മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.88.1
बहुवित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.१ ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, നീ പാണ്ഡവരുടെ വലിയ സമ്പത്ത് ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. കൗന്തേയാ, തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്ത ധനം നിനക്കുണ്ടെങ്കിൽ അത് പറയൂ.
2.88.2
मम वित्तमसङ्ख्येयं यदहं वेद सौबल ।
अथ त्वं शकुने कस्माद्वित्तं समनुपृच्छसि ॥ २.८८.२ ॥
എന്റെ സമ്പത്ത് എണ്ണമറ്റതാണ്, അത് ഞാൻ അറിയുന്നു. സൗബലാ, ശകുനീ, പിന്നെ എന്തിനാണ് നീ എന്റെ സമ്പത്ത് ചോദിക്കുന്നത്?
2.88.3
अयुतं प्रयुतं चैव शङ्कुं पद्मं तथार्बुदम् ।
खर्वं शङ्खं निखर्वं च महापद्मं च कोटयः ॥ २.८८.३ ॥
അയുതം, പ്രയുതം, ശങ്കു, പദ്മം, അർബുദം, ഖർവം, ശംഖം, നിഖർവം, മഹാപദ്മം, കോടികളും (എന്റെ സമ്പത്ത്).
2.88.4
मध्यं चैव परार्धं च सपरं चात्र पण्यताम् ।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.४ ॥
മധ്യവും പരാർദ്ധവും പരവും ഇവിടെ പന്തയമാകട്ടെ. രാജാവേ, ഈ സമ്പത്തുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ചൂതുകളിക്കുന്നു.
2.88.5
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.५ ॥
ഇത് കേട്ട്, വഞ്ചനയെ ആശ്രയിച്ച് തീരുമാനിച്ച ശകുനി, "ജയിച്ചു" എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.6
गवाश्वं बहुधेनूकमसङ्ख्येयमजाविकम् ।
यत्किञ्चिदनु पर्णाशां प्राक् सिन्धोरपि सौबल।
एतन्मम धनं सर्वं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.६ ॥
പശുക്കളും കുതിരകളും, പാൽ തരുന്ന പല പശുക്കളും, എണ്ണമറ്റ ആടുകളും കുരിശുകളും, പർണാശയ്ക്കും സിന്ധുവിനും മുമ്പുള്ളതെല്ലാം — സൗബലാ, ഇതെല്ലാം എന്റെ സമ്പത്ത്. ഈ സമ്പത്തുകൊണ്ട് ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ചൂതുകളിക്കുന്നു.
2.88.7
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.७ ॥
ഇതു കേട്ട്, വഞ്ചന അവലംബിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച ശകുനി, "ജയിച്ചു!" എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.8
पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनैः सह ।
अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ्शिष्टं धनं मम।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.८ ॥
നഗരം, രാജ്യം, ഭൂമി, ബ്രാഹ്മണേതരരുടെ ധനത്തോടൊപ്പം, ബ്രാഹ്മണേതരരായ പുരുഷന്മാരും; രാജാവേ, ഇതാണ് എന്റെ ശേഷിക്കുന്ന ധനം. രാജാവേ, ഇതാണ് എന്റെ ധനം; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം പന്തയം വെക്കുന്നു.
2.88.9
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.९ ॥
ഇതു കേട്ട്, വഞ്ചന അവലംബിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച ശകുനി, "ജയിച്ചു!" എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.10
राजपुत्रा इमे राजञ्छोमन्ते यैर्विभूषिताः ।
कुम्डलानि च निष्काश्च सर्वं राजविभूषणम्।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.१० ॥
രാജാവേ, ഇവർ രാജകുമാരന്മാരാണ്; ഇവരാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് ഇവർ പ്രകാശിക്കുന്നു; കുണ്ഡലങ്ങളും നിഷ്കങ്ങളും എല്ലാ രാജഭൂഷണങ്ങളും. രാജാവേ, ഇതാണ് എന്റെ ധനം; അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം പന്തയം വെക്കുന്നു.
2.88.11
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.११ ॥
ഇതു കേട്ട്, വഞ്ചന അവലംബിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച ശകുനി, "ജയിച്ചു!" എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.12
श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम् ॥ २.८८.१२ ॥
കറുത്ത നിറവും യുവത്വവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും സിംഹത്തോൾ കണ്ഠവും മഹാബാഹുവുമായ നകുലൻ തന്നെയാണ് ഏക പന്തയം; ഇതാണ് എന്റെ ആ ധനം എന്ന് അറിഞ്ഞുകൊള്ളുക.
2.88.13
प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर ।
अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे ॥ २.८८.१३ ॥
രാജാവേ, യുധിഷ്ഠിരാ, നിന്റെ പ്രിയ രാജകുമാരൻ നകുലൻ ഇപ്പോൾ ഞങ്ങളുടെ അധീനതയിലായിരിക്കുന്നു. ഇനിയും എന്തിനെ വെച്ചാണ് നീ ഇവിടെ ചൂതാടുന്നത്?
2.88.14
एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१४ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശകുനി ആ ചൂതുകരുകൊണ്ട് വീണ്ടും കളിച്ചു; 'ജയിച്ചു' എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.15
अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति ।
लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण ॥ २.८८.१५ ॥
ഈ സഹദേവൻ ധർമം ഉപദേശിക്കുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ അവൻ പണ്ഡിതൻ എന്ന പേര് നേടിയിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ യോഗ്യനല്ലാത്ത ആ രാജകുമാരൻ പ്രിയനോടൊപ്പമായിട്ടും അപ്രിയനെപ്പോലെ എന്നെ ചൂതാടിച്ചു; അതുകൊണ്ട് ഞാൻ കളിക്കുന്നു.
2.88.16
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१६ ॥
ഇതു കേട്ട് വഞ്ചനയെ ആശ്രയിച്ച് ഉറച്ച തീരുമാനത്തോടെ ശകുനി 'ജയിച്ചു' എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.17
माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया ।
गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ ॥ २.८८.१७ ॥
രാജാവേ, നിനക്ക് പ്രിയരായ മാദ്രിയുടെ ഈ രണ്ടു മക്കളെ ഞാൻ ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭീമസേനനും ധനഞ്ജയനും ഇവരെക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠരെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
2.88.18
अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् ।
यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि ॥ २.८८.१८ ॥
നിശ്ചയമായും നീ അധർമം പ്രവർത്തിക്കുന്നു; നീതിയെ നോക്കുന്നില്ല. ഹേ മൂഢാ, നല്ല മനസ്സുള്ള ഞങ്ങളുടെ ഇടയിൽ ഭിന്നത ഉണ്ടാക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
2.88.19
गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति ।
ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ २.८८.१९ ॥
മദ്യലഹരിയിലായവൻ കുഴിയിൽ വീഴുന്നു; അശ്രദ്ധൻ തൂണിൽ ഇടിക്കുന്നു. രാജാവേ, നീ ജ്യേഷ്ഠനും ശ്രേഷ്ഠനുമാണ്; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, നിനക്കു നമസ്കാരം.
2.88.20
स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर ।
कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ २.८८.२० ॥
യുധിഷ്ഠിരാ, സ്വപ്നത്തിലും ഉണർന്നിരിക്കുമ്പോഴും കാണാത്തവ, ചൂതുകളിക്കാർ കളിക്കുമ്പോൾ ഭ്രാന്തരെപ്പോലെ പുലമ്പുന്നു.
2.88.21
यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता ।
जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी।
अनर्हता लोकवीरेण तेन ।
दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन ॥ २.८८.२१ ॥
യുദ്ധത്തിൽ നമ്മെ കരയ്ക്കെത്തിക്കുന്ന തോണിപോലെയുള്ളവനും ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവനും രാജകുമാരനും വേഗവും ബലവുമുള്ളവനുമായ ആ ലോകവീരൻ ഫൽഗുനനെ കൂടാതെ, ശകുനീ, ഞാൻ ചൂതുകളിക്കുന്നു.
2.88.22
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२२ ॥
അതു കേട്ട്, വഞ്ചന അവലംബിച്ച് ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്ത ശകുനി, "ജയിച്ചു!" എന്ന് യുധിഷ്ഠിരനോടു പറഞ്ഞു.
2.88.23
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः ।
पराजितः पाण्डवः सव्यसाची।
भीमेन राजन्दयितेन दीव्य ।
यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम् ॥ २.८८.२३ ॥
ഇത് എന്നാൽ പാണ്ഡവരുടെ ധനം, ധനം വഹിക്കുന്നത്. പാണ്ഡവനായ സവ്യസാചി (അർജുനൻ) തോറ്റു. രാജാവേ, പ്രിയനായ ഭീമനുമായി കളിക്കൂ; പാണ്ഡവാ, നിന്റെ പക്കൽ ശേഷിക്കുന്ന ചതി പ്രയോഗിക്കൂ.
2.88.24
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता ।
यथा वज्री दानवशत्रुरेकः।
तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा ।
सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी ॥ २.८८.२४ ॥
നമ്മുടെ നേതാവും യുദ്ധത്തിൽ നമ്മുടെ വഴികാട്ടിയുമായവൻ; വജ്രധാരിയായ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ഏകനായി ദാനവശത്രുവായവൻ; ചെരിഞ്ഞ നോട്ടവും താഴ്ന്ന പുരികവുമുള്ള ആ മഹാത്മാവ്, സിംഹത്തോളുള്ളവൻ, എപ്പോഴും അസഹ്യമായ കോപമുള്ളവൻ.
2.88.25
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते ।
गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ २.८८.२५ ॥
ആർക്കും തുല്യബലമുള്ളവനില്ല; ഇവിടെ ഗദാധാരികളിൽ മുൻനിരക്കാരനും ശത്രുമർദ്ദകനുമായ ആ ഭീമസേനനോടൊപ്പം, അയോഗ്യനായ ആ രാജപുത്രനോടൊപ്പം, ഓ രാജാവേ, ഞാൻ ചൂതുകളിക്കുന്നു.
2.88.26
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२६ ॥
ഇതു കേട്ട്, വഞ്ചനയെ ആശ്രയിക്കാൻ തീർച്ചയാക്കിയ ശകുനി, "ജയിച്ചു" എന്നുതന്നെ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.27
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.२७ ॥
ഏറെ സമ്പത്തും സഹോദരന്മാരെയും കുതിരകളോടും ആനകളോടും കൂടി നീ തോറ്റു. ഓ കുന്തീപുത്രാ, നിനക്ക് തോൽക്കാത്ത സമ്പത്ത് വല്ലതും ഉണ്ടെങ്കിൽ പറയൂ.
2.88.28
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा ।
कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते ॥ २.८८.२८ ॥
ഞാൻ എല്ലാ സഹോദരന്മാരിലും ശ്രേഷ്ഠനും പ്രിയനുമാണ്. തോറ്റവനായ ഞാൻ ആ കർമ്മം എന്നിൽത്തന്നെ സ്വയം ചെയ്യും.
2.88.29
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२९ ॥
ഇതു കേട്ട്, വഞ്ചനയെ ആശ്രയിക്കാൻ തീർച്ചയാക്കിയ ശകുനി, "ജയിച്ചു" എന്നുതന്നെ യുധിഷ്ഠിരനോട് പറഞ്ഞു.
2.88.30
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः ।
शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः ॥ २.८८.३० ॥
നിന്നെത്തന്നെ നീ തോൽപ്പിച്ചത് ഏറ്റവും പാപകരമായ പ്രവൃത്തിയാണ്. ഓ രാജാവേ, സമ്പത്ത് ശേഷിക്കെ സ്വയം തോൽക്കുന്നത് പാപമാണ്.
2.88.31
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान् ।
पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक् ॥ २.८८.३१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ചൂതിൽ വിദഗ്ധനായ അവൻ അവിടെ ഇരുന്നിരുന്ന ലോകവീരന്മാരായ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും ഓരോരുത്തരെയായി വിളിച്ച് തോൽപ്പിച്ചു.
2.88.32
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः ।
पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय ॥ २.८८.३२ ॥
രാജാവേ, നിനക്കു പ്രിയമായ ഒരു ദാനം ഇനിയും പരാജയപ്പെടാതെയുണ്ട്. പാഞ്ചാലി കൃഷ്ണയെ പണയം വെക്കുക; അവളിലൂടെ നിന്നെത്തന്നെ വീണ്ടും ജയിക്കുക.
2.88.33
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी ।
नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.३३ ॥
അവൾ കുള്ളിയുമല്ല, ഉയരമുള്ളവളുമല്ല, മെലിഞ്ഞവളുമല്ല, അധികം വെളുത്തവളുമല്ല; അവളുടെ മുടി കറുത്ത ചുരുളുകളാണ്. അവളെ പണയം വെച്ച് ഞാൻ നിന്നോടു ചൂതാടുന്നു.
2.88.34
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।
शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ २.८८.३४ ॥
ശരത്കാല താമരയിതളുപോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവളും, ശരത്കാല താമരയുടെ സുഗന്ധമുള്ളവളും, ശരത്കാല താമരയെ പ്രിയപ്പെടുന്നവളും, സൗന്ദര്യത്തിൽ ലക്ഷ്മിക്കു തുല്യയുമായ അവളോടൊപ്പം.
2.88.35
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा ।
तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम् ॥ २.८८.३५ ॥
പുരുഷൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സ്ത്രീ കാരുണ്യത്താലും അങ്ങനെ തന്നെയാകണം, സൗന്ദര്യസമ്പത്തിനാലും അങ്ങനെ തന്നെയാകണം, ശീലസമ്പത്തിനാലും അങ്ങനെ തന്നെയാകണം.
2.88.36
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् ।
यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम् ॥ २.८८.३६ ॥
എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നയും, അനുകൂലയും, പ്രിയം പറയുന്നവളുമായ സ്ത്രീയെ, ധർമ്മം, കാമം, അർത്ഥം എന്നിവയുടെ സിദ്ധിക്കായി പുരുഷൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ.
2.88.37
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ २.८८.३७ ॥
ഏറ്റവും ഒടുവിൽ ഉറങ്ങി ഏറ്റവും ആദ്യം ഉണരുന്നവൾ, ഇടയന്മാരും ആട്ടിടയന്മാരും വരെ ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതുമായ എല്ലാം അറിയുന്നു.
2.88.38
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च ।
वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा ॥ २.८८.३८ ॥
അവളുടെ മുഖം താമരപോലെ തിളങ്ങുന്നു; വിയർപ്പോടെ മുല്ലപ്പൂ പോലെ വിളങ്ങുന്നു. അരക്കെട്ട് യാഗവേദി പോലെ മെലിഞ്ഞത്, മുടി നീണ്ടത്, അധരം ചുവന്നത്, അധികം രോമമില്ലാത്തവൾ.
2.88.39
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा ।
ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ २.८८.३९ ॥
രാജാവേ! ഇങ്ങനെയുള്ള പാഞ്ചാലി, മനോഹര അവയവങ്ങളും മെലിഞ്ഞ അരക്കെട്ടുമുള്ള ദ്രൗപദിയെ പണയമാക്കി ഞാൻ കളിക്കുന്നു. അയ്യോ, സൗബലാ!
2.88.40
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता ।
धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः ॥ २.८८.४० ॥
ബുദ്ധിമാനായ ധർമ്മരാജൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വൃദ്ധന്മാരുടെയും സദസ്യരുടെയും വായിൽനിന്ന് 'ധിക്ക്! ധിക്ക്!' എന്ന വാക്കുകൾ പുറപ്പെട്ടു.
2.88.41
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ २.८८.४१ ॥
രാജാവേ! ആ സദസ്സ് ഇളകിമറിഞ്ഞു; രാജാക്കന്മാർ ദുഃഖത്താൽ വിലപിച്ചു. ഭീഷ്മർ, ദ്രോണർ, കൃപർ മുതലായവരുടെ ശരീരത്തിൽ വിയർപ്പ് പൊടിഞ്ഞു.
2.88.42
शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत् ।
आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.८८.४२ ॥
തല പിടിച്ച് വിദുരൻ ജീവനറ്റവനെപ്പോലെയായി. മുഖം താഴ്ത്തി ധ്യാനത്തിൽ ഇരുന്നു, പാമ്പിനെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട്.
2.88.43
बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः ।
द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः।
आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः ॥ २.८८.४३ ॥
ബാഹ്ലീകനും സോമദത്തനും പ്രാതിപേയനും സഞ്ജയനും ദ്രൗണിയും ഭൂരിശ്രവസ്സും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനായ യുയുത്സുവും അത് കണ്ട് മുഖം താഴ്ത്തി സർപ്പങ്ങളെപ്പോലെ നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ടിരുന്നു.
2.88.44
धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः ।
किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ २.८८.४४ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രൻ അത്യധികം സന്തോഷത്തോടെ "എന്ത് ജയിച്ചു? എന്ത് ജയിച്ചു?" എന്ന് വീണ്ടും വീണ്ടും ചോദിച്ചു; തന്റെ ആഹ്ലാദം അവൻ മറച്ചുവെച്ചില്ല.
2.88.45
जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः ।
इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ २.८८.४५ ॥
കർണൻ ദുശ്ശാസനാദികളോടൊപ്പം അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു; എന്നാൽ സഭയിലെ മറ്റുള്ളവരുടെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴുകി.
2.88.46
सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः ।
जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत ॥ २.८८.४६ ॥
എന്നാൽ സുബലപുത്രനായ ശകുനി ചൂതുകരുക്കൾ എറിഞ്ഞ്, താൻ ജയിച്ചതായി കരുതി, അഹങ്കാരത്താൽ ഉന്മത്തനായി "ജയിച്ചു! ജയിച്ചു!" എന്ന് പറഞ്ഞ് ആ ചൂതുകരുക്കളെ മുന്നോട്ട് എടുത്തു.