ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.89.1
एहि क्षत्तर्द्रौपदीमानस्व ।
प्रियां भार्यां संमतां पाण्डवानाम्।
संमार्जतां वेश्म परैतु शीघ्रं ।
तत्रास्तु दासीभिरपुण्यशीला ॥ २.८९.१ ॥
ಬಾ ವಿದುರ, ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯಳಾದ ಮತ್ತು ಗೌರವಾರ್ಹಳಾದ ಪತ್ನಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಕರೆತಾ. ಅವಳು ಬೇಗನೆ ಮನೆಯನ್ನು ಗುಡಿಸಲಿ; ಅಲ್ಲಿ ದಾಸಿಯರೊಂದಿಗೆ, ಪುಣ್ಯರಹಿತ ನಡತೆಯಿಂದ ಇರಲಿ.
2.89.2
दर्विभाषं भाषितं त्वादृशेन ।
न मन्द सम्बुद्ध्यसि पाशबद्धः।
प्रपाते त्वं लम्बमानो न वेत्सि ।
व्याघ्रान्मृगः कोपयसेऽतिवेलम् ॥ २.८९.२ ॥
ನಿನ್ನಂತಹವನಿಂದ ಇಂತಹ ದುರ್ವಚನಗಳು ಬಂದವು. ಮೂಢನೇ, ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿದ್ದೀಯೆ, ಅರಿವಿಲ್ಲ. ಕಂದಕದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಹುಲಿಯಿಂದ ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಕೋಪವನ್ನು ಕೆರಳಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
2.89.3
आशीविषास्ते शिरसि पूर्णकोपा महाविषाः ।
मा कोपिष्ठाः सुमन्दात्मन्मा गमस्त्वं यमक्षयम् ॥ २.८९.३ ॥
ನಿನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಹಾವಿಷದ ಹಾವುಗಳಿವೆ. ಮೂಢನೇ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸಬೇಡ; ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಡ.
2.89.4
न हि दासीत्वमापन्ना कृष्णा भवितुमर्हति ।
जनीशेन हि राज्ञैषा पणे न्यस्तेति मे मतिः ॥ २.८९.४ ॥
ಕೃಷ್ಣೆ ದಾಸ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹಳಲ್ಲ. ರಾಜನಿಂದಲೇ ಇವಳು ಪಣವಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟಳು ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
2.89.5
अयं दत्ते वेणुरिवात्मघाती ।
फलं राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रः।
द्यूतं हि वैराय महाभयाय ।
मत्तो न बुध्यत्ययमन्तकालम् ॥ २.८९.५ ॥
ಇವನು ಬಿದಿರಿನಂತೆ ತನ್ನನ್ನೇ ನಾಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವನು. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಈ ಮಗ ರಾಜ, ತನ್ನ ಫಲವನ್ನೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಜೂಜು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವೈರಕ್ಕೂ ಮಹಾಭಯಕ್ಕೂ ಕಾರಣ. ನನ್ನ ಮಾತಿನಿಂದ ಇವನು ತನ್ನ ಅಂತ್ಯಕಾಲವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
2.89.6
नारुन्तुदः स्यान्न नृशंसवादी ।
न हीनताः परमभ्याददीत।
ययास्य वाचा पर उद्विजेत ।
न तां वदेदुशती पापलोक्याम् ॥ २.८९.६ ॥
ಕಠೋರ ಮಾತಿನಿಂದ ನೋಯಿಸುವವನಾಗಬಾರದು, ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನಾಗಬಾರದು. ಇತರರನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣಬಾರದು. ಯಾವ ಮಾತಿನಿಂದ ಇತರರು ಕಳವಳಗೊಳ್ಳುವರೋ, ಪಾಪಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಅಂತಹ ಮಾತನ್ನು ಆಡಬಾರದು.
2.89.7
समुच्चरन्त्यतिवादाश्च वक्त्रा-
ध्यौराहतः शोचति रात्र्यहानि।
परस्य नामर्मसु ते पतन्ति ।
तान्पण्डितो नावसृजेत्परेषु ॥ २.८९.७ ॥
ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ; ಘಾಸಿಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸು ರಾತ್ರಿಹಗಲು ದುಃಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಇತರರ ಮರ್ಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಪಂಡಿತನು ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬಾರದು.
2.89.8
अजो हि शस्त्रमगिलत्किलैकः ।
शस्त्रे विपन्ने शिरसास्य भूमौ।
निकृन्तनं स्वस्य कण्ठस्य घोरं ।
तद्वद्वेरं मा कृथाः पाण्डुपुत्रैः ॥ २.८९.८ ॥
ಒಂದು ಮೇಕೆ ಶಸ್ತ್ರವನ್ನು ನುಂಗಿತಂತೆ; ಶಸ್ತ್ರ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಅದು ತಲೆಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಡಿದು ತನ್ನದೇ ಕಂಠವನ್ನು ಭೀಕರವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಪಾಂಡುಪುತ್ರರೊಡನೆ ವೈರ ಮಾಡಬೇಡ.
2.89.9
न किञ्चिदित्थं प्रवदन्ति पार्था ।
वनेचरं वा गृहमेधिनं वा।
तपस्विनं वा परिपूर्णविद्यं ।
भषन्ति हैवं श्वनराः सदैव ॥ २.८९.९ ॥
ಪೃಥೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಹೀಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅವನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವನಾಗಲಿ, ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಲಿ, ತಪಸ್ವಿಯಾಗಲಿ, ಪೂರ್ಣ ವಿದ್ವಾಂಸನಾಗಲಿ. ನಾಯಿಯಂತಹ ಮನುಷ್ಯರೇ ಸದಾ ಬೊಗಳುತ್ತಾರೆ.
2.89.10
द्वारं सुघोरं नरकस्य जिह्यं ।
न बुध्यते धृतराष्ट्रस्य पुत्रः।
तमन्वेतारो बहवः कुरूणां ।
द्यूतोदये सह दुःशासनेन ॥ २.८९.१० ॥
ಇದು ನರಕದ ಅತಿ ಭೀಕರ ವಕ್ರ ಬಾಗಿಲು; ಇದನ್ನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ ಅರಿತಿಲ್ಲ. ಜೂಜು ತಲೆದೋರಿದಾಗ ದುಶ್ಶಾಸನನೊಡನೆ ಅನೇಕ ಕುರುವಂಶಸ್ಥರು ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.89.11
मज्जन्त्यलाबूनि शिलाः प्लवन्ते ।
मुह्यन्ति नावोम्भसि शश्वदेव।
मूढो राजा धृतराष्ट्रस्य पुत्रो ।
न मे वाचः पथ्यरूपाः शृणोति ॥ २.८९.११ ॥
ಸೋರೆಕಾಯಿಗಳು ಮುಳುಗುತ್ತವೆ, ಕಲ್ಲುಗಳು ತೇಲುತ್ತವೆ; ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳು ಸದಾ ದಾರಿತಪ್ಪುತ್ತವೆ. ಮೂಢನಾದ ರಾಜ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗ, ನನ್ನ ಹಿತವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
2.89.12
अन्तो नूं भवितायं करूणां ।
सुदारुणः सर्वहरो विनाशः।
वाचः काव्याः सुहृदां पथ्यरूपा ।
न श्रूयन्ते वर्धते लोभ एव ॥ २.८९.१२ ॥
ಕುರುಗಳ ಅಂತ್ಯ ಖಂಡಿತ ಬರುತ್ತದೆ; ಅತ್ಯಂತ ಭೀಕರ, ಸರ್ವವನ್ನೂ ಕಸಿಯುವ ವಿನಾಶ. ಸುಹೃದರ ಜ್ಞಾನಯುಕ್ತ, ಹಿತವಾಕ್ಯಗಳು ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಲೋಭವೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
2.89.13
धिगस्तु क्षत्तारमिति ब्रुवाणो ।
दर्पेण मत्तो धृतराष्ट्रस्य पुत्रः।
अवैक्षत प्रातिकामीं सभाया-
मुवाच चैनं परमार्यमध्ये ॥ २.८९.१३ ॥
'ಈ ಕ್ಷತ್ತನಿಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮದೋನ್ಮತ್ತನಾದ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿಕಾಮಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠರ ನಡುವೆ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.89.14
त्वं प्रातिकामिन्द्रौपदीमानयस्व ।
न ते भयं विद्यते पाण्डवेभ्यः।
क्षत्ता ह्ययं विवदत्येव भीतो ।
न चास्माकं वृद्धिकामः सदैव ॥ २.८९.१४ ॥
'ಪ್ರಾತಿಕಾಮಿ, ನೀನು ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಕರೆತಾ. ಪಾಂಡವರಿಂದ ನಿನಗೆ ಯಾವ ಭಯವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಕ್ಷತ್ತನು ಭಯದಿಂದಲೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ನಮ್ಮ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ.'
2.89.15
एवमुक्तः प्रातिकामी स सूतः ।
प्रायाच्छीघ्रं राजवचो निशम्य।
प्रविश्य च श्वेव हि सिंहगेष्ठं ।
समासदन्महिषीं पाण्डवानाम् ॥ २.८९.१५ ॥
ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಸಾರಥಿ ಪ್ರಾತಿಕಾಮಿ, ರಾಜನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ಸಿಂಹದ ಗುಹೆಯನ್ನು ನಾಯಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಪಾಂಡವರ ರಾಣಿಯನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದನು.
2.89.16
युधिष्ठिरो द्यूतमदेन मत्तो ।
दुर्योधनो द्रौपदि त्वामजैषीत्।
सा त्वं प्रपद्यस्व धृतराष्ट्रस्य वेश्म ।
नयामि त्वां कर्मणि याज्ञसेनि ॥ २.८९.१६ ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಜೂಜಿನ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿ ಸೋತನು; ದ್ರೌಪದಿ, ದುರ್ಯೋಧನನು ನಿನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದನು. ನೀನು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗು. ಯಾಜ್ಞಸೇನಿ, ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತೇನೆ.
2.89.17
कथं त्वेवं वदसि प्रातिकामि-
को हि दीव्येद्भार्यया राजपुत्रः।
मूडो राजा द्यूतमदेन मत्तो ।
ह्यभून्नान्यत्कैतवमस्य किञ्चित् ॥ २.८९.१७ ॥
ಪ್ರಾತಿಕಾಮಿ, ನೀನು ಹೀಗೆ ಹೇಗೆ ಹೇಳುತ್ತೀಯ? ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಪಣವಾಗಿಟ್ಟು ಯಾವ ರಾಜಕುಮಾರ ಜೂಜಾಡುತ್ತಾನೆ? ಮೂಢ ರಾಜನು ಜೂಜಿನ ಮದದಿಂದ ಉನ್ಮತ್ತನಾಗಿದ್ದನು; ಅವನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ವಂಚನೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
2.89.18
यदा नाभूत्कैतवमन्यदस्य ।
तदाऽदेवीत्पाण्डवोऽजातशत्रुः।
न्यस्ताः पूर्वं भ्रातरस्तेन राज्ञा ।
स्वयं चात्मा त्वमथो राजपुत्रि ॥ २.८९.१८ ॥
ಅವನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ವಂಚನೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅಜಾತಶತ್ರು ಪಾಂಡವನು ಜೂಜಾಡಿದನು. ಆ ರಾಜನು ಮೊದಲು ಸಹೋದರರನ್ನು ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟನು, ನಂತರ ತನ್ನನ್ನು, ಆಮೇಲೆ ರಾಜಕುಮಾರಿ, ನಿನ್ನನ್ನೂ ಪಣಕ್ಕಿಟ್ಟನು.
2.89.19
गच्छ त्वं कितवं गत्वा सभायां पृच्छ सूतज ।
किं तु पूर्वं पराजैषीरात्मानमथवा नु माम् ॥ २.८९.१९ ॥
ನೀನು ಹೋಗಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಜೂಜುಕೋರನನ್ನು ಕೇಳು, ಸೂತಪುತ್ರ: ಮೊದಲು ನಿನ್ನನ್ನು ಸೋತೆಯೋ, ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನೋ?
2.89.20
एतज्ज्ञात्वा समागच्छ ततो मां नयं सूतज ।
ज्ञात्वा चिकीर्षितमहं राज्ञो यास्यामि दुःखिता ॥ २.८९.२० ॥
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಹಿಂತಿರುಗು, ಸೂತಪುತ್ರ, ನಂತರ ನನ್ನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯು. ರಾಜನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತಿಳಿದು, ದುಃಖಿತಳಾಗಿ ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
2.89.21
सभां गत्वा स चोवाच द्रौपद्यस्तद्वचस्तदा ।
युधिष्ठिरं नरेनद्राणां मध्ये स्थितमिदं वचः ॥ २.८९.२१ ॥
ಅವನು ಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ, ಆಗ ರಾಜರ ನಡುವೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಗೆ ದ್ರೌಪದಿಯ ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.89.22
कस्येशो नः पराजैषीरिति त्वामाह द्रौपदी ।
किं नु पूर्वं पराजैषीरात्मानमथवापि माम् ॥ २.८९.२२ ॥
"ನಮ್ಮನ್ನು ಯಾರ ಒಡೆಯನಾಗಿ ನೀನು ಸೋತೆ?" ಎಂದು ದ್ರೌಪದಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. "ಮೊದಲು ನೀನು ನಿನ್ನನ್ನೇ ಸೋತೆಯಾ, ಅಥವಾ ನನ್ನನ್ನೋ?"
2.89.23
युधिष्ठिरस्तु निश्चेता गतसत्व इवाभवत् ।
न तं सूतं प्रत्युवाच वचनं साध्वसाधु वा ॥ २.८९.२३ ॥
ಆದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನನಾಗಿ, ಜೀವಶಕ್ತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡವನಂತಾದನು. ಆ ಸಾರಥಿಗೆ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯದೋ ಕೆಟ್ಟದೋ ಯಾವ ಮಾತನ್ನೂ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ.
2.89.24
इहैवागत्य पाञ्चाली प्रश्नमेनं प्रभाषताम् ।
इहैव सर्वे शृण्वन्तु तस्याश्चैतस्य यद्वचः ॥ २.८९.२४ ॥
ಪಾಂಚಾಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಬಂದು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲಿ. ಅವಳ ಮತ್ತು ಇವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕೇಳಲಿ.
2.89.25
स गत्वा राजभवनं दुर्योधनवशानुगः ।
उवाच द्रौपदीं सूतः प्रातिकामी व्यथन्निव ॥ २.८९.२५ ॥
ದುರ್ಯೋಧನನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಸಾರಥಿ ರಾಜಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ದೂತನಾಗಿ, ನೊಂದವನಂತೆ ದ್ರೌಪದಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
2.89.26
सभ्यास्त्वमी राजपुत्र्याह्वयन्ति ।
मन्ये प्राप्तः संशयः कौरवाणाम्।
न वै समृद्दिं पालयते लघीयान् ।
यस्त्वां सभां नेष्यति राजपुत्रि ॥ २.८९.२६ ॥
ಈ ಸಭಾಸದರು ರಾಜಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೌರವರ ಮೇಲೆ ಸಂದೇಹ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅಲ್ಪನು ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ರಾಜಪುತ್ರಿಯೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವವನು ಅಲ್ಪನೇ.
2.89.27
एवं नूनं व्यदधात्संविधाता ।
स्पर्शावुभौ स्पृशतो वृद्धबालौ।
धर्मं त्वेकं परमं प्राह लोके ।
स नः शमं धास्यति गोप्यमानः ॥ २.८९.२७ ॥
ಹೀಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ನಿಯಮಿಸಿದನು. ವೃದ್ಧ ಮತ್ತು ಬಾಲಕ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪರಮ ಧರ್ಮವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಅದು ನಮಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದು.
2.89.28
सोऽयं धर्मो मा त्यगात्कौरवान्वै ।
सभ्यान्गत्वा पृच्छ धर्म्यं वचो मे।
ते मां ब्रूयुर्निश्चितं तत्करिष्ये ।
धर्मात्मानो नीतिमन्तो वरिष्ठाः ॥ २.८९.२८ ॥
ಆ ಧರ್ಮವು ಕೌರವರನ್ನು ಬಿಡದಿರಲಿ. ಸಭಾಸದರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನ್ನ ಧರ್ಮಯುಕ್ತ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಅವರು ನನಗೆ 'ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇವೆ' ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಿ; ಅವರು ಧರ್ಮಾತ್ಮರು, ನೀತಿವಂತರು, ಶ್ರೇಷ್ಠರು.
2.89.29
श्रुत्वा सूतस्तद्वचो याज्ञसेन्याः ।
सभां गत्वा प्राह वाक्यं तदानीम्।
अधोमुखास्ते न च किञ्चिदूचु-
र्निर्बन्धं तं धार्तराष्ट्रस्य बुद्ध्वा ॥ २.८९.२९ ॥
ಯಾಜ್ಞಸೇನಿಯ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸೂತನು ಸಭೆಗೆ ಹೋಗಿ ಆಗ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ತಲೆತಗ್ಗಿಸಿದ ಅವರು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನ ಹಠವನ್ನು ತಿಳಿದು.
2.89.30
युधिष्ठिरस्तु तच्छ्रुत्वा दुर्योधनचिकीर्षितम् ।
द्रौपद्याः संमतं दूतं प्राहिणोद्भरतर्षभ ॥ २.८९.३० ॥
ಆದರೆ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ದುರ್ಯೋಧನನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ, ದ್ರೌಪದಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿಂದ ಒಬ್ಬ ದೂತನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು, ಭರತರ್ಷಭನೇ.
2.89.31
एकवस्त्र त्वधोनीवो रोदमाना रजस्वला ।
सभामागम्य पाञ्चालि श्वशुरस्याग्रतो भव ॥ २.८९.३१ ॥
ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೆಳಗಿನ ಗಂಟು ಸಡಿಲವಾಗಿ, ಅಳುತ್ತಾ, ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿ ಸಭೆಗೆ ಬಂದು, ಪಾಂಚಾಲಿಯೇ, ಮಾವನ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲು.
2.89.32
अथ त्वामागतां दृष्ट्वा राजपुत्रीं सभां तदा ।
सभ्याः सर्वे विनिन्देरन्मनोर्भिर्धृतराष्ट्रजम् ॥ २.८९.३२ ॥
ಆಗ ನಿನ್ನನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರಿಯಾಗಿ ಸಭೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಸಭಿಕರೆಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರು.
2.89.33
स गत्वा त्वरितं दूतः कृष्णाया भवनं नृप ।
न्यवेदयन्मतं धीमान्धर्मराजस्य निश्चितम् ॥ २.८९.३३ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಆ ದೂತನು ಬೇಗನೆ ಕೃಷ್ಣೆಯ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧರ್ಮರಾಜನ ನಿಶ್ಚಿತ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
2.89.34
पाण्डवाश्च महात्मानो दीना दुःखसमन्विताः ।
सत्येनातिपरीताङ्गा नोदीक्षन्ते स्म किञ्चन ॥ २.८९.३४ ॥
ಮಹಾತ್ಮರಾದ ಪಾಂಡವರು ದೀನರಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದರು; ಸತ್ಯದ ಬಂಧನದಿಂದ ಅವರ ಅಂಗಗಳು ಬಹಳ ನೊಂದಿದ್ದವು; ಅವರು ಏನನ್ನೂ ನೋಡಲಿಲ್ಲ.
2.89.35
ततस्त्वेषां मुखमालोक्य राजा ।
दुर्योधनः सूतमुवाच हृष्टः।
इहैवैतामानय प्रातिकामिन् ।
प्रत्यक्षमस्याः कुरवो ब्रुवन्तः ॥ २.८९.३५ ॥
ನಂತರ ಅವರ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಜ ದುರ್ಯೋಧನ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಪ್ರಾತಿಕಾಮಿ! ಇವಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕರೆತಾ; ಕೌರವರು ಇವಳ ಎದುರೇ ಮಾತನಾಡಲಿ."
2.89.36
ततः सूतस्तस्य वशानुगामी ।
भीतश्च कोपाद्द्रुपदात्मजायाः।
विहाय मानं पुनरेव सभ्या-
नुवाच कृष्णां किमहं ब्रवीमि ॥ २.८९.३६ ॥
ಆಗ ಅವನ ಆಜ್ಞೆಗೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಸಾರಥಿ, ಭಯಗೊಂಡು, ದ್ರುಪದ ಪುತ್ರಿಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ, ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಸಭಿಕರಿಗೆ ಕೃಷ್ಣೆಗೆ ಏನು ಹೇಳಲಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು.
2.89.37
दुःशासनैष मम सूतपुत्रो ।
वृकोदरादुद्विजतेऽल्पचेताः।
स्वयं प्रगृह्यानय याज्ञसेनीं ।
किं ते करिष्यन्त्यवशाः सपत्नाः ॥ २.८९.३७ ॥
"ದುಃಶಾಸನ! ಈ ನನ್ನ ಸಾರಥಿ ಪುತ್ರನು ವೃಕೋದರನ ಭಯದಿಂದ ಅಲ್ಪಬುದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ನೀನೇ ಅವಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯಾಜ್ಞಸೇನಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಾ. ಶಕ್ತಿಹೀನ ಶತ್ರುಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಏನು ಮಾಡಬಲ್ಲರು?"
2.89.38
ततः समुत्थाय स राजपुत्रः ।
श्रुत्वा भ्रातुः शासनं रक्तदृष्टिः।
प्रविश्य तद्वेश्म महारथाना-
मित्यब्रवीद्द्रौपदीं राजपुत्रीम् ॥ २.८९.३८ ॥
ಆಗ ಆ ರಾಜಕುಮಾರನು ಎದ್ದು, ಸಹೋದರನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಆ ಮಹಾರಥರ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ರಾಜಪುತ್ರಿ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.89.39
एह्येहि पाञ्चालि राजपुत्रीम् ।
दुर्योधनं पश्य विमुक्तलज्जा।
कुरून्भजस्वायतपत्रनेत्रे ।
धर्मेण लब्धाऽसि सभां परैहि ॥ २.८९.३९ ॥
ಬಾ, ಬಾ ಪಾಂಚಾಲಿ ರಾಜಪುತ್ರಿ! ನಾಚಿಕೆ ಬಿಟ್ಟು ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ನೋಡು. ಕುರುಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡು, ವಿಶಾಲ ಕಮಲನೇತ್ರೆಯೇ! ನೀನು ಧರ್ಮದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿರುವೆ, ಸಭೆಗೆ ಬಾ.
2.89.40
ततः समुत्थाय सुदूर्मनाः सा ।
विवर्णमामृज्य मुखं करेण।
आर्ता प्रदुद्राव यतः स्त्रियस्ता ।
वृद्धस्य राज्ञः कुरुपुङ्गवस्य ॥ २.८९.४० ॥
ಆಗ ಅವಳು ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ಎದ್ದು, ಕೈಯಿಂದ ಮಸುಕಾದ ಮುಖವನ್ನು ಒರೆಸಿಕೊಂಡು, ಪೀಡಿತಳಾಗಿ ಕುರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ವೃದ್ಧ ರಾಜನ ಸ್ತ್ರೀಯರಿದ್ದ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿದಳು.
2.89.41
ततो जवेनाभिससार रोषा-
द्दुःशासनस्तामभिगर्जमानः।
दीर्घेषु नीलेष्वथ चोर्मिमत्सु ।
जग्राह केशेषु नरेन्द्रपत्नीम् ॥ २.८९.४१ ॥
ಆಗ ರೋಷದಿಂದ ದುಶ್ಶಾಸನನು ವೇಗವಾಗಿ ಅವಳತ್ತ ನುಗ್ಗಿ, ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಾ, ಉದ್ದವಾದ ಕಪ್ಪು ಅಲೆಯಂತಹ ಕೂದಲಿನಿಂದ ರಾಜಪತ್ನಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದನು.
2.89.42
ये राजसूयावभृथे जलेन ।
महाक्रतौ मन्त्रपूतेन सिक्ताः।
ते पाण्डवानां परिभूय वीर्यं ।
बलात्प्रमृष्टा धृतराष्ट्रजेन ॥ २.८९.४२ ॥
ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞದ ಅವಭೃಥ ಸ್ನಾನದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಪೂತ ನೀರಿನಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (ಕೈಗಳನ್ನು), ಪಾಂಡವರ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನು ಬಲದಿಂದ ಮುಟ್ಟಿದನು.
2.89.43
स तां पराकृष्य सभासमीप-
मानीय कृष्णामतिदीर्घकेशीम्।
दुःशासनो नाथवतीमनाथव-
च्चकर्ष वायुः कदलीमिवार्ताम् ॥ २.८९.४३ ॥
ಅವಳನ್ನು ಎಳೆದು ಸಭೆಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ತಂದು, ಅತಿದೀರ್ಘ ಕೇಶಿನಿ ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ದುಃಶಾಸನ ಎಳೆದನು; ರಕ್ಷಕನಿಲ್ಲದವಳಂತೆ, ಗಾಳಿ ನೊಂದ ಬಾಳೆಗಿಡವನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸುವಂತೆ.
2.89.44
सा कृष्णमाणा नमिताङ्गयष्टिः ।
शनैरुवाचाथ रजस्वलाऽस्मि।
एकं च वासो मम मन्दबुद्धे ।
सभां नेतुं नार्हसि मामनार्य ॥ २.८९.४४ ॥
ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ಬಾಗಿದ ದೇಹದಿಂದ ಅವಳು ಮೆಲ್ಲಗೆ ಹೇಳಿದಳು: "ನಾನು ರಜಸ್ವಲೆ; ನನ್ನ ಬಳಿ ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರ. ಓ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯೇ, ಅನಾರ್ಯನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಸಭೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದು ನಿನಗೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲ."
2.89.45
ततोऽब्रवीत्तां प्रसभं निगृह्य ।
केशेशु कृष्णेषु तदा स कृष्णाम्।
कृष्णं च जिष्णुं च हरिं नरं च ।
त्रायाय विक्रोशति याज्ञसेनि ॥ २.८९.४५ ॥
ಆಗ ಅವನು ಬಲದಿಂದ ಅವಳ ಕಪ್ಪು ಕೂದಲನ್ನು ಹಿಡಿದು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಅವಳು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೂಗುತ್ತಿರುವಾಗ: "ಓ ಯಾಜ್ಞಸೇನಿ! ಕೃಷ್ಣನನ್ನು, ಜಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಹರಿಯನ್ನು, ನರನನ್ನು ಕರೆ!"
2.89.46
रजस्वला वा भव याज्ञसेनि ।
एकाम्बरा वाप्यथवा विवस्त्रा।
द्यूते जिता चासि कृताऽसि दासी ।
दासीषु वासश्च यथोपजोषम् ॥ २.८९.४६ ॥
"ಓ ಯಾಜ್ಞಸೇನಿ! ನೀನು ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿರಲಿ, ಒಂದೇ ವಸ್ತ್ರದವಳಾಗಿರಲಿ, ಅಥವಾ ವಸ್ತ್ರರಹಿತಳಾಗಿರಲಿ, ದ್ಯೂತದಲ್ಲಿ ನೀನು ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟೆ, ದಾಸಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟೆ; ದಾಸಿಯರ ವಸ್ತ್ರ ಯಾವ ರೀತಿ ಇಷ್ಟವೋ ಆ ರೀತಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ."
2.89.47
प्रकीर्णकेशी पतितार्धवस्त्रा ।
दुःशासनेन व्यवधूयमाना।
हीमत्यमर्षेण च दह्यमाना ।
शनैरिदं वाक्यमुवाच कृष्णा ॥ २.८९.४७ ॥
ಚದುರಿದ ಕೂದಲು, ಅರ್ಧ ಜಾರಿದ ವಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ದುಃಶಾಸನನಿಂದ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾ, ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಾ, ಕೃಷ್ಣೆ ಮೆಲ್ಲಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದಳು.
2.89.48
इमे समायामुपनीतशास्त्राः ।
क्रियावन्तः सर्व एवेन्द्रकल्पाः।
गुरुस्थाना गुरवश्चैव सर्वे ।
तेषामग्रे नोत्सहे स्थातुमेवम् ॥ २.८९.४८ ॥
ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ, ಶಾಸ್ತ್ರ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದ, ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ, ಇಂದ್ರನಂತಿರುವ, ಗುರುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಹೀಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
2.89.49
नशंसकर्मंस्त्वमनार्यवृत ।
मा मा विवस्त्रां कुरु मा विकार्षीः।
न मर्षयेयुस्तव राजपुत्राः ।
सेन्द्रापि देवा यदि ते सहायाः ॥ २.८९.४९ ॥
ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮ ಮಾಡುವವನೇ, ನೀಚ ನಡತೆಯವನೇ, ನನ್ನನ್ನು ವಿವಸ್ತ್ರಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಡ, ಎಳೆಯಬೇಡ. ಇಂದ್ರನೊಂದಿಗೆ ದೇವತೆಗಳೇ ನಿನಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿದ್ದರೂ ನಿನ್ನ ರಾಜಕುಮಾರರು ಇದನ್ನು ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.89.50
धर्मे स्थितो धर्मसुतो महात्मा ।
धर्मश्च सूक्ष्मो निपुणोपलक्ष्यः।
वाचापि भर्तुः परमाणुमात्र-
मिच्छामि दोषं न गुणान्विसृज्य ॥ २.८९.५० ॥
ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಮಹಾತ್ಮ ಧರ್ಮಪುತ್ರ; ಧರ್ಮವು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು ನಿಪುಣರೇ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲರು. ನನ್ನ ಪತಿಯ ಮಾತಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪರಮಾಣು ಮಾತ್ರ ದೋಷವನ್ನು ನಾನು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ, ಗುಣಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಲ.
2.89.51
इदं त्वकार्यं कुरुवीरमध्ये ।
रजस्वलां यत्परिकर्षसे माम्।
न चापि कश्चित्कुरुतेऽत्र कुत्सां ।
ध्रुवं तवेदं मतमभ्युपेतः ॥ २.८९.५१ ॥
ಕುರುವೀರರ ನಡುವೆ ಇದು ಅನುಚಿತ ಕೃತ್ಯ; ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ನನ್ನನ್ನು ನೀನು ಎಳೆಯುತ್ತಿದ್ದೀಯ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ನಿಂದಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇದು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
2.89.52
धिगस्तु नष्टः खलु भारतानां ।
धर्मस्तथा क्षत्रविदां च वृत्तम्।
यत्र ह्यतीतां कुरुधर्मवेलां ।
प्रेक्षन्ति सर्वे कुरवः सभायाम् ॥ २.८९.५२ ॥
ಧಿಕ್ಕಾರ! ಭರತರ ಧರ್ಮ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದೆ; ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಿದ್ಯೆ ಬಲ್ಲವರ ನಡತೆಯೂ ಹಾಗೆಯೇ. ಕುರುಧರ್ಮದ ಮೇರೆ ಮೀರಿದಾಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕುರುಗಳು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.89.53
द्रोणस्य भीष्मस्य च नास्ति सत्त्वं ।
क्षत्तुस्तथैवास्य चनास्ति सत्त्वं
क्षत्तुस्तथैवास्य महात्मनोपि ।
न लक्षयन्ति कुरुवृद्धमुख्याः ॥ २.८९.५३ ॥
ದ್ರೋಣ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ; ಕ್ಷತ್ತನಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತೆಯೇ ಧೈರ್ಯವಿಲ್ಲ; ಮಹಾತ್ಮನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ. ಕುರುವೃದ್ಧರ ಪ್ರಮುಖರು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.89.54
तथा ब्रुवन्ती करुणं सुमध्यमा ।
भर्तॄन्कटाक्षैः कुपितानपश्यत्।
सा पाण्डवान्कोपपरीतदेहा-
न्सन्दीपयामास कटाक्षपातैः ॥ २.८९.५४ ॥
ಹೀಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಂದರ ಸೊಂಟದವಳು ಕೋಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ನೋಡಿದಳು. ಕೋಪದಿಂದ ವ್ಯಾಪ್ತವಾದ ದೇಹದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಅವಳು ಕಟಾಕ್ಷ ಪಾತಗಳಿಂದ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿದಳು.
2.89.55
हृतेन राज्येन तथा धनेन ।
रत्नैश्च मुख्यैर्न तथा बभूव।
यथा त्रपाकोपसमीरितेन ।
कृष्णाकटाक्षेण बभूव दुःखम् ॥ २.८९.५५ ॥
ರಾಜ್ಯ, ಧನ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರತ್ನಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗಲೂ ಅಷ್ಟು ದುಃಖವಾಗಲಿಲ್ಲ; ನಾಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಕೃಷ್ಣೆಯ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಆದ ದುಃಖವೇ ಹೆಚ್ಚು.
2.89.56
दुःशासनश्चापि समीक्ष्य कृष्णा-
मवेक्षमाणां कृपणान्पतींस्तान्।
आधूय वेगेन विसञ्ज्ञकल्पा-
मुवाच दासीति हसन्सशब्दम् ॥ २.८९.५६ ॥
ದುಃಶಾಸನನೂ ದೀನರಾದ ತನ್ನ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ವೇಗದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ, ಮೂರ್ಛಿತಳಂತಿದ್ದವಳಿಗೆ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ "ದಾಸಿ!" ಎಂದನು.
2.89.57
कर्णस्तु तद्वाक्यमतीव हृष्टः ।
सम्पूजयामास हसन्सशब्दम्।
गान्धारराजः सुबलस्य पुत्र-
स्तथैव दुःशासनमभ्यनन्दत् ॥ २.८९.५७ ॥
ಕರ್ಣನು ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು, ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ ಅದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡನು. ಸುಬಲನ ಮಗನಾದ ಗಾಂಧಾರರಾಜನೂ ಹಾಗೆಯೇ ದುಃಶಾಸನನನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದನು.
2.89.58
सभ्यास्तु ये तत्र बभूवुरन्ये ।
ताभ्यामृते धार्तराष्ट्रेण चैव।
तेषामभूद्दुः खमतीव कृष्णां ।
दृष्ट्वा सभायां परिकृष्यमाणाम् ॥ २.८९.५८ ॥
ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಸಭಾಸದರು — ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಗನನ್ನೂ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ — ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರಿಗೆ ಅತೀವ ದುಃಖವಾಯಿತು.
2.89.59
न धर्मसौक्ष्म्यात्सुभगे विवेक्तुं ।
शक्रोमि ते प्रश्नमिमं यथावत्।
अस्वाम्यशक्तः पणितुं परस्वं ।
स्त्रियाश्च भर्तुर्वशतां समीक्ष्य ॥ २.८९.५९ ॥
ಓ ಸುಭಗೆ, ಧರ್ಮದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದಾಗಿ ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯಜಮಾನನಲ್ಲದ, ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲದವನು ಇತರರ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಪಣವಾಗಿಡಲಾರನು; ಪತ್ನಿ ಪತಿಗೆ ಅಧೀನಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು.
2.89.60
त्यजेत सर्वां पृथिवीं समृद्धां ।
युधिष्ठिरो धर्ममथो न जह्यात्।
उक्तं जितोऽस्मीति च पाण्डवेन ।
तस्मान्न शक्नोमि विवेक्तुमेतत् ॥ २.८९.६० ॥
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಸಮಸ್ತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿಯಾನು, ಆದರೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಿಡನು. ಪಾಂಡವನು 'ನಾನು ಸೋತೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
2.89.61
द्व्यूतेऽद्वितीयः शकुनिर्नरेषु ।
कुन्तीसुतस्तेन निसृष्टकामः।
न मन्यते तां निकृतिं युधिष्ठिर-
स्तस्मान् ते प्रश्नमिमं ब्रवीमि ॥ २.८९.६१ ॥
ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶಕುನಿ ಅದ್ವಿತೀಯನು. ಕುಂತೀಪುತ್ರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅವನ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಆಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು; ಆ ವಂಚನೆಯನ್ನು ಅವನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
2.89.62
आहूय राजा कुशलैरनार्यै-
र्दुष्टात्मभिर्नैकृतिकैः सभायाम्।
द्यूतप्रियैर्नातिकृतप्रयत्नः ।
कस्मादयं नाम निसृष्टकामः ॥ २.८९.६२ ॥
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾರ್ಯರು, ದುಷ್ಟಚಿತ್ತರು, ವಂಚಕರು, ಜೂಜಿನ ಪ್ರಿಯರಾದ ಕುಶಲರು ರಾಜನನ್ನು ಕರೆದರು; ಇವನು ಅತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇವನು ಏಕೆ ತನ್ನ ಬಯಕೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು?
2.89.63
अशुद्धभावैर्निकृतिप्रवृत्तै-
रबुध्यमानः कुरुपाण्डवाग्र्यः।
सम्भूय सर्वैश्च जितोऽपि यस्मा-
त्पश्चादयं कैतवमभ्युपेतः ॥ २.८९.६३ ॥
ಅಶುದ್ಧ ಭಾವದವರು, ವಂಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರು ಇವನನ್ನು ಅರಿಯದಂತೆ ಮಾಡಿ, ಕುರು-ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಇವನನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಗೆದ್ದರು; ಬಳಿಕ ಇವನು ವಂಚನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದನು.
2.89.64
तिष्ठन्ति चेमे कुरवः सभाया-
मीशाः सुतानां च तथा स्नुपाणाम्।
समीक्ष्य सर्वे मम चापि वाक्यं ।
विब्रूत मे प्रश्नमिमं यथावत् ॥ २.८९.६४ ॥
ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕುರುಗಳು, ಪುತ್ರರ ಮತ್ತು ಸೊಸೆಯರ ಒಡೆಯರು ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ನನಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿರಿ.
2.89.65
न सा सभा यत्र न सन्ति वृद्धा ।
न ते वृद्धा ये न वदन्ति धर्मम्।
नासौ धर्मो यत्र न सत्यमस्ति ।
न तत्सत्यं यच्छलेनानुविद्धम् ॥ २.८९.६५ ॥
ಹಿರಿಯರು ಇಲ್ಲದ ಸಭೆ ಸಭೆಯಲ್ಲ; ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಳದವರು ಹಿರಿಯರಲ್ಲ. ಸತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ; ವಂಚನೆಯಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದುದು ಸತ್ಯವಲ್ಲ.
2.89.66
तथा ब्रुवन्तीं करुणं रुदन्ती-
मवेक्षमाणां कृपणान्पतींस्तान्।
दुःशासनः परुषाण्यप्रियाणि ।
वाक्यान्युवाचामधुराणि चैव ॥ २.८९.६६ ॥
ಹೀಗೆ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತ, ಅಳುತ್ತ, ದೀನರಾದ ಆ ಪತಿಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ದುಃಶಾಸನನು ಕಠಿಣ, ಅಪ್ರಿಯ, ಕಹಿಯಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದನು.
2.89.67
तां कृष्यमाणां च रजस्वलां च ।
स्रस्तोत्तरीयामतदर्हमाणाम्।
वृकोदरः प्रेक्ष्य युधिष्ठिरं च ।
चकार कोपं परमार्तरूपः ॥ २.८९.६७ ॥
ಅವಳನ್ನು ಎಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು, ಅವಳು ರಜಸ್ವಲೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು, ಅವಳ ಮೇಲುಹೊದಿಕೆ ಜಾರಿರುವುದನ್ನು, ಅವಳು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಲ್ಲದವಳೆಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಯುಧಿಷ್ಠಿರನನ್ನೂ ನೋಡಿ, ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕಟದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡನು.