മഹാഭാരതം · അധ്യായം 2.93
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.93.1
द्रौपद्या वचनं श्रुत्वा चुकोपाथ धनञ्जयः ।
स तदा क्रोधताम्राक्ष इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९३.१ ॥
ദ്രൗപദിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ധനഞ്ജയൻ കോപിച്ചു. അപ്പോൾ കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.93.2
अयं तु मां वारयते धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
इत्युक्त्वा क्रोधताम्राक्षो धनुरादाय वीर्यवान् ॥ २.९३.२ ॥
'ഈ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ എന്നെ തടയുന്നു' എന്നു പറഞ്ഞ്, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളുള്ള വീരൻ വില്ലെടുത്തു.
2.93.3
सव्यसाची समुत्पत्य ताञ्छत्रून्समुदैक्षत ।
उद्यतं फल्गुनं तत्र ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ २.९३.३ ॥
സവ്യസാചി എഴുന്നേറ്റ് ആ ശത്രുക്കളെ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കി. അവിടെ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന ഫൽഗുനനെ കണ്ടു.
2.93.4
युगान्ते सर्वलोकांस्तु दहन्तमिव पावकम् ।
वीक्षमाणं धनुष्पामिं हन्तुकामं मुहुर्मुहुः ॥ २.९३.४ ॥
യുഗാന്ത്യത്തിൽ സർവ്വലോകങ്ങളെയും ദഹിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ, വില്ലുപിടിച്ച് പലവട്ടം നോക്കി, പ്രഹരിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച്.
2.93.5
हन्तुकामं पशून्क्रुद्धं रुद्रं दक्षक्रतौ यथा ।
तथाभूतं नरं दृष्ट्वा विषेदुस्तत्र मानवाः ॥ २.९३.५ ॥
ദക്ഷയാഗത്തിൽ മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച കോപിച്ച രുദ്രനെപ്പോലെയുള്ള ആ മനുഷ്യനെ കണ്ട് അവിടെയുള്ളവർ വിഷാദിച്ചു.
2.93.6
धनञ्जयस्यव वीर्यज्ञा निराशा जीविते तदा ।
मृतभूता भवन्सर्वे नेत्रैरनिमिषैरिव ॥ २.९३.६ ॥
ധനഞ്ജയന്റെ വീര്യം അറിയുന്നവരെല്ലാം അപ്പോൾ ജീവിതത്തിൽ നിരാശരായി, മരിച്ചവരെപ്പോലെ, കണ്ണിമയ്ക്കാതെ നോക്കിനിന്നു.
2.93.7
अर्जुनं धर्मपुत्रं च समुदैक्षन्त पार्थिवाः ।
क्रुद्धं तदाऽर्जुनं दृष्ट्वा पृथिवी च चचाल ह ॥ २.९३.७ ॥
രാജാക്കന്മാർ അർജുനനെയും ധർമ്മപുത്രനെയും സൂക്ഷ്മമായി നോക്കി. അപ്പോൾ കോപിച്ച അർജുനനെ കണ്ടപ്പോൾ ഭൂമിയും വിറച്ചു.
2.93.8
खेचराणि च भूतानि वित्रेसुर्वै भयार्दिताः ।
नादित्यो विरराजाथ नापि वान्ति च मारुताः। ॥ २.९३.८ ॥
ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ജീവികളും ഭയത്താൽ പീഡിതരായി വിറച്ചു. അപ്പോൾ സൂര്യൻ പ്രകാശിച്ചില്ല, കാറ്റും വീശിയില്ല.
2.93.9
न चन्द्रो न च नक्षत्रं द्यौर्दिशोन न विभान्ति ह ।
सर्वमाविद्धमभवज्जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २.९३.९ ॥
ചന്ദ്രനോ നക്ഷത്രങ്ങളോ ആകാശമോ ദിക്കുകളോ പ്രകാശിച്ചില്ല. ചലിക്കുന്നതും ചലിക്കാത്തതുമായ സമസ്ത ലോകവും കലങ്ങിമറിഞ്ഞു.
2.93.10
उत्पतन्स वभौ पार्तो दिवाकर इवाम्बरे। ॥ २.९३.१० ॥
ഉയർന്നു ചാടിയ പാർത്ഥൻ ആകാശത്തിൽ സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
2.93.11
पार्थं दृष्ट्वा क्रुद्धं कालान्तकयमोपमम् ।
भीमसेनो मुदा युक्तो युद्धायैव मनो दधे ॥ २.९३.११ ॥
കോപിച്ച പാർത്ഥനെ കാലനും അന്തകനും യമനും പോലെ കണ്ട ഭീമസേനൻ സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധത്തിൽ തന്നെ മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
2.93.12
पाञ्चाली च ददर्शाथ सुसङ्क्रुद्धं धनञ्जयम् ।
हन्तुकामं रिपून्मर्वान्सुपर्णमिव पन्नगान् ॥ २.९३.१२ ॥
പാഞ്ചാലിയും അപ്പോൾ അത്യന്തം കോപിച്ച ധനഞ്ജയനെ കണ്ടു; ശത്രുക്കളെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച്, ഗരുഡൻ സർപ്പങ്ങളെ നോക്കുന്നതുപോലെ.
2.93.13
दुष्प्रेक्षः सोऽभवत्क्रुद्धो युगान्ताग्निरिव ज्वलन् ।
तं दृष्ट्वा तेजसा युक्तं विव्यधुः पुरवासिनः ॥ २.९३.१३ ॥
കോപത്താൽ അവൻ യുഗാന്താഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ച് നോക്കാനാവാത്തവനായി. തേജസ്സോടുകൂടിയ അവനെ കണ്ട് നഗരവാസികൾ ഭയന്നു.
2.93.14
उत्पतन्तं तु वेगेन ततो दृष्ट्वा धनञ्जयम् ।
जग्राह स तदा राजा पुरुहूतो यथा हरिम् ॥ २.९३.१४ ॥
വേഗത്തിൽ കുതിച്ചുയരുന്ന ധനഞ്ജയനെ കണ്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ ഹരിയെ പിടിച്ചതുപോലെ രാജാവ് അവനെ പിടികൂടി.
2.93.15
उवाच स घृणी ज्येष्ठो धर्मराजो युधिष्ठिरः ।
मा पार्थ साहसं कार्षीर्मा विनाशं गमेद्यशः ॥ २.९३.१५ ॥
അപ്പോൾ ദയാലുവായ ജ്യേഷ്ഠൻ ധർമ്മരാജൻ യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: "പാർത്ഥാ, സാഹസം ചെയ്യരുത്; നിന്റെ യശസ്സ് നശിക്കാതിരിക്കട്ടെ."
2.93.16
अहमेतान्पापकृतो द्यूतज्ञान्दग्धुमुत्सहे ।
कन्त्त्वसत्यगतिं दृष्ट्वा क्रोधो नाशमुपैति मे ॥ २.९३.१६ ॥
ചൂതുകളി അറിയുന്ന ഈ പാപികളെ ദഹിപ്പിക്കാൻ ഞാൻ ഉത്സുകനാണ്. അവരുടെ അസത്യമായ ഗതി കണ്ടാൽ എന്റെ കോപം ശമിക്കും.
2.93.17
त्वमिमं जगतोऽर्थे वै कोपं संयच्छ पाण्डव ॥ २.९३.१७ ॥
പാണ്ഡവാ, ഈ ലോകത്തിന്റെ നന്മയ്ക്കായി നിന്റെ ഈ കോപം അടക്കൂ.
2.93.18
एवमुक्तस्तदा राज्ञा पाण्डवोऽथ धनञ्जयः ।
क्रोधं संशमयन्पार्थो धार्तराष्ट्रं प्रति स्थितः ॥ २.९३.१८ ॥
രാജാവ് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ പാണ്ഡവനായ ധനഞ്ജയൻ കോപം ശമിപ്പിച്ച് ധാർത്തരാഷ്ട്രരെ നേരിട്ടു നിന്നു.
2.93.19
तस्मिन्वीरे प्रशान्ते तु पाण्डवे फल्गुने पुनः ।
सुसम्प्रहृष्टमभवज्जगत्स्थावरजङ्गमम् ॥ २.९३.१९ ॥
ആ വീരനായ പാണ്ഡവൻ ഫല്ഗുനൻ വീണ്ടും ശാന്തനായപ്പോൾ ചലിക്കുന്നതും ചലിക്കാത്തതുമായ ലോകമെല്ലാം അത്യധികം സന്തോഷിച്ചു.
2.93.20
वारितं च तथा दृष्ट्वा भ्रात्रा पार्थं वृकोदरः ।
बभूव विमना राजन्नभून्निश्शब्दमत्र वै ॥ २.९३.२० ॥
സഹോദരനാൽ പാർത്ഥൻ അങ്ങനെ തടയപ്പെടുന്നത് കണ്ട് വൃകോദരൻ, രാജാവേ, മനംമടുത്ത് അവിടെ പൂർണ മൗനിയായി.
2.93.21
ततो राज्ञो धृतराष्ट्रस्य गेहे ।
गोमायुरुच्चैर्व्याहरदग्निहोत्रे।
तं रासभाः प्रत्यभाषन्त राज-
न्समन्ततः पक्षिणश्चैव रौद्राः ॥ २.९३.२१ ॥
അപ്പോൾ രാജാവായ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വീട്ടിൽ, അഗ്നിഹോത്രത്തിനരികെ ഒരു കുറുക്കൻ ഉറക്കെ ഓരിയിട്ടു. രാജാവേ, അതിന് എല്ലായിടത്തുനിന്നും കഴുതകൾ മറുപടി നൽകി; ഭയങ്കരരായ പക്ഷികളും അങ്ങനെതന്നെ.
2.93.22
तं वै शब्दं विदुरस्तत्त्ववेदी ।
शुश्राव घोरं सुबलात्मजा च।
भीष्मो द्रोणो गौतमश्चापि विद्वान् ।
स्वस्तिस्वस्तीत्यपि चैवाहुरुच्चैः ॥ २.९३.२२ ॥
ആ ഭയങ്കര ശബ്ദം തത്ത്വജ്ഞനായ വിദുരൻ കേട്ടു; സുബലന്റെ മകളും കേട്ടു. ഭീഷ്മരും ദ്രോണരും പണ്ഡിതനായ ഗൗതമനും 'സ്വസ്തി, സ്വസ്തി' എന്ന് ഉറക്കെ പറഞ്ഞു.
2.93.23
ततो गान्धारी विदुरश्चापि विद्वां-
स्तमुत्पातं घोरमालक्ष्य राज्ञे।
निवेदयामासतुरार्तवत्तदा ।
ततो राजा वाक्यमिदं बभाषे ॥ २.९३.२३ ॥
അപ്പോൾ ഗാന്ധാരിയും പണ്ഡിതനായ വിദുരനും ആ ഭയങ്കരമായ ദുർലക്ഷണം കണ്ട് വ്യസനത്തോടെ രാജാവിനെ അറിയിച്ചു. അപ്പോൾ രാജാവ് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.93.24
हतोऽसि दुर्योधन मन्दबुद्धे ।
यस्त्वं सभायां कुरुपुङ्गवानाम्।
स्त्रियं समाभाषसि दुर्विनीत ।
विशेषतो द्रौपदीं धर्मपत्नीम् ॥ २.९३.२४ ॥
മന്ദബുദ്ധിയായ ദുര്യോധനാ, നീ നശിച്ചിരിക്കുന്നു. കുരുശ്രേഷ്ഠരുടെ സഭയിൽ ഒരു സ്ത്രീയോട്, വിശേഷിച്ച് ധർമ്മപത്നിയായ ദ്രൗപദിയോട്, നീ സംസാരിക്കുന്നു, ദുർവിനീതാ.
2.93.25
एवमुक्त्वा धृतराष्ट्रो मनीषी ।
हितान्वेषी बान्धवानामपायात्।
कृष्णां पाञ्चालीमब्रवीत्सान्त्वपूर्वं ॥ २.९३.२५ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ബന്ധുക്കളുടെ നാശത്തിൽനിന്ന് ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച ബുദ്ധിമാനായ ധൃതരാഷ്ട്രൻ പാഞ്ചാലി കൃഷ്ണയോട് ആദ്യം സാന്ത്വനവാക്കുകളോടെ പറഞ്ഞു.
2.93.26
विमृश्यैतत्प्रज्ञया तत्त्वबुद्धिः ।
वरं वृणीष्व पाञ्चालि मत्तो यदभिवाञ्छसि। ॥ २.९३.२६ ॥
ഇതു ബുദ്ധിപൂർവ്വം ആലോചിച്ച്, തത്ത്വബുദ്ധിയുള്ള അവൻ പറഞ്ഞു: പാഞ്ചാലീ, നീ എന്നോട് എന്തു ആഗ്രഹിക്കുന്നുവോ ആ വരം തിരഞ്ഞെടുക്കുക.
2.93.27
वधूनां हि विशिष्टा मे त्वं धर्मपरमा सती ।
ददासि चेद्वरं मह्यंवृणोमि भरतर्षभ।
सर्वधर्मानुगः श्रीमानदासोऽस्तु युधिष्ठिरः ॥ २.९३.२७ ॥
മരുമക്കളിൽ നീ എനിക്ക് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയാണ്, ധർമ്മത്തിൽ പരമനിഷ്ഠയുള്ള സതി. നീ എനിക്ക് വരം തരുമെങ്കിൽ, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്: സർവധർമ്മങ്ങളും അനുസരിക്കുന്ന ശ്രീമാനായ യുധിഷ്ഠിരൻ ദാസനാകാതിരിക്കട്ടെ.
2.93.28
मनस्विनमजानन्तो मैवं ब्रूयुः कुमारकाः ।
एतं वै दासपुत्रेति प्रतिविन्ध्यं ममात्मजम् ॥ २.९३.२८ ॥
മനസ്വിയെ അറിയാത്ത കുട്ടികൾ ഇങ്ങനെ പറയരുത്: ഇവൻ, എന്റെ മകൻ പ്രതിവിന്ധ്യൻ, ദാസപുത്രനാണെന്ന്.
2.93.29
राजपुत्रः पुरा भूत्वा यथा नान्यः पुमान्क्वचित् ।
लालितो दासपुत्रत्वं पश्यन्नश्येद्धि भारत ॥ २.९३.२९ ॥
മുമ്പ് രാജപുത്രനായി, മറ്റൊരു പുരുഷനും ഒരിക്കലും അങ്ങനെ ലാളിക്കപ്പെടാത്തവിധം വളർന്നവൻ, താൻ ദാസപുത്രനായിരിക്കുന്നത് കാണുമ്പോൾ തീർച്ചയായും നശിക്കും, ഭാരതാ.
2.93.30
एवं भवतु कल्याणि यथा त्वमभिभाषसे ।
द्वितीयं ते वरं भद्रे ददानि वरयस्व ह।
मनो हि मे वितरति नैकं त्वं वरमर्हसि ॥ २.९३.३० ॥
അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ, കല്യാണീ, നീ പറയുന്നതുപോലെ. ഭദ്രേ, നിനക്ക് രണ്ടാമത്തെ വരം ഞാൻ നൽകുന്നു; അത് തിരഞ്ഞെടുക്കുക. എന്റെ മനസ്സ് ഒരു വരത്തിൽ ഒതുങ്ങുന്നില്ല; നീ അർഹയാണ്.
2.93.31
सरथौ सघनुष्कौ न भीमसेनधनञ्जयौ ।
यमौ च वरये राजन्नदासान्स्ववशानहम् ॥ २.९३.३१ ॥
രാജാവേ, രഥങ്ങളും വില്ലുമുള്ള ഭീമസേനനെയും ധനഞ്ജയനെയും ഞാൻ ചോദിക്കുന്നില്ല; ഈ ഇരട്ടകളെയും ചോദിക്കുന്നില്ല. അവർ അടിമകളാകാതെ സ്വതന്ത്രരായിരിക്കണമെന്ന് ഞാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നു.
2.93.32
तथाऽस्तु ते महाभागे यथा त्वं नन्दिनीच्छसि ।
तृतीयं वरयास्मत्तो नासि द्वाभ्यां सुसंस्कृता। ॥ २.९३.३२ ॥
അങ്ങനെ തന്നെ ആകട്ടെ, മഹാഭാഗേ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ. ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് മൂന്നാമത്തെ വരം ചോദിക്കുക; രണ്ടുകൊണ്ടു മാത്രം നീ ആദരിക്കപ്പെട്ടവളല്ല.
2.93.33
त्वं हि सर्वस्नुषाणां मे श्रेयसी धर्मचारिणी ।
लोभो धर्मस्य नाशाय भगवन्नाहमुत्सहे।
अनर्हा वरमादातुं तृतीयं राजसत्तम ॥ २.९३.३३ ॥
നീ എന്റെ എല്ലാ മരുമക്കളിലും ഉത്തമയും ധർമ്മം പിന്തുടരുന്നവളുമാണ്. ലോഭം ധർമ്മനാശത്തിന് കാരണമാകുന്നു; ഭഗവൻ, ഞാൻ അതിന് തയ്യാറല്ല. രാജശ്രേഷ്ഠാ, മൂന്നാമത്തെ വരം സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ അർഹനല്ല.
2.93.34
एकामाहुर्वैश्यवरं द्वौ तु क्षत्रस्त्रियो वरौ ।
त्रयस्तु राज्ञो राजेन्द्र ब्राह्मणस्य शतं वराः ॥ २.९३.३४ ॥
വൈശ്യന് ഒരു വരമെന്നും ക്ഷത്രിയ സ്ത്രീക്ക് രണ്ടു വരങ്ങളെന്നും പറയുന്നു; എന്നാൽ രാജാവിന് മൂന്നും, ബ്രാഹ്മണന് നൂറു വരങ്ങളും, രാജേന്ദ്രാ.
2.93.35
पापीयांस इमे भूत्वा सन्तीर्णाः पतयो मम ।
वेत्स्यन्ति चैव भद्राणि राजन्पुण्येन कर्मणा ॥ २.९३.३५ ॥
എന്റെ ഈ ഭർത്താക്കന്മാർ, പാപികളായി, ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് കരകയറിയിരിക്കുന്നു; രാജാവേ, പുണ്യകർമ്മത്താൽ അവർ ശുഭം അറിയും.