മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.92.1
तथा तु दृष्ट्वा बहु तत्र देवीं ।
रोरूयमाणां कुररीमिवार्ताम्।
नोचुर्वचः साध्वथवाऽप्यसाधु ।
महीक्षितो धार्तराष्ट्रस्य भीताः ॥ २.९२.१ ॥
അവിടെ ദേവിയെ (ദ്രൗപദിയെ) കുററരി പക്ഷിയെപ്പോലെ വളരെ കരഞ്ഞു ദുഃഖിക്കുന്നതായി കണ്ട്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ ഭയന്ന രാജാക്കന്മാർ ശരിയോ തെറ്റോ ഒരു വാക്കും പറഞ്ഞില്ല.
2.92.2
दृष्ट्वा तथा पार्थिवपुत्रपौत्रां-
स्तूष्णींभूतान्धृतराष्ट्रस्य पुत्रः।
स्मयन्निवेदं वचनं बभाषे ।
पाञ्चालराजस्य सुतां तदानीम् ॥ २.९२.२ ॥
രാജാക്കന്മാരെയും അവരുടെ പുത്രപൗത്രന്മാരെയും ഇങ്ങനെ നിശ്ശബ്ദരായി കണ്ട്, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ പാഞ്ചാലരാജപുത്രിയോട് (ദ്രൗപദിയോട്) അപ്പോൾ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
2.92.3
तिष्ठत्वयं प्रश्न उदारसत्वे ।
भीमेऽर्जुने सहदेवे तथैव।
पत्यौ च ते नकुले याज्ञसेनि ।
वदन्त्वेते वचनं त्वत्प्रसूतम् ॥ २.९२.३ ॥
ഈ ചോദ്യം നിൽക്കട്ടെ, ഉദാരസ്വഭാവിയായവളേ! ഭീമൻ, അർജ്ജുനൻ, സഹദേവൻ, അതുപോലെ നിന്റെ ഭർത്താവ് നകുലൻ — യാജ്ഞസേനീ, ഇവർ നിന്നാൽ ഉണ്ടായ വാക്ക് പറയട്ടെ.
2.92.4
अनीश्वरं विब्रुवन्त्वार्यमध्ये ।
युधिष्ठिरं तव पाञ्चालि हेतोः।
कुर्वन्तु सर्वे चानृतं धर्मराजं ।
पाञ्चालि त्वं मोक्ष्यसे दासभावात् ॥ २.९२.४ ॥
ആര്യന്മാരുടെ മധ്യേ യുധിഷ്ഠിരൻ നിന്റെ കാരണത്താൽ യജമാനനല്ലെന്ന് അവർ പറയട്ടെ; എല്ലാവരും ധർമ്മരാജനെ അസത്യവാദിയാക്കട്ടെ — പാഞ്ചാലീ! അപ്പോൾ നീ ദാസ്യഭാവത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയാകും.
2.92.5
धर्मे स्थितो धर्मसुतो महात्मा ।
स्वयं चेदं कथयत्विन्द्रकल्पः।
ईशो वा ते ह्यनीशोऽथवैष ।
वाक्यादस्य क्षिप्रमेकं भजस्व ॥ २.९२.५ ॥
ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ധർമ്മപുത്രൻ, ഇന്ദ്രനു തുല്യനായ മഹാത്മാവ് തന്നെ ഇതു പറയട്ടെ — അവൻ നിന്റെ നാഥനാണോ അല്ലയോ? ഈ വാക്കിൽ വേഗം ഒന്നിനെ സ്വീകരിക്കൂ.
2.92.6
सर्वे हीमे कौरवेयाः सभायां ।
दुःखान्तरे वर्तमानास्तवैव।
न विब्रुवन्त्यार्यसत्वा यथाव-
त्पतींश्च ते समवेक्ष्याल्पभाग्यान् ॥ २.९२.६ ॥
സഭയിൽ ഈ കൗരവരെല്ലാം, നിന്റെ ദുഃഖത്തിന്റെ മധ്യേ നിൽക്കുന്നവർ, ആര്യസ്വഭാവമുള്ളവരായിട്ടും ശരിയായി സംസാരിക്കുന്നില്ല; നിന്റെ അൽപഭാഗ്യരായ ഭർത്താക്കന്മാരെ കണ്ടിട്ടും.
2.92.7
ततः सभ्याः कुरुराजस्य तस्य ।
वाक्यं सर्वे प्रशशंसुस्तथोच्चैः।
चेलावेधांश्चापि चक्रुर्नदन्तो ।
हाहेत्यासीदपि चैवार्तनादः ॥ २.९२.७ ॥
അപ്പോൾ കുരുരാജന്റെ ആ വാക്യത്തെ സദസ്യരെല്ലാം ഉച്ചത്തിൽ പ്രശംസിച്ചു; ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് വസ്ത്രങ്ങൾ വീശി, 'ഹാ ഹാ' എന്ന ദുഃഖനാദവും ഉണ്ടായി.
2.92.8
श्रुत्वा तुं तद्वाक्यमनोहरं त-
द्धर्षश्चासीत्कौरवाणां सभायाम्।
सर्वे चासन्पार्थिवाः प्रीतिमन्तः ।
कुरुश्रेष्ठं धार्मिकं पूजयन्तः ॥ २.९२.८ ॥
ആ മനോഹരമായ വാക്യം കേട്ടിട്ട് സഭയിൽ കൗരവർക്ക് ആ സന്തോഷം ഉണ്ടായി; എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും സന്തോഷിച്ച്, കുരുശ്രേഷ്ഠനായ ധാർമ്മികനെ ആദരിച്ചു.
2.92.9
युधिष्ठिरं च ते सर्वे समुदैक्षन्त पार्थिवाः ।
किं नु वक्ष्यति धर्मज्ञ इति साचीकृताननाः ॥ २.९२.९ ॥
എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും യുധിഷ്ഠിരനെ സൂക്ഷിച്ചു നോക്കി; 'ധർമ്മജ്ഞൻ എന്താണു പറയുക?' എന്നു ചിന്തിച്ച്, മുഖങ്ങൾ ചെരിച്ചുകൊണ്ട്.
2.92.10
किं नु वक्ष्यति बीभत्सुरजितो युधि पाण्डवः ।
भीमसेनो यमौ चोभौ भृशं कौतूहलान्विताः ॥ २.९२.१० ॥
തോൽപ്പിക്കപ്പെടാത്ത ബീഭത്സു (അർജുനൻ), യുദ്ധത്തിൽ അജയ്യനായ പാണ്ഡവൻ, ഭീമസേനൻ, ഇരട്ടകളായ യമന്മാർ — അവർ എന്താണ് പറയുക? അവർ അത്യധികം കൗതുകത്തോടെ ഇരുന്നു.
2.92.11
तस्मिन्नुपरते शब्दे भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ।
प्रगृह्य रुचिरं दिव्यं भुजं चन्दनचर्चितम् ॥ २.९२.११ ॥
ആ ശബ്ദം അടങ്ങിയപ്പോൾ ഭീമസേനൻ ചന്ദനം പൂശിയ മനോഹരമായ ദിവ്യമായ തന്റെ ഭുജം ഉയർത്തി ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
2.92.12
यद्येष गुरुरस्माकं धर्मराजो महामनाः ।
न प्रभुः स्यात्कुलस्यास्य न वयं मर्षयेमहि ॥ २.९२.१२ ॥
ഇദ്ദേഹം നമ്മുടെ ഗുരുവും മഹാമനസ്കനുമായ ധർമ്മരാജനും ഈ കുലത്തിന്റെ പ്രഭുവുമല്ലെങ്കിൽ, ഞങ്ങൾ ഇത് സഹിക്കുമായിരുന്നില്ല.
2.92.13
ईशो नः पुण्यतपसां प्राणानामपि चेश्वरः ।
मन्यते जितमात्मानं यद्येष विजिता वयम् ॥ २.९२.१३ ॥
ഇദ്ദേഹമാണ് നമ്മുടെ ഈശ്വരൻ, പുണ്യതപസ്വികളുടെ പ്രാണങ്ങൾക്കും അധിപൻ. ഇദ്ദേഹം തന്നെ തോറ്റവനായി കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, നാമും തോറ്റവരാണ്.
2.92.14
न हि मुच्येत मे जीवन्पदा भूमिमुपस्पृशन् ।
मर्त्यधर्मा परामृश्य पाञ्चाल्या मूर्धजानिमान् ॥ २.९२.१४ ॥
പാഞ്ചാലിയുടെ ഈ മുടികളെ തൊട്ടവൻ, കാലുകൊണ്ട് ഭൂമിയെ തൊട്ടുകൊണ്ട് ജീവിച്ചിരിക്കെ എനിക്ക് രക്ഷപ്പെടില്ല.
2.92.15
पश्यध्वं ह्यायतौ वृत्तौ भुजौ मे परिघाविव ।
नैतयोरन्तरं प्राप्य मुच्येतापि शतक्रतुः ॥ २.९२.१५ ॥
കാണുക, എന്റെ ഈ നീളമുള്ളതും വൃത്താകൃതിയുള്ളതുമായ ഭുജങ്ങൾ ഇരുമ്പ് ഗദകൾ പോലെയാണ്. ഇവയുടെ ഇടയിൽ അകപ്പെട്ടവൻ ഇന്ദ്രനായാലും രക്ഷപ്പെടില്ല.
2.92.16
धर्मपाशसितस्त्वेवमधिगच्छामि सङ्कटम् ।
गौरवेण निरुद्धश्च निग्रहादर्जुनस्य च ॥ २.९२.१६ ॥
ധർമ്മപാശത്താൽ ബന്ധിതനായ ഞാൻ ഇങ്ങനെ സങ്കടത്തിലാകുന്നു; ബഹുമാനത്താൽ തടയപ്പെട്ടവനും അർജ്ജുനന്റെ നിഗ്രഹത്താലും.
2.92.17
धर्मराजनिसृष्टस्तु सिंहः क्षुद्रमृगानिव ।
धार्तराष्टारानिमान्पापान्निष्पषेयं तलासिभिः ॥ २.९२.१७ ॥
ധർമ്മരാജൻ അഴിച്ചുവിട്ട ഞാൻ സിംഹം ചെറിയ മൃഗങ്ങളെ എന്നപോലെ ഈ പാപികളായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ കൈപ്പത്തികളാലും വാളുകളാലും ഞെരിച്ചുകളയും.
2.92.18
तमुवाच तदा भीष्मो द्रोणो विदुर एव च ।
क्षम्यतामिदमित्येवं सर्वं सम्भाव्यते त्वयि ॥ २.९२.१८ ॥
അപ്പോൾ ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും വിദുരനും അവനോട് പറഞ്ഞു: "ഇത് ക്ഷമിക്കപ്പെടട്ടെ"; ഇങ്ങനെ നിന്നിൽ എല്ലാം സംഭാവ്യമാണ്.
2.92.19
त्रयः किलेमे ह्यधना भवन्ति ।
दासः पुत्रश्चास्वतन्त्रा च नारी।
दासस्य पत्नी त्वधनस्य भद्रे ।
हीनश्वरा दासधनं च सर्वम् ॥ २.९२.१९ ॥
ഈ മൂവരും യഥാർത്ഥത്തിൽ ധനമില്ലാത്തവരാണ്: അടിമ, പുത്രൻ, സ്വാതന്ത്ര്യമില്ലാത്ത സ്ത്രീ. അടിമയുടെ ഭാര്യ, ഭദ്രേ, ധനമില്ലാത്തവന്റെ പോലെയാണ്; അടിമയുടെ ധനവും എല്ലാം ശക്തിയില്ലാത്തതാണ്.
2.92.20
प्रविश्य राज्ञः परिवारं भजस्व ।
तत्ते कार्यं शिष्टमादिश्यतेऽत्र।
ईशास्तु सर्वे तव राजपुत्रि ।
भवन्ति वै धार्तराष्ट्रा न पार्थाः ॥ २.९२.२० ॥
രാജാവിന്റെ പരിവാരത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് അവരെ സേവിക്കുക. നിന്റെ ശേഷിച്ച കർത്തവ്യം ഇവിടെ കൽപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. രാജപുത്രീ, നിന്റെ യജമാനന്മാരെല്ലാം ധൃതരാഷ്ട്ര പുത്രന്മാരാണ്, പൃഥയുടെ പുത്രന്മാരല്ല.
2.92.21
अन्यं वृणीष्व पतिमाशु भामिनि ।
यस्माद्दास्यं न लभसि देवनेन।
अवाच्या वै पतिषु कामवृत्ति-
र्नित्यं दास्ये विदितं तत्तवास्तु ॥ २.९२.२१ ॥
സുന്ദരീ, വേഗം മറ്റൊരു ഭർത്താവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കൂ. ചൂതുകളിയാൽ നീ ദാസ്യം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭർത്താക്കന്മാരോട് ഇഷ്ടംപോലെ പെരുമാറുന്ന സ്ത്രീ നിന്ദ്യയാണ്; അവൾ എപ്പോഴും ദാസിയായി തന്നെ കഴിയും. ഇത് നിനക്കറിയാമല്ലോ.
2.92.22
पराजितो नकुलो भीमसेनो ।
युधिष्ठरः सहदेवार्जुनौ च।
दासीभूता त्वं हि वै याज्ञसेनि ।
पराजितास्ते पतयो नैव सन्ति ॥ २.९२.२२ ॥
നകുലൻ, ഭീമസേനൻ, യുധിഷ്ഠിരൻ, സഹദേവൻ, അർജുനൻ — ഇവരെല്ലാം പരാജിതരായി. യാജ്ഞസേനീ, നീ ദാസിയായി; നിന്റെ ഭർത്താക്കന്മാർ പരാജിതരാണ്, അവർ യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇനിയില്ല.
2.92.23
प्रयोजनं जन्मनि किं न मन्यते ।
पराक्रमं पौरुषं चैव पार्थटः।
पाञ्चाल्यस्य द्रुपदस्यात्मजामिमां ।
सभामध्ये यो व्यदेवीद्ग्लहेषु ॥ २.९२.२३ ॥
ജന്മത്തിന് എന്തെങ്കിലും പ്രയോജനമുണ്ടോ? പാർത്ഥൻ (അർജുനൻ) പരാക്രമവും പൗരുഷവും കാട്ടിയില്ലേ? പാഞ്ചാല രാജാവ് ദ്രുപദന്റെ ഈ പുത്രിയെ — സഭാമധ്യത്തിൽ ചൂതിൽ പണം വെച്ചവളെ…
2.92.24
तद्वै श्रुत्वा भीमसेनोऽत्यमर्षी ।
भृशं निशश्वास तदाऽर्तरूपः।
राजानुगो धर्मपाशानुबद्धो ।
दहन्निवैनं क्रोधसंरक्तदृष्टिः ॥ २.९२.२४ ॥
അതു കേട്ട് ഭീമസേനൻ അത്യന്തം കുപിതനായി. വേദനിച്ചവനെപ്പോലെ അവൻ ആഴത്തിൽ നെടുവീർപ്പിട്ടു; രാജാവിന് വിധേയനായി, ധർമപാശത്താൽ ബന്ധിതനായി, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവനെ ദഹിപ്പിക്കുമാറ് നോക്കി.
2.92.25
नाहं कुप्ये सूतपुत्रस्य राज-
न्नेष सत्यं दासधर्मः प्रदिष्टः।
किं विद्विषो वै मामेवं व्याहरेयु-
र्नादेवीस्त्वं यद्यनया नरेन्द्र ॥ २.९२.२५ ॥
രാജാവേ, ഞാൻ സൂതപുത്രനോട് കോപിക്കുന്നില്ല; ഇത് സത്യമായും ദാസധർമമെന്നു വിധിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ശത്രുക്കൾ എന്നെ ഇങ്ങനെ എന്തിനു പറയണം? നരേന്ദ്രാ, നീ ഇവളെക്കൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ചെയ്യിച്ചില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ശത്രുക്കൾ എന്നെ ഇങ്ങനെ പറയുമായിരുന്നോ?
2.92.26
भीमसेनवचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
युधिष्ठिरमुवाचेदं तूष्णीम्भूतमचेतनम् ॥ २.९२.२६ ॥
ഭീമസേനന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാജാവായ ദുര്യോധനൻ അപ്പോൾ മൗനിയായി നിശ്ചലനായിരുന്ന യുധിഷ്ഠിരനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.92.27
भीमार्जुनौ यमौ चैव स्थितौ ते नृप शासने ।
प्रश्नं ब्रूहि च कृष्णां त्वमजितां यदि मन्यसे ॥ २.९२.२७ ॥
രാജാവേ, ഭീമനും അർജുനനും ഇരട്ടകളും നിന്റെ ആജ്ഞയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. കൃഷ്ണ ജയിക്കപ്പെടാത്തവളെന്ന് നീ കരുതുന്നുവെങ്കിൽ ചോദ്യം ചോദിക്കൂ.
2.92.28
एवमुक्त्वा तु कौन्येयमपोह्य वसनं स्वकम् ।
स्मयन्निवेक्ष्य पाञ्चालीमैश्वर्यमदमोहितः ॥ २.९२.२८ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കൗന്തേയന്റെ മുന്നിൽ തന്റെ വസ്ത്രം നീക്കി, ഐശ്വര്യമദത്താൽ മോഹിതനായി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പാഞ്ചാലിയെ നോക്കി.
2.92.29
कदलीदण्डसदृशं सर्वलक्षणसंयुतम् ।
गजहस्तप्रतीकाशं वज्रप्रतिमगौरवम् ॥ २.९२.२९ ॥
വാഴത്തണ്ടിനു തുല്യമായ, എല്ലാ ശുഭലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള, ആനയുടെ തുമ്പിക്കൈക്കു തുല്യമായ, വജ്രത്തോളം ഗൗരവമുള്ള.
2.92.30
अभ्युत्स्मयित्वा राधेयं भीममाधर्षयन्निव ।
द्रौपद्याः प्रेक्षमाणायाः सव्यमूरुमदर्शयत् ॥ २.९२.३० ॥
രാധേയനെ നോക്കി ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ഭീമനെ അപമാനിക്കുന്നതുപോലെ, ദ്രൗപദി നോക്കിനിൽക്കെ തന്റെ ഇടത് തുട കാണിച്ചു.
2.92.31
भीमसेनस्तमालोक्य नेत्रे उत्फाल्य लोहिते ।
प्रोवाच राजमध्ये तं सभां विश्रावयन्निव ॥ २.९२.३१ ॥
ഭീമസേനൻ അവനെ നോക്കി, ചുവന്ന കണ്ണുകൾ വിടർത്തി, രാജാക്കന്മാർക്കിടയിൽ അവനോട് സഭ കേൾക്കെ ഉറക്കെ പറഞ്ഞു.
2.92.32
पितृभिः सह सालोक्यं मा स्म गच्छेद्वृकोदरः ।
यद्येतमूरुं गदया न भिन्द्यां ते महाहवे ॥ २.९२.३२ ॥
മഹായുദ്ധത്തിൽ നിന്റെ ഈ തുടയെ ഗദകൊണ്ട് ഞാൻ ഒടിക്കാതിരുന്നാൽ, വൃകോദരൻ പിതൃക്കളോടൊപ്പം ഒരേ ലോകം പ്രാപിക്കാതിരിക്കട്ടെ.
2.92.33
क्रुद्धस्य तस्य सर्वेभ्यः स्रोतोभ्यः पावकार्चिषः ।
वृक्षस्येव विनिश्वेरुः कोटरेभ्यः प्रदह्यतः ॥ २.९२.३३ ॥
കോപിച്ച അവന്റെ എല്ലാ സുഷിരങ്ങളിൽ നിന്നും, കത്തുന്ന മരത്തിന്റെ പൊത്തുകളിൽ നിന്നെന്നപോലെ അഗ്നിജ്വാലകൾ പുറപ്പെട്ടു.
2.92.34
परं भयं पश्यत भीमसेना-
त्तद्बुध्यध्वं पार्थिवाः प्रातिपेयाः।
दैवेरितो नूनमयं पुरस्ता-
त्परोऽनयो भरतेषूदपादि ॥ २.९२.३४ ॥
രാജാക്കന്മാരേ, ഭീമസേനനിൽ നിന്ന് വലിയ ഭയം കാണുവിൻ; പ്രതീപന്റെ സന്തതികളേ, ഇത് മനസ്സിലാക്കുവിൻ. ദൈവപ്രേരിതമായി ഭരതന്മാർക്കിടയിൽ വലിയൊരു അനർത്ഥം മുമ്പേ ഉണ്ടായിരിക്കുന്നു.
2.92.35
अतिद्यूतं कृतमिदं धार्तराष्ट्र ।
यस्मात्स्त्रियं विवदध्वं सभायाम्।
योगक्षेमौ नश्यतो वः समग्रौ ।
पापान्मन्त्रान्कुरवो मन्त्रयन्ति ॥ २.९२.३५ ॥
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രാ, ഇത് അതിദ്യൂതം കൊണ്ട് സംഭവിച്ചു; സഭയിൽ ഒരു സ്ത്രീയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾ തർക്കിക്കുന്നു. നിങ്ങളുടെ യോഗക്ഷേമങ്ങൾ പൂർണമായി നശിക്കുന്നു; കുരുക്കൾ പാപകരമായ ആലോചന നടത്തുന്നു.
2.92.36
इमं धर्मं कुरवो जानताशु ।
ध्वस्ते धर्मे परिषत्सम्प्रदुष्येत्।
इमां चेत्पूर्वं कितवोऽग्लहिष्य-
दीशोऽभविष्यदपराजितात्मा ॥ २.९२.३६ ॥
കുരുക്കളേ, ഈ ധർമ്മം വേഗം അറിയുവിൻ. ധർമ്മം നശിച്ചാൽ സഭയും ദുഷിക്കും. മുമ്പേ ഈ ചൂതാട്ടക്കാരൻ ഇത് ജയിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ, അവൻ അജയ്യമായ ആത്മാവുള്ള ഈശ്വരനാകുമായിരുന്നു.
2.92.37
स्वप्ने यथैतद्विजितं धनं स्या-
देवं मन्ये यस्य दीव्यत्यनीशः।
गान्धारराजस्य वचो निशम्य ।
धर्मादस्मात्कुरवो माऽपयात ॥ २.९२.३७ ॥
സ്വപ്നത്തിൽ എന്നപോലെ ഈ ധനം ജയിച്ചതുപോലെ ആണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; സ്വന്തം നിയന്ത്രണമില്ലാത്തവൻ ചൂതുകളിക്കുമ്പോൾ അങ്ങനെയാണ്. ഗാന്ധാരരാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഹേ കുരുക്കളേ, ഈ ധർമ്മത്തിൽ നിന്ന് അകന്നുപോകരുത്.
2.92.38
भीमस्य वाक्ये तद्वदेवार्जुनस्य ।
स्थितोऽहं वै यमयोश्चैवमेव।
युधिष्ठिरं ते प्रवदन्त्वनीश-
मथो दास्यान्मोक्षसे याज्ञसेनि ॥ २.९२.३८ ॥
ഭീമന്റെ വാക്കിലും അർജുനന്റെ വാക്കിലും ഞാൻ അങ്ങനെതന്നെ നിൽക്കുന്നു; യമളരുടെ വാക്കിലും അങ്ങനെ തന്നെ. യുധിഷ്ഠിരൻ അധികാരമില്ലാത്തവനാണെന്ന് അവർ പറയട്ടെ; എങ്കിൽ, യാജ്ഞസേനീ, നീ അടിമത്തത്തിൽ നിന്ന് മോചിതയാകും.
2.92.39
ईशो राजा पूर्वमासीद्ग्लहे नः ।
कुन्तीसुतो धर्मराजो महात्मा।
ईशस्त्वयं कस्य पराजितात्मा ।
तज्जानीध्वं कुरवः सर्व एव ॥ २.९२.३९ ॥
മുമ്പ് ചൂതിൽ നമ്മുടെ രാജാവും അധിപനും കുന്തീപുത്രനും മഹാത്മാവുമായ ധർമ്മരാജൻ ആയിരുന്നു. എന്നാൽ സ്വയം തോറ്റവനായ ഇവൻ ആർക്കാണ് അധിപൻ? അത് നിങ്ങളെല്ലാവരും അറിയുവിൻ, ഹേ കുരുക്കളേ.
2.92.40
दुश्शासन निबोधेदं वचनं वै प्रभाषितम् ।
किमनेन चिरं वीर नयस्व द्रपदात्मजाम्।
दासीभावेन भुङ्क्ष्व त्वं यथेष्टं कुरुनन्दन ॥ २.९२.४० ॥
ദുശ്ശാസനാ, പറഞ്ഞ ഈ വാക്ക് കേൾക്കൂ. വീരാ, ഇത്രയും താമസിച്ചിട്ട് എന്തു പ്രയോജനം? ദ്രുപദപുത്രിയെ കൊണ്ടുപോകൂ; ദാസീഭാവത്തിൽ നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ അനുഭവിച്ചുകൊള്ളൂ, ഹേ കുരുനന്ദനാ.
2.92.41
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
साधु कर्ण महाबाहो यथेष्टं क्रियतामिति ॥ २.९२.४१ ॥
അപ്പോൾ ഗാന്ധാരരാജാവിന്റെ പുത്രൻ ശകുനി പറഞ്ഞു: 'നല്ലത്, കർണാ, മഹാബാഹുവേ, നിനക്കിഷ്ടമുള്ളതുപോലെ ചെയ്യപ്പെടട്ടെ.'
2.92.42
ततो दुश्शासनस्तूर्णं द्रुपदस्य सुतां बलात् ।
प्रवेशयितुमारब्धः स चकर्ष दुरात्मवान् ॥ २.९२.४२ ॥
അപ്പോൾ ദുശ്ശാസനൻ വേഗത്തിൽ ദ്രുപദന്റെ പുത്രിയെ ബലമായി അകത്തേക്ക് വലിച്ചിഴയ്ക്കാൻ തുടങ്ങി; ആ ദുരാത്മാവ് അവളെ വലിച്ചു.
2.92.43
ततो विक्रोशति तदा पाञ्चाली वरवर्णिनी ॥ २.९२.४३ ॥
അപ്പോൾ സുന്ദരവർണ്ണയായ പാഞ്ചാലി നിലവിളിക്കുകയായിരുന്നു.
2.92.44
परित्रायस्व मां भीष्ण द्रोण द्रौणे तथा कृप ।
परित्रायस्व विदुर धर्मिष्ठो धर्मवत्सल ॥ २.९२.४४ ॥
ഭീഷ്മരേ, ദ്രോണരേ, ദ്രൗണേ, കൃപരേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണേ. ധർമിഷ്ഠനും ധർമവത്സലനുമായ വിദുരരേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണേ.
2.92.45
धृतराष्ट्र महाराज परित्रायस्व वै स्नुषाम् ।
गान्धारि त्वं महाभागे सर्वज्ञे सर्वदर्शिनि।
पिरत्रायस्व मां भीरुं सुयोधनभयार्दिताम् ॥ २.९२.४५ ॥
മഹാരാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രരേ, മരുമകളെ രക്ഷിക്കണേ. മഹാഭാഗ്യവതിയായ ഗാന്ധാരീ, നീ സർവജ്ഞയും സർവദർശിനിയുമാണ്; സുയോധനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതയായ ഈ ഭീരുവായ എന്നെ രക്ഷിക്കണേ.
2.92.46
त्वमार्ये वीरजननि किं मां पश्यसि यादवीम् ।
क्लिश्यमानामनार्येण न त्रायसिव वधूं स्वकाम् ॥ २.९२.४६ ॥
ആര്യേ, വീരപുത്രജനനീ, എന്തിനാണ് നീ എന്നെ, യാദവിയെ, നോക്കുന്നത്? അനാര്യനാൽ പീഡിക്കപ്പെടുന്ന നിന്റെ സ്വന്തം മരുമകളെ നീ രക്ഷിക്കുന്നില്ലല്ലോ.
2.92.47
यदि लालप्यमानां मां न कश्चित्किञ्चिदब्रवीत् ।
हा हताऽस्मि सुमन्दात्मा सुयोधनवशं गता ॥ २.९२.४७ ॥
വിലപിക്കുന്ന എന്നോട് ആരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ലെങ്കിൽ, അയ്യോ, ഞാൻ നശിച്ചു; സുയോധനന്റെ അധീനതയിലായി.
2.92.48
न वै पाण्डुर्नरपतिर्न धर्मो न च देवराट् ।
न चायुर्नाश्विनौ वाऽपि परित्रायन्ति वै स्नुषाम् ॥ २.९२.४८ ॥
പാണ്ഡുവോ, നരപതിയോ, ധർമ്മമോ, ദേവരാജനോ, ആയുസ്സോ, അശ്വിനീദേവകളോ ഈ മരുമകളെ രക്ഷിക്കില്ല.
2.92.49
धिक्कष्टं यदि जीवेयं मन्दभाग्या पतिव्रता ॥ २.९२.४९ ॥
ഛെ, എത്ര ദുഃഖം — ഭാഗ്യഹീനയും പതിവ്രതയുമായ ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കേണ്ടി വന്നാൽ.
2.92.50
शृणोमि वाक्यं तव राजपुत्रि ।
नेमे पार्थाः किञ्चिदपि ब्रुवन्ति।
सा त्वं प्रियार्थं शृणु वाक्यमेत-
द्यदुच्यते पापमतिः कृतघ्नः ॥ २.९२.५० ॥
രാജപുത്രീ, നിന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേൾക്കുന്നു; ഈ പാർത്ഥന്മാർ ഒന്നും പറയുന്നില്ല. നിന്റെ പ്രിയന്റെ കാര്യത്തിനായി, പാപബുദ്ധിയും കൃതഘ്നനുമായവനെക്കുറിച്ച് പറയുന്ന ഈ വാക്ക് കേൾക്കൂ.
2.92.51
सुयोधनः सानुचरः सुदुष्टः ।
सहैव राजा निकृतः सूनुना च
यद्येष वाचं महदुच्यमानां ।
न श्रोष्यते पापमतिः सुदुष्टः ॥ २.९२.५१ ॥
അനുചരന്മാരോടൊപ്പമുള്ള സുയോധനൻ അതിദുഷ്ടനാണ്. രാജാവും സ്വന്തം പുത്രനാൽ ഇവരോടൊപ്പം പീഡിതനാകുന്നു. ഇപ്പോൾ പറയപ്പെടുന്ന ഈ മഹത്തായ വാക്ക് ഈ പാപബുദ്ധിയും അതിദുഷ്ടനും കേൾക്കാതിരുന്നാൽ...
2.92.52
इत्येवमुक्त्वा द्रुपदस्य पुत्रीं ।
क्षत्ताऽब्रवीद्धृतराष्ट्रस्य पुत्रम्। ॥ २.९२.५२ ॥
ഇങ്ങനെ ദ്രുപദപുത്രിയോട് പറഞ്ഞശേഷം, ക്ഷത്താവ് (വിദുരൻ) ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനോട് പറഞ്ഞു.
2.92.53
मा क्लिश्यतां वै द्रुपदस्य पुत्रीं ।
मा त्वं चरीं द्रक्ष्यसि राजपुत्र ॥ २.९२.५३ ॥
ദ്രുപദപുത്രിയെ വേദനിപ്പിക്കരുത്; രാജപുത്രാ, അവളുടെ ദുരവസ്ഥ നീ കാണരുത്.
2.92.54
यद्येवं त्वं महाराज सङ्क्लेशयसि द्रौपदीम् ।
अचिरेणैव कालेन पुत्रस्ते सह मन्त्रिभिः।
गमिष्यति क्षयं पापः पाण्डवक्षयकारणात् ॥ २.९२.५४ ॥
മഹാരാജാവേ, അങ്ങ് ഇങ്ങനെ ദ്രൗപദിയെ ക്ലേശിപ്പിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അധികം വൈകാതെ അങ്ങയുടെ പാപിയായ പുത്രൻ മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം പാണ്ഡവരുടെ നാശകാരണമായി നശിക്കും.
2.92.55
भीमार्जुनाभ्यां क्रुद्धाभ्यां माद्रीपुत्रद्वयेन च ।
तस्मान्निवारय सुतं मा विनाशं विचिन्तय ॥ २.९२.५५ ॥
കോപിച്ച ഭീമനാലും അർജുനനാലും, മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരാലും (നാശം വരും). അതിനാൽ അങ്ങയുടെ പുത്രനെ തടയുക; നാശത്തെ ചിന്തിക്കരുത്.
2.92.56
एतच्छुत्वा मन्दबुद्धिर्नोत्तरं किञ्चिदब्रवीत् ।
ततो दुर्योधनस्तत्र दैवमोहबलात्कृतः ॥ २.९२.५६ ॥
ഇതു കേട്ട മന്ദബുദ്ധി ഒന്നും മറുപടി പറഞ്ഞില്ല. അപ്പോൾ അവിടെ ദൈവമോഹബലത്താൽ പ്രേരിതനായ ദുര്യോധനൻ (മൗനമായിരുന്നു).
2.92.57
अचिन्त्य क्षत्तुर्वचनं हर्षेणायतलोचनः ।
ऊरू दर्शयते पापो द्रौपद्या वै मुहुर्मुहुः ॥ २.९२.५७ ॥
വിദുരന്റെ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, സന്തോഷത്താൽ വിശാലനേത്രനായ പാപി (ദുര്യോധനൻ) ദ്രൗപദിക്ക് തന്റെ തുടകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കാണിച്ചു.
2.92.58
ऊरौ सन्दर्श्यमाने तु निरीक्ष्य तु सुयोधनम् ।
वृकोदरस्तदालोक्य नेत्रे चोल्फाल्य लोहिते ॥ २.९२.५८ ॥
തുടകൾ കാണിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, വൃകോദരൻ (ഭീമൻ) സുയോധനനെ നോക്കി; അവനെ കണ്ട് ചുവന്ന കണ്ണുകൾ ഉരുട്ടി.
2.92.59
एतत्समीक्ष्यात्मनि चावमानं ।
नियम्य मन्युं बलनान्स मानी।
राजानुजः संसदि कौरवाणां ।
विनिष्क्रमन्वाक्यमुवाच भीमः ॥ २.९२.५९ ॥
ഈ അപമാനം സ്വയം കണ്ട്, കോപം അടക്കി, ബലവാനും അഭിമാനിയുമായ രാജാവിന്റെ അനുജൻ ഭീമൻ കൗരവസഭയിൽ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.92.60
अहं दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।
शकुनिं चाक्षकितवं सहदेवो हनिष्यति ॥ २.९२.६० ॥
ഞാൻ ദുര്യോധനനെ കൊല്ലും; കർണ്ണനെ ധനഞ്ജയൻ കൊല്ലും; ചൂതുകളിയിലെ വഞ്ചകനായ ശകുനിയെ സഹദേവൻ കൊല്ലും.
2.92.63
दुश्शासनस्य रुधिरं पास्यामि मृगराडिव ॥ २.९२.६३ ॥
സിംഹം എന്നപോലെ ദുശ്ശാസനന്റെ രക്തം ഞാൻ കുടിക്കും.
2.92.64
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ।
नन्दा गृहेषु न बुद्ध्यन्ते महद्भयम् ॥ २.९२.६४ ॥
ഭീമസേനാ, നിന്നോട് വൈരമുള്ളവർ നിനക്ക് ശത്രുക്കളല്ല; വീടുകളിൽ നന്ദാ (?) എന്ന മഹാഭയം അറിയപ്പെടുന്നില്ല.
2.92.65
नैव वाचा व्यवसितं भीम विज्ञायते सताम् ।
यदि स्थास्यन्ति सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण वै सह ॥ २.९२.६५ ॥
ഭീമാ, സജ്ജനങ്ങളുടെ തീരുമാനം വാക്കുകൊണ്ട് അറിയപ്പെടുന്നില്ല; യുദ്ധത്തിൽ ക്ഷത്രധർമ്മത്തോടെ അവർ നിലകൊള്ളുമ്പോഴേ അത് അറിയപ്പെടൂ.
2.92.66
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुश्शासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ २.९२.६६ ॥
ദുര്യോധനന്റെയും കർണ്ണന്റെയും ദുരാത്മാവായ ശകുനിയുടെയും ദുശ്ശാസനൻ നാലാമനായവരുടെയും രക്തം ഭൂമി കുടിക്കും.
2.92.67
असूयितारं वक्तारं प्रहृष्टानां दुरात्मनाम् ।
भीमसेन नियोगात्ते हन्ताऽहं कर्णमाहवे ॥ २.९२.६७ ॥
ഭീമസേനാ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ ഞാൻ കൊല്ലും — അസൂയാലുവും സംസാരിക്കുന്നവനും സന്തുഷ്ടരായ ദുരാത്മാക്കളിൽ ഒരാളുമാണവൻ.
2.92.68
कर्णं कर्णानुगांश्चैव रणे हन्ताऽस्मि पत्रिभिः ।
ये चान्ये विप्रयोत्स्यन्ति बुद्धिमोहेन मां नृपाः।
तान्स्म सर्वञ्छितैर्बाणैर्नेताऽस्मि यमसादनम् ॥ २.९२.६८ ॥
യുദ്ധത്തിൽ കർണനെയും അവന്റെ അനുയായികളെയും ഞാൻ അമ്പുകളാൽ കൊല്ലും. ബുദ്ധിമോഹത്താൽ എന്നോട് പോരാടുന്ന മറ്റു രാജാക്കന്മാരെയെല്ലാം മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാൽ യമലോകത്തേക്ക് അയക്കും.
2.92.69
चलेद्वि हिमवान्स्थानान्निष्प्रभः स्याद्दिवाकरः ।
शैत्यं सोमात्प्रणश्येत मत्सत्यं विचलेद्यदि ॥ २.९२.६९ ॥
എന്റെ സത്യം ഇളകുന്നുവെങ്കിൽ, ഹിമവാൻ സ്ഥാനത്തുനിന്ന് ഇളകട്ടെ, സൂര്യൻ പ്രഭയറ്റവനാകട്ടെ, ചന്ദ്രനിൽനിന്ന് ശൈത്യം നശിക്കട്ടെ.
2.92.70
उत्युक्तवति पार्थे तु श्रीमान्माद्रवतीसुतः ।
प्रगृह्य विपुलं बाहुं सहदेवः प्रतापवान् ॥ २.९२.७० ॥
പാർത്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മാദ്രിയുടെ മകനായ ശ്രീമാനും പ്രതാപവാനുമായ സഹദേവൻ തന്റെ വിശാലമായ കൈ ഉയർത്തി.
2.92.71
सौबलस्य वधप्रेप्सुरिदं वचनमब्रवीत् ।
क्रोधसंरक्तनयनो निश्वस्य च मुहुर्मुहुः ॥ २.९२.७१ ॥
സൗബലനെ (ശകുനിയെ) വധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു. കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നെടുവീർപ്പിട്ടു.
2.92.72
यानक्षान्मन्यसे मूढ गान्धाराणां यशोहर ।
नैते ह्यक्षाः शिता वाणास्त्वयैते समरे धृताः ॥ २.९२.७२ ॥
ഹേ മൂഢാ, ഗാന്ധാരരുടെ യശസ്സ് അപഹരിക്കുന്നവനേ, നീ പകിടകളെന്ന് കരുതുന്നവ പകിടകളല്ല. യുദ്ധത്തിൽ നീ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന മൂർച്ചയുള്ള ബാണങ്ങളാണിവ.
2.92.73
यथा चैवोक्तवान्भीमस्त्वामुद्दिश्य सबान्धवम् ।
कर्ताऽहं कर्मणा चास्य कुरुकार्याणि सर्वशः।
यदि स्थस्यासि सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण सौबल ॥ २.९२.७३ ॥
ഭീമൻ നിന്നെയും നിന്റെ ബന്ധുക്കളെയും ഉദ്ദേശിച്ച് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ എന്റെ കർമ്മത്താൽ കുരുകാര്യങ്ങളെല്ലാം നിർവഹിക്കും. സൗബലന്റെ പുത്രാ, നീ ക്ഷത്രധർമ്മപ്രകാരം യുദ്ധത്തിൽ നിന്നാൽ…
2.92.74
सहदेववचः श्रुत्वा नकुलोऽपि विशाम्पते ।
दर्शनीयतमो नॄणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९२.७४ ॥
ജനപാലകാ, സഹദേവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ആദരണീയനായ നകുലനും ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.92.75
सुतेयं यज्ञसेनस्य द्यूतेऽस्मिन्धृतराष्ट्रजैः ।
यैर्वाचः श्राविता रूक्षा धूर्तैर्दुर्योधनप्रियैः ॥ २.९२.७५ ॥
ഇവൾ യജ്ഞസേനന്റെ (ദ്രുപദന്റെ) പുത്രിയാണ്. ഈ ചൂതാട്ടത്തിൽ ദുര്യോധനന് പ്രിയരായ ആ ധൂർത്തന്മാരായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ഇവളെ കഠിനവാക്കുകൾ കേൾപ്പിച്ചു.
2.92.76
धार्तराष्ट्रान्सुदुर्वृत्तान्मुमूर्षून्कालचोदितान् ।
दर्शयिष्यामि भूयिष्ठमहं वैवस्वतक्षयम् ॥ २.९२.७६ ॥
മരണം കൊതിക്കുന്ന, കാലപ്രേരിതരായ ആ ദുഷ്ടന്മാരായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് ഞാൻ യമലോകം ഏറെ കാണിച്ചുകൊടുക്കും.
2.92.77
उलूकं च दुरात्मानं सौबलस्य प्रियं सुतम् ।
हन्ताऽहमस्मि समरे मम शत्रुं नराधमम् ॥ २.९२.७७ ॥
സൗബലന്റെ (ശകുനിയുടെ) പ്രിയപുത്രനായ ദുരാത്മാവ് ഉലൂകനെ, എന്റെ ശത്രുവായ ആ നരാധമനെ, ഞാൻ യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കുന്നവനാണ്.
2.92.78
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रौपद्याः पदवीं चरन् ।
नर्धार्तराष्टां पृथिवीं कर्तास्मि नचिरादिवा ॥ २.९२.७८ ॥
ധർമ്മരാജന്റെ കല്പനപ്രകാരവും ദ്രൗപദിയുടെ വഴി പിന്തുടർന്നും, ഉടൻ തന്നെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരില്ലാത്ത ഭൂമി ഞാൻ ഉണ്ടാക്കും.
2.92.79
यस्माच्चोरुं दर्शयसे यस्माच्चोरुं निरीक्षसे ।
तस्मात्तव ह्यधर्मिष्ठ ऊरौ मृत्युर्भविष्यति ॥ २.९२.७९ ॥
നീ നിന്റെ തുട കാണിക്കുന്നതിനാലും എന്റെ തുടയിലേക്ക് നോക്കുന്നതിനാലും, അധർമ്മിഷ്ഠാ, നിന്റെ മരണം നിന്റെ തുടയിൽത്തന്നെ സംഭവിക്കും.
2.92.80
यस्माच्चैवं क्लेशयति भ्राता ते मां दुरात्मवान् ।
तस्मादुधिरमेवास्य पास्यते वै वृकोदरः ॥ २.९२.८० ॥
നിന്റെ ദുരാത്മാവായ സഹോദരൻ എന്നെ ഇങ്ങനെ പീഡിപ്പിക്കുന്നതിനാൽ, വൃകോദരൻ അവന്റെ രക്തം തന്നെ കുടിക്കും.
2.92.81
इमं च पापिष्ठमतिं कर्णं समुतबान्धवम् ।
सामात्यं सपरीवारं हनिष्यति धनञ्जयः ॥ २.९२.८१ ॥
ഈ അത്യന്തം പാപബുദ്ധിയായ കർണ്ണനെ, അവന്റെ ബന്ധുക്കളോടും മന്ത്രിമാരോടും പരിവാരത്തോടും കൂടി ധനഞ്ജയൻ വധിക്കും.
2.92.82
क्षुद्रधर्मं नैकृतिकं शकुनिं पापचेतसम् ।
सहदेवो रणे क्रुद्धो हनिष्यति सबान्धवम् ॥ २.९२.८२ ॥
ക്ഷുദ്രധർമ്മിയും വഞ്ചകനും പാപചിത്തനുമായ ശകുനിയെ, യുദ്ധത്തിൽ കോപിച്ച സഹദേവൻ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം വധിക്കും.
2.92.83
एवमुक्ते तु वचने द्रौपद्या धर्मशीलया ।
ततोऽन्तरिक्षात्सुमहत्पुष्पवर्षमवापततम् ॥ २.९२.८३ ॥
ധർമ്മശീലയായ ദ്രൗപദി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ ആകാശത്തുനിന്ന് വലിയൊരു പുഷ്പവർഷം പതിച്ചു.
2.92.84
तेषां तु वचनं श्रुत्वा नोचुस्तत्र सभासदः ।
अर्जुनस्य भयाद्राजन्नभून्निश्शब्दमत्र वै ॥ २.९२.८४ ॥
അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന സഭാംഗങ്ങൾ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല. രാജാവേ, അർജ്ജുനന്റെ ഭയത്താൽ അവിടെ നിശ്ശബ്ദത പരന്നു.