మహాభారతం · అధ్యాయం 2.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.88.1
बहुवित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.१ ॥
యుధిష్ఠిరా, నువ్వు పాండవుల అపారమైన ధనాన్ని గెలిచావు. కౌంతేయా, నీ వద్ద ఓడించబడని ధనం ఉంటే చెప్పు.
2.88.2
मम वित्तमसङ्ख्येयं यदहं वेद सौबल ।
अथ त्वं शकुने कस्माद्वित्तं समनुपृच्छसि ॥ २.८८.२ ॥
నా ధనం లెక్కలేనిది, అది నాకు తెలుసు. సౌబలా, శకునీ, అలాంటప్పుడు నా ధనాన్ని నువ్వు ఎందుకు అడుగుతున్నావు?
2.88.3
अयुतं प्रयुतं चैव शङ्कुं पद्मं तथार्बुदम् ।
खर्वं शङ्खं निखर्वं च महापद्मं च कोटयः ॥ २.८८.३ ॥
అయుతం, ప్రయుతం, శంకువు, పద్మం, అర్బుదం, ఖర్వం, శంఖం, నిఖర్వం, మహాపద్మం అనే సంఖ్యలు, కోట్లు కూడా (నా ధనమే).
2.88.4
मध्यं चैव परार्धं च सपरं चात्र पण्यताम् ।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.४ ॥
మధ్యం, పరార్ధం, పరం కూడా ఇక్కడ పందెంగా ఉండనివ్వు. రాజా, ఈ ధనంతో నేను నీతో జూదం ఆడతాను.
2.88.5
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.५ ॥
ఇది విని, కపటాన్ని ఆశ్రయించి నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.6
गवाश्वं बहुधेनूकमसङ्ख्येयमजाविकम् ।
यत्किञ्चिदनु पर्णाशां प्राक् सिन्धोरपि सौबल।
एतन्मम धनं सर्वं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.६ ॥
ఆవులు, గుర్రాలు, పాలిచ్చే అనేక ఆవులు, లెక్కలేని మేకలు, గొర్రెలు, పర్ణాశకు సమీపంలో, సింధుకు ముందు ఉన్నదంతా — సౌబలా, ఇదంతా నా ధనం. ఈ ధనంతో నేను నీతో జూదం ఆడతాను.
2.88.7
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.७ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించాలని నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను!" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.8
पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनैः सह ।
अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ्शिष्टं धनं मम।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.८ ॥
నగరం, దేశం, భూమి, బ్రాహ్మణేతరుల ధనంతో సహా, బ్రాహ్మణేతర పురుషులు; ఓ రాజా, ఇదే నా మిగిలిన ధనం. ఓ రాజా, ఇదే నా ధనం; దీనితో నేను నీతో పందెం వేస్తున్నాను.
2.88.9
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.९ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించాలని నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను!" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.10
राजपुत्रा इमे राजञ्छोमन्ते यैर्विभूषिताः ।
कुम्डलानि च निष्काश्च सर्वं राजविभूषणम्।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.१० ॥
ఓ రాజా, ఈ రాజపుత్రులు, వీరితో అలంకరించబడి ప్రకాశిస్తారు; కుండలాలు, నిష్కాలు, అన్ని రాజాభరణాలు కూడా. ఓ రాజా, ఇదే నా ధనం; దీనితో నేను నీతో పందెం వేస్తున్నాను.
2.88.11
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.११ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించాలని నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను!" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.12
श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम् ॥ २.८८.१२ ॥
నల్లని వర్ణం, యువకుడు, ఎర్రని కళ్లు, సింహస్కంధుడు, మహాబాహువు అయిన నకులుడే ఏకైక పందెం; ఇదే నా ఆ ధనం అని తెలుసుకో.
2.88.13
प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर ।
अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे ॥ २.८८.१३ ॥
రాజా, యుధిష్ఠిరా, నీ ప్రియుడైన రాజకుమారుడు నకులుడు ఇప్పుడు మా వశమయ్యాడు. ఇంకా ఇక్కడ దేనితో జూదమాడుతున్నావు?
2.88.14
एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१४ ॥
ఇలా చెప్పి శకునిడు ఆ పాచికలతో మళ్లీ ఆడాడు; 'గెలిచాను' అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.15
अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति ।
लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण ॥ २.८८.१५ ॥
ఈ సహదేవుడు ధర్మాన్ని బోధిస్తాడు; ఈ లోకంలో అతడు పండితుడన్న ఖ్యాతిని పొందాడు. అర్హతలేని ఆ రాజకుమారుడు నన్ను ప్రియుడితోనే అప్రియుడిలా జూదమాడేలా చేశాడు; అందుచేత నేను ఆడుతున్నాను.
2.88.16
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१६ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించి దృఢనిశ్చయంతో శకునిడు 'గెలిచాను' అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.17
माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया ।
गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ ॥ २.८८.१७ ॥
రాజా, నీకు ప్రియులైన మాద్రి కుమారులిద్దరినీ నేను గెలిచాను. కాని భీమసేనుడూ ధనంజయుడూ వీరికంటే గొప్పవారని నేను భావిస్తున్నాను.
2.88.18
अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् ।
यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि ॥ २.८८.१८ ॥
నిశ్చయంగా నువ్వు అధర్మాన్ని ఆచరిస్తున్నావు; నీతిని పట్టించుకోవడం లేదు. ఓ మూఢుడా, సజ్జనులమైన మా మధ్య విభేదం కలిగించాలనుకుంటున్నావు.
2.88.19
गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति ।
ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ २.८८.१९ ॥
మత్తులో ఉన్నవాడు గొయ్యిలో పడతాడు, అజాగ్రత్తగా ఉన్నవాడు స్తంభాన్ని ఢీకొంటాడు. ఓ రాజా, నీవు జ్యేష్ఠుడవు, శ్రేష్ఠుడవు; భరతవంశ వృషభమా, నీకు నమస్కారం.
2.88.20
स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर ।
कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ २.८८.२० ॥
ఓ యుధిష్ఠిరా, కలలోనూ మేల్కొని ఉన్నప్పుడూ కనిపించనివి, జూదగాళ్లు ఆడేటప్పుడు ఉన్మత్తుల్లా ప్రలపిస్తారు.
2.88.21
यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता ।
जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी।
अनर्हता लोकवीरेण तेन ।
दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन ॥ २.८८.२१ ॥
యుద్ధంలో మనలను ఒడ్డుకు చేర్చే నావలాంటివాడు, శత్రువులను జయించేవాడు, రాజకుమారుడు, వేగంగా బలంగా ఉన్నవాడు ఆ ఫాల్గుణుడు లేకుండా, ఓ శకునీ, నేను జూదమాడుతున్నాను.
2.88.22
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२२ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించి నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను!" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.23
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः ।
पराजितः पाण्डवः सव्यसाची।
भीमेन राजन्दयितेन दीव्य ।
यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम् ॥ २.८८.२३ ॥
ఇది నా చేత పాండవుల ధనం, ధనాన్ని ధరించేది. పాండవుడు సవ్యసాచి (అర్జునుడు) ఓడిపోయాడు. ఓ రాజా, ప్రియుడైన భీముడితో ఆడు; ఓ పాండవా, నీ వద్ద మిగిలిన మోసాన్ని ప్రయోగించు.
2.88.24
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता ।
यथा वज्री दानवशत्रुरेकः।
तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा ।
सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी ॥ २.८८.२४ ॥
మనకు నాయకుడు, యుద్ధంలో మనకు మార్గదర్శకుడు; వజ్రధరుడైన ఇంద్రుడిలా ఒంటరిగా దానవులకు శత్రువైనవాడు; ఓరచూపు చూసేవాడు, వంగిన కనుబొమలు కలవాడు, ఆ మహాత్ముడు, సింహస్కంధుడు, ఎల్లప్పుడూ అసహనంతో కోపించేవాడు.
2.88.25
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते ।
गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ २.८८.२५ ॥
ఎవరికీ సమానమైన బలం లేనివాడు, ఇక్కడ గదాధారులలో అగ్రగణ్యుడు, శత్రువులను అణచేవాడు అయిన ఆ భీమసేనునితో, అనర్హుడైన ఆ రాజపుత్రుడితో, ఓ రాజా, నేను జూదమాడుతున్నాను.
2.88.26
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२६ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించాలని నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.27
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.२७ ॥
ఎంతో ధనాన్ని, సోదరులను, గుర్రాలు ఏనుగులతో సహా ఓడిపోయావు. ఓ కుంతీపుత్రా, నీకు ఓడిపోని ధనం ఏదైనా ఉంటే చెప్పు.
2.88.28
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा ।
कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते ॥ २.८८.२८ ॥
నేను సోదరులందరిలో శ్రేష్ఠుడను, ప్రియుడను. ఓడిన నేను, ఆ పనిని నా మీదే స్వయంగా చేసుకుంటాను.
2.88.29
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२९ ॥
ఇది విని, మోసాన్ని ఆశ్రయించాలని నిశ్చయించుకున్న శకుని, "గెలిచాను" అని యుధిష్ఠిరునితో అన్నాడు.
2.88.30
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः ।
शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः ॥ २.८८.३० ॥
నిన్ను నువ్వు ఓడించుకోవడం అత్యంత పాపకార్యం. ఓ రాజా, ధనం మిగిలి ఉండగానే ఆత్మపరాజయం పాపం.
2.88.31
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान् ।
पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक् ॥ २.८८.३१ ॥
ఇలా చెప్పి, పాచికలలో నిపుణుడైన అతడు అక్కడ కూర్చుని ఉన్న లోకవీరులైన రాజులందరినీ ఒక్కొక్కరినీ పిలిచి ఓడించాడు.
2.88.32
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः ।
पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय ॥ २.८८.३२ ॥
రాజా, నీకు ప్రియమైన ఒక్క ఆట ఇంకా ఓడించబడలేదు. పాంచాలి కృష్ణను పణంగా పెట్టు; ఆమె ద్వారా నిన్ను నువ్వే మళ్ళీ గెలుచుకో.
2.88.33
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी ।
नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.३३ ॥
ఆమె పొట్టిది కాదు, పొడవైనది కాదు, సన్నగా ఉన్నది కాదు, అతిగా తెల్లగా ఉన్నది కాదు; ఆమె జుట్టు నల్లగా ముడుతలుగా ఉంది. ఆమెతో నేను నీతో జూదం ఆడుతున్నాను.
2.88.34
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।
शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ २.८८.३४ ॥
శరదృతువు కమలపు రేకుల వంటి కన్నులు కలిగినది, శరత్కమలపు సువాసన కలిగినది, శరత్కమలాలను ప్రేమించేది, సౌందర్యంలో లక్ష్మితో సమానమైనది; ఆమెతో.
2.88.35
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा ।
तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम् ॥ २.८८.३५ ॥
పురుషుడు కోరే స్త్రీ దయతో అలా ఉండాలి, అలాగే రూపసంపదతో అలా ఉండాలి, అలాగే శీలసంపదతో కూడా అలా ఉండాలి.
2.88.36
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् ।
यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम् ॥ २.८८.३६ ॥
అన్ని గుణాలతో సంపన్నురాలు, అనుకూలురాలు, ప్రియంగా మాట్లాడేది; ధర్మ-కామ-అర్థ సిద్ధికోసం పురుషుడు కోరే స్త్రీ అలాంటిదే.
2.88.37
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ २.८८.३७ ॥
చివరగా నిద్రపోయి మొదట మేల్కొనేది, గొల్లలు మరియు మేకలు కాచేవారి వరకు చేసినవీ చేయనివీ అన్నీ ఆమెకు తెలుసు.
2.88.38
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च ।
वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा ॥ २.८८.३८ ॥
ఆమె ముఖం పద్మంలా ప్రకాశిస్తుంది; చెమటతో మల్లెపూవులా మెరుస్తుంది. నడుము వేదికలా సన్నగా, కేశాలు పొడవుగా, పెదవులు ఎర్రగా, అధిక రోమాలు లేనిదిగా ఉంది.
2.88.39
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा ।
ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ २.८८.३९ ॥
ఓ రాజా! ఇటువంటి పాంచాల రాజకుమార్తె, అందమైన అవయవాలు, సన్నని నడుము గల ద్రౌపదిని పణంగా పెట్టి నేను జూదమాడుతున్నాను. అయ్యో, సౌబలా!
2.88.40
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता ।
धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः ॥ २.८८.४० ॥
బుద్ధిమంతుడైన ధర్మరాజు ఈ మాట పలికినప్పుడు, పెద్దలు, సభికులు 'ధిక్కారం! ధిక్కారం!' అన్న మాటలు వెలువడ్డాయి.
2.88.41
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ २.८८.४१ ॥
ఓ రాజా! ఆ సభ కలత చెందింది; రాజులు శోకంతో మూలిగారు. భీష్ముడు, ద్రోణుడు, కృపుడు మొదలైన వారికి చెమట పట్టింది.
2.88.42
शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत् ।
आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.८८.४२ ॥
తల పట్టుకుని విదురుడు ప్రాణం లేనివాడిలా అయ్యాడు. ముఖం క్రిందికి వాల్చి ధ్యానంలో కూర్చున్నాడు, పాములా నిట్టూర్పులు విడుస్తూ.
2.88.43
बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः ।
द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः।
आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः ॥ २.८८.४३ ॥
బాహ్లీకుడు, సోమదత్తుడు, ప్రాతిపేయుడు, సంజయుడు, ద్రౌణి, భూరిశ్రవుడు, ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడు యుయుత్సు — అందరూ ఇది చూసి ముఖం వంచుకుని పాములవలె నిట్టూరుస్తూ కూర్చున్నారు.
2.88.44
धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः ।
किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ २.८८.४४ ॥
ధృతరాష్ట్రుడు అత్యంత సంతోషంతో "ఏమి గెలిచారు? ఏమి గెలిచారు?" అని పదేపదే అడిగాడు; తన ఆనందాన్ని అతడు దాచుకోలేకపోయాడు.
2.88.45
जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः ।
इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ २.८८.४५ ॥
కర్ణుడు దుశ్శాసనుడు మొదలైనవారితో కలిసి మిక్కిలి ఆనందించాడు; కాని సభలోని ఇతరుల కళ్ళ నుండి నీళ్ళు రాలాయి.
2.88.46
सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः ।
जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत ॥ २.८८.४६ ॥
అయితే సుబలుని కుమారుడు శకుని పాచికలను విసిరి, తానే గెలిచినట్లు భావిస్తూ, గర్వోన్మత్తుడై "గెలిచాను! గెలిచాను!" అంటూ ఆ పాచికలను ముందుకు చేర్చుకున్నాడు.