મહાભારત · અધ્યાય 2.94
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.94.1
या नः श्रुता मनुष्येषु स्त्रियो रूपेण संमताः ।
तासामेतादृशं कर्म न कस्याश्चन शुश्रुम ॥ २.९४.१ ॥
મનુષ્યોમાં રૂપને કારણે સન્માનિત સ્ત્રીઓ વિશે આપણે સાંભળ્યું છે; તેમાંથી કોઈનું આવું કર્મ આપણે સાંભળ્યું નથી.
2.94.2
क्रोधाविष्टेषु पार्थेषु धार्तराष्ट्रेषु चाप्यति ।
द्रौपदी पाण्डुपुत्राणां कृष्णा शान्तिरिहाभवत् ॥ २.९४.२ ॥
ક્રોધથી ભરેલા પાર્થો અને ધૃતરાષ્ટ્રના પુત્રોની વચ્ચે પણ, પાંડુપુત્રો માટે અહીં કૃષ્ણા દ્રૌપદી જ શાંતિ બની હતી.
2.94.3
अप्लवेऽम्भसि मग्नानामप्रतिष्ठे निमज्जताम् ।
पाञ्चाली पाण्डुपुत्राणां नौरेषां पारगाऽभवत् ॥ २.९४.३ ॥
હોડી વિનાના પાણીમાં ડૂબેલા, આધાર વિના ડૂબતા પાંડુપુત્રો માટે પાંચાલી જ પાર ઉતારનારી નાવ બની.
2.94.4
तद्वै श्रुत्वा भीमसेनः कुरुमध्येऽत्यमर्षणः ।
स्त्री गतिः पाण्डुपुत्राणामित्युवाच सुदुर्मनाः ॥ २.९४.४ ॥
એ સાંભળીને કુરુઓની વચ્ચે અત્યંત ક્રોધિત ભીમસેન, અતિ દુઃખી મનથી બોલ્યા, "પાંડુપુત્રોની ગતિ સ્ત્રી છે?"
2.94.5
त्रीणि ज्योतींषि पुरुष इति वै देवलोऽब्रवीत् ।
अपत्यं कर्म विद्या च यतः सृष्टाः प्रजास्ततः ॥ २.९४.५ ॥
"પુરુષને ત્રણ જ્યોતિઓ છે એમ દેવલે કહ્યું છે: સંતાન, કર્મ અને વિદ્યા; એમાંથી જ પ્રજાઓ સર્જાઈ."
2.94.6
अमेध्ये वै गतप्रामे शून्ये ज्ञातिभिरुज्झिते ।
देहे त्रितयमेवैतत्पुरुषस्योपयुज्यते ॥ २.९४.६ ॥
"શરીર અશુદ્ધ થાય, ગામ ઉજ્જડ અને ખાલી થાય, સગાંઓએ છોડી દીધો હોય, તોપણ પુરુષને આ ત્રણ જ કામ આવે છે."
2.94.7
तन्नो ज्योतिरभिहतं दाराणामभिमर्शनात् ।
धनञ्जय कथं स्वित्स्यादपत्यमभिमृष्टजम् ॥ २.९४.७ ॥
હે ધનંજય, સ્ત્રીઓના અપમાનથી અમારું તેજ હણાઈ ગયું છે; સ્પર્શાયેલી સ્ત્રીથી જન્મેલી સંતતિ કેવી હોઈ શકે?
2.94.8
न चैवोक्ता न चानुक्ता हीनतः परुषा गिरः ।
भारत प्रतिजल्पन्ति सदा तूत्तमपूरुषाः ॥ २.९४.८ ॥
હે ભારત, ઉત્તમ પુરુષો નીચ જનોના કઠોર વચનોનો પ્રતિઉત્તર આપતા નથી; કહેવાયેલું હોય કે ન હોય.
2.94.9
स्मरन्ति सुकृतान्येव न वैराणि कृतान्यपि ।
सन्तः प्रतिविजानन्तो लब्धसम्भावनाः स्वयम् ॥ २.९४.९ ॥
સજ્જનો કરેલાં સત્કર્મો જ યાદ રાખે છે, કરેલાં વેર નહીં; સન્માન પામીને તેઓ પોતે જ તેનો બદલો વાળે છે.
2.94.10
इहैवैतानहं सर्वान्हन्मि शत्रून्समागतान् ।
अथ निष्क्रम्य राजेन्द्र समूलान्हन्मि भारत ॥ २.९४.१० ॥
અહીં જ એકઠા થયેલા આ બધા શત્રુઓને હું હણી નાખીશ; અથવા હે રાજેન્દ્ર, બહાર જઈને હે ભારત, તેમને મૂળસહિત નષ્ટ કરીશ.
2.94.11
किं नो विवदितेनेह किमुक्तेन च भारत ।
अद्यैवैतान्निहन्मीह प्रशाधि पृथिवीमिमाम् ॥ २.९४.११ ॥
હે ભારત, અહીં વિવાદ કરવાથી આપણને શું લાભ? કહેવાથી પણ શું? આજે જ આમને અહીં હણી નાખીશ; આપ આ પૃથ્વી પર શાસન કરો.
2.94.12
इत्युक्त्वा भीमसेनस्तु कनिष्ठैर्भ्रातृभिः सह ।
मृगमध्ये यथा सिंहो मुहुर्मुहुरुदैक्षत ॥ २.९४.१२ ॥
આમ કહીને ભીમસેન નાના ભાઈઓ સાથે, હરણાંઓ વચ્ચે સિંહની જેમ વારંવાર ચારેબાજુ જોવા લાગ્યા.
2.94.13
सान्त्व्यमानो वीक्षमाणः पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा ।
खिद्यत्येव महाबाहुरन्तर्दाहेन वीर्यवान् ॥ २.९४.१३ ॥
અક્લિષ્ટકર્મા પાર્થ દ્વારા સાંત્વન અપાતાં પણ જોતો એ મહાબાહુ વીર્યવાન અંતર્દાહથી ખિન્ન થતો હતો.
2.94.14
क्रुद्धस्य तस्य स्रोतोभ्यः कर्णादिभ्यो नराधिप ।
सधूमः सस्फुलिङ्गार्चिः पावकः समजायत ॥ २.९४.१४ ॥
હે નરાધિપ, ક્રોધિત એવા તેના છિદ્રોમાંથી, કાન વગેરેમાંથી ધુમાડા, તણખા અને જ્વાળા સાથે અગ્નિ પ્રગટ્યો.
2.94.15
भ्रुकुटीकृतदुष्प्रेक्ष्यमभवत्तस्य तन्मुखम् ।
युगान्तकाले सम्प्राप्ते कृतान्तस्येव रूपिणः ॥ २.९४.१५ ॥
ભ્રમર ચડાવવાથી તેનું એ મુખ જોવું કઠિન થઈ ગયું; જાણે યુગાંતકાળ આવ્યો હોય અને મૂર્તિમાન કૃતાંત (યમ) ઊભો હોય.
2.94.16
युधिष्ठिरस्तमावार्य बाहुना बाहुशालिनम् ।
मैवमित्यब्रवीच्चैनं जोषमास्वेति भारत ॥ २.९४.१६ ॥
યુધિષ્ઠિરે પોતાના હાથથી એ બાહુશાલીને રોકીને 'એમ ન કર' એમ કહ્યું; અને હે ભારત, તેને 'શાંતિથી બેસ' એમ પણ કહ્યું.
2.94.17
निवार्य च महाबाहुं कोपसंरक्तलोचनम् ।
पितरं समुपातिष्ठद्धृतराष्ट्रं कृताञ्जलिः ॥ २.९४.१७ ॥
ક્રોધથી લાલ નેત્રોવાળા એ મહાબાહુને રોકીને, હાથ જોડીને તે પિતા ધૃતરાષ્ટ્ર પાસે જઈ ઊભો રહ્યો.