มหาภารตะ · อัธยายะ 2.88
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.88.1
बहुवित्तं पराजैषीः पाण्डवानां युधिष्ठिर ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.१ ॥
ยุธิษฐิระ ท่านชนะทรัพย์สมบัติของปาณฑพไปมากแล้ว ลูกของกุนตี หากท่านยังมีทรัพย์ที่ยังไม่ถูกชนะอยู่ จงบอกข้าเถิด
2.88.2
मम वित्तमसङ्ख्येयं यदहं वेद सौबल ।
अथ त्वं शकुने कस्माद्वित्तं समनुपृच्छसि ॥ २.८८.२ ॥
ทรัพย์ของข้านับไม่ถ้วน และข้าก็รู้ดี ดูก่อนโอ้บุตรของสุพละ ศกุนิ เหตุใดท่านจึงถามข้าเรื่องทรัพย์เล่า
2.88.3
अयुतं प्रयुतं चैव शङ्कुं पद्मं तथार्बुदम् ।
खर्वं शङ्खं निखर्वं च महापद्मं च कोटयः ॥ २.८८.३ ॥
อายุตะ ปรายุตะ ศังกุ ปัทมะ อรพุทะ ขรวะ ศังขะ นิขรวะ มหาปัทมะ และโกฏิ เหล่านี้คือทรัพย์ของข้า
2.88.4
मध्यं चैव परार्धं च सपरं चात्र पण्यताम् ।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.४ ॥
มัธยะ ปรารธะ และประ ก็ให้ตั้งไว้เป็นเดิมพันที่นี่ ดูก่อนพระราชา ด้วยทรัพย์นี้ข้าจะเล่นสกากับท่าน
2.88.5
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.५ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนั้นก็ตั้งใจแน่วแน่ ใช้อุบายหลอกลวง จึงกล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ข้าชนะแล้ว"
2.88.6
गवाश्वं बहुधेनूकमसङ्ख्येयमजाविकम् ।
यत्किञ्चिदनु पर्णाशां प्राक् सिन्धोरपि सौबल।
एतन्मम धनं सर्वं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.६ ॥
วัวและม้า วัวนมจำนวนมาก แพะและแกะนับไม่ถ้วน ทุกสิ่งที่อยู่ตามแม่น้ำปารณาศาและก่อนถึงแม่น้ำสินธุ ดูก่อนโอ้บุตรของสุพละ ทั้งหมดนี้คือทรัพย์ของข้า ด้วยทรัพย์นี้ข้าจะเล่นสกากับท่าน
2.88.7
एतच्छुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.७ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนั้นก็ตั้งใจแน่วแน่ ใช้อุบายหลอกลวง จึงกล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ชนะแล้ว!"
2.88.8
पुरं जनपदो भूमिरब्राह्मणधनैः सह ।
अब्राह्मणाश्च पुरुषा राजञ्शिष्टं धनं मम।
एतद्राजन्मम धनं तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.८ ॥
เมือง แคว้น และแผ่นดิน พร้อมทรัพย์ของผู้ที่ไม่ใช่พราหมณ์ และบุรุษที่ไม่ใช่พราหมณ์ ดูก่อนพระราชา นี่คือทรัพย์ที่เหลืออยู่ของข้า ดูก่อนพระราชา นี่คือทรัพย์ของข้า ด้วยทรัพย์นี้ข้าจะเล่นพนันกับท่าน
2.88.9
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.९ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนั้นก็ตั้งใจแน่วแน่ ใช้อุบายหลอกลวง จึงกล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ชนะแล้ว!"
2.88.10
राजपुत्रा इमे राजञ्छोमन्ते यैर्विभूषिताः ।
कुम्डलानि च निष्काश्च सर्वं राजविभूषणम्।
एतन्मम धनं राजंस्तेन दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.१० ॥
เจ้าชายเหล่านี้เป็นราชโอรส ผู้ที่ประดับแล้วย่อมรุ่งเรือง ทั้งต่างหู สร้อยทอง และเครื่องประดับของกษัตริย์ทั้งสิ้น ดูก่อนพระราชา นี่คือทรัพย์ของข้า ด้วยทรัพย์นี้ข้าจะเล่นพนันกับท่าน
2.88.11
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.११ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนั้นก็ตั้งใจแน่วแน่ ใช้อุบายหลอกลวง จึงกล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ชนะแล้ว!"
2.88.12
श्यामो युवा लोहिताक्षः सिंहस्कन्धो महाभुजः ।
नकुलो ग्लह एवैकी विद्ध्येतन्मम तद्धनम् ॥ २.८८.१२ ॥
นกุละผิวคล้ำ หนุ่ม ตาแดง ไหล่ดุจราชสีห์ แขนใหญ่ เป็นเดิมพันเพียงผู้เดียว จงรู้เถิดว่านี่คือทรัพย์ของข้า
2.88.13
प्रियस्ते नकुलो राजन्राजपुत्रो युधिष्ठिर ।
अस्माकं वशतां प्राप्तो भूयः केनेह दीव्यसे ॥ २.८८.१३ ॥
ดูก่อนพระยุธิษฐิระ พระราชา นกุละ ราชโอรสผู้เป็นที่รักของท่าน บัดนี้ตกอยู่ใต้อำนาจของพวกเราแล้ว ท่านยังจะเล่นพนันด้วยอะไรอีกเล่าที่นี่
2.88.14
एवमुक्त्वा तु तानक्षाञ्शकुनिः प्रत्यदीव्यत ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१४ ॥
เมื่อกล่าวดังนี้แล้ว ศกุนิก็เล่นสกากับลูกเต๋านั้นอีก และประกาศว่า "ข้าชนะแล้ว" แล้วก็กล่าวกับยุธิษฐิระ
2.88.15
अयं धर्मान्सहदेवोऽनुशास्ति ।
लोके ह्यस्मिन्पण्डिताख्यां गतश्च।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं चाप्रियवत्प्रियेण ॥ २.८८.१५ ॥
สหเทวะนี้สั่งสอนธรรม และในโลกนี้ท่านได้รับนามว่าเป็นบัณฑิต แต่เจ้าชายผู้ไม่คู่ควรนั้นได้ทำให้ข้าต้องเล่นพนัน เหมือนคนที่ไม่เป็นที่รักต้องเล่นกับผู้เป็นที่รัก ข้าจึงเล่นต่อไป
2.88.16
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.१६ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนั้นก็ตั้งใจแน่วแน่ ใช้อุบายหลอกลวง จึงกล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ข้าชนะแล้ว"
2.88.17
माद्रीपुत्रौ प्रियौ राजंस्तवेमौ विजितौ मया ।
गरीयांसौ तु मन्ये भीमसेनधनञ्जयौ ॥ २.८८.१७ ॥
ดูก่อนพระราชา บุตรทั้งสองของมาทรีผู้เป็นที่รักของท่าน ทั้งสองนี้ข้าได้ชนะไปแล้ว แต่ข้าเห็นว่าภีมเสนและธนัญชัยมีค่ามากกว่าทั้งสองนั้น
2.88.18
अधर्मं चरसे नूनं यो नावेक्षसि वै नयम् ।
यो नः सुमनसां मूढ विभेदं कर्तुमिच्छसि ॥ २.८८.१८ ॥
ท่านคงประพฤติอธรรมแน่แท้ เพราะท่านไม่ใส่ใจต่อความเหมาะสม ดูก่อนคนโง่ ท่านปรารถนาจะก่อความแตกแยกระหว่างพวกเราผู้มีใจดีงาม
2.88.19
गर्ते मत्तः प्रपतते प्रमत्तः स्थाणुमृच्छति ।
ज्येष्ठो राजन्व्ररिष्ठोऽसि नमस्ते भरतर्षभ ॥ २.८८.१९ ॥
คนเมาย่อมตกลงไปในหลุม คนประมาทย่อมชนเสาหลัก ดูก่อนพระราชา ท่านเป็นพี่คนโตและประเสริฐที่สุด ข้าขอนมัสการท่าน ดูก่อนวัวผู้ประเสริฐแห่งภรตะ
2.88.20
स्वप्ने तानि न दृश्यन्ते जाग्रतो वा युधिष्ठिर ।
कितवा यानि दीव्यन्तः प्रलपन्त्युत्कटा इव ॥ २.८८.२० ॥
ดูก่อนยุธิษฐิระ สิ่งเหล่านั้นไม่ปรากฏทั้งในความฝันและเมื่อตื่นอยู่ นักพนันย่อมพร่ำพูดถึงสิ่งเหล่านั้นขณะเล่น เหมือนคนที่คลุ้มคลั่ง
2.88.21
यो नः सङ्ख्ये नौरिव पारनेता ।
जेता रिपूणां राजपुत्रस्तरस्वी।
अनर्हता लोकवीरेण तेन ।
दीव्याम्यहं शकुने फाल्गुनेन ॥ २.८८.२१ ॥
ข้าพเจ้าเล่นพนันกับท่าน โอ ศกุนิ โดยไม่มีพระฟัลคุณะ (อรชุน) ผู้เป็นเรือพาพวกเราข้ามฝั่งไปในสนามรบ ผู้เป็นพระโอรสของกษัตริย์ ผู้ชนะข้าศึก ผู้ว่องไวและแข็งแรง ผู้เป็นวีรบุรุษของโลก ผู้ไม่สมควรจะถูกกระทำเช่นนี้
2.88.22
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२२ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนี้ ก็ตัดสินใจแล้วใช้กลอุบาย กล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ชนะแล้ว"
2.88.23
अयं मया पाण्डवानां धनिर्धरः ।
पराजितः पाण्डवः सव्यसाची।
भीमेन राजन्दयितेन दीव्य ।
यत्कैतवं पाण्डव तेऽवशिष्टम् ॥ २.८८.२३ ॥
ทรัพย์สมบัติของปาณฑพนี้เป็นของข้าพเจ้าแล้ว ผู้เป็นผู้ถือเดิมพัน ปาณฑพสัพยสาจี (อรชุน) แพ้แล้ว โอ พระราชา จงเล่นกับภีมะผู้เป็นที่รักของท่านเถิด โอ ปาณฑพ จงใช้กลอุบายที่เหลืออยู่ของท่านเถิด
2.88.24
यो नो नेता यो युधि नः प्रणेता ।
यथा वज्री दानवशत्रुरेकः।
तिर्यक्प्रेक्षी सन्नतभ्रूर्महात्मा ।
सिंहस्कन्धो यश्च सदाऽत्यमर्षी ॥ २.८८.२४ ॥
ผู้เป็นผู้นำของพวกเรา ผู้เป็นผู้นำทางของพวกเราในการรบ เหมือนผู้ถือสายฟ้า ผู้เป็นศัตรูเดียวของพวกทานพ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ผู้มองเฉียงด้วยคิ้วที่ขมวดลง ผู้มีไหล่เหมือนราชสีห์ และโกรธเกรี้ยวอยู่เสมอ
2.88.25
बलेन तुल्यो यस्यप पुमान्न विद्यते ।
गदाभृतामग्र्य इहारिमर्दनः।
अनर्हता राजपुत्रेण तेन ।
दीव्याम्यहं भीमसेनेन राजन् ॥ २.८८.२५ ॥
ไม่มีบุรุษใดเทียมเท่ากับเขาในด้านกำลัง เขาเป็นผู้เลิศที่สุดในที่นี้ในหมู่ผู้ถือกระบอง ผู้บดขยี้ศัตรู ข้าพเจ้าเล่นพนันกับพระภีมเสน พระโอรสของกษัตริย์ผู้ไม่สมควรจะถูกกระทำเช่นนี้ โอ พระราชา
2.88.26
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२६ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนี้ ก็ตัดสินใจแล้วใช้กลอุบาย กล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ชนะแล้ว"
2.88.27
बहुवित्तं पराजैषीर्भ्रातॄंश्च सहयद्विपान् ।
आचक्ष्व वित्तं कौन्तेय यदि तेऽस्त्यपराजितम् ॥ २.८८.२७ ॥
ท่านเสียทรัพย์สมบัติไปมาก พี่น้องของท่านและพร้อมกับม้าและช้างของท่านด้วย โอ โกเตยะ ถ้าท่านยังมีทรัพย์ที่ยังไม่แพ้ ก็จงประกาศออกมาเถิด
2.88.28
अहं विशिष्टः सर्वेषां भ्रातॄणां दयितस्तथा ।
कुर्यामहं जितः कर्म स्वयमात्मन्युपल्पुते ॥ २.८८.२८ ॥
ข้าพเจ้าเป็นผู้โดดเด่นและเป็นที่รักของพี่น้องทั้งหมด เมื่อพ่ายแพ้แล้ว ข้าพเจ้าจะกระทำการนั้นต่อตนเอง
2.88.29
एतच्छ्रुत्वा व्यवसितो निकृतिं समुपाश्रितः ।
जितमित्येव शकुनिर्युधिष्ठिरमभाषत ॥ २.८८.२९ ॥
ศกุนิได้ฟังดังนี้ ก็ตัดสินใจแล้วใช้กลอุบาย กล่าวกับยุธิษฐิระว่า "ชนะแล้ว"
2.88.30
एतत्पापिष्ठमकरोर्यदात्मानं पराजयेः ।
शिष्टे सति धने राजन्पाप आत्मपराजयः ॥ २.८८.३० ॥
การที่ท่านแพ้ตัวเองนั้นเป็นสิ่งที่บาปหนักที่สุดที่ท่านได้กระทำ โอ พระราชา ขณะที่ยังมีทรัพย์เหลืออยู่ การแพ้ตัวเองเป็นบาป
2.88.31
एवमुक्त्वा मताक्षस्तान् ग्लहे सर्वानवस्थितान् ।
पराजयल्लोकवीरानुक्त्वा राज्ञां पृथक् पृथक् ॥ २.८८.३१ ॥
กล่าวดังนี้แล้ว ผู้ถือลูกเต๋าก็ทำให้กษัตริย์ทั้งหมดที่นั่งอยู่ในการเล่นพ่ายแพ้ โดยกล่าวกับวีรบุรุษของโลกทีละคนและแยกกันไป
2.88.32
अस्ति ते वै प्रिया राजन् ग्लह एकोऽपराजितः ।
पणस्व कृष्णां पाञ्चालीं तयात्मानं पुनर्जय ॥ २.८८.३२ ॥
โอ พระราชา ยังมีเดิมพันหนึ่งที่เป็นที่รักของท่านที่ยังไม่แพ้ จงวางเดิมพันกฤษณาผู้เป็นหญิงปาญจาละ และด้วยนางนั้นจงชนะตัวท่านกลับคืนมาเถิด
2.88.33
नैव ह्रस्वा न महती न कृशा नातिरोहिणी ।
नीलकुञ्चितकशी च तया दीव्याम्यहं त्वया ॥ २.८८.३३ ॥
นางไม่เตี้ยและไม่สูง ไม่ผอมและไม่ขาวจนเกินไป ผมของนางดำและหยิกงาม ข้าพเจ้าเล่นพนันกับนางโดยท่านเป็นคู่แข่ง
2.88.34
शारदोत्पलपत्राक्ष्या शारदोत्पलगन्धया ।
शारदोत्पलसेविन्या रूपेण श्रीसमानया ॥ २.८८.३४ ॥
กับนางผู้มีดวงตาดุจกลีบบัวในฤดูใบไม้ร่วง มีกลิ่นหอมเหมือนบัวในฤดูใบไม้ร่วง ชอบบัวในฤดูใบไม้ร่วง และมีความงามเทียบเท่าพระศรี
2.88.35
तथैव स्यादानुशंस्यात्तथ स्याद्रूपसम्पदा ।
तथा स्याच्छीलसम्पत्त्या यामिच्छेत्पुरुषः स्त्रियम् ॥ २.८८.३५ ॥
บุรุษพึงปรารถนาหญิงเช่นใด ขอให้นางเป็นเช่นนั้นทั้งในความเมตตากรุณา ทั้งในความงามสมบูรณ์ และทั้งในความสมบูรณ์แห่งคุณธรรม
2.88.36
सर्वैर्गुणैर्हि सम्पन्नामनुकूलां प्रियंवदाम् ।
यादृशीं धर्मकामार्थसिद्धिमिच्छेन्नरः स्त्रियम् ॥ २.८८.३६ ॥
หญิงผู้ประกอบด้วยคุณธรรมทั้งปวง เป็นผู้คล้อยตาม และพูดจาไพเราะ เป็นหญิงเช่นที่บุรุษพึงปรารถนาเพื่อความสำเร็จแห่งธรรม ความรักใคร่ และทรัพย์
2.88.37
चरमं संविशति या प्रथमं प्रतिबुध्यते ।
आगोपालाविपालेभ्यः सर्वं वेद कृताकृतम् ॥ २.८८.३७ ॥
นางผู้เข้านอนเป็นคนสุดท้ายและตื่นเป็นคนแรก ย่อมรู้ทุกสิ่งที่ทำแล้วและยังไม่ได้ทำ แม้แต่คนเลี้ยงวัวและคนเลี้ยงแกะก็ยังรู้
2.88.38
आभाति पद्मवद्वक्त्रं सस्वेदं मल्लिकेव च ।
वेदीमध्या दीर्घकेशी ताम्रास्या नातिलोमशा ॥ २.८८.३८ ॥
ใบหน้าของนางงามดุจดอกบัว มีเหงื่อซึมดุจดอกมัลลิกา เอวของนางเรียวดุจแท่นบูชา ผมยาว ริมฝีปากแดง และไม่มีขนมากเกินไป
2.88.39
तयैवंविधया राजन्पाञ्चाल्याहं सुमध्यमा ।
ग्लहं दीव्यामि चार्वङ्ग्या द्रौपद्या हन्त सौबल ॥ २.८८.३९ ॥
โอ พระราชา ข้าพเจ้าเล่นพนันด้วยหญิงปาญจาลีผู้มีรูปร่างเช่นนี้ ผู้มีเอวเรียว มีแขนขาที่งดงาม คือเทราปที โอ้ บุตรของสุพละ
2.88.40
एवमुक्ते तु वचने धर्मराजेन धीमता ।
धिग्धिगित्येव वृद्धानां सभ्यानां निः सृता गिरः ॥ २.८८.४० ॥
เมื่อพระธรรมราชาผู้ปัญญาได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แล้ว จากปากของเหล่าผู้อาวุโสและสมาชิกในที่ประชุมก็มีเพียงเสียงว่า "น่าอับอาย น่าอับอาย"
2.88.41
चुक्षुभे सा सभा राजन्राज्ञां सञ्जत्रिरे शुचः ।
भीष्मद्रोणकृपादीनां स्वेदश्च समजायत ॥ २.८८.४१ ॥
ข้าแต่พระราชา สภานั้นปั่นป่วนวุ่นวาย กษัตริย์ทั้งหลายต่างโศกเศร้าครวญคร่ำ และเหงื่อก็ผุดขึ้นบนร่างของภีษมะ โทรณะ กฤปะ และผู้อื่น
2.88.42
शिरो गृहीत्वा विदुरो गतसत्व इवाभवत् ।
आस्ते ध्यायन्नधोवक्त्रो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.८८.४२ ॥
วิทุระกุมศีรษะไว้ เหมือนไร้ชีวิตไปแล้ว นั่งครุ่นคิดโดยหน้าก้มต่ำ ถอนใจยาวเหมือนงูพิษ
2.88.43
बाह्लीकः सोमदत्तश्च प्रातिपेयश्च सञ्जयः ।
द्रौणिर्भूरिश्रवाश्चैव युयुत्सुर्धृतराष्ट्रजः।
आसुर्वीक्ष्य त्वधोवक्त्रा निश्वसन्त इवोरगाः ॥ २.८८.४३ ॥
พาหลีกะ โสมทัตต์ ประติเปยะ สัญชัย โทรณี ภูริศรวัส และยุยุตสุ บุตรของธฤตราษฎร์ ทั้งหมดเมื่อเห็นเหตุการณ์นั้น ต่างนั่งหน้าก้มต่ำ ถอนใจเหมือนงูทั้งหลาย
2.88.44
धृतराष्ट्रस्तु संहृष्टः पर्यपृच्छत्पुनः पुनः ।
किं जितं किं जितमिति ह्याकारं नाभ्यरक्षत ॥ २.८८.४४ ॥
ส่วนธฤตราษฎร์ มีความยินดียิ่งนัก ถามซ้ำแล้วซ้ำอีกว่า "ชนะอะไร ชนะอะไรกัน" และไม่อาจซ่อนความปีติยินดีของตนไว้ได้
2.88.45
जहर्ष कर्णोऽतिभृशं सह दुःशासनादिभिः ।
इतरेषां तु सभ्यानां नेत्रेभ्यः प्रापतञ्जलम् ॥ २.८८.४५ ॥
กรรณะปีติยินดียิ่งนัก พร้อมกับทุศศาสนะและคนอื่นๆ ส่วนน้ำตาได้ไหลออกจากดวงตาของสภาชนทั้งหลายที่เหลือ
2.88.46
सौबलस्त्वभिघायैव जितकाशी मदोत्कटः ।
जितमित्येव तानक्षान्पुररेवान्वपद्यत ॥ २.८८.४६ ॥
ส่วนศกุนี บุตรของสุพละ ตีลูกเต๋า คิดว่าตนชนะแล้ว เมามัวด้วยความทะนงตน ร้องว่า "ชนะแล้ว ชนะแล้ว" แล้วดึงลูกเต๋านั้นเข้ามาหาตนเอง