మహాభారతం · అధ్యాయం 2.91
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.91.1
पुरस्तात्करणीयं मे न कृतं कार्यमुत्तरम् ।
विह्वलाऽस्मि कृताऽनेन कर्षता बलिना बलात् ॥ २.९१.१ ॥
ముందే చేయవలసినది నేను చేయలేదు, ఇప్పుడు చేయవలసినదీ చేయలేకపోతున్నాను. బలవంతుడైన ఇతడు బలాత్కారంగా లాగి నన్ను విహ్వలను చేశాడు.
2.91.2
अभिवादं करोम्येषां कुरूणां कुरुसंसदि ।
न मे स्यादपराधोऽयं तदिदं न कृतं मया
वैशम्पायन उवाच ॥ २.९१.२ ॥
కురుల ఈ సభలో వీరందరికీ నమస్కరిస్తున్నాను. ఇది నా అపరాధం కాకూడదు, ఎందుకంటే ఇది నేను చేయలేదు.
2.91.3
सा तेन च समाधूता दुःखेन च तपस्विनी ।
पतिता विललापेदं सभायामतथोचिता ॥ २.९१.३ ॥
అతడు ఆమెను కుదిపివేయగా, దుఃఖంతో తపస్విని అయిన ఆమె పడిపోయి సభలో ఈ విధంగా విలపించింది — ఆమె స్థితికి తగనిది.
2.91.4
स्वयंवरे यास्मि नृपैदृष्टा रङ्गे समागतैः ।
न दृष्टपूर्वा चान्यत्र साऽहमद्य सभां गता ॥ २.९१.४ ॥
స్వయంవరంలో రంగభూమిలో సమకూడిన రాజులచే నేను చూడబడ్డాను; ఇంతకుముందు ఎక్కడా చూడబడని నేను ఈ రోజు ఈ సభకు వచ్చాను.
2.91.5
यां न वायुर्न चादित्यो दृष्टवन्तौ पुरा गृहे ।
साऽहमद्य सभामध्ये दृष्टास्मि जनसंसदि ॥ २.९१.५ ॥
ఇంట్లో ఇంతకుముందు గాలి, సూర్యుడు కూడా చూడని నేను ఈ రోజు సభ మధ్యలో, జనసమూహంలో చూడబడుతున్నాను.
2.91.6
यां न मृष्यन्ति वातेन स्पृश्यमानां गृहे पुरा ।
स्पृश्यमानां सहन्तेऽद्य पाण्डवास्तां दूरात्मना ॥ २.९१.६ ॥
ఇంట్లో గాలి తాకినా పాండవులు సహించనివారు; ఈ రోజు దుష్టాత్ముడు తాకడాన్ని పాండవులు సహిస్తున్నారు.
2.91.7
मृष्यन्ति कुरवश्चेमे मन्ये कालस्य पर्ययम् ।
स्नुषां दुहितरं चैव क्लिश्यमानामनर्हतीम् ॥ २.९१.७ ॥
ఈ కౌరవులు దీనిని సహిస్తున్నారు. కాలచక్రం తిరిగిపోయిందని నేను భావిస్తున్నాను. కోడలిని, కూతురిని వంటి అర్హురాలు కాని నన్ను ఇలా హింసిస్తున్నారు.
2.91.8
किंन्वतः कृपणं भूयो यदहं स्त्री सती शुभा ।
सभामध्यं विगाहेऽद्य क्व नु धर्मो महीक्षिताम् ॥ २.९१.८ ॥
దీనికంటే దయనీయమైనది ఏముంటుంది? పతివ్రత, శుభవతి అయిన నేను నేడు సభ మధ్యలోకి తీసుకురాబడుతున్నాను. రాజుల ధర్మం ఎక్కడ ఉంది?
2.91.9
धर्म्यं स्त्रियं सभां पूर्वे न नयन्तीति नः श्रुतम् ।
स नष्टः कौरवेयेषु पूर्वो धर्मः सनातनः ॥ २.९१.९ ॥
పూర్వులు ధర్మప్రకారం స్త్రీని సభకు తీసుకురారని మేము విన్నాము. కౌరవుల మధ్య ఆ పురాతన శాశ్వత ధర్మం నశించింది.
2.91.10
कथं हि भार्या पाण्डुनां पार्षतस्य स्वसा सती ।
वासुदेवस्य च सखी पार्थिवानां सभामियाम् ॥ २.९१.१० ॥
పాండవుల భార్యను, పార్షతుని (ధృష్టద్యుమ్నుని) చెల్లెలను, సతిని, వాసుదేవుని (కృష్ణుని) స్నేహితురాలిని అయిన నేను ఈ రాజుల సభకు ఎలా తీసుకురాబడుతున్నాను?
2.91.11
तामिमां धर्मराजस्य भार्यां सदृशवर्णजाम् ।
ब्रूत दासीमदासीं वा तत्करिष्यामि कौरवाः। ॥ २.९१.११ ॥
ధర్మరాజు యొక్క ఈ భార్య, సమానవర్ణంలో జన్మించినది, ఆమె దాసియో కాదో కౌరవులారా చెప్పండి; నేను అలాగే చేస్తాను.
2.91.12
अयं मां सुदृढं क्षुद्रः कौरवाणां यशोहरः ।
क्लिश्नाति नाहं तत्सोढुं क्षुद्रः कौरवाणां यशोहरः। ॥ २.९१.१२ ॥
ఈ నీచుడు, కౌరవుల కీర్తిని హరించేవాడు, నన్ను తీవ్రంగా బాధిస్తున్నాడు; దానిని నేను భరించలేను. ఈ నీచుడు కౌరవుల కీర్తిని హరించేవాడు.
2.91.13
जितां वाऽप्यजितां वापि मन्यध्वं मां यथा नृपाः ।
तथा प्रत्युक्तमिच्छामि तत्करिष्यामि कौरवाः ॥ २.९१.१३ ॥
కౌరవులారా, రాజులు నన్ను గెలిచినదిగా లేదా గెలవనిదిగా ఎలా భావిస్తారో, అలాగే సమాధానం చెప్పాలని కోరుతున్నాను; దానినే నేను చేస్తాను.
2.91.14
उक्तवानस्मि कल्याणि धर्मस्य परमा गतिः ।
लोके न शक्यते ज्ञातुमपि विज्ञैर्महात्मभिः ॥ २.९१.१४ ॥
కల్యాణీ, ధర్మం యొక్క పరమగతి లోకంలో జ్ఞానులైన మహాత్ములకైనా తెలుసుకోవడం సాధ్యం కాదని నేను చెప్పాను.
2.91.15
बलवांश्च यथा धर्मं लोके पश्यति पुरुषः ।
स धर्मो धर्मवेलायां भवत्यभिहतः परः ॥ २.९१.१५ ॥
లోకంలో బలవంతుడైన మనిషి ధర్మాన్ని ఎలా చూస్తాడో, ఆ ధర్మమే ధర్మసమయంలో ఇతరుల చేత దెబ్బతింటుంది.
2.91.16
न विवेक्तुं च ते प्रश्नमिमं शक्नोमि निश्चयात् ।
सूक्ष्मत्वाद्गहनत्वाच्च कार्यस्यास्य च गौरवात् ॥ २.९१.१६ ॥
నీ ఈ ప్రశ్నను నిశ్చయంగా విశ్లేషించలేను; ఈ విషయం సూక్ష్మం, గహనం, గురుతరం కావడం వల్ల.
2.91.17
नूनमन्तः कुलस्यास्य भविता न चिरादिव ।
तथा हि कुरवः सर्वे लोभमोहपरायणाः ॥ २.९१.१७ ॥
ఈ కులానికి అంతం నిశ్చయంగా ఎంతో కాలం పట్టదు; ఎందుకంటే కౌరవులందరూ లోభమోహాలలో మునిగినవారు.
2.91.18
कुलेषु जाताः कल्याणि व्यसनैराहता भृशम् ।
धर्म्यान्मार्गान्न च्यवन्ते येषां नस्त्वं बधूः स्थिता ॥ २.९१.१८ ॥
కల్యాణీ, కులాలలో జన్మించి కష్టాలచే ఎంతో దెబ్బతిన్నా ధర్మమార్గం నుండి తప్పనివారి కులంలో నువ్వు కోడలిగా ఉన్నావు.
2.91.19
उपपन्नं च पाञ्चालि तवेदं वृत्तमीदृशम् ।
यत्कृच्छ्रमपि सम्प्राप्ता धर्ममेवान्ववेक्षसे ॥ २.९१.१९ ॥
పాంచాలీ, నీ ఈ ప్రవర్తన ఇలాగే తగినది; కష్టంలో పడినా నీవు ధర్మాన్నే దృష్టిలో ఉంచుకుంటున్నావు.
2.91.20
एते द्रोणादयश्चैव वृद्धा धर्मविदो जनाः ।
शून्यैः शरीरैस्तिष्ठन्ति गतासव इवानताः ॥ २.९१.२० ॥
ద్రోణుడు మొదలైన ఈ వృద్ధులు, ధర్మము తెలిసిన వారు కూడా, ప్రాణం లేనివారిలా తలవంచి, శూన్యమైన దేహాలతో నిలబడి ఉన్నారు.
2.91.21
युधिष्ठिरस्तु प्रश्नोऽस्मिन्प्रमाणमिति मे मतिः ।
अजितां वा जितां वेति स्वयं व्याख्यातुमर्हति ॥ २.९१.२१ ॥
ఈ ప్రశ్నలో యుధిష్ఠిరుడే ప్రమాణమని నా అభిప్రాయం; 'గెలువబడనిదా లేక గెలువబడినదా' అనేది ఆయనే స్వయంగా వివరించాలి.