Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.88

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.88.1

बहुवित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.१ ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମେ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ବହୁ ଧନ ଜିତିଛ। ହେ କୌନ୍ତେୟ, ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ ଅପରାଜିତ ଧନ ଥାଏ, ତେବେ କୁହ।

2.88.2

मम वित्तमसङ्ख्येयं यदहं वेद सौबल ।
अथ त्वं शकुने कस्माद्वित्तं समनुपृच्छसि ॥ २.८८.२ ॥

ମୋ ଧନ ଅସଂଖ୍ୟ, ଯାହା ମୁଁ ଜାଣେ। ହେ ସୌବଳ, ହେ ଶକୁନି, ତେବେ ତୁମେ ମୋ ଧନ କାହିଁକି ପଚାରୁଛ?

2.88.3

अयुतं प्रयुतं चैव शङ्कुं पद्मं तथार्बुदम् ।
खर्वं शङ्खं निखर्वं च महापद्मं च कोटयः ॥ २.८८.३ ॥

ଅଯୁତ, ପ୍ରଯୁତ, ଶଙ୍କୁ, ପଦ୍ମ, ଅର୍ବୁଦ, ଖର୍ବ, ଶଙ୍ଖ, ନିଖର୍ବ, ମହାପଦ୍ମ ଓ କୋଟି—ଏସବ ମୋ ଧନ।

2.88.4

मध्यं चैव परार्धं च सपरं चात्र पण्यताम् ।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.४ ॥

ମଧ୍ୟ, ପରାର୍ଦ୍ଧ ଓ ପର ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ପଣ ଭାବେ ରଖାଯାଉ। ହେ ରାଜନ୍, ଏହି ଧନ ସହ ମୁଁ ତୁମ ସହ ଦୂତ ଖେଳେ।

2.88.5

एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.५ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ଛଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସ୍ଥିର କରିଥିବା ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି।"

2.88.6

गवाश्वं बहुधेनूकमसङ्ख्येयमजाविकम् ।
यत्किञ्चिदनु पर्णाशां प्राक् सिन्धोरपि सौबल।
एतन्मम धनं सर्वं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.६ ॥

ଗାଈ-ଘୋଡା, ବହୁ ଦୁଗ୍ଧବତୀ ଗାଈ, ଅସଂଖ୍ୟ ଛେଳି-ମେଷ, ପର୍ଣାଶା ନଦୀ କୂଳରେ ଓ ସିନ୍ଧୁ ପୂର୍ବରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି—ହେ ସୌବଳ, ଏ ସବୁ ମୋ ଧନ। ଏହି ଧନ ସହ ମୁଁ ତୁମ ସହ ଦୂତ ଖେଳେ।

2.88.7

एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.७ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି!"

2.88.8

पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनैः सह ।
अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ्शिष्टं धनं मम।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.८ ॥

ନଗର, ଜନପଦ, ଭୂମି, ଅବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଧନ ସହିତ, ଏବଂ ଅବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁରୁଷମାନେ; ହେ ରାଜା, ଏହା ମୋର ଅବଶିଷ୍ଟ ଧନ। ହେ ରାଜା, ଏହା ମୋର ଧନ; ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପଣ ରଖୁଛି।

2.88.9

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.९ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି!"

2.88.10

राजपुत्रा इमे राजञ्छोमन्ते यैर्विभूषिताः ।
कुम्डलानि च निष्काश्च सर्वं राजविभूषणम्।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.१० ॥

ହେ ରାଜା, ଏମାନେ ରାଜପୁତ୍ର, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ହୋଇ ସେମାନେ ଶୋଭା ପାନ୍ତି; କୁଣ୍ଡଳ ଓ ନିଷ୍କ ଏବଂ ସମସ୍ତ ରାଜଭୂଷଣ। ହେ ରାଜା, ଏହା ମୋର ଧନ; ତଦ୍ଦ୍ଵାରା ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପଣ ରଖୁଛି।

2.88.11

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.११ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରି ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି!"

2.88.12

श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम् ॥ २.८८.१२ ॥

ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଯୁବକ, ଲାଲ ଆଖିବିଶିଷ୍ଟ, ସିଂହ-ସ୍କନ୍ଧ, ମହାବାହୁ ନକୁଳ ହିଁ ଏକମାତ୍ର ପଣ; ଜାଣ ଯେ ଏହା ମୋର ସେହି ଧନ।

2.88.13

प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर ।
अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे ॥ २.८८.१३ ॥

ହେ ରାଜନ୍ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ତୁମ ପ୍ରିୟ ରାଜପୁତ୍ର ନକୁଳ ଏବେ ଆମ ବଶରେ ଆସିଛନ୍ତି। ଆଉ ଏଠାରେ କାହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ପାଶା ଖେଳୁଛ?

2.88.14

एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१४ ॥

ଏହିପରି କହି ଶକୁନି ସେହି ପାଶାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁଣି ଖେଳିଲା; 'ଜିତିଲି' ବୋଲି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା।

2.88.15

अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति ।
लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण ॥ २.८८.१५ ॥

ଏହି ସହଦେବ ଧର୍ମର ଉପଦେଶ ଦିଏ, ଏବଂ ଏହି ଜଗତରେ ସେ ପଣ୍ଡିତ ନାମରେ ଖ୍ୟାତ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ସେହି ଅଯୋଗ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଅପ୍ରିୟଙ୍କ ପରି ପାଶା ଖେଳାଇଲେ; ତେଣୁ ମୁଁ ଖେଳୁଛି।

2.88.16

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१६ ॥

ଏହା ଶୁଣି ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପରେ ଶକୁନି 'ଜିତିଲି' ବୋଲି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା।

2.88.17

माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया ।
गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ ॥ २.८८.१७ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପ୍ରିୟ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ ମୁଁ ଜିତିଛି। କିନ୍ତୁ ଭୀମସେନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟ ଏମାନଙ୍କଠାରୁ ଅଧିକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ମୁଁ ଭାବେ।

2.88.18

अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् ।
यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि ॥ २.८८.१८ ॥

ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ଅଧର୍ମ ଆଚରଣ କରୁଛ; ନୀତି ପ୍ରତି ଦୃଷ୍ଟି ଦେଉନାହଁ। ହେ ମୂର୍ଖ, ସୁହୃଦ ଆମ ମଧ୍ୟରେ ବିଭେଦ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛ।

2.88.19

गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति ।
ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ २.८८.१९ ॥

ମଦ୍ୟପ ବ୍ୟକ୍ତି ଗର୍ତ୍ତରେ ପଡ଼େ, ଅସାବଧାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସ୍ତମ୍ଭରେ ଧକ୍କା ଖାଏ। ହେ ରାଜନ୍, ତୁମେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ; ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।

2.88.20

स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर ।
कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ २.८८.२० ॥

ହେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ଯାହା ସ୍ୱପ୍ନରେ କିମ୍ବା ଜାଗ୍ରତରେ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ, ଜୁଆଳିମାନେ ଖେଳିବା ସମୟରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ପରି ସେସବୁ ବକବକ କରନ୍ତି।

2.88.21

यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता ।
जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी।
अनर्हता लोकवीरेण तेन ।
दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन ॥ २.८८.२१ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମକୁ ନାଆ ପରି ପାରକୁ ନେଉଥିବା, ଶତ୍ରୁଜୟୀ, ରାଜପୁତ୍ର, ବେଗବାନ ଓ ବଳବାନ ସେହି ଲୋକବୀର ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କ ବିନା, ହେ ଶକୁନି, ମୁଁ ଜୁଆ ଖେଳୁଛି।

2.88.22

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२२ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ଛଳକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ସଂକଳ୍ପବଦ୍ଧ ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଗଲି!"

2.88.23

अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः ।
पराजितः पाण्डवः सव्यसाची।
भीमेन राजन्दयितेन दीव्य ।
यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम् ॥ २.८८.२३ ॥

ଏହା ମୋ ଦ୍ୱାରା ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କର ଧନ, ଧନର ଧାରକ। ପାଣ୍ଡବ ସବ୍ୟସାଚୀ (ଅର୍ଜୁନ) ପରାଜିତ ହେଲା। ହେ ରାଜନ, ପ୍ରିୟ ଭୀମଙ୍କ ସହିତ ଖେଳ; ହେ ପାଣ୍ଡବ, ତୁମ ପାଖରେ ଯାହା ଛଳ ବାକି ଅଛି ତାହା ବ୍ୟବହାର କର।

2.88.24

यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता ।
यथा वज्री दानवशत्रुरेकः।
तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा ।
सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी ॥ २.८८.२४ ॥

ଯିଏ ଆମର ନେତା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମର ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ; ବଜ୍ରଧାରୀ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଏକାକୀ ଯିଏ ଦାନବଙ୍କ ଶତ୍ରୁ; ବାଙ୍କା ଚାହାଁଣି ଓ ନଇଁଥିବା ଭୃଷୁଣ୍ଡିଯୁକ୍ତ ସେହି ମହାତ୍ମା, ସିଂହ-ସ୍କନ୍ଧ, ସଦା ଅସହିଷ୍ଣୁ କ୍ରୋଧୀ।

2.88.25

बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते ।
गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ २.८८.२५ ॥

ଯାହାର ସମାନ ବଳ କୌଣସି ପୁରୁଷଙ୍କର ନାହିଁ, ଏଠାରେ ଗଦାଧାରୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ରଣୀ ଓ ଶତ୍ରୁମର୍ଦ୍ଦନ ସେହି ଭୀମସେନଙ୍କ ସହିତ, ଅଯୋଗ୍ୟ ରାଜପୁତ୍ର ସହିତ, ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ପାଶା ଖେଳୁଛି।

2.88.26

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२६ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିବା ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି।"

2.88.27

बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.२७ ॥

ବହୁ ଧନ, ଭାଇମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଘୋଡା ଓ ହାତୀ ସହିତ ତୁମେ ହାରିଲ। ହେ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ଯଦି ତୁମ ପାଖରେ ଅପରାଜିତ ଧନ ଥାଏ ତେବେ କୁହ।

2.88.28

अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा ।
कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते ॥ २.८८.२८ ॥

ମୁଁ ସମସ୍ତ ଭାଇମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ପ୍ରିୟ। ପରାଜିତ ହୋଇ ମୁଁ ସେହି କର୍ମ ନିଜ ଉପରେ ନିଜେ କରିବି।

2.88.29

एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२९ ॥

ଏହା ଶୁଣି, ପ୍ରତାରଣାର ଆଶ୍ରୟ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରିଥିବା ଶକୁନି ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ କହିଲା, "ଜିତିଲି।"

2.88.30

एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः ।
शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः ॥ २.८८.३० ॥

ନିଜକୁ ତୁମେ ହରାଇଲ, ଏହା ଅତି ପାପକାର୍ଯ୍ୟ କଲ। ହେ ରାଜନ୍, ଧନ ଅବଶିଷ୍ଟ ଥିବାବେଳେ ଆତ୍ମପରାଜୟ ପାପ।

2.88.31

एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान् ।
पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक् ॥ २.८८.३१ ॥

ଏପରି କହି, ପାଶା ଖେଳରେ ନିପୁଣ ସେ ସେଠାରେ ବସିଥିବା ସମସ୍ତ ଲୋକବୀର ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଏକ ଏକ କରି ଡାକି ପରାଜୟ କରାଇଲା।

2.88.32

अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः ।
पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय ॥ २.८८.३२ ॥

ହେ ରାଜନ୍, ତୁମ ପ୍ରିୟ ଏକ ଦାନ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅପରାଜିତ ଅଛି। ପାଞ୍ଚାଳୀ କୃଷ୍ଣାକୁ ପଣରେ ରଖ; ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଜକୁ ପୁଣି ଜିତ।

2.88.33

नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी ।
नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.३३ ॥

ସେ ନା ଖର୍ବା, ନା ଲମ୍ବା, ନା କୃଶା, ନା ଅତି ଗୌରୀ; ତାଙ୍କ କେଶ କଳା ଓ କୁଞ୍ଚିତ। ତାଙ୍କୁ ନେଇ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ପାଶା ଖେଳୁଛି।

2.88.34

शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।
शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ २.८८.३४ ॥

ଶରତ ଋତୁର ପଦ୍ମପାଖୁଡ଼ା ପରି ଆଖିଯୁକ୍ତା, ଶରତ ପଦ୍ମର ସୁଗନ୍ଧଯୁକ୍ତା, ଶରତ ପଦ୍ମପ୍ରିୟା, ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସମାନା; ତାଙ୍କ ସହିତ।

2.88.35

तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा ।
तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम् ॥ २.८८.३५ ॥

ପୁରୁଷ ଯେଉଁ ନାରୀକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ, ସେ ଦୟାରେ, ରୂପସମ୍ପଦରେ ଓ ଶୀଳସମ୍ପଦରେ ସେପରି ହେବା ଉଚିତ।

2.88.36

सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् ।
यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम् ॥ २.८८.३६ ॥

ସମସ୍ତ ଗୁଣରେ ସମ୍ପନ୍ନା, ଅନୁକୂଳା, ପ୍ରିୟବାଦିନୀ ନାରୀ—ଧର୍ମ, କାମ ଓ ଅର୍ଥର ସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ପୁରୁଷ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରେ।

2.88.37

चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ २.८८.३७ ॥

ଯିଏ ସବୁଠାରୁ ଶେଷରେ ଶୋଇ ସବୁଠାରୁ ଆଗରେ ଉଠେ, ସେ ଗୋପାଳ ଓ ମେଷପାଳକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତଙ୍କ କୃତ ଓ ଅକୃତ ସବୁ ଜାଣେ।

2.88.38

आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च ।
वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा ॥ २.८८.३८ ॥

ତାଙ୍କ ମୁଖ ପଦ୍ମ ପରି ଶୋଭେ, ଘାମରେ ମଲ୍ଲିକା ପରି ଦିପେ। କଟି ବେଦୀ ପରି ପତଳା, କେଶ ଲମ୍ବା, ଓଠ ଲାଲ, ଅତି ଲୋମଶ ନୁହେଁ।

2.88.39

तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा ।
ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ २.८८.३९ ॥

ହେ ରାଜନ! ଏପରି ପାଞ୍ଚାଳ-କନ୍ୟା, ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଓ ପତଳା କଟିର ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ପଣ ରଖି ମୁଁ ପାଶା ଖେଳୁଛି। ହାୟ, ହେ ସୌବଳ!

2.88.40

एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता ।
धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः ॥ २.८८.४० ॥

ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧର୍ମରାଜ ଏପରି କହିବାରେ ବୃଦ୍ଧ ଓ ସଭ୍ୟଙ୍କ ମୁଖରୁ 'ଧିକ୍, ଧିକ୍' ବାଣୀ ନିଃସୃତ ହେଲା।

2.88.41

चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ २.८८.४१ ॥

ହେ ରାଜନ! ସେହି ସଭା କ୍ଷୁବ୍ଧ ହୋଇଗଲା; ରାଜାମାନେ ଶୋକରେ କଁଦିଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ, କୃପ ଆଦିଙ୍କ ଶରୀରରେ ଘାମ ବାହାରିଲା।

2.88.42

शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत् ।
आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.८८.४२ ॥

ମୁଣ୍ଡ ଧରି ବିଦୁର ପ୍ରାଣହୀନ ପରି ହୋଇଗଲେ। ମୁଖ ତଳକୁ କରି ଧ୍ୟାନରେ ବସିଲେ, ସାପ ପରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ।

2.88.43

बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः ।
द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः।
आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः ॥ २.८८.४३ ॥

ବାହ୍ଲୀକ, ସୋମଦତ୍ତ, ପ୍ରାତିପେୟ, ସଞ୍ଜୟ, ଦ୍ରୌଣି, ଭୂରିଶ୍ରବା ଏବଂ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ଯୁଯୁତ୍ସୁ — ସମସ୍ତେ ତାହା ଦେଖି ମୁଖ ନତ କରି ସର୍ପ ପରି ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ି ବସି ରହିଲେ।

2.88.44

धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः ।
किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ २.८८.४४ ॥

ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ "କ'ଣ ଜିତିଲେ? କ'ଣ ଜିତିଲେ?" ବାରମ୍ବାର ପଚାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ; ନିଜ ଆନନ୍ଦ ସେ ଲୁଚାଇ ପାରିଲେ ନାହିଁ।

2.88.45

जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः ।
इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ २.८८.४५ ॥

କର୍ଣ୍ଣ ଦୁଃଶାସନ ପ୍ରଭୃତି ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ; କିନ୍ତୁ ସଭାର ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ଆଖିରୁ ଲୁହ ଝରିଲା।

2.88.46

सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः ।
जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत ॥ २.८८.४६ ॥

କିନ୍ତୁ ସୁବଳପୁତ୍ର ଶକୁନି ପାଶା ପକାଇ, ନିଜକୁ ବିଜୟୀ ଭାବି, ଅହଙ୍କାରରେ ଉନ୍ମତ୍ତ ହୋଇ, "ଜିତିଲି! ଜିତିଲି!" କହି ସେହି ପାଶାଗୁଡ଼ିକୁ ଆଗକୁ ଟାଣି ନେଲେ।