ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.91.1
पुरस्तात्करणीयं मे न कृतं कार्यमुत्तरम् ।
विह्वलाऽस्मि कृताऽनेन कर्षता बलिना बलात् ॥ २.९१.१ ॥
ಮೊದಲು ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದ್ದದ್ದನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಈಗ ಮಾಡಬೇಕಾದದ್ದನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಇವನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಎಳೆದು ನನ್ನನ್ನು ವಿಹ್ವಲಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
2.91.2
अभिवादं करोम्येषां कुरूणां कुरुसंसदि ।
न मे स्यादपराधोऽयं तदिदं न कृतं मया
वैशम्पायन उवाच ॥ २.९१.२ ॥
ಕುರುಗಳ ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ನನ್ನ ಅಪರಾಧವಾಗದಿರಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
2.91.3
सा तेन च समाधूता दुःखेन च तपस्विनी ।
पतिता विललापेदं सभायामतथोचिता ॥ २.९१.३ ॥
ಅವನಿಂದ ಅಲುಗಾಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಕೆ, ದುಃಖದಿಂದ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಆಕೆ ಬಿದ್ದು, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಅಳಲಿದಳು — ಆಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕದ್ದಲ್ಲದಂತೆ.
2.91.4
स्वयंवरे यास्मि नृपैदृष्टा रङ्गे समागतैः ।
न दृष्टपूर्वा चान्यत्र साऽहमद्य सभां गता ॥ २.९१.४ ॥
ಸ್ವಯಂವರದಲ್ಲಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ರಾಜರಿಂದ ನಾನು ನೋಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೆ; ಮೊದಲು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ನೋಡಲ್ಪಡದ ನಾನು ಇಂದು ಈ ಸಭೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
2.91.5
यां न वायुर्न चादित्यो दृष्टवन्तौ पुरा गृहे ।
साऽहमद्य सभामध्ये दृष्टास्मि जनसंसदि ॥ २.९१.५ ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿಯೂ ಸೂರ್ಯನೂ ನೋಡದ ನಾನು ಇಂದು ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜನಸಮೂಹದ ಮುಂದೆ ನೋಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
2.91.6
यां न मृष्यन्ति वातेन स्पृश्यमानां गृहे पुरा ।
स्पृश्यमानां सहन्तेऽद्य पाण्डवास्तां दूरात्मना ॥ २.९१.६ ॥
ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಗಾಳಿ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೂ ಪಾಂಡವರು ಸಹಿಸದಿದ್ದವಳನ್ನು ಇಂದು ದುರಾತ್ಮನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಪಾಂಡವರು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2.91.7
मृष्यन्ति कुरवश्चेमे मन्ये कालस्य पर्ययम् ।
स्नुषां दुहितरं चैव क्लिश्यमानामनर्हतीम् ॥ २.९१.७ ॥
ಈ ಕುರುಗಳು ಇದನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಕಾಲದ ಬದಲಾವಣೆ ಇದು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಸೊಸೆಯಂತೆ ಮತ್ತು ಮಗಳಂತೆ ಇರುವ, ಅರ್ಹಳಲ್ಲದ ನನ್ನನ್ನು ಹೀಗೆ ಪೀಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
2.91.8
किंन्वतः कृपणं भूयो यदहं स्त्री सती शुभा ।
सभामध्यं विगाहेऽद्य क्व नु धर्मो महीक्षिताम् ॥ २.९१.८ ॥
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಕರುಣಾಜನಕವಾದುದು ಏನಿದೆ? ಪತಿವ್ರತೆ, ಶುಭೆಯಾದ ನಾನು ಇಂದು ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ರಾಜರ ಧರ್ಮ ಈಗ ಎಲ್ಲಿದೆ?
2.91.9
धर्म्यं स्त्रियं सभां पूर्वे न नयन्तीति नः श्रुतम् ।
स नष्टः कौरवेयेषु पूर्वो धर्मः सनातनः ॥ २.९१.९ ॥
ಹಿರಿಯರು ಧರ್ಮಾನುಸಾರ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಸಭೆಗೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ. ಕೌರವರ ನಡುವೆ ಆ ಪುರಾತನ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮ ನಾಶವಾಗಿದೆ.
2.91.10
कथं हि भार्या पाण्डुनां पार्षतस्य स्वसा सती ।
वासुदेवस्य च सखी पार्थिवानां सभामियाम् ॥ २.९१.१० ॥
ಪಾಂಡವರ ಪತ್ನಿ, ಪಾರ್ಷತನ (ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನ) ತಂಗಿ, ಪತಿವ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವನ (ಕೃಷ್ಣನ) ಗೆಳತಿಯಾದ ನಾನು ಈ ರಾಜರ ಸಭೆಗೆ ಹೇಗೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ?
2.91.11
तामिमां धर्मराजस्य भार्यां सदृशवर्णजाम् ।
ब्रूत दासीमदासीं वा तत्करिष्यामि कौरवाः। ॥ २.९१.११ ॥
ಧರ್ಮರಾಜನ ಈ ಪತ್ನಿ, ಸಮಾನ ವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದವಳು, ಇವಳು ದಾಸಿಯೋ ಅಲ್ಲವೋ ಕೌರವರೇ ಹೇಳಿ; ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಾನು ಮಾಡುವೆನು.
2.91.12
अयं मां सुदृढं क्षुद्रः कौरवाणां यशोहरः ।
क्लिश्नाति नाहं तत्सोढुं क्षुद्रः कौरवाणां यशोहरः। ॥ २.९१.१२ ॥
ಈ ಕೀಳನು, ಕೌರವರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವವನು, ನನ್ನನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಅದನ್ನು ನಾನು ಸಹಿಸಲಾರೆ. ಈ ಕೀಳನು ಕೌರವರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕಸಿಯುವವನು.
2.91.13
जितां वाऽप्यजितां वापि मन्यध्वं मां यथा नृपाः ।
तथा प्रत्युक्तमिच्छामि तत्करिष्यामि कौरवाः ॥ २.९१.१३ ॥
ಕೌರವರೇ, ರಾಜರು ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದವಳೆಂದೋ ಗೆಲ್ಲದವಳೆಂದೋ ಭಾವಿಸುವಂತೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ; ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
2.91.14
उक्तवानस्मि कल्याणि धर्मस्य परमा गतिः ।
लोके न शक्यते ज्ञातुमपि विज्ञैर्महात्मभिः ॥ २.९१.१४ ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿಯೇ, ಧರ್ಮದ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೂ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
2.91.15
बलवांश्च यथा धर्मं लोके पश्यति पुरुषः ।
स धर्मो धर्मवेलायां भवत्यभिहतः परः ॥ २.९१.१५ ॥
ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಮನುಷ್ಯನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಹೇಗೆ ನೋಡುತ್ತಾನೋ, ಆ ಧರ್ಮವೇ ಧರ್ಮದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಂದ ಹತವಾಗುತ್ತದೆ.
2.91.16
न विवेक्तुं च ते प्रश्नमिमं शक्नोमि निश्चयात् ।
सूक्ष्मत्वाद्गहनत्वाच्च कार्यस्यास्य च गौरवात् ॥ २.९१.१६ ॥
ನಿನ್ನ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಈ ವಿಷಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ, ಗಹನ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ.
2.91.17
नूनमन्तः कुलस्यास्य भविता न चिरादिव ।
तथा हि कुरवः सर्वे लोभमोहपरायणाः ॥ २.९१.१७ ॥
ಈ ಕುಲದ ಅಂತ್ಯ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲವಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲ ಕೌರವರೂ ಲೋಭ ಮತ್ತು ಮೋಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.
2.91.18
कुलेषु जाताः कल्याणि व्यसनैराहता भृशम् ।
धर्म्यान्मार्गान्न च्यवन्ते येषां नस्त्वं बधूः स्थिता ॥ २.९१.१८ ॥
ಕಲ್ಯಾಣಿಯೇ, ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ಪೀಡಿತರಾದರೂ ಧರ್ಮಮಾರ್ಗದಿಂದ ಚ್ಯುತರಾಗದವರ ಕುಲದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸೊಸೆಯಾಗಿರುವೆ.
2.91.19
उपपन्नं च पाञ्चालि तवेदं वृत्तमीदृशम् ।
यत्कृच्छ्रमपि सम्प्राप्ता धर्ममेवान्ववेक्षसे ॥ २.९१.१९ ॥
ಪಾಂಚಾಲಿ, ನಿನ್ನ ಈ ನಡೆ ಹೀಗೆಯೇ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ; ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಯೂ ನೀನು ಧರ್ಮವನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತಿರುವೆ.
2.91.20
एते द्रोणादयश्चैव वृद्धा धर्मविदो जनाः ।
शून्यैः शरीरैस्तिष्ठन्ति गतासव इवानताः ॥ २.९१.२० ॥
ದ್ರೋಣ ಮೊದಲಾದ ಈ ಹಿರಿಯರು, ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲವರೂ ಕೂಡ, ಪ್ರಾಣವಿಲ್ಲದವರಂತೆ ತಲೆಬಾಗಿ, ಶೂನ್ಯ ದೇಹಗಳಿಂದ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
2.91.21
युधिष्ठिरस्तु प्रश्नोऽस्मिन्प्रमाणमिति मे मतिः ।
अजितां वा जितां वेति स्वयं व्याख्यातुमर्हति ॥ २.९१.२१ ॥
ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನೇ ಪ್ರಮಾಣ ಎಂಬುದು ನನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ; 'ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಡದವಳೋ ಅಥವಾ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವಳೋ' ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನೇ ಸ್ವತಃ ವಿವರಿಸಬೇಕು.