マハーバーラタ · 章 2.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.88.1
बहुवित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.१ ॥
ユディシュティラよ、お前はパーンダヴァの多くの財を勝ち取った。クンティーの子よ、もし負けていない財がお前にあるなら、それを言え。
2.88.2
मम वित्तमसङ्ख्येयं यदहं वेद सौबल ।
अथ त्वं शकुने कस्माद्वित्तं समनुपृच्छसि ॥ २.८८.२ ॥
私の財は数えきれないほどあり、私はそれを知っている。スバラの子シャクニよ、ならばなぜお前は私の財について尋ねるのか。
2.88.3
अयुतं प्रयुतं चैव शङ्कुं पद्मं तथार्बुदम् ।
खर्वं शङ्खं निखर्वं च महापद्मं च कोटयः ॥ २.८८.३ ॥
アユタ、プラユタ、シャンク、パドマ、アルブダ、カルヴァ、シャンカ、ニカルヴァ、マハーパドマ、そしてコーティ——これらが私の財である。
2.88.4
मध्यं चैव परार्धं च सपरं चात्र पण्यताम् ।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.४ ॥
マディヤ、パラールダ、そしてパラも、ここで賭けられよ。王よ、この財をもって私はお前と賭博をする。
2.88.5
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.५ ॥
これを聞くと、シャクニは決意し、欺瞞に頼って、ユディシュティラに言った。「勝った」と。
2.88.6
गवाश्वं बहुधेनूकमसङ्ख्येयमजाविकम् ।
यत्किञ्चिदनु पर्णाशां प्राक् सिन्धोरपि सौबल।
एतन्मम धनं सर्वं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.६ ॥
牛馬、乳を出す多くの雌牛、数えきれない山羊と羊、パルナーシャー河畔からインダス河より前にあるすべて——スバラの子よ、これらはすべて私の財である。私はこの財をもってお前と賭博をする。
2.88.7
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.७ ॥
これを聞き、欺瞞に頼ることを決意したシャクニは、ユディシュティラに言った。「勝った！」
2.88.8
पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनैः सह ।
अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ्शिष्टं धनं मम।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.८ ॥
都市、国土、土地、そして非バラモンの財産とともに、非バラモンの人々――王よ、これが私の残りの財産です。王よ、これが私の財産です。これをもって私はあなたと賭けます。
2.88.9
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.९ ॥
これを聞き、欺瞞に頼ることを決意したシャクニは、ユディシュティラに言った。「勝った！」
2.88.10
राजपुत्रा इमे राजञ्छोमन्ते यैर्विभूषिताः ।
कुम्डलानि च निष्काश्च सर्वं राजविभूषणम्।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.१० ॥
これらは王子たちであり、彼らはこれらによって飾られて輝く。耳飾りと金の装身具、すべての王の宝飾も。王よ、これが私の財産です。これをもって私はあなたと賭けます。
2.88.11
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.११ ॥
これを聞き、欺瞞に頼ることを決意したシャクニは、ユディシュティラに言った。「勝った！」
2.88.12
श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम् ॥ २.८८.१२ ॥
色黒で若く、赤い目をし、獅子の肩を持つ大腕のナクラこそが唯一の賭けである。これこそ私のあの財産だと知れ。
2.88.13
प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर ।
अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे ॥ २.८८.१३ ॥
王ユディシュティラよ、あなたの愛する王子ナクラは今や我々の支配下に入った。ではいったい何を賭けてここで博打を続けるのか。
2.88.14
एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१४ ॥
こう言って、シャクニは再びそのサイコロで勝負し、「勝った」と告げてユディシュティラに語りかけた。
2.88.15
अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति ।
लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण ॥ २.८८.१५ ॥
このサハデーヴァは法を教え、この世では賢者の名を得ている。しかし、その不相応な王子は、愛する者とでさえ、疎まれた者のように私に賭博をさせた。だから私は打ち続けるのだ。
2.88.16
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१६ ॥
これを聞いたシャクニは、欺瞞に頼って決意を固め、「勝った」と言ってユディシュティラに語りかけた。
2.88.17
माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया ।
गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ ॥ २.८८.१७ ॥
王よ、あなたの愛するマードリーのこの二人の息子は、私が勝ち取った。しかし私は、ビーマセーナとダナンジャヤは彼らよりも重んじられると考える。
2.88.18
अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् ।
यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि ॥ २.८८.१८ ॥
きっとあなたは不正を行っている。正しい道を顧みないからだ。愚か者よ、善意ある我々の間に仲違いを起こそうとしているのか。
2.88.19
गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति ।
ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ २.८८.१९ ॥
酔った者は穴に落ち、不注意な者は杭にぶつかる。王よ、あなたは長兄であり最も優れた方だ。バラタの牡牛よ、あなたに礼を捧げる。
2.88.20
स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर ।
कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ २.८८.२० ॥
ユディシュティラよ、夢にも覚醒時にも見えないものを、賭博者は勝負の最中に狂人のようにまくし立てる。
2.88.21
यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता ।
जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी।
अनर्हता लोकवीरेण तेन ।
दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन ॥ २.८८.२१ ॥
戦場で我らを彼岸へ渡す舟であり、敵の征服者、王子で俊敏かつ力強い、あの世界の英雄パールグナ（アルジュナ）を欠いたまま、シャクニよ、私は賭博をする。
2.88.22
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२२ ॥
これを聞いたシャクニは、欺瞞に頼る決意を固め、ユディシュティラに言った。「勝った！」
2.88.23
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः ।
पराजितः पाण्डवः सव्यसाची।
भीमेन राजन्दयितेन दीव्य ।
यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम् ॥ २.८८.२३ ॥
これは私が得たパーンダヴァの財、賭け金の保持者である。パーンダヴァのサヴィヤサーチン（アルジュナ）は敗れた。王よ、愛するビーマと打て。パーンダヴァよ、お前に残るあらゆる策略を使え。
2.88.24
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता ।
यथा वज्री दानवशत्रुरेकः।
तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा ।
सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी ॥ २.८८.२४ ॥
我らの指導者であり、戦いにおける我らの導き手、雷霆を持つインドラのように独り阿修羅の敵である者。横目で見、眉を伏せ、獅子の肩を持つあの大いなる魂は、常に激しく怒りを抱く。
2.88.25
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते ।
गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ २.८८.२५ ॥
力において彼に並ぶ者はなく、ここで棍棒使いの中の第一人者、敵を砕く者である。王よ、それにふさわしくない王子ビーマセーナと、私は賭博をする。
2.88.26
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२६ ॥
これを聞いて、詐術に頼ると決めたシャクニはユディシュティラに言った、「勝った」と。
2.88.27
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.२७ ॥
多くの富、兄弟たち、そして馬と象も共に、お前は負けた。クンティーの子よ、もしお前にまだ負けていない財産があるなら、それを明かせ。
2.88.28
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा ।
कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते ॥ २.८८.२८ ॥
私は兄弟たちの中で卓越し、愛されている。敗れた私は、その行為を自分自身に対して行おう。
2.88.29
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२९ ॥
これを聞いて、詐術に頼ると決めたシャクニはユディシュティラに言った、「勝った」と。
2.88.30
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः ।
शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः ॥ २.८८.३० ॥
自分自身を負けさせたことこそ、お前がした最も罪深いことだ。王よ、富が残っている間に自ら敗れるのは罪である。
2.88.31
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान् ।
पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक् ॥ २.८८.३१ ॥
そう言って、賭博の達人は席についていた世界の英雄の王たちを一人ずつ呼びかけ、全員を負かした。
2.88.32
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः ।
पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय ॥ २.८८.३२ ॥
王よ、あなたの愛する一手はまだ敗れていない。パーンチャーラの女、クリシュナーを賭けよ。彼女によって再び自分自身を取り戻せ。
2.88.33
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी ।
नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.३३ ॥
彼女は背が低くも高くもなく、痩せてもおらず、白すぎもしない。髪は黒く巻いている。彼女を賭けて私はおまえと賽子で遊ぶ。
2.88.34
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।
शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ २.८८.३४ ॥
秋の蓮の花びらのような目をもち、秋の蓮の香りがし、秋の蓮を愛し、美しさはシュリーに並ぶ彼女とともに。
2.88.35
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा ।
तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम् ॥ २.८८.३५ ॥
男が求める女は、慈しみにおいてもそのようであり、美の富においてもそのようであり、徳の富においてもそのようであるべきだ。
2.88.36
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् ।
यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम् ॥ २.८८.३६ ॥
あらゆる徳を備え、従順で、やさしく話す女——ダルマ、快楽、富の成就のために男が望むような女。
2.88.37
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ २.८८.३७ ॥
最後に寝て最初に目覚める彼女は、牧童や羊飼いに至るまで、なされたことも、なされなかったことも、すべて知っている。
2.88.38
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च ।
वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा ॥ २.८८.३८ ॥
その顔は蓮のように輝き、汗ばむとジャスミンのように映える。腰は祭壇のように細く、髪は長く、唇は赤く、体毛は多くない。
2.88.39
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा ।
ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ २.८८.३९ ॥
王よ！このパーンチャーラの王女、腰細く美しい肢体のドラウパディーを賭けて、私は賭博を行う。ああ、スバラの子よ！
2.88.40
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता ।
धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः ॥ २.८८.४० ॥
賢明な法王がこの言葉を述べると、長老たちや議場の人々の口からは「恥だ、恥だ」という声だけが漏れた。
2.88.41
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ २.८८.४१ ॥
王よ、その集会は騒然となり、王たちは悲嘆にうめいた。ビーシュマ、ドローナ、クリパらの身体には汗が噴き出した。
2.88.42
शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत् ।
आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.८८.४२ ॥
ヴィドゥラは頭を抱え、生気を失ったかのようになった。顔を伏せて思い沈み、蛇のように長いため息をついていた。
2.88.43
बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः ।
द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः।
आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः ॥ २.८८.४३ ॥
バーリーカ、ソーマダッタ、プラーティペーヤ、サンジャヤ、ドラウニ、ブーリシュラヴァス、そしてドリタラーシュトラの息子ユユツ——皆これを見て顔を伏せ、蛇のように溜息をつきながら座っていた。
2.88.44
धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः ।
किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ २.८८.४४ ॥
ドリタラーシュトラは大いに喜び、「何が勝ったのか？何が勝ったのか？」と何度も尋ね、喜びを隠すことができなかった。
2.88.45
जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः ।
इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ २.८८.४५ ॥
カルナはドゥッシャーサナらとともに大いに喜んだが、会衆の他の者たちの目からは涙が流れ落ちた。
2.88.46
सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः ।
जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत ॥ २.८८.४६ ॥
しかしスバラの子シャクニは、サイコロを打ち、自ら勝ったと思い込み、慢心に酔って「勝った！勝った！」と叫び、そのサイコロを手元に引き寄せた。