Mahābhārata · Adhyāya 2.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.92.1
तथा तु दृष्ट्वा बहु तत्र देवीं ।
रोरूयमाणां कुररीमिवार्ताम्।
नोचुर्वचः साध्वथवाऽप्यसाधु ।
महीक्षितो धार्तराष्ट्रस्य भीताः ॥ २.९२.१ ॥
Al ver allí a la reina llorando mucho, afligida como una hembra de águila pescadora, los reyes temerosos de los hijos de Dhṛtarāṣṭra no dijeron palabra alguna, ni correcta ni incorrecta.
2.92.2
दृष्ट्वा तथा पार्थिवपुत्रपौत्रां-
स्तूष्णींभूतान्धृतराष्ट्रस्य पुत्रः।
स्मयन्निवेदं वचनं बभाषे ।
पाञ्चालराजस्य सुतां तदानीम् ॥ २.९२.२ ॥
Viendo así en silencio a los reyes y a sus hijos y nietos, el hijo de Dhṛtarāṣṭra, sonriendo como si nada, dijo entonces estas palabras a Draupadī, hija del rey de los Pañcāla.
2.92.3
तिष्ठत्वयं प्रश्न उदारसत्वे ।
भीमेऽर्जुने सहदेवे तथैव।
पत्यौ च ते नकुले याज्ञसेनि ।
वदन्त्वेते वचनं त्वत्प्रसूतम् ॥ २.९२.३ ॥
Que quede esta pregunta, ¡oh de noble ánimo! Que Bhīma, Arjuna, Sahadeva y también tu esposo Nakula, ¡oh hija de Yajñasena!, digan las palabras que nacen de ti.
2.92.4
अनीश्वरं विब्रुवन्त्वार्यमध्ये ।
युधिष्ठिरं तव पाञ्चालि हेतोः।
कुर्वन्तु सर्वे चानृतं धर्मराजं ।
पाञ्चालि त्वं मोक्ष्यसे दासभावात् ॥ २.९२.४ ॥
Que declaren ante los nobles que Yudhiṣṭhira no fue dueño por causa tuya, y que todos hagan mentiroso al rey del dharma. ¡Oh Pāñcālī!, entonces serás liberada de la condición de esclava.
2.92.5
धर्मे स्थितो धर्मसुतो महात्मा ।
स्वयं चेदं कथयत्विन्द्रकल्पः।
ईशो वा ते ह्यनीशोऽथवैष ।
वाक्यादस्य क्षिप्रमेकं भजस्व ॥ २.९२.५ ॥
Que el hijo de Dharma, el magnánimo firme en el dharma, igual a Indra, lo diga él mismo: ¿es tu señor o no? Por esta palabra, acepta pronto una de las dos cosas.
2.92.6
सर्वे हीमे कौरवेयाः सभायां ।
दुःखान्तरे वर्तमानास्तवैव।
न विब्रुवन्त्यार्यसत्वा यथाव-
त्पतींश्च ते समवेक्ष्याल्पभाग्यान् ॥ २.९२.६ ॥
En esta asamblea, todos estos Kauravas, que están en medio de tu propia aflicción, aunque de naturaleza noble, no hablan como corresponde; ni siquiera al ver a tus desdichados esposos.
2.92.7
ततः सभ्याः कुरुराजस्य तस्य ।
वाक्यं सर्वे प्रशशंसुस्तथोच्चैः।
चेलावेधांश्चापि चक्रुर्नदन्तो ।
हाहेत्यासीदपि चैवार्तनादः ॥ २.९२.७ ॥
Entonces todos los miembros de la asamblea alabaron en voz alta las palabras del rey de los Kuru; rugiendo, agitaron sus vestiduras, y hubo un grito de angustia: «¡Ay, ay!».
2.92.8
श्रुत्वा तुं तद्वाक्यमनोहरं त-
द्धर्षश्चासीत्कौरवाणां सभायाम्।
सर्वे चासन्पार्थिवाः प्रीतिमन्तः ।
कुरुश्रेष्ठं धार्मिकं पूजयन्तः ॥ २.९२.८ ॥
Al oír ese discurso encantador, los Kaurava en la asamblea se regocijaron, y todos los reyes, complacidos, honraban al justo mejor de los Kuru.
2.92.9
युधिष्ठिरं च ते सर्वे समुदैक्षन्त पार्थिवाः ।
किं नु वक्ष्यति धर्मज्ञ इति साचीकृताननाः ॥ २.९२.९ ॥
Y todos los reyes miraron a Yudhiṣṭhira, pensando: «¿Qué dirá el conocedor del dharma?», con los rostros vueltos hacia un lado.
2.92.10
किं नु वक्ष्यति बीभत्सुरजितो युधि पाण्डवः ।
भीमसेनो यमौ चोभौ भृशं कौतूहलान्विताः ॥ २.९२.१० ॥
¿Qué dirá el invicto Bībhatsu (Arjuna), el Pāṇḍava invencible en batalla, Bhīmasena y los dos gemelos? Estaban llenos de gran curiosidad.
2.92.11
तस्मिन्नुपरते शब्दे भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ।
प्रगृह्य रुचिरं दिव्यं भुजं चन्दनचर्चितम् ॥ २.९२.११ ॥
Cuando aquel sonido cesó, Bhīmasena, alzando su hermoso y divino brazo untado de sándalo, habló así.
2.92.12
यद्येष गुरुरस्माकं धर्मराजो महामनाः ।
न प्रभुः स्यात्कुलस्यास्य न वयं मर्षयेमहि ॥ २.९२.१२ ॥
Si este, nuestro maestro, el magnánimo rey Dharma, no fuera el señor de esta familia, no lo toleraríamos.
2.92.13
ईशो नः पुण्यतपसां प्राणानामपि चेश्वरः ।
मन्यते जितमात्मानं यद्येष विजिता वयम् ॥ २.९२.१३ ॥
Él es nuestro señor, dueño incluso de las vidas de los de piadosa austeridad. Si él se considera vencido, entonces nosotros estamos derrotados.
2.92.14
न हि मुच्येत मे जीवन्पदा भूमिमुपस्पृशन् ।
मर्त्यधर्मा परामृश्य पाञ्चाल्या मूर्धजानिमान् ॥ २.९२.१४ ॥
Quien tocó estos cabellos de la Pāñcālī no escapará con vida mientras pise la tierra con sus pies.
2.92.15
पश्यध्वं ह्यायतौ वृत्तौ भुजौ मे परिघाविव ।
नैतयोरन्तरं प्राप्य मुच्येतापि शतक्रतुः ॥ २.९२.१५ ॥
Mirad mis brazos largos y redondos, como mazas de hierro. Quien quede atrapado entre estos dos no escaparía ni Śatakratu (Indra).
2.92.16
धर्मपाशसितस्त्वेवमधिगच्छामि सङ्कटम् ।
गौरवेण निरुद्धश्च निग्रहादर्जुनस्य च ॥ २.९२.१६ ॥
Atado por el lazo del dharma, así caigo en la angustia, retenido por la reverencia y por la restricción de Arjuna.
2.92.17
धर्मराजनिसृष्टस्तु सिंहः क्षुद्रमृगानिव ।
धार्तराष्टारानिमान्पापान्निष्पषेयं तलासिभिः ॥ २.९२.१७ ॥
Liberado por el rey del dharma, aplastaré a estos perversos hijos de Dhṛtarāṣṭra con las palmas y las espadas, como un león a pequeñas bestias.
2.92.18
तमुवाच तदा भीष्मो द्रोणो विदुर एव च ।
क्षम्यतामिदमित्येवं सर्वं सम्भाव्यते त्वयि ॥ २.९२.१८ ॥
Entonces Bhīṣma, Droṇa y Vidura le dijeron: "Que esto sea perdonado"; así, en ti se considera posible todo.
2.92.19
त्रयः किलेमे ह्यधना भवन्ति ।
दासः पुत्रश्चास्वतन्त्रा च नारी।
दासस्य पत्नी त्वधनस्य भद्रे ।
हीनश्वरा दासधनं च सर्वम् ॥ २.९२.१९ ॥
Estos tres, en efecto, carecen de riqueza: el esclavo, el hijo y la mujer sin independencia. La esposa de un esclavo, oh buena señora, es como quien no tiene riqueza; la propiedad del esclavo y todo lo suyo carecen de poder.
2.92.20
प्रविश्य राज्ञः परिवारं भजस्व ।
तत्ते कार्यं शिष्टमादिश्यतेऽत्र।
ईशास्तु सर्वे तव राजपुत्रि ।
भवन्ति वै धार्तराष्ट्रा न पार्थाः ॥ २.९२.२० ॥
Entra en la casa del rey y sírvelos; tu deber restante se te ordena aquí. Oh princesa, todos tus amos son los hijos de Dhṛtarāṣṭra, no los hijos de Pṛthā.
2.92.21
अन्यं वृणीष्व पतिमाशु भामिनि ।
यस्माद्दास्यं न लभसि देवनेन।
अवाच्या वै पतिषु कामवृत्ति-
र्नित्यं दास्ये विदितं तत्तवास्तु ॥ २.९२.२१ ॥
Oh radiante mujer, elige pronto otro esposo, pues por el juego de dados has obtenido la servidumbre. Una mujer que actúa según su propio deseo hacia sus esposos no debe ser mencionada; siempre permanece esclava. Esto te es conocido.
2.92.22
पराजितो नकुलो भीमसेनो ।
युधिष्ठरः सहदेवार्जुनौ च।
दासीभूता त्वं हि वै याज्ञसेनि ।
पराजितास्ते पतयो नैव सन्ति ॥ २.९२.२२ ॥
Nakula, Bhīmasena, Yudhiṣṭhira, Sahadeva y Arjuna han sido derrotados. Oh hija de Yajñasena, te has convertido en sierva; tus esposos están vencidos, en verdad ya no son.
2.92.23
प्रयोजनं जन्मनि किं न मन्यते ।
पराक्रमं पौरुषं चैव पार्थटः।
पाञ्चाल्यस्य द्रुपदस्यात्मजामिमां ।
सभामध्ये यो व्यदेवीद्ग्लहेषु ॥ २.९२.२३ ॥
¿No se considera el propósito del nacimiento? ¿No ha mostrado Arjuna, hijo de Pṛthā, valor y hombría? Esta hija de Drupada, rey de los Pañcālas, que en medio de la asamblea apostó en el juego de dados…
2.92.24
तद्वै श्रुत्वा भीमसेनोऽत्यमर्षी ।
भृशं निशश्वास तदाऽर्तरूपः।
राजानुगो धर्मपाशानुबद्धो ।
दहन्निवैनं क्रोधसंरक्तदृष्टिः ॥ २.९२.२४ ॥
Al oír aquello, Bhīmasena se enfureció en extremo. En forma doliente suspiró profundamente; sujeto al rey, atado por el lazo del dharma, con los ojos enrojecidos por la ira, lo miraba como si lo fuera a consumir.
2.92.25
नाहं कुप्ये सूतपुत्रस्य राज-
न्नेष सत्यं दासधर्मः प्रदिष्टः।
किं विद्विषो वै मामेवं व्याहरेयु-
र्नादेवीस्त्वं यद्यनया नरेन्द्र ॥ २.९२.२५ ॥
Oh rey, no estoy enojado con el hijo del cochero; esto es en verdad el deber prescrito de un esclavo. ¿Por qué me hablarían así los enemigos? Oh señor de los hombres, si tú no la hubieras hecho actuar así, ¿dirían los enemigos esto de mí?
2.92.26
भीमसेनवचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
युधिष्ठिरमुवाचेदं तूष्णीम्भूतमचेतनम् ॥ २.९२.२६ ॥
Al oír las palabras de Bhīmasena, el rey Duryodhana dijo entonces esto a Yudhiṣṭhira, que se había quedado callado e inmóvil.
2.92.27
भीमार्जुनौ यमौ चैव स्थितौ ते नृप शासने ।
प्रश्नं ब्रूहि च कृष्णां त्वमजितां यदि मन्यसे ॥ २.९२.२७ ॥
Oh rey, Bhīma y Arjuna y los gemelos están a tus órdenes. Si crees que Kṛṣṇā es invencible, formula tu pregunta.
2.92.28
एवमुक्त्वा तु कौन्येयमपोह्य वसनं स्वकम् ।
स्मयन्निवेक्ष्य पाञ्चालीमैश्वर्यमदमोहितः ॥ २.९२.२८ ॥
Habiendo dicho esto, se quitó su propia vestimenta ante el hijo de Kuntī, y, cegado por la embriaguez del poder, miró a Pāñcālī con una sonrisa.
2.92.29
कदलीदण्डसदृशं सर्वलक्षणसंयुतम् ।
गजहस्तप्रतीकाशं वज्रप्रतिमगौरवम् ॥ २.९२.२९ ॥
Semejante al tronco de una bananera, dotado de todas las marcas auspiciosas, parecido a la trompa de un elefante, de un peso como el del rayo.
2.92.30
अभ्युत्स्मयित्वा राधेयं भीममाधर्षयन्निव ।
द्रौपद्याः प्रेक्षमाणायाः सव्यमूरुमदर्शयत् ॥ २.९२.३० ॥
Riendo hacia el hijo de Rādhā, como si insultara a Bhīma, mientras Draupadī miraba, le mostró el muslo izquierdo.
2.92.31
भीमसेनस्तमालोक्य नेत्रे उत्फाल्य लोहिते ।
प्रोवाच राजमध्ये तं सभां विश्रावयन्निव ॥ २.९२.३१ ॥
Bhīmasena, habiéndolo mirado y abierto sus ojos enrojecidos, le habló en medio de los reyes, como para que la asamblea lo oyera.
2.92.32
पितृभिः सह सालोक्यं मा स्म गच्छेद्वृकोदरः ।
यद्येतमूरुं गदया न भिन्द्यां ते महाहवे ॥ २.९२.३२ ॥
Si en la gran batalla no rompo con mi maza este muslo tuyo, que Vṛkodara no vaya al mismo mundo que sus padres.
2.92.33
क्रुद्धस्य तस्य सर्वेभ्यः स्रोतोभ्यः पावकार्चिषः ।
वृक्षस्येव विनिश्वेरुः कोटरेभ्यः प्रदह्यतः ॥ २.९२.३३ ॥
De todas las aberturas de su cuerpo airado brotaron llamas de fuego, como de los huecos de un árbol en llamas.
2.92.34
परं भयं पश्यत भीमसेना-
त्तद्बुध्यध्वं पार्थिवाः प्रातिपेयाः।
दैवेरितो नूनमयं पुरस्ता-
त्परोऽनयो भरतेषूदपादि ॥ २.९२.३४ ॥
Contemplad el gran temor que viene de Bhīmasena, oh reyes; comprended esto, oh descendientes de Pratīpa. Impulsada sin duda por el destino, esta gran calamidad ha surgido ya entre los Bharatas.
2.92.35
अतिद्यूतं कृतमिदं धार्तराष्ट्र ।
यस्मात्स्त्रियं विवदध्वं सभायाम्।
योगक्षेमौ नश्यतो वः समग्रौ ।
पापान्मन्त्रान्कुरवो मन्त्रयन्ति ॥ २.९२.३५ ॥
Oh hijo de Dhṛtarāṣṭra, esto se ha producido por el juego excesivo, pues disputáis sobre una mujer en la asamblea. Vuestra prosperidad y seguridad perecen por completo; los Kurus deliberan con consejos pecaminosos.
2.92.36
इमं धर्मं कुरवो जानताशु ।
ध्वस्ते धर्मे परिषत्सम्प्रदुष्येत्।
इमां चेत्पूर्वं कितवोऽग्लहिष्य-
दीशोऽभविष्यदपराजितात्मा ॥ २.९२.३६ ॥
Oh Kurus, conoced pronto este dharma. Cuando el dharma se destruye, también la asamblea se corrompe. Si este jugador lo hubiera ganado antes, habría sido un señor de alma invencible.
2.92.37
स्वप्ने यथैतद्विजितं धनं स्या-
देवं मन्ये यस्य दीव्यत्यनीशः।
गान्धारराजस्य वचो निशम्य ।
धर्मादस्मात्कुरवो माऽपयात ॥ २.९२.३७ ॥
Como si en un sueño se ganara esta riqueza, así pienso yo de quien juega sin control. Habiendo oído las palabras del rey de Gandhāra, oh kurus, no os apartéis de este dharma.
2.92.38
भीमस्य वाक्ये तद्वदेवार्जुनस्य ।
स्थितोऽहं वै यमयोश्चैवमेव।
युधिष्ठिरं ते प्रवदन्त्वनीश-
मथो दास्यान्मोक्षसे याज्ञसेनि ॥ २.९२.३८ ॥
Me mantengo firme en las palabras de Bhīma y de Arjuna, y asimismo en las de los gemelos. Que declaren que Yudhiṣṭhira carece de autoridad; entonces, oh hija de Yajñasena, serás liberada de la esclavitud.
2.92.39
ईशो राजा पूर्वमासीद्ग्लहे नः ।
कुन्तीसुतो धर्मराजो महात्मा।
ईशस्त्वयं कस्य पराजितात्मा ।
तज्जानीध्वं कुरवः सर्व एव ॥ २.९२.३९ ॥
Antes, en el juego de dados, nuestro rey y señor era el hijo de Kuntī, el magnánimo Dharmarāja. Pero este hombre derrotado en sí mismo, ¿de quién es señor? Sabedlo todos vosotros, oh kurus.
2.92.40
दुश्शासन निबोधेदं वचनं वै प्रभाषितम् ।
किमनेन चिरं वीर नयस्व द्रपदात्मजाम्।
दासीभावेन भुङ्क्ष्व त्वं यथेष्टं कुरुनन्दन ॥ २.९२.४० ॥
Duḥśāsana, escucha estas palabras que se han pronunciado. ¿Para qué tanta demora, oh héroe? Lleva a la hija de Drupada; disfrútala en condición de esclava como quieras, oh gozo de los kurus.
2.92.41
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
साधु कर्ण महाबाहो यथेष्टं क्रियतामिति ॥ २.९२.४१ ॥
Entonces Śakuni, hijo del rey de Gandhāra, dijo: 'Bien dicho, Karṇa, oh de poderosos brazos; que se haga como deseas.'
2.92.42
ततो दुश्शासनस्तूर्णं द्रुपदस्य सुतां बलात् ।
प्रवेशयितुमारब्धः स चकर्ष दुरात्मवान् ॥ २.९२.४२ ॥
Entonces Duḥśāsana, con rapidez, comenzó a arrastrar por la fuerza a la hija de Drupada; el de mente malvada la arrastró.
2.92.43
ततो विक्रोशति तदा पाञ्चाली वरवर्णिनी ॥ २.९२.४३ ॥
Entonces la Pāñcālī de hermosa tez gritaba.
2.92.44
परित्रायस्व मां भीष्ण द्रोण द्रौणे तथा कृप ।
परित्रायस्व विदुर धर्मिष्ठो धर्मवत्सल ॥ २.९२.४४ ॥
¡Oh Bhīṣma, oh Droṇa, oh hijo de Droṇa, y también oh Kṛpa, protegedme! ¡Oh Vidura, el más justo, amante del dharma, protegedme!
2.92.45
धृतराष्ट्र महाराज परित्रायस्व वै स्नुषाम् ।
गान्धारि त्वं महाभागे सर्वज्ञे सर्वदर्शिनि।
पिरत्रायस्व मां भीरुं सुयोधनभयार्दिताम् ॥ २.९२.४५ ॥
¡Oh gran rey Dhṛtarāṣṭra, proteged a vuestra nuera! ¡Oh Gāndhārī, bienaventurada, omnisciente y omnividente, protegedme a mí, temerosa y atormentada por el miedo a Suyodhana!
2.92.46
त्वमार्ये वीरजननि किं मां पश्यसि यादवीम् ।
क्लिश्यमानामनार्येण न त्रायसिव वधूं स्वकाम् ॥ २.९२.४६ ॥
¡Oh noble dama, madre de héroes, por qué me miras a mí, la mujer yādava? No proteges, como harías con tu propia nuera, a mí, atormentada por el innoble.
2.92.47
यदि लालप्यमानां मां न कश्चित्किञ्चिदब्रवीत् ।
हा हताऽस्मि सुमन्दात्मा सुयोधनवशं गता ॥ २.९२.४७ ॥
Si nadie me dice nada mientras me lamento, ¡ay!, estoy perdida, caída bajo el poder de Suyodhana.
2.92.48
न वै पाण्डुर्नरपतिर्न धर्मो न च देवराट् ।
न चायुर्नाश्विनौ वाऽपि परित्रायन्ति वै स्नुषाम् ॥ २.९२.४८ ॥
Ni Pāṇḍu, ni el señor de los hombres, ni Dharma, ni el rey de los dioses, ni la larga vida, ni siquiera los gemelos Aśvin pueden proteger a esta nuera.
2.92.49
धिक्कष्टं यदि जीवेयं मन्दभाग्या पतिव्रता ॥ २.९२.४९ ॥
¡Qué vergüenza, qué desgracia si yo, desdichada y devota de mi esposo, tuviera que seguir viviendo!
2.92.50
शृणोमि वाक्यं तव राजपुत्रि ।
नेमे पार्थाः किञ्चिदपि ब्रुवन्ति।
सा त्वं प्रियार्थं शृणु वाक्यमेत-
द्यदुच्यते पापमतिः कृतघ्नः ॥ २.९२.५० ॥
Princesa, escucho tus palabras; sin embargo, estos hijos de Pṛthā no dicen nada. Por el bien de tu amado, escucha estas palabras que se dicen de aquel de mente perversa e ingrato.
2.92.51
सुयोधनः सानुचरः सुदुष्टः ।
सहैव राजा निकृतः सूनुना च
यद्येष वाचं महदुच्यमानां ।
न श्रोष्यते पापमतिः सुदुष्टः ॥ २.९२.५१ ॥
Suyodhana, con sus seguidores, es sumamente perverso; el rey también ha sido herido junto con él por su hijo. Si este de mente perversa y sumamente malvado no escucha este gran discurso que se pronuncia...
2.92.52
इत्येवमुक्त्वा द्रुपदस्य पुत्रीं ।
क्षत्ताऽब्रवीद्धृतराष्ट्रस्य पुत्रम्। ॥ २.९२.५२ ॥
Habiendo hablado así a la hija de Drupada, el administrador (Vidura) se dirigió al hijo de Dhṛtarāṣṭra.
2.92.53
मा क्लिश्यतां वै द्रुपदस्य पुत्रीं ।
मा त्वं चरीं द्रक्ष्यसि राजपुत्र ॥ २.९२.५३ ॥
No aflijas a la hija de Drupada; príncipe, no contemples su penosa condición.
2.92.54
यद्येवं त्वं महाराज सङ्क्लेशयसि द्रौपदीम् ।
अचिरेणैव कालेन पुत्रस्ते सह मन्त्रिभिः।
गमिष्यति क्षयं पापः पाण्डवक्षयकारणात् ॥ २.९२.५४ ॥
Gran rey, si atormentas así a Draupadī, tu hijo malvado, junto con sus ministros, pronto irá a la ruina, siendo la causa de la destrucción de los Pāṇḍavas.
2.92.55
भीमार्जुनाभ्यां क्रुद्धाभ्यां माद्रीपुत्रद्वयेन च ।
तस्मान्निवारय सुतं मा विनाशं विचिन्तय ॥ २.९२.५५ ॥
Por Bhīma y Arjuna airados y los dos hijos de Mādrī vendrá la ruina. Por tanto, refrena a tu hijo; no pienses en la destrucción.
2.92.56
एतच्छुत्वा मन्दबुद्धिर्नोत्तरं किञ्चिदब्रवीत् ।
ततो दुर्योधनस्तत्र दैवमोहबलात्कृतः ॥ २.९२.५६ ॥
Al oír esto, el de mente torpe (Duryodhana) no respondió nada. Entonces Duryodhana, impulsado allí por el poder de la ofuscación divina, [guardó silencio].
2.92.57
अचिन्त्य क्षत्तुर्वचनं हर्षेणायतलोचनः ।
ऊरू दर्शयते पापो द्रौपद्या वै मुहुर्मुहुः ॥ २.९२.५७ ॥
Desdeñando las palabras de Vidura, el pecador de ojos grandes, con alegría, mostraba una y otra vez sus muslos a Draupadī.
2.92.58
ऊरौ सन्दर्श्यमाने तु निरीक्ष्य तु सुयोधनम् ।
वृकोदरस्तदालोक्य नेत्रे चोल्फाल्य लोहिते ॥ २.९२.५८ ॥
Mientras se mostraban los muslos, Vṛkodara (Bhīma) miró a Suyodhana; al verlo, revolvió sus ojos enrojecidos.
2.92.59
एतत्समीक्ष्यात्मनि चावमानं ।
नियम्य मन्युं बलनान्स मानी।
राजानुजः संसदि कौरवाणां ।
विनिष्क्रमन्वाक्यमुवाच भीमः ॥ २.९२.५९ ॥
Percibiendo este agravio en sí mismo y conteniendo su ira, Bhīma, el poderoso y orgulloso hermano menor del rey, saliendo de la asamblea de los Kurus, pronunció estas palabras.
2.92.60
अहं दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।
शकुनिं चाक्षकितवं सहदेवो हनिष्यति ॥ २.९२.६० ॥
Yo mataré a Duryodhana; Dhanañjaya matará a Karṇa; y Sahadeva matará a Śakuni, el tramposo de los dados.
2.92.63
दुश्शासनस्य रुधिरं पास्यामि मृगराडिव ॥ २.९२.६३ ॥
Beberé la sangre de Duḥśāsana, como lo hace un león.
2.92.64
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ।
नन्दा गृहेषु न बुद्ध्यन्ते महद्भयम् ॥ २.९२.६४ ॥
Oh Bhīmasena, quienes tienen enemistad contigo no son realmente tus enemigos; el gran peligro de Nandā (?) no se percibe en las casas.
2.92.65
नैव वाचा व्यवसितं भीम विज्ञायते सताम् ।
यदि स्थास्यन्ति सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण वै सह ॥ २.९२.६५ ॥
Oh Bhīma, la resolución de los buenos no se conoce solo por las palabras; se conoce solo si se mantienen firmes en la batalla con el deber del guerrero.
2.92.66
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुश्शासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ २.९२.६६ ॥
La tierra beberá la sangre de Duryodhana, Karṇa, el malvado Śakuni, y de aquellos cuyo cuarto es Duḥśāsana.
2.92.67
असूयितारं वक्तारं प्रहृष्टानां दुरात्मनाम् ।
भीमसेन नियोगात्ते हन्ताऽहं कर्णमाहवे ॥ २.९२.६७ ॥
Oh Bhīmasena, por tu mandato mataré a Karṇa en la batalla: el envidioso que habla, uno de los malvados que se alegran.
2.92.68
कर्णं कर्णानुगांश्चैव रणे हन्ताऽस्मि पत्रिभिः ।
ये चान्ये विप्रयोत्स्यन्ति बुद्धिमोहेन मां नृपाः।
तान्स्म सर्वञ्छितैर्बाणैर्नेताऽस्मि यमसादनम् ॥ २.९२.६८ ॥
En la batalla mataré a Karṇa y a sus seguidores con flechas; y a todos los demás reyes que, cegados por la ofuscación de su mente, luchen contra mí, los enviaré con agudas flechas a la morada de Yama.
2.92.69
चलेद्वि हिमवान्स्थानान्निष्प्रभः स्याद्दिवाकरः ।
शैत्यं सोमात्प्रणश्येत मत्सत्यं विचलेद्यदि ॥ २.९२.६९ ॥
Si mi verdad vacilara, que el Himālaya se mueva de su lugar, que el sol pierda su brillo y que el frescor perezca en la luna.
2.92.70
उत्युक्तवति पार्थे तु श्रीमान्माद्रवतीसुतः ।
प्रगृह्य विपुलं बाहुं सहदेवः प्रतापवान् ॥ २.९२.७० ॥
Cuando Pārtha hubo hablado así, Sahadeva, el glorioso hijo de Mādravī, poderoso en valor, levantó su gran brazo.
2.92.71
सौबलस्य वधप्रेप्सुरिदं वचनमब्रवीत् ।
क्रोधसंरक्तनयनो निश्वस्य च मुहुर्मुहुः ॥ २.९२.७१ ॥
Deseando la muerte de Saubala (Śakuni), pronunció estas palabras, con los ojos enrojecidos por la ira, suspirando una y otra vez.
2.92.72
यानक्षान्मन्यसे मूढ गान्धाराणां यशोहर ।
नैते ह्यक्षाः शिता वाणास्त्वयैते समरे धृताः ॥ २.९२.७२ ॥
Necio, despojador de la gloria de los Gāndhāras: lo que crees que son dados no son dados. Son flechas afiladas que has empuñado en la batalla.
2.92.73
यथा चैवोक्तवान्भीमस्त्वामुद्दिश्य सबान्धवम् ।
कर्ताऽहं कर्मणा चास्य कुरुकार्याणि सर्वशः।
यदि स्थस्यासि सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण सौबल ॥ २.९२.७३ ॥
Tal como Bhīma os habló a ti y a tus parientes, yo, con mi acción, cumpliré plenamente los deberes de los Kurus. Hijo de Subala, si permaneces en la batalla según el deber del guerrero…
2.92.74
सहदेववचः श्रुत्वा नकुलोऽपि विशाम्पते ।
दर्शनीयतमो नॄणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९२.७४ ॥
Oh señor de los pueblos, habiendo oído las palabras de Sahadeva, también Nakula, el más digno de respeto entre los hombres, pronunció estas palabras.
2.92.75
सुतेयं यज्ञसेनस्य द्यूतेऽस्मिन्धृतराष्ट्रजैः ।
यैर्वाचः श्राविता रूक्षा धूर्तैर्दुर्योधनप्रियैः ॥ २.९२.७५ ॥
Esta es la hija de Yajñasena (Drupada), a quien, en este juego de dados, los hijos de Dhṛtarāṣṭra, aquellos canallas queridos de Duryodhana, dirigieron palabras duras.
2.92.76
धार्तराष्ट्रान्सुदुर्वृत्तान्मुमूर्षून्कालचोदितान् ।
दर्शयिष्यामि भूयिष्ठमहं वैवस्वतक्षयम् ॥ २.९२.७६ ॥
Mostraré a los hijos de Dhṛtarāṣṭra, muy malvados, que desean la muerte y son impulsados por el tiempo, abundantemente la morada de Vaivasvata (Yama).
2.92.77
उलूकं च दुरात्मानं सौबलस्य प्रियं सुतम् ।
हन्ताऽहमस्मि समरे मम शत्रुं नराधमम् ॥ २.९२.७७ ॥
Yo soy quien, en la batalla, dará muerte a Uluka, el hijo querido de Śakuni, hijo de Subala, de alma malvada, mi enemigo, el más vil de los hombres.
2.92.78
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रौपद्याः पदवीं चरन् ।
नर्धार्तराष्टां पृथिवीं कर्तास्मि नचिरादिवा ॥ २.९२.७८ ॥
Por orden del rey Dharma y siguiendo el camino de Draupadī, pronto haré que la tierra quede libre de los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
2.92.79
यस्माच्चोरुं दर्शयसे यस्माच्चोरुं निरीक्षसे ।
तस्मात्तव ह्यधर्मिष्ठ ऊरौ मृत्युर्भविष्यति ॥ २.९२.७९ ॥
Porque muestras tu muslo y porque miras fijamente mi muslo, por eso, oh el más impío, tu muerte llegará en tu muslo.
2.92.80
यस्माच्चैवं क्लेशयति भ्राता ते मां दुरात्मवान् ।
तस्मादुधिरमेवास्य पास्यते वै वृकोदरः ॥ २.९२.८० ॥
Porque tu hermano de mente perversa me atormenta de esta manera, por eso Vṛkodara beberá precisamente su sangre.
2.92.81
इमं च पापिष्ठमतिं कर्णं समुतबान्धवम् ।
सामात्यं सपरीवारं हनिष्यति धनञ्जयः ॥ २.९२.८१ ॥
Y a este Karṇa de mente sumamente pecaminosa, junto con sus parientes, ministros y séquito, Dhanañjaya lo matará.
2.92.82
क्षुद्रधर्मं नैकृतिकं शकुनिं पापचेतसम् ।
सहदेवो रणे क्रुद्धो हनिष्यति सबान्धवम् ॥ २.९२.८२ ॥
A Śakuni, de conducta vil, engañoso y de mente pecaminosa, Sahadeva, airado en la batalla, lo matará junto con sus parientes.
2.92.83
एवमुक्ते तु वचने द्रौपद्या धर्मशीलया ।
ततोऽन्तरिक्षात्सुमहत्पुष्पवर्षमवापततम् ॥ २.९२.८३ ॥
Cuando Draupadī, virtuosa en el dharma, pronunció estas palabras, desde el cielo cayó una gran lluvia de flores.
2.92.84
तेषां तु वचनं श्रुत्वा नोचुस्तत्र सभासदः ।
अर्जुनस्य भयाद्राजन्नभून्निश्शब्दमत्र वै ॥ २.९२.८४ ॥
Al oír sus palabras, los miembros de la asamblea no dijeron nada allí. Oh rey, por temor a Arjuna reinó el silencio en aquel lugar.