ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.92
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.92.1
तथा तु दृष्ट्वा बहु तत्र देवीं ।
रोरूयमाणां कुररीमिवार्ताम्।
नोचुर्वचः साध्वथवाऽप्यसाधु ।
महीक्षितो धार्तराष्ट्रस्य भीताः ॥ २.९२.१ ॥
ସେଠାରେ ଦେବୀ (ଦ୍ରୌପଦୀ)ଙ୍କୁ କୁରରୀ ପକ୍ଷୀ ପରି ଅତ୍ୟଧିକ କାନ୍ଦୁଥିବା ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରଙ୍କ ଭୀତ ରାଜାମାନେ ଠିକ୍ ବା ଭୁଲ୍ କୌଣସି ବାକ୍ୟ କହିଲେ ନାହିଁ।
2.92.2
दृष्ट्वा तथा पार्थिवपुत्रपौत्रां-
स्तूष्णींभूतान्धृतराष्ट्रस्य पुत्रः।
स्मयन्निवेदं वचनं बभाषे ।
पाञ्चालराजस्य सुतां तदानीम् ॥ २.९२.२ ॥
ରାଜାମାନଙ୍କୁ ଓ ସେମାନଙ୍କ ପୁତ୍ରପୌତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏହିପରି ନୀରବ ଦେଖି, ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର ହସୁଥିବା ପରି ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା (ଦ୍ରୌପଦୀ)ଙ୍କୁ ସେତେବେଳେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.92.3
तिष्ठत्वयं प्रश्न उदारसत्वे ।
भीमेऽर्जुने सहदेवे तथैव।
पत्यौ च ते नकुले याज्ञसेनि ।
वदन्त्वेते वचनं त्वत्प्रसूतम् ॥ २.९२.३ ॥
ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ରହୁ, ହେ ଉଦାରସ୍ବଭାବା! ଭୀମ, ଅର୍ଜୁନ, ସହଦେବ ଏବଂ ତୁମ ସ୍ବାମୀ ନକୁଳ — ହେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ, ଏମାନେ ତୁମଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବାକ୍ୟ କହନ୍ତୁ।
2.92.4
अनीश्वरं विब्रुवन्त्वार्यमध्ये ।
युधिष्ठिरं तव पाञ्चालि हेतोः।
कुर्वन्तु सर्वे चानृतं धर्मराजं ।
पाञ्चालि त्वं मोक्ष्यसे दासभावात् ॥ २.९२.४ ॥
ଆର୍ଯ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ତୁମ କାରଣରୁ ପ୍ରଭୁ ନୁହଁନ୍ତି ବୋଲି ସେମାନେ କହନ୍ତୁ; ସମସ୍ତେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କୁ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ କରନ୍ତୁ — ହେ ପାଞ୍ଚାଳୀ! ତେବେ ତୁମେ ଦାସତ୍ୱ ଭାବରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
2.92.5
धर्मे स्थितो धर्मसुतो महात्मा ।
स्वयं चेदं कथयत्विन्द्रकल्पः।
ईशो वा ते ह्यनीशोऽथवैष ।
वाक्यादस्य क्षिप्रमेकं भजस्व ॥ २.९२.५ ॥
ଧର୍ମରେ ସ୍ଥିତ ଧର୍ମପୁତ୍ର, ଇନ୍ଦ୍ରତୁଲ୍ୟ ମହାତ୍ମା ନିଜେ ଏହା କହନ୍ତୁ — ସେ ତୁମର ପ୍ରଭୁ କି ନୁହଁନ୍ତି? ଏହି ବାକ୍ୟରେ ଶୀଘ୍ର ଗୋଟିଏକୁ ଗ୍ରହଣ କର।
2.92.6
सर्वे हीमे कौरवेयाः सभायां ।
दुःखान्तरे वर्तमानास्तवैव।
न विब्रुवन्त्यार्यसत्वा यथाव-
त्पतींश्च ते समवेक्ष्याल्पभाग्यान् ॥ २.९२.६ ॥
ସଭାରେ ଏହି ସମସ୍ତ କୌରବ, ତୁମର ହିଁ ଦୁଃଖ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା, ଆର୍ଯ୍ୟସ୍ୱଭାବୀ ହୋଇ ମଧ୍ୟ ଠିକ୍ ଭାବରେ କହୁ ନାହାନ୍ତି; ତୁମର ଅଳ୍ପଭାଗ୍ୟ ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ମଧ୍ୟ।
2.92.7
ततः सभ्याः कुरुराजस्य तस्य ।
वाक्यं सर्वे प्रशशंसुस्तथोच्चैः।
चेलावेधांश्चापि चक्रुर्नदन्तो ।
हाहेत्यासीदपि चैवार्तनादः ॥ २.९२.७ ॥
ତା'ପରେ କୁରୁରାଜଙ୍କ ସେହି ବାକ୍ୟକୁ ସଭାସଦମାନେ ସମସ୍ତେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ଗର୍ଜନ କରି ବସ୍ତ୍ର ଦୋହଲାଇଲେ, ଏବଂ 'ହାୟ ହାୟ' ଏପରି ଆର୍ତ୍ତନାଦ ମଧ୍ୟ ହେଲା।
2.92.8
श्रुत्वा तुं तद्वाक्यमनोहरं त-
द्धर्षश्चासीत्कौरवाणां सभायाम्।
सर्वे चासन्पार्थिवाः प्रीतिमन्तः ।
कुरुश्रेष्ठं धार्मिकं पूजयन्तः ॥ २.९२.८ ॥
ସେହି ମନୋହର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସଭାରେ କୌରବମାନଙ୍କର ସେହି ହର୍ଷ ହେଲା; ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧାର୍ମିକଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କଲେ।
2.92.9
युधिष्ठिरं च ते सर्वे समुदैक्षन्त पार्थिवाः ।
किं नु वक्ष्यति धर्मज्ञ इति साचीकृताननाः ॥ २.९२.९ ॥
ସମସ୍ତ ରାଜାମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଚାହିଁଲେ; 'ଧର୍ମଜ୍ଞ କ'ଣ କହିବେ?' ବୋଲି ଭାବି, ମୁହଁ ବଙ୍କା କରି।
2.92.10
किं नु वक्ष्यति बीभत्सुरजितो युधि पाण्डवः ।
भीमसेनो यमौ चोभौ भृशं कौतूहलान्विताः ॥ २.९२.१० ॥
ଅଜେୟ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ), ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜିତ ପାଣ୍ଡବ, ଭୀମସେନ, ଯମଜ ଦୁଇ ଭାଇ — ସେମାନେ କ'ଣ କହିବେ? ସେମାନେ ଅତ୍ୟଧିକ କୌତୂହଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲେ।
2.92.11
तस्मिन्नुपरते शब्दे भीमसेनोऽब्रवीदिदम् ।
प्रगृह्य रुचिरं दिव्यं भुजं चन्दनचर्चितम् ॥ २.९२.११ ॥
ସେହି ଶବ୍ଦ ଥମିଯିବାରୁ ଭୀମସେନ ଚନ୍ଦନ ଲେପିତ, ସୁନ୍ଦର, ଦିବ୍ୟ ନିଜ ବାହୁ ଉଠାଇ ଏହା କହିଲେ।
2.92.12
यद्येष गुरुरस्माकं धर्मराजो महामनाः ।
न प्रभुः स्यात्कुलस्यास्य न वयं मर्षयेमहि ॥ २.९२.१२ ॥
ଯଦି ଏ ଆମର ଗୁରୁ, ମହାମନା ଧର୍ମରାଜ, ଏ କୁଳର ପ୍ରଭୁ ନ ହୁଅନ୍ତେ, ଆମେ ଏହା ସହିନଥାନ୍ତୁ।
2.92.13
ईशो नः पुण्यतपसां प्राणानामपि चेश्वरः ।
मन्यते जितमात्मानं यद्येष विजिता वयम् ॥ २.९२.१३ ॥
ଏ ଆମର ଈଶ୍ବର, ପୁଣ୍ୟ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ପ୍ରାଣର ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁ। ଏ ନିଜକୁ ପରାଜିତ ମନେ କଲେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ପରାଜିତ।
2.92.14
न हि मुच्येत मे जीवन्पदा भूमिमुपस्पृशन् ।
मर्त्यधर्मा परामृश्य पाञ्चाल्या मूर्धजानिमान् ॥ २.९२.१४ ॥
ପାଞ୍ଚାଳୀଙ୍କ ଏହି କେଶ ଛୁଇଁଥିବା ଲୋକ, ପାଦରେ ଭୂମି ଛୁଇଁ ଜୀବିତ ଥିଲେ ମୁଁ ତାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।
2.92.15
पश्यध्वं ह्यायतौ वृत्तौ भुजौ मे परिघाविव ।
नैतयोरन्तरं प्राप्य मुच्येतापि शतक्रतुः ॥ २.९२.१५ ॥
ଦେଖ, ମୋର ଏହି ଲମ୍ବା, ଗୋଲାକାର ବାହୁ ଲୌହ ପରିଘ ଭଳି। ଏ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଲେ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା ପାଇବେ ନାହିଁ।
2.92.16
धर्मपाशसितस्त्वेवमधिगच्छामि सङ्कटम् ।
गौरवेण निरुद्धश्च निग्रहादर्जुनस्य च ॥ २.९२.१६ ॥
ଧର୍ମପାଶରେ ବାନ୍ଧି ହୋଇ ମୁଁ ଏହିପରି ସଙ୍କଟରେ ପଡ଼ୁଛି; ଗୌରବରେ ରୋକାଯାଇ ଏବଂ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ନିଗ୍ରହରେ ମଧ୍ୟ।
2.92.17
धर्मराजनिसृष्टस्तु सिंहः क्षुद्रमृगानिव ।
धार्तराष्टारानिमान्पापान्निष्पषेयं तलासिभिः ॥ २.९२.१७ ॥
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ିଦିଆଯାଇଥିବା ମୁଁ ସିଂହ ସଦୃଶ ଏହି ପାପୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଛୋଟ ମୃଗ ପରି ହାତ ଓ ଖଡ୍ଗରେ ପେଷି ଦେବି।
2.92.18
तमुवाच तदा भीष्मो द्रोणो विदुर एव च ।
क्षम्यतामिदमित्येवं सर्वं सम्भाव्यते त्वयि ॥ २.९२.१८ ॥
ତେବେ ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଏବଂ ବିଦୁର ତାଙ୍କୁ କହିଲେ: "ଏହା କ୍ଷମା କରାଯାଉ"; ଏହିପରି ତୁମଠାରେ ସବୁକିଛି ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବୋଲି ମାନ୍ୟ।
2.92.19
त्रयः किलेमे ह्यधना भवन्ति ।
दासः पुत्रश्चास्वतन्त्रा च नारी।
दासस्य पत्नी त्वधनस्य भद्रे ।
हीनश्वरा दासधनं च सर्वम् ॥ २.९२.१९ ॥
ଏହି ତିନି ପ୍ରକୃତରେ ଧନହୀନ: ଦାସ, ପୁତ୍ର ଏବଂ ପରାଧୀନ ନାରୀ। ଦାସର ପତ୍ନୀ, ହେ ଭଦ୍ରେ, ଧନହୀନ ସଦୃଶ; ଦାସର ଧନ ଓ ସବୁକିଛି ଶକ୍ତିହୀନ।
2.92.20
प्रविश्य राज्ञः परिवारं भजस्व ।
तत्ते कार्यं शिष्टमादिश्यतेऽत्र।
ईशास्तु सर्वे तव राजपुत्रि ।
भवन्ति वै धार्तराष्ट्रा न पार्थाः ॥ २.९२.२० ॥
ରାଜାଙ୍କ ପରିବାରରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେମାନଙ୍କର ସେବା କର। ତୁମର ଅବଶିଷ୍ଟ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଏଠାରେ ଆଦେଶିତ। ହେ ରାଜକୁମାରୀ, ତୁମର ସମସ୍ତ ପ୍ରଭୁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ର, ପୃଥାଙ୍କ ପୁତ୍ର ନୁହନ୍ତି।
2.92.21
अन्यं वृणीष्व पतिमाशु भामिनि ।
यस्माद्दास्यं न लभसि देवनेन।
अवाच्या वै पतिषु कामवृत्ति-
र्नित्यं दास्ये विदितं तत्तवास्तु ॥ २.९२.२१ ॥
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ଏକ ସ୍ୱାମୀ ବାଛ, କାରଣ ପାଶାଖେଳରେ ତୁମେ ଦାସତ୍ୱ ପାଇଛ। ସ୍ୱାମୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଆଚରଣ କରୁଥିବା ନାରୀ ନିନ୍ଦନୀୟା; ସେ ସର୍ବଦା ଦାସୀ ହିଁ ରହେ — ଏ ତୁମର ଜଣା।
2.92.22
पराजितो नकुलो भीमसेनो ।
युधिष्ठरः सहदेवार्जुनौ च।
दासीभूता त्वं हि वै याज्ञसेनि ।
पराजितास्ते पतयो नैव सन्ति ॥ २.९२.२२ ॥
ନକୁଳ, ଭୀମସେନ, ଯୁଧିଷ୍ଠିର, ସହଦେବ ଓ ଅର୍ଜୁନ ପରାଜିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ହେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ, ତୁମେ ଦାସୀ ହୋଇଛ; ତୁମ ସ୍ୱାମୀମାନେ ପରାଜିତ, ସେମାନେ ପ୍ରକୃତରେ ଆଉ ନାହାନ୍ତି।
2.92.23
प्रयोजनं जन्मनि किं न मन्यते ।
पराक्रमं पौरुषं चैव पार्थटः।
पाञ्चाल्यस्य द्रुपदस्यात्मजामिमां ।
सभामध्ये यो व्यदेवीद्ग्लहेषु ॥ २.९२.२३ ॥
ଜନ୍ମର କି କୌଣସି ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ? ପାର୍ଥ (ଅର୍ଜୁନ) ପରାକ୍ରମ ଓ ପୌରୁଷ ଦେଖାଇ ନାହାନ୍ତି କି? ପାଞ୍ଚାଳ ରାଜା ଦ୍ରୁପଦଙ୍କର ଏହି କନ୍ୟାକୁ — ସଭା ମଧ୍ୟରେ ପାଶାଖେଳରେ ଯିଏ ବାଜି ରଖିଥିଲା…
2.92.24
तद्वै श्रुत्वा भीमसेनोऽत्यमर्षी ।
भृशं निशश्वास तदाऽर्तरूपः।
राजानुगो धर्मपाशानुबद्धो ।
दहन्निवैनं क्रोधसंरक्तदृष्टिः ॥ २.९२.२४ ॥
ତାହା ଶୁଣି ଭୀମସେନ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହେଲେ। ଦୁଃଖିତ ରୂପରେ ସେ ଗଭୀର ନିଃଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ; ରାଜାଙ୍କ ଅଧୀନ, ଧର୍ମପାଶରେ ବାନ୍ଧି, କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ଯେମିତି ତାକୁ ଦହନ କରିବେ ସେମିତି ଚାହିଁଲେ।
2.92.25
नाहं कुप्ये सूतपुत्रस्य राज-
न्नेष सत्यं दासधर्मः प्रदिष्टः।
किं विद्विषो वै मामेवं व्याहरेयु-
र्नादेवीस्त्वं यद्यनया नरेन्द्र ॥ २.९२.२५ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ମୁଁ ସୂତପୁତ୍ରଙ୍କ ପ୍ରତି କ୍ରୁଦ୍ଧ ନୁହେଁ; ଏହା ପ୍ରକୃତରେ ଦାସଧର୍ମ ବୋଲି ବିହିତ। ଶତ୍ରୁମାନେ ମୋତେ ଏମିତି କାହିଁକି କହିବେ? ହେ ନରେନ୍ଦ୍ର, ତୁମେ ଯଦି ଏହାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏମିତି ନ କରାଇଥାନ୍ତ, ଶତ୍ରୁମାନେ କ'ଣ ମୋତେ ଏମିତି କହିଥାନ୍ତେ?
2.92.26
भीमसेनवचः श्रुत्वा राजा दुर्योधनस्तदा ।
युधिष्ठिरमुवाचेदं तूष्णीम्भूतमचेतनम् ॥ २.९२.२६ ॥
ଭୀମସେନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ ମୌନ ଓ ଅଚେତନ ହୋଇଥିବା ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ ।
2.92.27
भीमार्जुनौ यमौ चैव स्थितौ ते नृप शासने ।
प्रश्नं ब्रूहि च कृष्णां त्वमजितां यदि मन्यसे ॥ २.९२.२७ ॥
ହେ ରାଜନ, ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ଯମଜ ଭାଇମାନେ ତୁମ ଆଜ୍ଞାରେ ଠିଆ ହୋଇଛନ୍ତି । କୃଷ୍ଣା ଅଜେୟା ବୋଲି ଯଦି ତୁମେ ଭାବ, ତେବେ ପ୍ରଶ୍ନ କର ।
2.92.28
एवमुक्त्वा तु कौन्येयमपोह्य वसनं स्वकम् ।
स्मयन्निवेक्ष्य पाञ्चालीमैश्वर्यमदमोहितः ॥ २.९२.२८ ॥
ଏପରି କହି, କୌନ୍ତେୟଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ନିଜ ବସ୍ତ୍ର ସରାଇ, ଐଶ୍ୱର୍ଯ୍ୟ ମଦରେ ମୋହିତ ହୋଇ ହସି ହସି ପାଞ୍ଚାଳୀକୁ ଚାହିଁଲେ ।
2.92.29
कदलीदण्डसदृशं सर्वलक्षणसंयुतम् ।
गजहस्तप्रतीकाशं वज्रप्रतिमगौरवम् ॥ २.९२.२९ ॥
କଦଳୀ ଦଣ୍ଡ ପରି, ସମସ୍ତ ଶୁଭ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ, ହାତୀ ଶୁଣ୍ଢ ପରି, ବଜ୍ର ସମାନ ଗୌରବଯୁକ୍ତ ।
2.92.30
अभ्युत्स्मयित्वा राधेयं भीममाधर्षयन्निव ।
द्रौपद्याः प्रेक्षमाणायाः सव्यमूरुमदर्शयत् ॥ २.९२.३० ॥
ରାଧେୟଙ୍କ ପ୍ରତି ହସି, ଭୀମଙ୍କୁ ଅପମାନ କରୁଥିବା ପରି, ଦ୍ରୌପଦୀ ଚାହୁଁଥିବା ବେଳେ ନିଜ ବାମ ଊରୁ ଦେଖାଇଲେ ।
2.92.31
भीमसेनस्तमालोक्य नेत्रे उत्फाल्य लोहिते ।
प्रोवाच राजमध्ये तं सभां विश्रावयन्निव ॥ २.९२.३१ ॥
ଭୀମସେନ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖି ଫିଟାଇ, ରାଜାମାନଙ୍କ ମଝିରେ ତାଙ୍କୁ ସଭା ଶୁଣୁଥିବା ପରି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କହିଲେ ।
2.92.32
पितृभिः सह सालोक्यं मा स्म गच्छेद्वृकोदरः ।
यद्येतमूरुं गदया न भिन्द्यां ते महाहवे ॥ २.९२.३२ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଯଦି ମୁଁ ଗଦାରେ ତୁମ ଏହି ଊରୁ ନ ଭାଙ୍ଗେ, ତେବେ ବୃକୋଦର ପିତୃଗଣ ସହିତ ଏକ ଲୋକ ନ ପାଉ।
2.92.33
क्रुद्धस्य तस्य सर्वेभ्यः स्रोतोभ्यः पावकार्चिषः ।
वृक्षस्येव विनिश्वेरुः कोटरेभ्यः प्रदह्यतः ॥ २.९२.३३ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ତାଙ୍କର ସବୁ ଛିଦ୍ରରୁ, ଜଳୁଥିବା ବୃକ୍ଷର କୋଟରରୁ ଯେପରି, ଅଗ୍ନିଶିଖା ବାହାରିଲା।
2.92.34
परं भयं पश्यत भीमसेना-
त्तद्बुध्यध्वं पार्थिवाः प्रातिपेयाः।
दैवेरितो नूनमयं पुरस्ता-
त्परोऽनयो भरतेषूदपादि ॥ २.९२.३४ ॥
ହେ ରାଜାଗଣ, ଭୀମସେନଙ୍କଠାରୁ ମହାଭୟ ଦେଖ; ପ୍ରତୀପଙ୍କ ବଂଶଧରଗଣ, ଏହା ବୁଝ। ଦୈବପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଭରତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୂର୍ବରୁ ମହା ଅନର୍ଥ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
2.92.35
अतिद्यूतं कृतमिदं धार्तराष्ट्र ।
यस्मात्स्त्रियं विवदध्वं सभायाम्।
योगक्षेमौ नश्यतो वः समग्रौ ।
पापान्मन्त्रान्कुरवो मन्त्रयन्ति ॥ २.९२.३५ ॥
ହେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ର, ଏହା ଅତି ଜୁଆରେ କରାଯାଇଛି; ସଭାରେ ତୁମେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ବିଷୟରେ ବିବାଦ କରୁଛ। ତୁମର ଯୋଗକ୍ଷେମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନଷ୍ଟ ହେଉଛି; କୁରୁଗଣ ପାପମୟ ମନ୍ତ୍ରଣା କରୁଛନ୍ତି।
2.92.36
इमं धर्मं कुरवो जानताशु ।
ध्वस्ते धर्मे परिषत्सम्प्रदुष्येत्।
इमां चेत्पूर्वं कितवोऽग्लहिष्य-
दीशोऽभविष्यदपराजितात्मा ॥ २.९२.३६ ॥
ହେ କୁରୁଗଣ, ଏହି ଧର୍ମକୁ ଶୀଘ୍ର ଜାଣ। ଧର୍ମ ନଷ୍ଟ ହେଲେ ସଭା ମଧ୍ୟ ଦୂଷିତ ହୁଏ। ପୂର୍ବରୁ ଏହି ଜୁଆରୀ ଯଦି ଏହାକୁ ଜିତିଥାଆନ୍ତା, ତେବେ ସେ ଅପରାଜିତ ଆତ୍ମାର ଈଶ୍ବର ହୋଇଥାଆନ୍ତା।
2.92.37
स्वप्ने यथैतद्विजितं धनं स्या-
देवं मन्ये यस्य दीव्यत्यनीशः।
गान्धारराजस्य वचो निशम्य ।
धर्मादस्मात्कुरवो माऽपयात ॥ २.९२.३७ ॥
ସ୍ୱପ୍ନରେ ଯେପରି ଏହି ଧନ ଜିତାଯାଇଛି, ମୁଁ ଏହିପରି ଭାବେ ଭାବେ; ଯାହାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ନାହିଁ ସେ ଜୁଆ ଖେଳିଲେ ଏପରି ହୁଏ। ଗାନ୍ଧାର ରାଜାଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ହେ କୁରୁଗଣ, ଏ ଧର୍ମରୁ ଦୂରେଇ ଯାଅ ନାହିଁ।
2.92.38
भीमस्य वाक्ये तद्वदेवार्जुनस्य ।
स्थितोऽहं वै यमयोश्चैवमेव।
युधिष्ठिरं ते प्रवदन्त्वनीश-
मथो दास्यान्मोक्षसे याज्ञसेनि ॥ २.९२.३८ ॥
ଭୀମଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ଓ ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ମୁଁ ସେହିପରି ଛିଡ଼ା ଅଛି; ଯମଜଙ୍କ ବାକ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି। ସେମାନେ ଯୁଧିଷ୍ଠିରଙ୍କୁ ଅନୀଶ କହନ୍ତୁ; ତେବେ, ହେ ଯାଜ୍ଞସେନୀ, ତୁମେ ଦାସତ୍ୱରୁ ମୁକ୍ତ ହେବ।
2.92.39
ईशो राजा पूर्वमासीद्ग्लहे नः ।
कुन्तीसुतो धर्मराजो महात्मा।
ईशस्त्वयं कस्य पराजितात्मा ।
तज्जानीध्वं कुरवः सर्व एव ॥ २.९२.३९ ॥
ପୂର୍ବରେ ଜୁଆରେ ଆମ ରାଜା ଓ ପ୍ରଭୁ କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର, ମହାତ୍ମା ଧର୍ମରାଜ ଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ନିଜକୁ ହାରିଥିବା ଏ କାହାର ପ୍ରଭୁ? ତାହା ତୁମେ ସମସ୍ତେ ଜାଣ, ହେ କୁରୁଗଣ।
2.92.40
दुश्शासन निबोधेदं वचनं वै प्रभाषितम् ।
किमनेन चिरं वीर नयस्व द्रपदात्मजाम्।
दासीभावेन भुङ्क्ष्व त्वं यथेष्टं कुरुनन्दन ॥ २.९२.४० ॥
ଦୁଃଶାସନ, ଏହି କଥିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣ। ହେ ବୀର, ଏତେ ବିଳମ୍ବରେ କ'ଣ ଲାଭ? ଦ୍ରୁପଦକନ୍ୟାକୁ ନେଇଯାଅ; ଦାସୀଭାବରେ ତୁମ ଇଚ୍ଛାମତେ ଭୋଗ କର, ହେ କୁରୁନନ୍ଦନ।
2.92.41
ततो गान्धारराजस्य पुत्रः शकुनिरब्रवीत् ।
साधु कर्ण महाबाहो यथेष्टं क्रियतामिति ॥ २.९२.४१ ॥
ତେବେ ଗାନ୍ଧାର ରାଜାଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶକୁନି କହିଲେ: 'ଭଲ, କର୍ଣ୍ଣ, ହେ ମହାବାହୁ, ତୁମ ଇଚ୍ଛାମତେ ହେଉ।'
2.92.42
ततो दुश्शासनस्तूर्णं द्रुपदस्य सुतां बलात् ।
प्रवेशयितुमारब्धः स चकर्ष दुरात्मवान् ॥ २.९२.४२ ॥
ଏଥର ଦୁଃଶାସନ ଶୀଘ୍ର ଦ୍ରୁପଦଙ୍କ କନ୍ୟାକୁ ବଳପୂର୍ବକ ଭିତରକୁ ଟାଣିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା; ସେଇ ଦୁରାତ୍ମା ତାଙ୍କୁ ଟାଣିଲା।
2.92.43
ततो विक्रोशति तदा पाञ्चाली वरवर्णिनी ॥ २.९२.४३ ॥
ସେତେବେଳେ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣର ପାଞ୍ଚାଳୀ ଚିତ୍କାର କରୁଥିଲେ।
2.92.44
परित्रायस्व मां भीष्ण द्रोण द्रौणे तथा कृप ।
परित्रायस्व विदुर धर्मिष्ठो धर्मवत्सल ॥ २.९२.४४ ॥
ହେ ଭୀଷ୍ମ, ହେ ଦ୍ରୋଣ, ହେ ଦ୍ରୌଣି, ହେ କୃପ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ହେ ଧର୍ମିଷ୍ଠ, ଧର୍ମପ୍ରିୟ ବିଦୁର, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
2.92.45
धृतराष्ट्र महाराज परित्रायस्व वै स्नुषाम् ।
गान्धारि त्वं महाभागे सर्वज्ञे सर्वदर्शिनि।
पिरत्रायस्व मां भीरुं सुयोधनभयार्दिताम् ॥ २.९२.४५ ॥
ହେ ମହାରାଜ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର, ପୁତ୍ରବଧୂଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର। ହେ ମହାଭାଗେ ଗାନ୍ଧାରୀ, ତୁମେ ସର୍ବଜ୍ଞା ଓ ସର୍ବଦର୍ଶିନୀ; ସୁଯୋଧନର ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ଏହି ଭୀରୁ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର।
2.92.46
त्वमार्ये वीरजननि किं मां पश्यसि यादवीम् ।
क्लिश्यमानामनार्येण न त्रायसिव वधूं स्वकाम् ॥ २.९२.४६ ॥
ହେ ଆର୍ଯ୍ୟେ, ବୀରମାତା, ତୁମେ ମୋତେ, ଯାଦବୀକୁ, କାହିଁକି ଦେଖୁଛ? ଅନାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ ତୁମ ନିଜ ପୁତ୍ରବଧୂକୁ ତୁମେ ରକ୍ଷା କରୁନାହଁ।
2.92.47
यदि लालप्यमानां मां न कश्चित्किञ्चिदब्रवीत् ।
हा हताऽस्मि सुमन्दात्मा सुयोधनवशं गता ॥ २.९२.४७ ॥
ବିଳାପ କରୁଥିବା ମୋ ସହିତ ଯଦି କେହି କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ, ହାୟ, ମୁଁ ନଷ୍ଟ ହୋଇଗଲି; ସୁଯୋଧନଙ୍କ ବଶରେ ପଡ଼ିଗଲି।
2.92.48
न वै पाण्डुर्नरपतिर्न धर्मो न च देवराट् ।
न चायुर्नाश्विनौ वाऽपि परित्रायन्ति वै स्नुषाम् ॥ २.९२.४८ ॥
ପାଣ୍ଡୁ ନୁହେଁ, ନରପତି ନୁହେଁ, ଧର୍ମ ନୁହେଁ, ଦେବରାଜ ନୁହେଁ, ଆୟୁ ନୁହେଁ, ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାରମାନେ ମଧ୍ୟ ନୁହନ୍ତି — କେହି ଏହି ବଧୂକୁ ରକ୍ଷା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
2.92.49
धिक्कष्टं यदि जीवेयं मन्दभाग्या पतिव्रता ॥ २.९२.४९ ॥
ଧିକ୍, କେତେ କଷ୍ଟ — ଅଭାଗିନୀ ଓ ପତିବ୍ରତା ମୁଁ ଯଦି ବଞ୍ଚି ରହେ।
2.92.50
शृणोमि वाक्यं तव राजपुत्रि ।
नेमे पार्थाः किञ्चिदपि ब्रुवन्ति।
सा त्वं प्रियार्थं शृणु वाक्यमेत-
द्यदुच्यते पापमतिः कृतघ्नः ॥ २.९२.५० ॥
ରାଜକୁମାରୀ, ମୁଁ ତୁମର କଥା ଶୁଣୁଛି; ଏହି ପାର୍ଥମାନେ କିଛି କହୁନାହାନ୍ତି। ତୁମ ପ୍ରିୟ ପାଇଁ, ପାପବୁଦ୍ଧି କୃତଘ୍ନ ବିଷୟରେ ଯାହା କୁହାଯାଉଛି, ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣ।
2.92.51
सुयोधनः सानुचरः सुदुष्टः ।
सहैव राजा निकृतः सूनुना च
यद्येष वाचं महदुच्यमानां ।
न श्रोष्यते पापमतिः सुदुष्टः ॥ २.९२.५१ ॥
ଅନୁଚର ସହିତ ସୁଯୋଧନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟ। ରାଜାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପୁତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହା ସହିତ ଆଘାତ ମିଳିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ କୁହାଯାଉଥିବା ଏହି ମହାନ୍ ବାକ୍ୟ ଏହି ପାପବୁଦ୍ଧି ଅତିଦୁଷ୍ଟ ଯଦି ନ ଶୁଣେ...
2.92.52
इत्येवमुक्त्वा द्रुपदस्य पुत्रीं ।
क्षत्ताऽब्रवीद्धृतराष्ट्रस्य पुत्रम्। ॥ २.९२.५२ ॥
ଏହିପରି ଦ୍ରୁପଦ କନ୍ୟାକୁ କହି, କ୍ଷତ୍ତା (ବିଦୁର) ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ କହିଲେ।
2.92.53
मा क्लिश्यतां वै द्रुपदस्य पुत्रीं ।
मा त्वं चरीं द्रक्ष्यसि राजपुत्र ॥ २.९२.५३ ॥
ଦ୍ରୁପଦ କନ୍ୟାକୁ କ୍ଲେଶ ଦିଅନାହିଁ; ହେ ରାଜପୁତ୍ର, ତାହାର ଦୁର୍ଦଶା ତୁମେ ଦେଖନାହିଁ।
2.92.54
यद्येवं त्वं महाराज सङ्क्लेशयसि द्रौपदीम् ।
अचिरेणैव कालेन पुत्रस्ते सह मन्त्रिभिः।
गमिष्यति क्षयं पापः पाण्डवक्षयकारणात् ॥ २.९२.५४ ॥
ମହାରାଜ, ଯଦି ଆପଣ ଏହିପରି ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ କ୍ଳେଶ ଦିଅନ୍ତି, ତେବେ ଶୀଘ୍ର ଆପଣଙ୍କ ପାପୀ ପୁତ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ବିନାଶର କାରଣ ହୋଇ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ।
2.92.55
भीमार्जुनाभ्यां क्रुद्धाभ्यां माद्रीपुत्रद्वयेन च ।
तस्मान्निवारय सुतं मा विनाशं विचिन्तय ॥ २.९२.५५ ॥
କ୍ରୋଧିତ ଭୀମ ଓ ଅର୍ଜୁନ ଏବଂ ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଦୁଇ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା (ବିନାଶ ଘଟିବ)। ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ ନିବାରଣ କରନ୍ତୁ; ବିନାଶ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।
2.92.56
एतच्छुत्वा मन्दबुद्धिर्नोत्तरं किञ्चिदब्रवीत् ।
ततो दुर्योधनस्तत्र दैवमोहबलात्कृतः ॥ २.९२.५६ ॥
ଏହା ଶୁଣି ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) କିଛି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ନାହିଁ। ସେତେବେଳେ ସେଠାରେ ଦୈବମୋହର ବଳରେ ପ୍ରେରିତ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ (ନୀରବ ରହିଲେ)।
2.92.57
अचिन्त्य क्षत्तुर्वचनं हर्षेणायतलोचनः ।
ऊरू दर्शयते पापो द्रौपद्या वै मुहुर्मुहुः ॥ २.९२.५७ ॥
ବିଦୁରଙ୍କ ବଚନ ଅବହେଳା କରି, ହର୍ଷରେ ବଡ଼ ନୟନ ଥିବା ପାପୀ (ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ) ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କୁ ବାରମ୍ବାର ନିଜ ଊରୁ ଦେଖାଇଲେ।
2.92.58
ऊरौ सन्दर्श्यमाने तु निरीक्ष्य तु सुयोधनम् ।
वृकोदरस्तदालोक्य नेत्रे चोल्फाल्य लोहिते ॥ २.९२.५८ ॥
ଊରୁ ଦେଖାଯାଉଥିବା ସମୟରେ, ବୃକୋଦର (ଭୀମ) ସୁଯୋଧନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଲାଲ ଆଖି ଘୂରାଇଲେ।
2.92.59
एतत्समीक्ष्यात्मनि चावमानं ।
नियम्य मन्युं बलनान्स मानी।
राजानुजः संसदि कौरवाणां ।
विनिष्क्रमन्वाक्यमुवाच भीमः ॥ २.९२.५९ ॥
ଏହି ଅପମାନକୁ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖି, କ୍ରୋଧ ସଂଯତ କରି, ବଳବାନ ଓ ଗର୍ବୀ ରାଜାନୁଜ ଭୀମ କୌରବଙ୍କ ସଭାରୁ ବାହାରିବା ସମୟରେ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.92.60
अहं दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।
शकुनिं चाक्षकितवं सहदेवो हनिष्यति ॥ २.९२.६० ॥
ମୁଁ ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କୁ ବଧ କରିବି; କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଧନଞ୍ଜୟ ବଧ କରିବେ; ପଶାଖେଳର ପ୍ରତାରକ ଶକୁନିଙ୍କୁ ସହଦେବ ବଧ କରିବେ।
2.92.63
दुश्शासनस्य रुधिरं पास्यामि मृगराडिव ॥ २.९२.६३ ॥
ସିଂହ ପରି ମୁଁ ଦୁଃଶାସନଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କରିବି।
2.92.64
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया सह ।
नन्दा गृहेषु न बुद्ध्यन्ते महद्भयम् ॥ २.९२.६४ ॥
ହେ ଭୀମସେନ, ଯେଉଁମାନଙ୍କ ସହ ତୁମର ବୈର, ସେମାନେ ତୁମର ଶତ୍ରୁ ନୁହଁନ୍ତି; ଗୃହରେ ନନ୍ଦାର (?) ମହାଭୟ ବୁଝାଯାଏ ନାହିଁ।
2.92.65
नैव वाचा व्यवसितं भीम विज्ञायते सताम् ।
यदि स्थास्यन्ति सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण वै सह ॥ २.९२.६५ ॥
ହେ ଭୀମ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ସଂକଳ୍ପ କେବଳ ବାକ୍ୟରେ ଜଣାଯାଏ ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ସହ ସେମାନେ ଛିଡ଼ା ରହିଲେ ତାହା ଜଣାଯାଏ।
2.92.66
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुश्शासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ २.९२.६६ ॥
ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, କର୍ଣ୍ଣ, ଦୁରାତ୍ମା ଶକୁନି ଏବଂ ଦୁଃଶାସନ ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚତୁର୍ଥ — ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ତ ଭୂମି ପାନ କରିବ।
2.92.67
असूयितारं वक्तारं प्रहृष्टानां दुरात्मनाम् ।
भीमसेन नियोगात्ते हन्ताऽहं कर्णमाहवे ॥ २.९२.६७ ॥
ହେ ଭୀମସେନ, ତୁମ ଆଦେଶରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ବଧ କରିବି — ସେ ଈର୍ଷାଳୁ, ବାଚାଳ ଏବଂ ହର୍ଷିତ ଦୁରାତ୍ମାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ।
2.92.68
कर्णं कर्णानुगांश्चैव रणे हन्ताऽस्मि पत्रिभिः ।
ये चान्ये विप्रयोत्स्यन्ति बुद्धिमोहेन मां नृपाः।
तान्स्म सर्वञ्छितैर्बाणैर्नेताऽस्मि यमसादनम् ॥ २.९२.६८ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ମୁଁ କର୍ଣ୍ଣ ଓ ତାଙ୍କ ଅନୁଗାମୀମାନଙ୍କୁ ବାଣରେ ବଧ କରିବି। ବୁଦ୍ଧିମୋହରୁ ମୋ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆସୁଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଯମସଦନକୁ ପଠାଇବି।
2.92.69
चलेद्वि हिमवान्स्थानान्निष्प्रभः स्याद्दिवाकरः ।
शैत्यं सोमात्प्रणश्येत मत्सत्यं विचलेद्यदि ॥ २.९२.६९ ॥
ଯଦି ମୋ ସତ୍ୟ ବିଚଳିତ ହୁଏ, ତେବେ ହିମାଳୟ ନିଜ ସ୍ଥାନରୁ ଚଳିଯାଉ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାହୀନ ହେଉ, ଚନ୍ଦ୍ରରୁ ଶୀତଳତା ନଷ୍ଟ ହେଉ।
2.92.70
उत्युक्तवति पार्थे तु श्रीमान्माद्रवतीसुतः ।
प्रगृह्य विपुलं बाहुं सहदेवः प्रतापवान् ॥ २.९२.७० ॥
ପାର୍ଥ ଏହା କହିବାରୁ, ମାଦ୍ରୀଙ୍କ ଶ୍ରୀମାନ୍ ପୁତ୍ର ପ୍ରତାପୀ ସହଦେବ ନିଜ ବିଶାଳ ବାହୁ ଉଠାଇଲେ।
2.92.71
सौबलस्य वधप्रेप्सुरिदं वचनमब्रवीत् ।
क्रोधसंरक्तनयनो निश्वस्य च मुहुर्मुहुः ॥ २.९२.७१ ॥
ସୌବଳ (ଶକୁନି)ଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ସେ ଏହି କଥା କହିଲେ। କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ଆଖିରେ ସେ ବାରମ୍ବାର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ିଲେ।
2.92.72
यानक्षान्मन्यसे मूढ गान्धाराणां यशोहर ।
नैते ह्यक्षाः शिता वाणास्त्वयैते समरे धृताः ॥ २.९२.७२ ॥
ହେ ମୂର୍ଖ, ଗାନ୍ଧାରଙ୍କ ଯଶ ହରଣକାରୀ, ତୁମେ ଯାହାକୁ ପଶା ଭାବୁଛ ତାହା ପଶା ନୁହେଁ। ଏଗୁଡ଼ିକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ଯାହା ତୁମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଧରିଛ।
2.92.73
यथा चैवोक्तवान्भीमस्त्वामुद्दिश्य सबान्धवम् ।
कर्ताऽहं कर्मणा चास्य कुरुकार्याणि सर्वशः।
यदि स्थस्यासि सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण सौबल ॥ २.९२.७३ ॥
ଭୀମ ତୁମ୍ଭକୁ ଓ ତୁମ୍ଭ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ କରି ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ମୋ କର୍ମରେ କୁରୁକାର୍ଯ୍ୟ ସମସ୍ତ ସମ୍ପାଦନ କରିବି। ହେ ସୌବଳପୁତ୍ର, ଯଦି ତୁମେ କ୍ଷତ୍ରଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଠିଆ ହେବ…
2.92.74
सहदेववचः श्रुत्वा नकुलोऽपि विशाम्पते ।
दर्शनीयतमो नॄणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९२.७४ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସହଦେବଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଆଦରଣୀୟ ନକୁଳ ମଧ୍ୟ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.92.75
सुतेयं यज्ञसेनस्य द्यूतेऽस्मिन्धृतराष्ट्रजैः ।
यैर्वाचः श्राविता रूक्षा धूर्तैर्दुर्योधनप्रियैः ॥ २.९२.७५ ॥
ଏ ଯଜ୍ଞସେନ (ଦ୍ରୁପଦ) ଙ୍କ କନ୍ୟା। ଏହି ଦ୍ୟୂତରେ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନେ, ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କ ପ୍ରିୟ ସେହି ଧୂର୍ତ୍ତମାନେ, ଏହାକୁ କଠୋର ବାକ୍ୟ ଶୁଣାଇଥିଲେ।
2.92.76
धार्तराष्ट्रान्सुदुर्वृत्तान्मुमूर्षून्कालचोदितान् ।
दर्शयिष्यामि भूयिष्ठमहं वैवस्वतक्षयम् ॥ २.९२.७६ ॥
ମୃତ୍ୟୁ ଇଚ୍ଛୁକ, କାଳପ୍ରେରିତ ସେହି ଅତି ଦୁରାଚାରୀ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଯମଲୋକ ଅଧିକ ଦେଖାଇବି।
2.92.77
उलूकं च दुरात्मानं सौबलस्य प्रियं सुतम् ।
हन्ताऽहमस्मि समरे मम शत्रुं नराधमम् ॥ २.९२.७७ ॥
ସୌବଳଙ୍କ (ଶକୁନିଙ୍କ) ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ର ଦୁରାତ୍ମା ଉଲୂକକୁ, ମୋର ଶତ୍ରୁ ସେହି ନରାଧମକୁ, ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବି।
2.92.78
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रौपद्याः पदवीं चरन् ।
नर्धार्तराष्टां पृथिवीं कर्तास्मि नचिरादिवा ॥ २.९२.७८ ॥
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଏବଂ ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ପଥ ଅନୁସରଣ କରି, ଶୀଘ୍ର ହିଁ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ବିହୀନ ପୃଥିବୀ ମୁଁ କରିବି।
2.92.79
यस्माच्चोरुं दर्शयसे यस्माच्चोरुं निरीक्षसे ।
तस्मात्तव ह्यधर्मिष्ठ ऊरौ मृत्युर्भविष्यति ॥ २.९२.७९ ॥
ତୁମେ ତୁମ ଉରୁ ଦେଖାଉଛ ଏବଂ ମୋ ଉରୁକୁ ଚାହୁଁଛ, ତେଣୁ ହେ ଅଧର୍ମିଷ୍ଠ, ତୁମ ମୃତ୍ୟୁ ତୁମ ଉରୁରେ ହିଁ ଘଟିବ।
2.92.80
यस्माच्चैवं क्लेशयति भ्राता ते मां दुरात्मवान् ।
तस्मादुधिरमेवास्य पास्यते वै वृकोदरः ॥ २.९२.८० ॥
ତୁମ ଦୁରାତ୍ମା ଭାଇ ମୋତେ ଏପରି ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦିଅନ୍ତି, ତେଣୁ ବୃକୋଦର ତାଙ୍କ ରକ୍ତ ହିଁ ପିଇବ।
2.92.81
इमं च पापिष्ठमतिं कर्णं समुतबान्धवम् ।
सामात्यं सपरीवारं हनिष्यति धनञ्जयः ॥ २.९२.८१ ॥
ଏହି ଅତି ପାପବୁଦ୍ଧି କର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ, ତାଙ୍କ ବନ୍ଧୁ, ଅମାତ୍ୟ ଓ ପରିବାର ସହିତ ଧନଞ୍ଜୟ ବଧ କରିବେ।
2.92.82
क्षुद्रधर्मं नैकृतिकं शकुनिं पापचेतसम् ।
सहदेवो रणे क्रुद्धो हनिष्यति सबान्धवम् ॥ २.९२.८२ ॥
କ୍ଷୁଦ୍ର ଆଚରଣ, ପ୍ରତାରକ, ପାପଚିତ୍ତ ଶକୁନିଙ୍କୁ, ଯୁଦ୍ଧରେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ସହଦେବ ବନ୍ଧୁ ସହିତ ବଧ କରିବେ।
2.92.83
एवमुक्ते तु वचने द्रौपद्या धर्मशीलया ।
ततोऽन्तरिक्षात्सुमहत्पुष्पवर्षमवापततम् ॥ २.९२.८३ ॥
ଧର୍ମଶୀଳା ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଏପରି କୁହାଯିବା ପରେ ଆକାଶରୁ ଅତି ବିଶାଳ ପୁଷ୍ପବର୍ଷା ପଡ଼ିଲା।
2.92.84
तेषां तु वचनं श्रुत्वा नोचुस्तत्र सभासदः ।
अर्जुनस्य भयाद्राजन्नभून्निश्शब्दमत्र वै ॥ २.९२.८४ ॥
ସେମାନଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେଠାକାର ସଭାସଦମାନେ କିଛି କହିଲେ ନାହିଁ। ହେ ରାଜନ୍, ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ଭୟରେ ସେଠାରେ ନୀରବତା ଛାଇ ଗଲା।