Mahābhārata · Adhyāya 2.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.88.1
बहुवित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.१ ॥
Yudhiṣṭhira, has ganado mucha riqueza de los Pāṇḍavas. Dime, hijo de Kuntī, si tienes alguna riqueza no conquistada.
2.88.2
मम वित्तमसङ्ख्येयं यदहं वेद सौबल ।
अथ त्वं शकुने कस्माद्वित्तं समनुपृच्छसि ॥ २.८८.२ ॥
Mi riqueza es incontable, y yo la conozco. Hijo de Subala, Śakuni, entonces ¿por qué me preguntas por mi riqueza?
2.88.3
अयुतं प्रयुतं चैव शङ्कुं पद्मं तथार्बुदम् ।
खर्वं शङ्खं निखर्वं च महापद्मं च कोटयः ॥ २.८८.३ ॥
Ayuta, prayuta, śaṅku, padma, arbuda, kharva, śaṅkha, nikharva, mahāpadma y las koṭi: esta es mi riqueza.
2.88.4
मध्यं चैव परार्धं च सपरं चात्र पण्यताम् ।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.४ ॥
Madhya, parārdha y para también se apuesten aquí. Oh rey, con esta riqueza juego a los dados contigo.
2.88.5
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.५ ॥
Al oír esto, Śakuni, decidido y acudiendo al engaño, dijo a Yudhiṣṭhira: "He ganado."
2.88.6
गवाश्वं बहुधेनूकमसङ्ख्येयमजाविकम् ।
यत्किञ्चिदनु पर्णाशां प्राक् सिन्धोरपि सौबल।
एतन्मम धनं सर्वं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.६ ॥
Ganado y caballos, muchas vacas lecheras, cabras y ovejas incontables, todo lo que hay a lo largo del Parṇāśā y antes del Indo—hijo de Subala, todo esto es mi riqueza. Con esta riqueza juego a los dados contigo.
2.88.7
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.७ ॥
Al oír esto, decidido y recurriendo al engaño, Śakuni dijo a Yudhiṣṭhira: "¡Ganado!"
2.88.8
पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनैः सह ।
अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ्शिष्टं धनं मम।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.८ ॥
La ciudad, el reino, la tierra junto con la riqueza de los no brahmanes, y los hombres no brahmanes; oh rey, esta es mi riqueza restante. Oh rey, esta es mi riqueza; con ella apuesto contra ti.
2.88.9
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.९ ॥
Al oír esto, decidido y recurriendo al engaño, Śakuni dijo a Yudhiṣṭhira: "¡Ganado!"
2.88.10
राजपुत्रा इमे राजञ्छोमन्ते यैर्विभूषिताः ।
कुम्डलानि च निष्काश्च सर्वं राजविभूषणम्।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.१० ॥
Estos son príncipes reales, con quienes, adornados, resplandecen; pendientes y collares de oro, todas las joyas reales también. Oh rey, esta es mi riqueza; con ella apuesto contra ti.
2.88.11
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.११ ॥
Al oír esto, decidido y recurriendo al engaño, Śakuni dijo a Yudhiṣṭhira: "¡Ganado!"
2.88.12
श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम् ॥ २.८८.१२ ॥
De tez oscura, joven, de ojos rojos, de hombros de león, de gran brazo, Nakula solo es la apuesta; sabed que esta es aquella riqueza mía.
2.88.13
प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर ।
अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे ॥ २.८८.१३ ॥
Oh rey Yudhiṣṭhira, tu querido príncipe Nakula ha caído ahora bajo nuestro control. ¿Con qué más estás jugando aquí?
2.88.14
एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१४ ॥
Así habló, y entonces Śakuni volvió a jugar con aquellos dados; y diciendo «He ganado», se dirigió a Yudhiṣṭhira.
2.88.15
अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति ।
लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण ॥ २.८८.१५ ॥
Este Sahadeva enseña el dharma y en este mundo ha alcanzado el nombre de sabio. Pero aquel príncipe indigno me ha hecho jugar, como a un hombre sin amor, con el que es amado; por eso sigo jugando.
2.88.16
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१६ ॥
Al oír esto, Śakuni, decidido y recurriendo al engaño, se dirigió a Yudhiṣṭhira diciendo: «He ganado».
2.88.17
माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया ।
गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ ॥ २.८८.१७ ॥
Oh rey, estos dos queridos hijos de Mādrī, tus queridos, han sido ganados por mí. Pero considero que Bhīmasena y Dhanañjaya son más preciosos que ellos.
2.88.18
अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् ।
यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि ॥ २.८८.१८ ॥
Sin duda practicas la injusticia, pues no atiendes a la rectitud. Oh necio, deseas sembrar la división entre nosotros, que tenemos buena voluntad.
2.88.19
गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति ।
ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ २.८८.१९ ॥
El ebrio cae en un hoyo, el descuidado tropieza con un poste. Tú, oh rey, eres el mayor y el mejor; salud a ti, toro de los Bharatas.
2.88.20
स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर ।
कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ २.८८.२० ॥
Oh Yudhiṣṭhira, aquello que no se ve en sueños ni despierto, los jugadores lo balbucean mientras juegan, como enfurecidos.
2.88.21
यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता ।
जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी।
अनर्हता लोकवीरेण तेन ।
दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन ॥ २.८८.२१ ॥
Sin aquél que en la batalla es nuestra barca hacia la otra orilla, conquistador de enemigos, hijo del rey, veloz y fuerte, aquel héroe del mundo Phālguna (Arjuna), juego a los dados contigo, oh Śakuni.
2.88.22
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२२ ॥
Al oír esto, Śakuni, resuelto y recurriendo al engaño, dijo a Yudhiṣṭhira: "¡Ganado!"
2.88.23
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः ।
पराजितः पाण्डवः सव्यसाची।
भीमेन राजन्दयितेन दीव्य ।
यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम् ॥ २.८८.२३ ॥
Esta riqueza de los Pāṇḍavas es mía, la portadora de la apuesta. El Pāṇḍava Savyasācin (Arjuna) ha sido derrotado. Oh rey, juega con tu amado Bhīma; oh Pāṇḍava, usa el engaño que te quede.
2.88.24
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता ।
यथा वज्री दानवशत्रुरेकः।
तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा ।
सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी ॥ २.८८.२४ ॥
Aquel que es nuestro líder, que en la batalla es nuestro guía, como el portador del rayo, el único enemigo de los Dānavas; aquel magnánimo que mira de soslayo con las cejas bajas, de hombros de león, y siempre muy iracundo.
2.88.25
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते ।
गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ २.८८.२५ ॥
No hay hombre igual a él en fuerza; él es el primero aquí entre los portadores de maza, el aplastador de enemigos. Con Bhīmasena, el hijo del rey indigno de ello, oh rey, juego a los dados.
2.88.26
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२६ ॥
Al oír esto, Śakuni, resuelto y recurriendo al engaño, dijo a Yudhiṣṭhira: "Ganado."
2.88.27
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.२७ ॥
Has perdido mucha riqueza, a tus hermanos y, junto con ellos, caballos y elefantes. Oh hijo de Kuntī, si aún tienes riqueza no perdida, decláralo.
2.88.28
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा ।
कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते ॥ २.८८.२८ ॥
Soy el distinguido y querido entre todos mis hermanos. Derrotado, yo mismo cumpliré ese acto sobre mí.
2.88.29
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२९ ॥
Al oír esto, Śakuni, resuelto y recurriendo al engaño, dijo a Yudhiṣṭhira: "Ganado."
2.88.30
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः ।
शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः ॥ २.८८.३० ॥
Que te hayas perdido a ti mismo es lo más pecaminoso que has hecho. Oh rey, mientras quedaba riqueza, la autoderrota es un pecado.
2.88.31
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान् ।
पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक् ॥ २.८८.३१ ॥
Así habló, y el maestro de los dados hizo perder a todos los reyes sentados en el juego, dirigiéndose a los héroes del mundo uno por uno.
2.88.32
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः ।
पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय ॥ २.८८.३२ ॥
Oh rey, queda un envite querido para ti, aún no vencido. Apuesta a Kṛṣṇā, la princesa de Pāñcāla, y con ella recupérate a ti mismo.
2.88.33
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी ।
नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.३३ ॥
Ella no es baja ni alta, ni delgada ni demasiado blanca; su cabello es oscuro y rizado. Con ella juego a los dados contra ti.
2.88.34
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।
शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ २.८८.३४ ॥
Con ella, que tiene ojos como pétalos de loto otoñal, huele a loto de otoño, ama el loto de otoño y en belleza iguala a Śrī.
2.88.35
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा ।
तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम् ॥ २.८८.३५ ॥
Tal como un hombre desearía en una mujer, que sea así en bondad, así en la riqueza de la belleza y así en la riqueza del carácter.
2.88.36
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् ।
यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम् ॥ २.८८.३६ ॥
Una mujer dotada de todas las virtudes, complaciente y de palabra dulce, como la que un hombre desearía para alcanzar el dharma, el placer y la riqueza.
2.88.37
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ २.८८.३७ ॥
Quien se acuesta la última y despierta la primera conoce todo lo hecho y lo no hecho, incluso por los pastores de vacas y de ovejas.
2.88.38
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च ।
वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा ॥ २.८८.३८ ॥
Su rostro brilla como un loto, y con el sudor como jazmín. Su cintura es delgada como un altar, su cabello largo, sus labios rojizos, y no es excesivamente velluda.
2.88.39
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा ।
ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ २.८८.३९ ॥
Oh rey, con tal princesa de los Pāñcāla, esbelta de cintura y de bellos miembros, Draupadī, apuesto la prenda. ¡Ay, hijo de Subala!
2.88.40
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता ।
धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः ॥ २.८८.४० ॥
Cuando el sabio rey de dharma pronunció estas palabras, de las bocas de los ancianos y de los miembros de la asamblea salió solo '¡Vergüenza! ¡Vergüenza!'
2.88.41
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ २.८८.४१ ॥
Oh rey, aquella asamblea se agitó; los reyes gimieron de dolor, y el sudor brotó en Bhīṣma, Droṇa, Kṛpa y los demás.
2.88.42
शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत् ।
आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.८८.४२ ॥
Sujetándose la cabeza, Vidura quedó como sin vida. Sentado con el rostro inclinado, meditaba, suspirando como una serpiente.
2.88.43
बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः ।
द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः।
आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः ॥ २.८८.४३ ॥
Bāhlīka, Somadatta, Prātipeya, Sañjaya, Drauṇi, Bhūriśravas y el hijo de Dhṛtarāṣṭra, Yuyutsu, todos, al ver aquello, se sentaron con el rostro abatido, suspirando como serpientes.
2.88.44
धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः ।
किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ २.८८.४४ ॥
Dhṛtarāṣṭra, muy complacido, preguntaba una y otra vez: "¿Qué se ha ganado? ¿Qué se ha ganado?", y no logró disimular su alegría.
2.88.45
जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः ।
इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ २.८८.४५ ॥
Karṇa se regocijó en gran manera junto con Duḥśāsana y los demás; pero de los ojos de los otros miembros de la asamblea cayeron lágrimas.
2.88.46
सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः ।
जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत ॥ २.८८.४६ ॥
Pero Śakuni, hijo de Subala, golpeó los dados, creyéndose vencedor, ebrio de orgullo, y gritando "¡Ganado! ¡Ganado!", arrastró esos dados hacia sí.