ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 2.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.93.1
द्रौपद्या वचनं श्रुत्वा चुकोपाथ धनञ्जयः ।
स तदा क्रोधताम्राक्ष इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९३.१ ॥
ଦ୍ରୌପଦୀଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ଧନଞ୍ଜୟ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ। ତେବେ କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ସହିତ ସେ ଏହା କହିଲେ।
2.93.2
अयं तु मां वारयते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो धनुरादाय वीर्यवान् ॥ २.९३.२ ॥
'ଏହି ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ମୋତେ ରୋକୁଛନ୍ତି' ଏହା କହି କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତିମ ନୟନ ବୀର ଧନୁ ଧରିଲେ।
2.93.3
सव्यसाची समुत्पत्य ताञ्छत्रून्समुदैक्षत ।
उद्यतं फल्गुनं तत्र ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.९३.३ ॥
ସବ୍ୟସାଚୀ ଉଠି ଠିଆ ହୋଇ ସେହି ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଦେଖିଲେ। ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ରାଜା ଉଦ୍ୟତ ଫାଲ୍ଗୁନଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ।
2.93.4
युगान्ते सर्वलोकांस्तु दहन्तमिव पावकम् ।
वीक्षमाणं धनुष्पामिं हन्तुकामं मुहुर्मुहुः ॥ २.९३.४ ॥
ଯୁଗାନ୍ତରେ ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦହୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି, ଧନୁ ଧରି ବାରମ୍ବାର ଦେଖି, ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ।
2.93.5
हन्तुकामं पशून्क्रुद्धं रुद्रं दक्षक्रतौ यथा ।
तथाभूतं नरं दृष्ट्वा विषेदुस्तत्र मानवाः ॥ २.९३.५ ॥
ଦକ୍ଷଯଜ୍ଞରେ ପଶୁମାନଙ୍କୁ ମାରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସେହି ମନୁଷ୍ୟକୁ ଦେଖି ସେଠାର ଲୋକମାନେ ଖିନ୍ନ ହେଲେ।
2.93.6
धनञ्जयस्यव वीर्यज्ञा निराशा जीविते तदा ।
मृतभूता भवन्सर्वे नेत्रैरनिमिषैरिव ॥ २.९३.६ ॥
ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଜାଣିଥିବା ସମସ୍ତେ ସେତେବେଳେ ଜୀବନରେ ନିରାଶ ହୋଇ ମୃତପ୍ରାୟ ହୋଇ ଅନିମେଷ ନୟନରେ ଚାହିଁ ରହିଲେ।
2.93.7
अर्जुनं धर्मपुत्रं च समुदैक्षन्त पार्थिवाः ।
क्रुद्धं तदाऽर्जुनं दृष्ट्वा पृथिवी च चचाल ह ॥ २.९३.७ ॥
ରାଜାମାନେ ଅର୍ଜୁନ ଓ ଧର୍ମପୁତ୍ରଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ରତାରେ ଚାହିଁଲେ। ସେତେବେଳେ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଦେଖି ପୃଥିବୀ ମଧ୍ୟ କମ୍ପିଲା।
2.93.8
खेचराणि च भूतानि वित्रेसुर्वै भयार्दिताः ।
नादित्यो विरराजाथ नापि वान्ति च मारुताः। ॥ २.९३.८ ॥
ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ କମ୍ପିଲେ। ତେବେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଚମକିଲେ ନାହିଁ, ପବନ ମଧ୍ୟ ବହିଲା ନାହିଁ।
2.93.9
न चन्द्रो न च नक्षत्रं द्यौर्दिशोन न विभान्ति ह ।
सर्वमाविद्धमभवज्जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २.९३.९ ॥
ଚନ୍ଦ୍ର ନାହାନ୍ତି, ନକ୍ଷତ୍ର ନାହାନ୍ତି; ଆକାଶ ଓ ଦିଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ ନାହିଁ। ଚର ଓ ଅଚର ସମସ୍ତ ଜଗତ ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇଗଲା।
2.93.10
उत्पतन्स वभौ पार्तो दिवाकर इवाम्बरे। ॥ २.९३.१० ॥
ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱକୁ ଡେଇଁ ପାର୍ଥ ଆକାଶରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
2.93.11
पार्थं दृष्ट्वा क्रुद्धं कालान्तकयमोपमम् ।
भीमसेनो मुदा युक्तो युद्धायैव मनो दधे ॥ २.९३.११ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ପାର୍ଥଙ୍କୁ କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ପରି ଦେଖି ଭୀମସେନ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧରେ ହିଁ ମନ ଲଗାଇଲେ।
2.93.12
पाञ्चाली च ददर्शाथ सुसङ्क्रुद्धं धनञ्जयम् ।
हन्तुकामं रिपून्मर्वान्सुपर्णमिव पन्नगान् ॥ २.९३.१२ ॥
ପାଞ୍ଚାଳୀ ମଧ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ; ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ, ଗରୁଡ଼ ସର୍ପମାନଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପରି।
2.93.13
दुष्प्रेक्षः सोऽभवत्क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ।
तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं विव्यधुः पुरवासिनः ॥ २.९३.१३ ॥
କ୍ରୋଧରେ ସେ ଯୁଗାନ୍ତ ଅଗ୍ନି ପରି ଜଳି ଉଠି ଦେଖିବାକୁ କଠିନ ହେଲେ। ତେଜରେ ଯୁକ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ନଗରବାସୀମାନେ ଭୟଭୀତ ହେଲେ।
2.93.14
उत्पतन्तं तु वेगेन ततो दृष्ट्वा धनञ्जयम् ।
जग्राह स तदा राजा पुरुहूतो यथा हरिम् ॥ २.९३.१४ ॥
ବେଗରେ ଲମ୍ଫ ଦେଉଥିବା ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ଦେଖି ସେତେବେଳେ ରାଜା ପୁରୁହୂତ ଇନ୍ଦ୍ର ହରିଙ୍କୁ ଧରିଥିବା ପରି ତାଙ୍କୁ ଧରିଲେ।
2.93.15
उवाच स घृणी ज्येष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
मा पार्थ साहसं कार्षीर्मा विनाशं गमेद्यशः ॥ २.९३.१५ ॥
ସେତେବେଳେ ଦୟାଳୁ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଧର୍ମରାଜ ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ, "ହେ ପାର୍ଥ, ସାହସ କର ନାହିଁ; ତୁମର ଯଶ ବିନଷ୍ଟ ନ ହେଉ।"
2.93.16
अहमेतान्पापकृतो द्यूतज्ञान्दग्धुमुत्सहे ।
कन्त्त्वसत्यगतिं दृष्ट्वा क्रोधो नाशमुपैति मे ॥ २.९३.१६ ॥
ମୁଁ ଏହି ପାପୀମାନଙ୍କୁ, ଯେଉଁମାନେ ଦ୍ୟୂତ ବିଦ୍ୟା ଜାଣନ୍ତି, ଦଗ୍ଧ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ। ସେମାନଙ୍କର ଅସତ୍ୟ ଗତି ଦେଖି ମୋର କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ ହୁଏ।
2.93.17
त्वमिमं जगतोऽर्थे वै कोपं संयच्छ पाण्डव ॥ २.९३.१७ ॥
ହେ ପାଣ୍ଡବ, ଏହି ଜଗତର ହିତ ପାଇଁ ତୁମେ ଏହି କ୍ରୋଧକୁ ସଂଯତ କର।
2.93.18
एवमुक्तस्तदा राज्ञा पाण्डवोऽथ धनञ्जयः ।
क्रोधं संशमयन्पार्थो धार्तराष्ट्रं प्रति स्थितः ॥ २.९३.१८ ॥
ରାଜା ଏପରି କହିବାରୁ, ପାଣ୍ଡବ ଧନଞ୍ଜୟ କ୍ରୋଧ ଶାନ୍ତ କରି ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ମୁହଁ କରି ସ୍ଥିର ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
2.93.19
तस्मिन्वीरे प्रशान्ते तु पाण्डवे फल्गुने पुनः ।
सुसम्प्रहृष्टमभवज्जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २.९३.१९ ॥
ସେହି ବୀର ପାଣ୍ଡବ ଫଲ୍ଗୁନ ପୁନର୍ବାର ଶାନ୍ତ ହେବାରୁ ସ୍ଥାବର-ଜଙ୍ଗମ ସମଗ୍ର ଜଗତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲା।
2.93.20
वारितं च तथा दृष्ट्वा भ्रात्रा पार्थं वृकोदरः ।
बभूव विमना राजन्नभून्निश्शब्दमत्र वै ॥ २.९३.२० ॥
ଭାଇ ଦ୍ୱାରା ପାର୍ଥ ଏପରି ନିବାରିତ ହେବାର ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ବୃକୋଦର ଖିନ୍ନ ହୋଇ ସେଠାରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୀରବ ହେଲେ।
2.93.21
ततो राज्ञो धृतराष्ट्रस्य गेहे ।
गोमायुरुच्चैर्व्याहरदग्निहोत्रे।
तं रासभाः प्रत्यभाषन्त राज-
न्समन्ततः पक्षिणश्चैव रौद्राः ॥ २.९३.२१ ॥
ତାପରେ ରାଜା ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରଙ୍କ ଗୃହରେ, ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ନିକଟରେ ଏକ ଶିଆଳ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ ଡାକିଲା। ହେ ରାଜନ୍, ଚାରିଆଡ଼ୁ ଗଧମାନେ ତାହାର ଉତ୍ତର ଦେଲେ, ଭୟଙ୍କର ପକ୍ଷୀମାନେ ମଧ୍ୟ ସେପରି।
2.93.22
तं वै शब्दं विदुरस्तत्त्ववेदी ।
शुश्राव घोरं सुबलात्मजा च।
भीष्मो द्रोणो गौतमश्चापि विद्वान् ।
स्वस्तिस्वस्तीत्यपि चैवाहुरुच्चैः ॥ २.९३.२२ ॥
ସେହି ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞ ବିଦୁର ଶୁଣିଲେ; ସୁବଳଙ୍କ କନ୍ୟାମଧ୍ୟ ଶୁଣିଲେ। ଭୀଷ୍ମ, ଦ୍ରୋଣ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ଗୌତମ ମଧ୍ୟ 'ସ୍ୱସ୍ତି, ସ୍ୱସ୍ତି' ବୋଲି ଉଚ୍ଚସ୍ୱରରେ କହିଲେ।
2.93.23
ततो गान्धारी विदुरश्चापि विद्वां-
स्तमुत्पातं घोरमालक्ष्य राज्ञे।
निवेदयामासतुरार्तवत्तदा ।
ततो राजा वाक्यमिदं बभाषे ॥ २.९३.२३ ॥
ତାପରେ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ବିଦ୍ୱାନ ବିଦୁର ସେହି ଭୟଙ୍କର ଅଶୁଭ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖି ବ୍ୟାକୁଳ ହୋଇ ରାଜାଙ୍କୁ ଜଣାଇଲେ। ତହିଁରେ ରାଜା ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
2.93.24
हतोऽसि दुर्योधन मन्दबुद्धे ।
यस्त्वं सभायां कुरुपुङ्गवानाम्।
स्त्रियं समाभाषसि दुर्विनीत ।
विशेषतो द्रौपदीं धर्मपत्नीम् ॥ २.९३.२४ ॥
ହେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନ, ତୁମେ ବିନଷ୍ଟ ହୋଇଛ। କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ସଭାରେ ତୁମେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ, ବିଶେଷକରି ଧର୍ମପତ୍ନୀ ଦ୍ରୌପଦୀ ସହିତ କଥା ହେଉଛ, ହେ ଦୁର୍ବିନୀତ।
2.93.25
एवमुक्त्वा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
हितान्वेषी बान्धवानामपायात्।
कृष्णां पाञ्चालीमब्रवीत्सान्त्वपूर्वं ॥ २.९३.२५ ॥
ଏହିପରି କହି, ବନ୍ଧୁଙ୍କ ବିନାଶରୁ ହିତ ଖୋଜୁଥିବା ବୁଦ୍ଧିମାନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ପାଞ୍ଚାଳୀ କୃଷ୍ଣାକୁ ପ୍ରଥମେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ବାକ୍ୟରେ କହିଲେ।
2.93.26
विमृश्यैतत्प्रज्ञया तत्त्वबुद्धिः ।
वरं वृणीष्व पाञ्चालि मत्तो यदभिवाञ्छसि। ॥ २.९३.२६ ॥
ଏହାକୁ ପ୍ରଜ୍ଞାରେ ବିଚାର କରି, ତତ୍ତ୍ୱବୁଦ୍ଧି ସମ୍ପନ୍ନ ସେ କହିଲେ: ହେ ପାଞ୍ଚାଳୀ, ମୋଠାରୁ ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ ସେ ବର ବାଛି ନିଅ।
2.93.27
वधूनां हि विशिष्टा मे त्वं धर्मपरमा सती ।
ददासि चेद्वरं मह्यंवृणोमि भरतर्षभ।
सर्वधर्मानुगः श्रीमानदासोऽस्तु युधिष्ठिरः ॥ २.९३.२७ ॥
ବୋହୂମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମରେ ପରମ ନିଷ୍ଠାବତୀ ସତୀ। ଯଦି ତୁମେ ମୋତେ ବର ଦିଅ, ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ମାଗୁଛି ଯେ ସର୍ବଧର୍ମାନୁସାରୀ ଶ୍ରୀମାନ ଯୁଧିଷ୍ଠିର ଦାସ ନ ହୁଅନ୍ତୁ।
2.93.28
मनस्विनमजानन्तो मैवं ब्रूयुः कुमारकाः ।
एतं वै दासपुत्रेति प्रतिविन्ध्यं ममात्मजम् ॥ २.९३.२८ ॥
ମନସ୍ୱୀଙ୍କୁ ନ ଜାଣୁଥିବା ପିଲାମାନେ ଏପରି ନ କହନ୍ତୁ: ଏ ମୋ ପୁତ୍ର ପ୍ରତିବିନ୍ଧ୍ୟ ଦାସପୁତ୍ର।
2.93.29
राजपुत्रः पुरा भूत्वा यथा नान्यः पुमान्क्वचित् ।
लालितो दासपुत्रत्वं पश्यन्नश्येद्धि भारत ॥ २.९३.२९ ॥
ପୂର୍ବେ ରାଜପୁତ୍ର ହୋଇ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପୁରୁଷ ପରି କେବେ ଲାଳିତ ନ ହୋଇଥିବା, ସେ ଦାସପୁତ୍ର ହେବାର ଦେଖି ପ୍ରକୃତରେ ବିନଷ୍ଟ ହେବ, ହେ ଭାରତ।
2.93.30
एवं भवतु कल्याणि यथा त्वमभिभाषसे ।
द्वितीयं ते वरं भद्रे ददानि वरयस्व ह।
मनो हि मे वितरति नैकं त्वं वरमर्हसि ॥ २.९३.३० ॥
ଏପରି ହେଉ, କଲ୍ୟାଣୀ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ। ଭଦ୍ରେ, ତୁମକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ବର ଦେଉଛି; ତାହା ବାଛ। ମୋ ମନ ଗୋଟିଏ ବରରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଯୋଗ୍ୟ।
2.93.31
सरथौ सघनुष्कौ न भीमसेनधनञ्जयौ ।
यमौ च वरये राजन्नदासान्स्ववशानहम् ॥ २.९३.३१ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ରଥ ଓ ଧନୁ ସହିତ ଭୀମସେନ ଓ ଧନଞ୍ଜୟଙ୍କୁ ମୁଁ ମାଗୁନାହିଁ; ଏହି ଯାଆଁଳା ଭାଇମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମାଗୁନାହିଁ। ସେମାନେ ଦାସ ନ ହୋଇ ସ୍ୱାଧୀନ ରହନ୍ତୁ ବୋଲି ମୁଁ ମାଗୁଛି।
2.93.32
तथाऽस्तु ते महाभागे यथा त्वं नन्दिनीच्छसि ।
तृतीयं वरयास्मत्तो नासि द्वाभ्यां सुसंस्कृता। ॥ २.९३.३२ ॥
ଏପରି ହେଉ, ମହାଭାଗେ, ତୁମେ ଯେପରି ଚାହଁ। ଆମଠାରୁ ତୃତୀୟ ବର ମାଗ; ତୁମେ ଦୁଇଟିରେ ହିଁ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇନାହଁ।
2.93.33
त्वं हि सर्वस्नुषाणां मे श्रेयसी धर्मचारिणी ।
लोभो धर्मस्य नाशाय भगवन्नाहमुत्सहे।
अनर्हा वरमादातुं तृतीयं राजसत्तम ॥ २.९३.३३ ॥
ତୁମେ ମୋ ସମସ୍ତ ବୋହୂଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଧର୍ମାଚାରିଣୀ। ଲୋଭ ଧର୍ମର ନାଶର କାରଣ; ହେ ଭଗବନ୍, ମୁଁ ତାହା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୃତୀୟ ବର ଗ୍ରହଣ ପାଇଁ ମୁଁ ଅଯୋଗ୍ୟ।
2.93.34
एकामाहुर्वैश्यवरं द्वौ तु क्षत्रस्त्रियो वरौ ।
त्रयस्तु राज्ञो राजेन्द्र ब्राह्मणस्य शतं वराः ॥ २.९३.३४ ॥
ବୈଶ୍ୟଙ୍କୁ ଗୋଟିଏ ବର, କ୍ଷତ୍ରିୟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଦୁଇଟି ବର କୁହାଯାଏ; ହେଲେ ରାଜାଙ୍କୁ ତିନୋଟି ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଶହେଟି ବର, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର।
2.93.35
पापीयांस इमे भूत्वा सन्तीर्णाः पतयो मम ।
वेत्स्यन्ति चैव भद्राणि राजन्पुण्येन कर्मणा ॥ २.९३.३५ ॥
ମୋ ଏହି ସ୍ୱାମୀମାନେ, ପାପୀ ହୋଇ, ସଙ୍କଟରୁ ପାର ହୋଇଛନ୍ତି; ହେ ରାଜନ୍, ପୁଣ୍ୟକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ କଲ୍ୟାଣ ଜାଣିବେ।