालानिवास्मानवमन्यसे नित्यमेव ॥ २.८७.१ ॥
ヴィドゥラよ、お前はいつも他人の名声で自らを称え、ドリタラーシュトラの息子たちをそしる。お前が誰に愛着があるかは我々も知っている。お前はいつも我々を子供のように見下している。
2.87.2
स विज्ञेयः पुरुषोऽन्यत्रकामो ।
निन्दाप्रशंसे हि तथा युनक्ति।
जिह्वाऽऽत्मनो हृदयस्थं व्यनक्ति ।
जानीमहे त्वन्मनसः प्रातिकूल्यम् ॥ २.८७.२ ॥
望みが他にある人は見分けられる。非難と称賛において、舌は心にあるものを露わにする。お前の心が我々に敵対していることを我々は知っている。
2.87.3
उत्सङ्गे च व्याल इवाहितोऽसि ।
मार्जरवत्पोषकं चोपहंसि।
भर्तृघ्नं त्वां न हि पापीय आहु-
स्तस्मात्क्षत्तः किं न बिभेषि पापात् ॥ २.८७.३ ॥
膝に置かれた蛇のように潜み、猫のように、お前を養った者に害を加える。主君を裏切る者より大きな罪人はいないと言われる。ならばヴィドゥラよ、なぜ罪を恐れないのか。
2.87.4
जित्वा शत्रून्फलमाप्तं महद्वै ।
माऽस्मान्क्षत्तः परुषामीह वोचः।
द्विषद्भिस्त्वं सम्प्रयोगाभिनन्दी ।
मुहुर्देषं यासि नः सम्प्रयोगात् ॥ २.८७.४ ॥
敵を征服して我々は大きな果実を得た。ヴィドゥラよ、ここで我々に厳しい言葉を吐くな。敵との交わりを喜ぶお前は、我々との交わりからたびたび憎しみを受けるのだ。
2.87.5
अमित्रतां याति नरोऽक्षमं ब्रुव-
न्निगूहते गुह्यममित्रसंस्तवे।
तदाश्रितोऽपत्रप किं नु बाधसे ।
यदिच्छसि त्वं तदिहाभिभाषतसे ॥ २.८७.५ ॥
不適切に語る人は敵意を招き、敵に囲まれて秘密を隠す。恥知らずよ、それに頼ってなぜ我らを悩ませるのか。お前は望むことをここで語るのだ。
2.87.6
मा नोऽवमंस्था विद्य मानस्तवेदं ।
शिक्षस्व बुद्धिं स्थविराणां सकाशात्।
यशो रक्षस्व विदुर सम्प्रणीतं ।
मा व्यापृतः परकार्येशु भूस्त्वम् ॥ २.८७.६ ॥
賢者よ、我らを侮るな；これはお前自身の名誉だ。年長者の前から知恵を学べ。ヴィドゥラよ、よく保たれた名声を守れ。他人の事に携わるな。
2.87.7
अहं कर्तेति विदूर मा च मंस्था ।
मा नो नित्यं परुषाणीह वोचः।
न त्वां पृच्छामि विदुर यद्धितं मे ।
स्वस्ति क्षत्तर्मा तितिक्षून् क्षिण् त्वम् ॥ २.८७.७ ॥
ヴィドゥラよ、私が行為者だと思うな。ここで我らに常に厳しい言葉を言うな。ヴィドゥラよ、私に益となることを、お前に尋ねてはいない。御者よ、息災であれ。忍耐する者を衰えさせるな。
2.87.8
एकः शास्ता न द्वितीयोऽस्ति शास्ता ।
गर्भे शयानं पुरुषं शास्ति शास्ता।
तेनानुशिष्टः प्रवणादिवाम्भो ।
यथा नियुक्तोऽस्ति तथा भवामि ॥ २.८७.८ ॥
支配者はただ一人であり、二人目の支配者はいない。支配者は胎内に眠る人をさえ治める。その者に教えられ、傾斜から水が流れるように、任じられたとおりに私はなる。
2.87.9
भिनत्ति शिरसा शैलमहिं भोजयते च यः ।
धीरेव कुरुते तस्य कार्याणामनुशासनम्।
यो बलादनुशास्तीह सोऽमित्रं तेन विन्दति ॥ २.८७.९ ॥
頭で岩を砕き、蛇に餌を与える者は、堅固な人のように自らの務めを治める。ここで力によって統治する者は、それによって敵を得る。
2.87.10
मित्रतामनुवृत्तं तु समुपेक्षत्यपण्डितः ।
दीप्य यः प्रदीप्ताग्निं प्राच्किरं नाभिधावति।
भस्मापि न स विन्देत शिष्टं क्वचन भारत ॥ २.८७.१० ॥
友情が返されても無視する愚者、燃えさかる火へ走り寄らぬ者は、バーラタよ、どこにも灰すら得られず、残るものは何もない。
2.87.11
न वासयेत्पारवर्ग्यं द्विषन्तं ।
विशेषतः क्षत्तरहितं मनुप्यम्।
स यत्रेच्छसि विदुर तत्र गच्छ ।
सुसान्त्विता ह्यसती स्त्री जहाति ॥ २.८७.११ ॥
パーンダヴァ側に敵対する者を、とりわけクシャッタ（ヴィドゥラ）なしで家に置くべきではない。ヴィドゥラよ、望む所へ行け。よく慰められた不貞の女でさえ夫を捨てるのだ。
2.87.12
एतावता पुरुषं ये त्यजन्ति ।
तेषां सख्यमन्तवद्ब्रूहि राजन्।
राज्ञां हि चित्तानि परिप्लुतानि ।
सान्त्वं दत्वा मुसलैर्घातयन्ति ॥ २.८७.१२ ॥
王よ、わずかなことで人を見捨てる者たちの友情ははかないと言え。王たちの心は定まらない。慰めを与えたのち、彼らは棍棒で人を打ち殺すのだ。
2.87.13
अबालत्वं मन्यसे राजपुत्र ।
बालोऽहमित्येव सुमन्दबुद्धे।
यः सौहृदे पुरुषं स्थापयित्वा ।
पश्चादेनं दूषयते स बालः ॥ २.८७.१३ ॥
王子よ、お前は自分が子供ではないと思っている。「私は子供ではない」と考えて、愚鈍な者よ。人を友情のうちに据えておきながら、後にその人を汚す者、その者こそ子供、愚者である。
2.87.14
न श्रेयसे नीयते मन्दबुद्धिः ।
स्त्री श्रोत्रियस्येव गृहे प्रदुष्टा।
ध्रुवं न रोचेद्भरतर्षभस्य ।
पतिः कुमार्या इव षष्टिवर्षः ॥ २.८७.१४ ॥
愚かな者は善へと導かれない。学識あるバラモンの家の堕落した妻のように、六十歳の夫は必ずや乙女の心に適わないであろう、バラタの牡牛よ。
2.87.15
अतः प्रियं चेदनुकाङ्क्षसे त्वं ।
सर्वेषु कार्येषु हिताहितेषु
स्त्रियश्च राजञ्जडपङ्गुकांश्च ।
पृच्छ त्वं वै तादृशांश्चैव सर्वान् ॥ २.८७.१५ ॥
それゆえ、もし心地よいことを望むなら、王よ、利と害に関わる一切の事について、女たち、愚鈍な者や足の不自由な者、そうした者すべてに問いなさい。
2.87.16
लभ्यते खलु पापीयान्नरोऽनु प्रियवागिह ।
अप्रियस्य हि पथ्यस्य वक्ता श्रोता च दुर्लभः ॥ २.८७.१६ ॥
ここでは、心地よく語る邪悪な人はたやすく見つかる。しかし不快ではあっても益をもたらすことを語る者とそれを聞く者は稀である。
2.87.17
यस्तु धर्मपरश्च स्याद्धित्वा भर्तुः प्रियाप्रिये ।
अप्रियाण्याह पथ्यानि तेन राजा सहायवान् ॥ २.८७.१७ ॥
法に専念し、主君の好悪を顧みず、不快でも益になることを語る者がいれば、その者によって王は良き助けを得る。
2.87.18
अव्याधइजं कटुजं तीक्ष्णमुष्णं ।
यशोमुषं परुषं पूतिगन्धिम्।
सतां पेयं यन्न पिबन्त्यसन्तो ।
मन्युं महाराज पिब प्रशाम्य ॥ २.८७.१८ ॥
この怒りは病を生まず、苦味から生じ、鋭く、熱く、名声を奪い、荒々しく悪臭を放つ。善き人は飲むが、悪しき者は飲まない。大王よ、それを鎮めて飲みなさい。
2.87.19
वैचित्रवीर्यस्य यशो धनं च ।
वाञ्छाम्यहं सहपुत्रस्य शश्वत्।
यथा तथा तेऽस्तु नमश्चतेऽस्तु ।
ममापि च स्वस्ति दिशन्तु विप्राः ॥ २.८७.१९ ॥
私は常にあなたとあなたの息子たちのために、ヴィチトラヴィールヤの名声と富を願います。どうであれ、あなたに礼拝します。バラモンたちも私に幸福を授けてください。
2.87.20
आशीविषान्नेत्रविषान्कोपयेन्न च पण्डितः ।
एवं तेऽहं वदामीदं प्रयतः कुरुनन्दन ॥ २.८७.२० ॥
賢者は牙に毒を持つ蛇も、目に毒を持つ蛇も怒らせてはならない。クルの喜びよ、私は慎重にあなたにこう告げる。