ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 2.96
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.96.1
अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा सरत्नधनसञ्जयान् ।
पाण्डवान्धार्तराष्ट्राणां कथमासीन्मनस्तदा ॥ २.९६.१ ॥
ರತ್ನ, ಧನ, ಸಂಚಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ, ಪಾಂಡವರ ಕುರಿತು ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸು ಆಗ ಹೇಗಿತ್ತು?
2.96.2
अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा धृतराष्ट्रेण धीमता ।
राजन्दुः शासनः क्षिप्रं जगाम भ्रातरं प्रति ॥ २.९६.२ ॥
ಬುದ್ಧಿವಂತ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ತಿಳಿದು, ರಾಜನೇ, ದುಃಶಾಸನನು ಬೇಗನೆ ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
2.96.3
दुर्योधनं समासाद्य सामात्यं भरतर्षभ ।
दुःखार्तो भरतश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९६.३ ॥
ಭರತರ ವೃಷಭನೇ, ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಯೋಧನನನ್ನು ತಲುಪಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.96.4
दुःखेनैतत्समानीतं स्थविरो नाशयत्यसौ ।
शत्रुसाद्गमयद्द्रव्यं तद्बुध्यध्वं महारथाः ॥ २.९६.४ ॥
ಈ ಧನವು ಬಹಳ ಕಷ್ಟದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಆ ವೃದ್ಧನು ಅದನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಶತ್ರುವಿನ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮಹಾರಥರೇ, ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ.
2.96.5
अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
मिथः सङ्गम्य सहिताः पाण्डवान्प्रति मानिनः ॥ २.९६.५ ॥
ಆಗ ದುರ್ಯೋಧನ, ಕರ್ಣ, ಸುಬಲನ ಮಗ ಶಕುನಿ ಕೂಡ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದರು.
2.96.6
वैचित्रवीर्यं राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
अभिगम्य त्वरायुक्ताः श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन् ॥ २.९६.६ ॥
ವಿಚಿತ್ರವೀರ್ಯನ ಮಗನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತನೂ ಆದ ರಾಜ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಬಳಿಗೆ ಅವರು ಅವಸರದಿಂದ ಬಂದು, ಮೃದುವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
2.96.7
न त्वयेदं श्रुतं राजन्यज्जगाद बृहस्पतिः ।
शक्रस्य नीतिं प्रवदन्विद्वान्देवपुरोहितः ॥ २.९६.७ ॥
ರಾಜನೇ! ಇಂದ್ರನ ನೀತಿಯನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಾ ದೇವಪುರೋಹಿತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ನೀನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲವೇ?
2.96.8
सर्वोपायैर्निहन्तव्याः शत्रवः शत्रुसूदन ।
पुरा युद्धाद्बलाद्वापि प्रकुर्वन्ति तवाहितम् ॥ २.९६.८ ॥
ಶತ್ರುಸೂದನನೇ! ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಉಪಾಯಗಳಿಂದ ಸಂಹರಿಸಬೇಕು; ಅವರು ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಲಿ ಬಲದಿಂದಾಗಲಿ ನಿನಗೆ ಅಪಕಾರ ಮಾಡುವ ಮೊದಲೇ.
2.96.9
ते वयं पाण्डवधनैः सर्वान्सम्पूज्य पार्थिवान् ।
यदि तान्योधयिष्यामः किं वै निः परिहास्यति ॥ २.९६.९ ॥
ಪಾಂಡವರ ಧನದಿಂದ ಎಲ್ಲ ರಾಜರನ್ನು ಸತ್ಕರಿಸಿ ಅವರೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿಸಿದರೆ, ಪಾಂಡವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವರೇ?
2.96.10
अहीनाशीविषान्क्रुद्धान्नाशाय समुपस्थितान् ।
कृत्वा कण्ठे च पृष्ठे च कः समुत्स्रष्टुमर्हति ॥ २.९६.१० ॥
ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದ ಕುಪಿತ ವಿಷಸರ್ಪಗಳನ್ನು ಕೊರಳಲ್ಲೂ ಬೆನ್ನಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಿಡಲು ಯಾರು ಸಮರ್ಥರು?
2.96.11
आत्तशस्त्रा रथगताः कुपितास्तात पाण्डवाः ।
निःशेषान्नः करिष्यन्ति क्रुद्धा ह्याशीविषा इव ॥ २.९६.११ ॥
ತಂದೆಯೇ! ಶಸ್ತ್ರ ಹಿಡಿದು ರಥದಲ್ಲಿರುವ ಕುಪಿತ ಪಾಂಡವರು, ಕುಪಿತ ವಿಷಸರ್ಪಗಳಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಿಶ್ಶೇಷವಾಗಿ ನಾಶಮಾಡುವರು.
2.96.12
सन्नद्धो ह्यर्जुनो याति विधृत्य परमेषुधी ।
गाण्डीवं मुहुरादत्ते निःश्वसंश्च निरीक्षते ॥ २.९६.१२ ॥
ಕವಚ ಧರಿಸಿದ ಅರ್ಜುನನು ಎರಡು ಉತ್ತಮ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಪದೇ ಪದೇ ಗಾಂಡೀವವನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಟ್ಟು ನೋಡುತ್ತಾನೆ.
2.96.13
गदां गुर्वी समुद्यम्य त्वरितश्च वृकोदरः ।
स्वरथं योजयित्वाऽशु निर्यात इति नः श्रुतम् ॥ २.९६.१३ ॥
ಭಾರವಾದ ಗದೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ವೃಕೋದರನು (ಭೀಮನು) ತ್ವರೆಯಿಂದ ತನ್ನ ರಥವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೊರಟನೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
2.96.14
नकुलः खह्गमादाय चर्म चाप्यर्धचन्द्रवत् ।
सहदेवश्च राजा च चक्रुराकारमिङ्गितैः ॥ २.९६.१४ ॥
ನಕುಲನು ಖಡ್ಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಗುರಾಣಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು; ಸಹದೇವ ಮತ್ತು ರಾಜನು ಸಂಜ್ಞೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು.
2.96.15
ते त्वास्थाय रथान्सर्वे बहुशस्त्रपरिच्छदान् ।
अभिघ्नान्तो रथव्रातान्सेनायोगाय निर्ययुः ॥ २.९६.१५ ॥
ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅನೇಕ ಶಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಸಜ್ಜಾದ ರಥಗಳನ್ನು ಏರಿ, ರಥಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೇರಲು ಹೊರಟರು.
2.96.16
न क्षंस्यन्ते तथाऽस्माभिर्जातु विप्रकृता हि ते ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं कस्तेषां क्षन्तुमर्हति ॥ २.९६.१६ ॥
ನಮ್ಮಿಂದ ಅವಮಾನಿತರಾದ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಕ್ಷಮಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ದ್ರೌಪದಿಯ ಸಂಕಟವನ್ನು ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಯಾರು ಕ್ಷಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ?
2.96.17
न पश्यामि रणे क्रद्धुं बीभत्सुं प्रतिवारणम् ।
भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्च द्रौणिश्च रथिनां वरः ॥ २.९६.१७ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬೀಭತ್ಸುವನ್ನು (ಅರ್ಜುನನನ್ನು) ತಡೆಯಬಲ್ಲವರನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಭೀಷ್ಮ, ದ್ರೋಣ, ಕರ್ಣ ಮತ್ತು ರಥಿಕರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ದ್ರೋಣಪುತ್ರನೂ ಕೂಡ.
2.96.18
कृपश्च वृषसेनश्च विकर्णश्च जयद्रथः ।
वाह्लीकः सोमदत्तश्च भूरिर्भूरिश्रवाः शलः ॥ २.९६.१८ ॥
ಕೃಪ ಮತ್ತು ವೃಷಸೇನ, ವಿಕರ್ಣ ಮತ್ತು ಜಯದ್ರಥ, ವಾಹ್ಲೀಕ ಮತ್ತು ಸೋಮದತ್ತ, ಭೂರಿ, ಭೂರಿಶ್ರವ ಮತ್ತು ಶಲ್ಯ ಕೂಡ.
2.96.19
शकुनिः ससुतश्चैव नृपाश्चान्ये च कौरवाः ।
नैते सर्वे रणोद्युक्ताः पार्थं सोढुमशक्नुवन् ॥ २.९६.१९ ॥
ಶಕುನಿ ತನ್ನ ಮಗನೊಂದಿಗೆ, ಇತರ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಕೌರವರು — ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾರರು.
2.96.20
अर्जुनेन समो लोके नास्ति वीर्ये धनुर्धरः ।
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ॥ २.९६.२० ॥
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವೀರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಮನಾದ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಿಲ್ಲ; ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಮನಾದ ದ್ವಿಬಾಹುವು ಬಹುಬಾಹುವಿಗೆ ಸಮನು.
2.96.21
कस्त्वयोक्तः पुमान्वीरो बीभत्सुसमविक्रमः ।
तं ये व्रूहि महावीर्यं श्रोतुमिच्छामि पुत्रक ॥ २.९६.२१ ॥
ನೀನು ಹೇಳಿದ ಆ ವೀರ ಪುರುಷ, ಬೀಭತ್ಸುವಿನ (ಅರ್ಜುನನ) ಪರಾಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಮನಾದವನು ಯಾರು? ಆ ಮಹಾವೀರ್ಯನನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಮಗನೇ; ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
2.96.22
कार्तवीर्यस्य चरितं शृणु राजन्महात्मनः ।
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥ २.९६.२२ ॥
ಅರಸನೇ, ಮಹಾತ್ಮ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಕೇಳು. ಅವ್ಯಕ್ತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬ್ರಹ್ಮ, ಸರ್ವಲೋಕಗಳ ಪಿತಾಮಹ.
2.96.23
ब्रह्मणोऽत्रिः सुतो विद्वानत्रेः पुत्रो निशाकरः ।
सोमस्य तदु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः ॥ २.९६.२३ ॥
ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಅತ್ರಿ ಹುಟ್ಟಿದ; ಅತ್ರಿಯ ಮಗ ವಿದ್ವಾಂಸ ನಿಶಾಕರ (ಚಂದ್ರ). ಸೋಮನ ಮಗ ಬುಧ; ಬುಧನ ಮಗ ಪುರೂರವ.
2.96.24
तस्याप्यध सुतोऽप्यायुरायोस्तु नहुषः सुतः ।
नहुशस्य ययातिस्तु ययातेस्तनुजो यदुः ॥ २.९६.२४ ॥
ಅವನ ಮಗ ಆಯು; ಆಯುವಿನ ಮಗ ನಹುಷ. ನಹುಷನ ಮಗ ಯಯಾತಿ; ಯಯಾತಿಯ ಮಗ ಯದು.
2.96.25
यदोः पुत्रो महाराज सहस्रैजेति विश्रुतः ।
सहसौजसुतो राजञ्छक्रदासेति विश्रुतः ॥ २.९६.२५ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಯದುವಿನ ಮಗ ಸಹಸ್ರಜಿತ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ರಾಜನೇ, ಸಹಸ್ರೌಜಸನ ಮಗ ಶಕ್ರದಾಸ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
2.96.26
शक्रदानस्य दायादो हेहयो नाम पार्थिवः ।
हेहयस्याभवत्पुत्रो धर्मनेत्र इति श्रुतः ॥ २.९६.२६ ॥
ಶಕ್ರದಾನನ ವಂಶಜನು ಹೈಹಯ ಎಂಬ ರಾಜನಾದನು. ಹೈಹಯನ ಮಗ ಧರ್ಮನೇತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
2.96.27
धर्मनेत्रस्य तु कृती कृतवीर्यस्तु कार्तिजः ।
कृतवीर्यस्य तनयो ह्यर्जुनो बलिनां वरः ॥ २.९६.२७ ॥
ಧರ್ಮನೇತ್ರನ ಮಗ ಕೃತಿ; ಕೀರ್ತಿಯ ಮಗ ಕೃತವೀರ್ಯ. ಕೃತವೀರ್ಯನ ಮಗ ಅರ್ಜುನ, ಬಲಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ.
2.96.28
स चार्जुनो महाराज तपो घोरं चकार ह ।
साग्रं वर्षायुतं जज्ञ इत्येवं मे श्रुतं पुरा ॥ २.९६.२८ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಆ ಅರ್ಜುನ ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ನಾನು ಮೊದಲೇ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
2.96.29
तथेयं पृथिवी राजन्सप्तद्वीपा सपत्तना ।
ससमुद्राकरा तात विधिनोग्रेण वै जिता ॥ २.९६.२९ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ರಾಜನೇ, ಈ ಭೂಮಿ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು, ಗಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಗನೇ, ಆ ಘೋರ ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿಜವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
2.96.30
स चार्जुनोऽथ तेजस्वी तपः परमदुश्चरम् ।
दत्तमाराधयामास सोऽर्जुनोऽत्रिसुतं मुनिम् ॥ २.९६.३० ॥
ನಂತರ ತೇಜಸ್ವಿ ಅರ್ಜುನ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆ ಅರ್ಜುನ ಅತ್ರಿಯ ಮಗನಾದ ಮುನಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದನು.
2.96.31
तस्य दत्तो वरान्प्रादाच्चतुरः पार्थिवस्य वै ।
पूर्वं बाहुसहस्रं तु प्रार्थितः परमो वरः ॥ २.९६.३१ ॥
ಆ ರಾಜನಿಗೆ ದತ್ತನು ನಾಲ್ಕು ವರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಮೊದಲು ಸಾವಿರ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಅದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ.
2.96.32
अधर्मे प्रीयमाणस्य सद्भिस्तत्र निवारणम् ।
धर्मेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैव हि रञ्जनम् ॥ २.९६.३२ ॥
ಅಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಿಸುವವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜನರು ತಡೆದರು. ಧರ್ಮದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ಧರ್ಮದಿಂದಲೇ ಅದನ್ನು ರಂಜಿಸಿದನು.
2.96.33
सङ्ग्रामान्सुबहून्कृत्वा हत्वा चारीन्सहस्रशः ।
सङ्ग्रामे यतमानस्य वधश्चैवाधिकाद्रणै ॥ २.९६.३३ ॥
ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಾವಿರಾರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವವನಿಗೆ ಸಾವೂ ಹಲವು ರಣಗಳಲ್ಲೇ ಬಂತು.
2.96.34
तस्य बाहुसहस्रं तु युध्यतः किल भारत ।
रथो ध्वजश्च सञ्जज्ञ इत्येवं मे श्रुतं परा ॥ २.९६.३४ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಸಾವಿರ ಬಾಹುಗಳಿದ್ದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನ ರಥ ಮತ್ತು ಧ್ವಜವೂ ಉದಯಿಸಿದವು. ಹೀಗೆ ನಾನು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದೇನೆ.
2.96.35
तथेयं पृथिवी राजन्त्सप्तद्वीपा सपत्तना ।
ससमुद्राकरा तात विधिनोग्रेण वै जिता ॥ २.९६.३५ ॥
ರಾಜನೇ, ಹೀಗೆಯೇ ಈ ಭೂಮಿಯು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಗನೇ, ಕಠೋರ ವಿಧಾನದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
2.96.36
चार्जुनोऽथ तेजस्वी सप्तद्वीपेश्वरो।़भवत् ।
च राजा महायज्ञानाजहार महाबलः।
प्रशशास महाबाहुर्महीं स च समा बहूः ॥ २.९६.३६ ॥
ತೇಜಸ್ವಿ ಅರ್ಜುನನು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳ ಒಡೆಯನಾದನು. ಆ ಮಹಾಬಲ ರಾಜನು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆ ಮಹಾಬಾಹು ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳಿದನು.
2.96.37
ततोऽर्जुनः कदाचिद्वै राजन्माहिष्मतीपतिः ।
नर्मदां भरतश्रेष्ठं तां तु दारैर्ययौ सह ॥ २.९६.३७ ॥
ನಂತರ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯ ಒಡೆಯನಾದ ಅರ್ಜುನನು ಒಮ್ಮೆ, ಓ ರಾಜನೇ, ಭರತಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆ ನರ್ಮದಾ ನದಿಗೆ ಹೋದನು.
2.96.38
ततस्तां स नदीं गत्वा प्रविश्यन्तर्जले तदा ।
कर्तुं राजञ्जलक्रीडां ततो राजोपचक्रमे ॥ २.९६.३८ ॥
ನಂತರ ಅವನು ಆ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ಜಲಕ್ರೀಡೆ ಆರಂಭಿಸಿದನು; ನಂತರ ರಾಜನು ಅದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
2.96.39
तस्मिन्नेव ततः काले रावमो राक्षसैः सह ।
लङ्काया ईश्वरस्तात तं देशं प्रययौ बली ॥ २.९६.३९ ॥
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಂಕೆಯ ಒಡೆಯನಾದ ರಾವಣನು, ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ, ಓ ಮಗನೇ, ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
2.96.40
ततस्तमर्जुनं दृष्ट्वा नर्मदायां दशाननः ।
नित्यं क्रोधपरो धीरो वरदानेन मोहितः ॥ २.९६.४० ॥
ನಂತರ ನರ್ಮದೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನೋಡಿದ ದಶಮುಖನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ, ಧೀರನಾದ, ವರದಾನದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ.
2.96.41
अभ्यघावत्सुसङ्क्रुद्धो महेन्द्रं शम्बरो यथा ।
अर्जुनोऽप्यथ तं दृष्ट्वा रावणं प्रत्यवारयत् ॥ २.९६.४१ ॥
ಅತಿ ಕ್ರುದ್ಧನಾಗಿ ಅವನು ನುಗ್ಗಿದನು, ಶಂಬರನು ಇಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾವಿಸಿದಂತೆ; ಅರ್ಜುನನೂ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ರಾವಣನನ್ನು ತಡೆದನು.
2.96.42
ततस्तौ चक्रतुर्युद्धं रावणश्चार्जुनश्च वै ।
ततस्तु दुर्जयं वीरं वरदानेन दर्पितम् ॥ २.९६.४२ ॥
ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನ ಇಬ್ಬರೂ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು; ನಂತರ ವರದಾನದಿಂದ ಗರ್ವಿತನಾದ ಆ ಅಜೇಯ ವೀರನನ್ನು.
2.96.43
राक्षसेन्द्रं मनुष्येन्द्रो जित्वा बध्वा रणे बलात् ।
बध्वा धनुर्ज्यया राजन्विवेशाथ पुरीं स्वकाम् ॥ २.९६.४३ ॥
ಮನುಷ್ಯೇಂದ್ರನು ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಲದಿಂದ ಗೆದ್ದು, ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿ, ಓ ರಾಜನೇ, ತನ್ನ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.96.44
स तु तं बन्धितं श्रुत्वा पुलस्त्यो रावणं तदा ।
मोक्षयाणास बन्धाद्वै पुरे दृष्ट्वाऽर्जुनं तदा ॥ २.९६.४४ ॥
ಆದರೆ ರಾವಣನು ಬಂಧಿತನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪುಲಸ್ತ್ಯನು, ಆಗ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಕಂಡು ರಾವಣನನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿದನು.
2.96.45
ततः कदाचित्तेजस्वी कार्तवीर्योर्जुनो बली ।
समुद्रतीरं गत्वाथ विरचन्दर्पमोहितः ॥ २.९६.४५ ॥
ಅನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಬಲಶಾಲಿಯೂ ಆದ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯಾರ್ಜುನನು ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ (ಏನನ್ನೋ) ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು.
2.96.46
अवाकिरच्छितशरैः समुद्रं स तु भारत ।
तं समुद्रो नमस्कृत्य कृताञ्जलिरभाषत ॥ २.९६.४६ ॥
ಓ ಭಾರತ, ಅವನು ಹರಿತವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದನು. ಆಗ ಸಮುದ್ರವು ಅವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿತು.
2.96.47
आशुगान्वीर मा मुञ्च ब्रूहि किं करवाणि ते ।
मदाश्रयाणि सत्वानि त्वद्विसृष्टैर्महेषुभिः।
बाध्यन्ते राजशार्दूल तेभ्यो देह्यभयं विभो ॥ २.९६.४७ ॥
ಓ ವೇಗ ಬಾಣ ವೀರನೇ, ಬಿಡಬೇಡ. ನಿನಗಾಗಿ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಹೇಳು. ನನ್ನನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ನೀನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಓ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ, ಓ ಪ್ರಭು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡು.
2.96.48
देहि सिन्धुपते युद्धमद्यैव त्वरया मम ।
अथवा पीडयामि त्वां तस्मात्त्वं कुरु माचिरम् ॥ २.९६.४८ ॥
ಓ ಸಮುದ್ರಾಧಿಪತಿಯೇ, ಇಂದೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನನಗೆ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊಡು; ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತಡಮಾಡಬೇಡ.
2.96.49
लोके राजन्महावीर्या बहवो निवसन्ति ये ।
तेषामेकेन राजेन्द्र कुरु युद्धं महाबल ॥ २.९६.४९ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ ಅನೇಕರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಓ ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಓ ಮಹಾಬಲನೇ, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡು.
2.96.50
मत्समो यदि सङ्ग्रामे वरायुधधरः क्वचित् ।
विद्यते तं ममाचक्ष्व यः समासेत मा मृधे ॥ २.९६.५० ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನಂತೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಯುಧಧಾರಿಯಾದವನು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಇದ್ದರೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಎದುರಿಸಬಲ್ಲ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
2.96.51
महर्षिर्जमदग्निस्तु यदि राजन्परिश्रुतः ।
तस्य पुत्रो रणं दातुं यथावद्वै तवार्हति ॥ २.९६.५१ ॥
ಓ ರಾಜನೇ, ಮಹರ್ಷಿ ಜಮದಗ್ನಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ ಮಗನೇ ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನೀಡಲು ಅರ್ಹನು.
2.96.52
समुद्रस्य वचः श्रुत्वा राजा माहिष्मतीपतिः ।
नारदस्य च वै पूर्वं क्रोधेन महता वृतः ॥ २.९६.५२ ॥
ಸಮುದ್ರನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಾಹಿಷ್ಮತಿಯ ರಾಜನು, ಹಿಂದೆ ನಾರದನ ಮಾತುಗಳಿಂದಲೂ ಮಹಾ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವೃತನಾಗಿದ್ದವನು, ಮತ್ತೆ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
2.96.53
ततः प्रतिययौ शीघ्रं क्रोधेन सह भारत ।
स तमाश्रममागत्य काममेवान्वपद्यत ॥ २.९६.५३ ॥
ಆಗ ಓ ಭಾರತ, ಅವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಆ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಮಕ್ಕೆ ವಶನಾದನು.
2.96.54
स कामं प्रतिकूलानि चकार सह बन्धुभिः ।
आयासं जनयामास रामस्य स महात्मनः ॥ २.९६.५४ ॥
ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಮದಿಂದ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನಿಗೆ ಕ್ಲೇಶವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದನು.
2.96.55
ततस्तेजः प्रजज्वाल रामस्यामिततेजसः ।
प्रदहन्निव सैन्यानि रश्मिमानिव तेजसा ॥ २.९६.५५ ॥
ಆಗ ಅಮಿತ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಮನ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಜ್ವಲಿಸಿತು; ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸುಡುವಂತೆ, ಸೂರ್ಯನಂತೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭೆಯಿಂದ.
2.96.56
अथ तौ चक्रतुर्युद्धं वृत्रवासवयोरिव ॥ २.९६.५६ ॥
ಆಗ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ವೃತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ನಂತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದರು.
2.96.57
ततः परशुमादाय नृपं बाहुसहस्रिणम् ।
चिच्छेद सहसा रामो बहुशाखमिव द्रुमम् ॥ २.९६.५७ ॥
ಆಗ ರಾಮನು ಕೊಡಲಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಾವಿರ ತೋಳುಗಳ ಆ ರಾಜನನ್ನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಡಿದನು, ಅನೇಕ ಕೊಂಬೆಗಳ ಮರವನ್ನು ಕಡಿದಂತೆ.
2.96.58
तं हतं पतितं दृष्ट्वा समेतास्तस्य बान्धवाः ।
असीनादाय शक्तीश्च रामं ते प्रत्यवारयन् ॥ २.९६.५८ ॥
ಅವನು ಹತನಾಗಿ ಬಿದ್ದದ್ದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವನ ಬಂಧುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಾಮನನ್ನು ತಡೆದರು.
2.96.59
रामोऽपि रथमास्थाय धनुरायम्य सत्वरः ।
विसृजन्परमास्त्राणि व्यधमत्पार्थिवान्बली ॥ २.९६.५९ ॥
ರಾಮನೂ ರಥವನ್ನೇರಿ, ವೇಗವಾಗಿ ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಎಳೆದು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಬಲಶಾಲಿ ರಾಜರನ್ನು ಚದುರಿಸಿದನು.
2.96.60
ततस्तु क्षत्रिया राजञ्जामदग्न्यभयार्दिताः ।
विविशुर्गिरिदुर्गाणि मृगाः सिंहभयादिव ॥ २.९६.६० ॥
ಆಗ ಓ ರಾಜನೇ, ಜಮದಗ್ನಿಯ ಭಯದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ಸಿಂಹದ ಭಯದಿಂದ ಜಿಂಕೆಗಳು ಹೋಗುವಂತೆ, ಪರ್ವತ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
2.96.61
तेषां स्वविहितं कर्म तद्भयान्नानुतिष्ठति ।
प्रजा वृषलतां प्राप्ता ब्राह्मणानामदर्शनात् ॥ २.९६.६१ ॥
ಅವರಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅವರ ಭಯದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕಾಣದಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳು ವೃಷಲತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
2.96.62
तथा च द्रविडाः काचाः पुण्डाश्च शबरैः सह ।
वृषलत्वं परिगता विच्छिन्नाः क्षत्रधर्मिणः ॥ २.९६.६२ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ದ್ರವಿಡರು, ಕಾಚರು, ಪುಂಡ್ರರು ಶಬರರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ವೃಷಲತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು; ಕ್ಷತ್ರಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಬೇರ್ಪಟ್ಟರು.
2.96.63
ततस्तु हतवीरासु क्षत्रियासु पुनः पुनः ।
द्विजैरभ्युदितं क्षत्रं तानि रामो निहत्य च ॥ २.९६.६३ ॥
ನಂತರ ವೀರ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು ಪದೇ ಪದೇ ಹತರಾದಾಗ, ದ್ವಿಜರು ಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಿದರು; ರಾಮನು ಅವರನ್ನು ಕೊಂದು.
2.96.64
ततस्त्रिस्मप्तमे याते रामं वागशरीरिणी ।
दिव्या प्रोवाच मधुरा सर्वलोकपरिश्रुता ॥ २.९६.६४ ॥
ನಂತರ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಬಾರಿ ಕಳೆದಾಗ, ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಅಶರೀರವಾಣಿ ಮಾತನಾಡಿತು; ಅದು ದಿವ್ಯವಾದ, ಮಧುರವಾದ, ಸರ್ವಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಾಣಿ.
2.96.65
रामराम निवर्तस्व स्वगुणं नात्र पश्यसि ।
क्षत्रबन्धूनिमान्प्रामैर्विप्रयुज्य पुनः पुनः ॥ २.९६.६५ ॥
ರಾಮ, ರಾಮ! ಹಿಂತಿರುಗು. ಇಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ವಗುಣವನ್ನು ನೀನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಈ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ.
2.96.66
तथैव तं महात्मानमृचीकप्रमुखास्तथा ।
रामराम महावीर्य निवर्तस्वेत्यथाब्रुवन् ॥ २.९६.६६ ॥
ಅದೇ ರೀತಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ಋಚೀಕನ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖರು — ರಾಮ, ರಾಮ, ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಯೇ, ಹಿಂತಿರುಗು ಎಂದರು.
2.96.67
पितुर्वधमसमृष्यंस्तु रामः प्रोवाच तानृषीन् ।
नार्हा हन्त भवन्तो मां निवारयितुमित्युत ॥ २.९६.६७ ॥
ತಂದೆಯ ವಧೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದ ರಾಮನು ಆ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ನನ್ನನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ನಿಮಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ."
2.96.68
नार्हसि क्षत्रबन्धूंस्त्वं निहन्तुं जयतां वर ।
न हि युक्तं त्वया तात ब्राह्मणेनसता नृपान् ॥ २.९६.६८ ॥
ಜಯಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕ್ಷತ್ರಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲ. ಪ್ರಿಯ ಮಗನೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ರಾಜರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ನಿನಗೆ ಉಚಿತವಲ್ಲ.
2.96.69
पितॄणां वचनं श्रुत्वा क्रोधं त्यक्त्वा स भार्गवः ।
अश्वमेधसहस्राणि नरमेधशतानि च ॥ २.९६.६९ ॥
ಪಿತೃಗಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕೋಪವನ್ನು ತೊರೆದ ಆ ಭಾರ್ಗವನು ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಮತ್ತು ನೂರು ನರಮೇಧ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು.
2.96.70
इष्ट्वा सागरपर्यन्तां काश्यपाय ददौ महीम् ।
तेन रामेण सङ्ग्रामे तुल्यस्तात दयञ्जयः ॥ २.९६.७० ॥
ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸಮುದ್ರಪರ್ಯಂತದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಶ್ಯಪನಿಗೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಪ್ರಿಯನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಮನಿಗೆ ಸಮಾನನು ಧನಂಜಯನು (ಅರ್ಜುನ).
2.96.71
कार्तवीर्येण च रणे तुल्यः पार्थो न संशयः ।
रणे विक्रम्य राजेन्द्र पार्थं जेतुं न शक्यते ॥ २.९६.७१ ॥
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನಿಗೆ ಸಮಾನನು ಪಾರ್ಥನು (ಅರ್ಜುನ) ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜೇಂದ್ರನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಪಾರ್ಥನನ್ನು ಜಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.