Mahābhārata · Adhyāya 2.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.93.1
द्रौपद्या वचनं श्रुत्वा चुकोपाथ धनञ्जयः ।
स तदा क्रोधताम्राक्ष इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९३.१ ॥
Al oír las palabras de Draupadī, Dhanañjaya se enfureció; entonces, con los ojos enrojecidos de ira, pronunció estas palabras.
2.93.2
अयं तु मां वारयते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो धनुरादाय वीर्यवान् ॥ २.९३.२ ॥
Diciendo: 'Este rey del dharma, Yudhiṣṭhira, me detiene', el valiente, con los ojos enrojecidos de ira, tomó su arco.
2.93.3
सव्यसाची समुत्पत्य ताञ्छत्रून्समुदैक्षत ।
उद्यतं फल्गुनं तत्र ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.९३.३ ॥
Savyasācin se levantó de un salto y miró fijamente a aquellos enemigos; allí todos los reyes vieron a Phalguna alzado y dispuesto.
2.93.4
युगान्ते सर्वलोकांस्तु दहन्तमिव पावकम् ।
वीक्षमाणं धनुष्पामिं हन्तुकामं मुहुर्मुहुः ॥ २.९३.४ ॥
Como el fuego que quema todos los mundos al final de una edad, mirando una y otra vez con el arco en la mano, deseando golpear.
2.93.5
हन्तुकामं पशून्क्रुद्धं रुद्रं दक्षक्रतौ यथा ।
तथाभूतं नरं दृष्ट्वा विषेदुस्तत्र मानवाः ॥ २.९३.५ ॥
Al ver a aquel hombre, semejante al enfurecido Rudra que deseaba matar a las bestias en el sacrificio de Dakṣa, los hombres de allí quedaron consternados.
2.93.6
धनञ्जयस्यव वीर्यज्ञा निराशा जीविते तदा ।
मृतभूता भवन्सर्वे नेत्रैरनिमिषैरिव ॥ २.९३.६ ॥
Entonces todos los que conocían el valor de Dhanañjaya perdieron la esperanza de vivir, quedaron como muertos y se quedaron mirando con ojos sin parpadear.
2.93.7
अर्जुनं धर्मपुत्रं च समुदैक्षन्त पार्थिवाः ।
क्रुद्धं तदाऽर्जुनं दृष्ट्वा पृथिवी च चचाल ह ॥ २.९३.७ ॥
Los reyes miraron fijamente a Arjuna y al hijo de Dharma; y al ver a Arjuna airado, la tierra misma tembló.
2.93.8
खेचराणि च भूतानि वित्रेसुर्वै भयार्दिताः ।
नादित्यो विरराजाथ नापि वान्ति च मारुताः। ॥ २.९३.८ ॥
Las criaturas que se mueven por el cielo temblaron, atormentadas por el miedo; el sol no brilló y los vientos no soplaron.
2.93.9
न चन्द्रो न च नक्षत्रं द्यौर्दिशोन न विभान्ति ह ।
सर्वमाविद्धमभवज्जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २.९३.९ ॥
Ni la luna ni las estrellas brillaron, ni el cielo ni las direcciones; todo el mundo, móvil e inmóvil, quedó agitado.
2.93.10
उत्पतन्स वभौ पार्तो दिवाकर इवाम्बरे। ॥ २.९३.१० ॥
Saltando hacia arriba, Pārtha brilló en el cielo como el sol.
2.93.11
पार्थं दृष्ट्वा क्रुद्धं कालान्तकयमोपमम् ।
भीमसेनो मुदा युक्तो युद्धायैव मनो दधे ॥ २.९३.११ ॥
Al ver a Pārtha airado, semejante al Tiempo, al Destructor y a Yama, Bhīmasena, lleno de alegría, fijó su mente en la batalla.
2.93.12
पाञ्चाली च ददर्शाथ सुसङ्क्रुद्धं धनञ्जयम् ।
हन्तुकामं रिपून्मर्वान्सुपर्णमिव पन्नगान् ॥ २.९३.१२ ॥
Entonces también Pāñcālī vio a Dhanañjaya muy airado, deseoso de matar a sus enemigos, como Garuḍa mira a las serpientes.
2.93.13
दुष्प्रेक्षः सोऽभवत्क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ।
तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं विव्यधुः पुरवासिनः ॥ २.९३.१३ ॥
Enfurecido, se volvió difícil de mirar, ardiendo como el fuego del fin de la edad. Al verlo lleno de tal esplendor, los habitantes de la ciudad quedaron aterrorizados.
2.93.14
उत्पतन्तं तु वेगेन ततो दृष्ट्वा धनञ्जयम् ।
जग्राह स तदा राजा पुरुहूतो यथा हरिम् ॥ २.९३.१४ ॥
Al ver a Dhanañjaya saltar con velocidad, el rey lo sujetó entonces, como Indra, Puruhūta, sujetó a Hari.
2.93.15
उवाच स घृणी ज्येष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
मा पार्थ साहसं कार्षीर्मा विनाशं गमेद्यशः ॥ २.९३.१५ ॥
Entonces el compasivo mayor, el rey Yudhiṣṭhira de dharma, habló: "Pārtha, no cometas esta temeridad; que tu gloria no perezca."
2.93.16
अहमेतान्पापकृतो द्यूतज्ञान्दग्धुमुत्सहे ।
कन्त्त्वसत्यगतिं दृष्ट्वा क्रोधो नाशमुपैति मे ॥ २.९३.१६ ॥
Anhelo quemar a estos malhechores que conocen el juego de dados; pero al ver su senda falsa, mi cólera se extingue.
2.93.17
त्वमिमं जगतोऽर्थे वै कोपं संयच्छ पाण्डव ॥ २.९३.१७ ॥
Por el bien de este mundo, Pāṇḍava, refrena tu cólera.
2.93.18
एवमुक्तस्तदा राज्ञा पाण्डवोऽथ धनञ्जयः ।
क्रोधं संशमयन्पार्थो धार्तराष्ट्रं प्रति स्थितः ॥ २.९३.१८ ॥
Así dirigido por el rey, Dhanañjaya el Pāṇḍava calmó su cólera y se mantuvo firme, mirando hacia los hijos de Dhṛtarāṣṭra.
2.93.19
तस्मिन्वीरे प्रशान्ते तु पाण्डवे फल्गुने पुनः ।
सुसम्प्रहृष्टमभवज्जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २.९३.१९ ॥
Cuando aquel héroe, el Pāṇḍava Phalguna, se calmó de nuevo, todo el mundo, móvil e inmóvil, se regocijó enormemente.
2.93.20
वारितं च तथा दृष्ट्वा भ्रात्रा पार्थं वृकोदरः ।
बभूव विमना राजन्नभून्निश्शब्दमत्र वै ॥ २.९३.२० ॥
Al ver a Pārtha así contenido por su hermano, Vṛkodara, oh rey, se afligió y quedó totalmente en silencio.
2.93.21
ततो राज्ञो धृतराष्ट्रस्य गेहे ।
गोमायुरुच्चैर्व्याहरदग्निहोत्रे।
तं रासभाः प्रत्यभाषन्त राज-
न्समन्ततः पक्षिणश्चैव रौद्राः ॥ २.९३.२१ ॥
Entonces, en la casa del rey Dhṛtarāṣṭra, junto al fuego sagrado, un chacal aulló con fuerza. Oh rey, asnos le respondieron por todas partes, y de igual modo aves terribles.
2.93.22
तं वै शब्दं विदुरस्तत्त्ववेदी ।
शुश्राव घोरं सुबलात्मजा च।
भीष्मो द्रोणो गौतमश्चापि विद्वान् ।
स्वस्तिस्वस्तीत्यपि चैवाहुरुच्चैः ॥ २.९३.२२ ॥
Vidura, conocedor de la verdad, escuchó aquel sonido terrible, y también la hija de Subala. Bhīṣma, Droṇa y el sabio Gautama exclamaron en voz alta: «¡Svasti, svasti!».
2.93.23
ततो गान्धारी विदुरश्चापि विद्वां-
स्तमुत्पातं घोरमालक्ष्य राज्ञे।
निवेदयामासतुरार्तवत्तदा ।
ततो राजा वाक्यमिदं बभाषे ॥ २.९३.२३ ॥
Entonces Gāndhārī y el sabio Vidura, habiendo observado aquel terrible presagio, lo comunicaron al rey con angustia. Entonces el rey pronunció estas palabras.
2.93.24
हतोऽसि दुर्योधन मन्दबुद्धे ।
यस्त्वं सभायां कुरुपुङ्गवानाम्।
स्त्रियं समाभाषसि दुर्विनीत ।
विशेषतो द्रौपदीं धर्मपत्नीम् ॥ २.९३.२४ ॥
¡Estás perdido, Duryodhana, de mente torpe! En la asamblea de los mejores de los Kurus hablas a una mujer, y sobre todo a Draupadī, la esposa legítima, ¡mal educado!
2.93.25
एवमुक्त्वा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
हितान्वेषी बान्धवानामपायात्।
कृष्णां पाञ्चालीमब्रवीत्सान्त्वपूर्वं ॥ २.९३.२५ ॥
Así habló el sabio Dhṛtarāṣṭra, buscando el bien de sus parientes y deseoso de evitar su ruina, y primero habló con palabras suaves a Kṛṣṇā, la princesa de los Pāñcāla.
2.93.26
विमृश्यैतत्प्रज्ञया तत्त्वबुद्धिः ।
वरं वृणीष्व पाञ्चालि मत्तो यदभिवाञ्छसि। ॥ २.९३.२६ ॥
Habiéndolo considerado con sabiduría, aquel de entendimiento verdadero dijo: Oh Pāñcālī, elige el don que desees de mí.
2.93.27
वधूनां हि विशिष्टा मे त्वं धर्मपरमा सती ।
ददासि चेद्वरं मह्यंवृणोमि भरतर्षभ।
सर्वधर्मानुगः श्रीमानदासोऽस्तु युधिष्ठिरः ॥ २.९३.२७ ॥
Entre las nueras eres para mí la más distinguida, una mujer virtuosa, sumamente devota al dharma. Si me concedes un don, elijo esto, oh toro de los Bharata: que el glorioso Yudhiṣṭhira, que sigue todo dharma, no sea un esclavo.
2.93.28
मनस्विनमजानन्तो मैवं ब्रूयुः कुमारकाः ।
एतं वै दासपुत्रेति प्रतिविन्ध्यं ममात्मजम् ॥ २.९३.२८ ॥
Que los muchachos, que no conocen a este de alto espíritu, no digan así: que este hijo mío, Prativindhya, es hijo de un esclavo.
2.93.29
राजपुत्रः पुरा भूत्वा यथा नान्यः पुमान्क्वचित् ।
लालितो दासपुत्रत्वं पश्यन्नश्येद्धि भारत ॥ २.९३.२९ ॥
Habiendo sido hijo de rey, mimado como ningún otro hombre lo fue jamás, ciertamente perecería al verse convertido en hijo de un esclavo, oh Bhārata.
2.93.30
एवं भवतु कल्याणि यथा त्वमभिभाषसे ।
द्वितीयं ते वरं भद्रे ददानि वरयस्व ह।
मनो हि मे वितरति नैकं त्वं वरमर्हसि ॥ २.९३.३० ॥
Así sea, mujer auspiciosa, como dices. Señora amable, te concedo un segundo don; escógelo. Mi mente no se conforma con un solo don; tú lo mereces.
2.93.31
सरथौ सघनुष्कौ न भीमसेनधनञ्जयौ ।
यमौ च वरये राजन्नदासान्स्ववशानहम् ॥ २.९३.३१ ॥
Rey, no pido a Bhīmasena ni a Dhanañjaya, con sus carros y arcos, ni a los gemelos; elijo que no sean esclavos sino hombres libres, dueños de sí mismos.
2.93.32
तथाऽस्तु ते महाभागे यथा त्वं नन्दिनीच्छसि ।
तृतीयं वरयास्मत्तो नासि द्वाभ्यां सुसंस्कृता। ॥ २.९३.३२ ॥
Así sea, dichosa señora, como deseas. Pídenos un tercer don; no has sido honrada solo con dos.
2.93.33
त्वं हि सर्वस्नुषाणां मे श्रेयसी धर्मचारिणी ।
लोभो धर्मस्य नाशाय भगवन्नाहमुत्सहे।
अनर्हा वरमादातुं तृतीयं राजसत्तम ॥ २.९३.३३ ॥
Tú eres la mejor de todas mis nueras, una que sigue el dharma. La codicia es la ruina del dharma; venerable, no estoy dispuesto. Mejor de los reyes, no soy digno de tomar un tercer don.
2.93.34
एकामाहुर्वैश्यवरं द्वौ तु क्षत्रस्त्रियो वरौ ।
त्रयस्तु राज्ञो राजेन्द्र ब्राह्मणस्य शतं वराः ॥ २.९३.३४ ॥
Dicen que la esposa de un comerciante tiene un don, la mujer kṣatriya dos; pero el rey tiene tres, y el brahmán cien dones, oh señor de reyes.
2.93.35
पापीयांस इमे भूत्वा सन्तीर्णाः पतयो मम ।
वेत्स्यन्ति चैव भद्राणि राजन्पुण्येन कर्मणा ॥ २.९३.३५ ॥
Estos mis esposos, habiéndose vuelto más perversos, han salido del peligro; rey, por obra meritoria también conocerán la buena fortuna.