มหาภารตะ · อัธยายะ 2.96

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

อ่านพร้อมความหมาย

2.96.1

अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा सरत्नधनसञ्जयान् ।
पाण्डवान्धार्तराष्ट्राणां कथमासीन्मनस्तदा ॥ २.९६.१ ॥

เมื่อรู้ว่าพวกเขาได้รับการปล่อยไปพร้อมทั้งอัญมณี ทรัพย์สิน และสมบัติ แล้วจิตใจของบุตรแห่งธฤตราษฎร์ต่อปาณฑพจะเป็นเช่นไรในครานั้น

2.96.2

अनुज्ञातांस्तान्विदित्वा धृतराष्ट्रेण धीमता ।
राजन्दुः शासनः क्षिप्रं जगाम भ्रातरं प्रति ॥ २.९६.२ ॥

ท่านมหาราช เมื่อรู้ว่าพวกเขาได้รับการปล่อยไปโดยธฤตราษฎร์ผู้มีปัญญา ทุรศาสนก็รีบไปหาพี่ชายของตน

2.96.3

दुर्योधनं समासाद्य सामात्यं भरतर्षभ ।
दुःखार्तो भरतश्रेष्ठ इदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९६.३ ॥

ทุรศาสนเข้าไปหาทุรโยธน์พร้อมด้วยเหล่าอำมาตย์ ท่านผู้เป็นยอดแห่งวงศ์ภรต ด้วยความทุกข์ระทม ท่านผู้ประเสริฐแห่งวงศ์ภรต จึงกล่าววาจานี้

2.96.4

दुःखेनैतत्समानीतं स्थविरो नाशयत्यसौ ।
शत्रुसाद्गमयद्द्रव्यं तद्बुध्यध्वं महारथाः ॥ २.९६.४ ॥

ทรัพย์นี้รวบรวมมาได้ด้วยความยากลำบากยิ่ง แต่ชายชราผู้นั้นกลับทำลายมันและยกให้แก่ศัตรู ท่านมหารถทั้งหลาย จงรู้ความข้อนี้เถิด

2.96.5

अथ दुर्योधनः कर्णः शकुनिश्चापि सौबलः ।
मिथः सङ्गम्य सहिताः पाण्डवान्प्रति मानिनः ॥ २.९६.५ ॥

ครั้นแล้ว ทุรโยธน์ กรรณะ และสุพลบุตรศกุนีก็มาประชุมปรึกษากัน เต็มไปด้วยความทะนงตน ต่อต้านปาณฑพ

2.96.6

वैचित्रवीर्यं राजानं धृतराष्ट्रं मनीषिणम् ।
अभिगम्य त्वरायुक्ताः श्लक्ष्णं वचनमब्रुवन् ॥ २.९६.६ ॥

ทั้งหมดรีบเข้าไปหาพระเจ้าธฤตราษฎร์ บุตรแห่งวิจิตรวีรยะ ผู้มีปัญญา แล้วกล่าววาจาอ่อนหวาน

2.96.7

न त्वयेदं श्रुतं राजन्यज्जगाद बृहस्पतिः ।
शक्रस्य नीतिं प्रवदन्विद्वान्देवपुरोहितः ॥ २.९६.७ ॥

ข้าแต่ท่านมหาราช ท่านมิได้ทรงสดับถ้อยคำที่พฤหัสปติผู้เป็นปุโรหิตของเทวดา ผู้รอบรู้ ได้กล่าวไว้เมื่ออธิบายนีติของพระอินทร์กระนั้นหรือ

2.96.8

सर्वोपायैर्निहन्तव्याः शत्रवः शत्रुसूदन ।
पुरा युद्धाद्बलाद्वापि प्रकुर्वन्ति तवाहितम् ॥ २.९६.८ ॥

ข้าแต่ผู้ปราบศัตรู ศัตรูต้องถูกสังหารด้วยทุกวิถีทาง ก่อนที่พวกเขาจะทำอันตรายแก่ท่านด้วยการสงครามหรือด้วยกำลัง

2.96.9

ते वयं पाण्डवधनैः सर्वान्सम्पूज्य पार्थिवान् ।
यदि तान्योधयिष्यामः किं वै निः परिहास्यति ॥ २.९६.९ ॥

หากพวกเราใช้ทรัพย์ของปาณฑพบำรุงเจ้าผู้ครองแผ่นดินทั้งปวง แล้วให้พวกเขาไปรบกับปาณฑพ ปาณฑพจะปล่อยให้พวกเราปลอดภัยหรือ

2.96.10

अहीनाशीविषान्क्रुद्धान्नाशाय समुपस्थितान् ।
कृत्वा कण्ठे च पृष्ठे च कः समुत्स्रष्टुमर्हति ॥ २.९६.१० ॥

ใครเล่าจะปล่อยงูพิษที่โกรธจัดซึ่งมาใกล้เพื่อทำลาย โดยที่ได้พาดไว้ที่คอและที่หลังของตน

2.96.11

आत्तशस्त्रा रथगताः कुपितास्तात पाण्डवाः ।
निःशेषान्नः करिष्यन्ति क्रुद्धा ह्याशीविषा इव ॥ २.९६.११ ॥

ข้าแต่บิดา ปาณฑพผู้โกรธเคืองพร้อมอาวุธในมือ ประทับอยู่บนรถศึก จะทำลายพวกเราจนสิ้น เหมือนงูพิษที่โกรธจัด

2.96.12

सन्नद्धो ह्यर्जुनो याति विधृत्य परमेषुधी ।
गाण्डीवं मुहुरादत्ते निःश्वसंश्च निरीक्षते ॥ २.९६.१२ ॥

อรชุนผู้สวมเกราะพร้อมแล้วกำลังเคลื่อนไป ถือแล่งศรอันยอดเยี่ยมสองแล่ง ครั้งแล้วครั้งเล่าเขาหยิบคันธนูคาณฑีวะขึ้นมา ถอนลมหายใจแรงและมองไปรอบ ๆ

2.96.13

गदां गुर्वी समुद्यम्य त्वरितश्च वृकोदरः ।
स्वरथं योजयित्वाऽशु निर्यात इति नः श्रुतम् ॥ २.९६.१३ ॥

วฤโกทร (ภีมะ) ยกคทาอันหนักขึ้น รีบเทียมรถของตนแล้วออกไปโดยเร็ว ตามที่พวกเราได้ยินมา

2.96.14

नकुलः खह्गमादाय चर्म चाप्यर्धचन्द्रवत् ।
सहदेवश्च राजा च चक्रुराकारमिङ्गितैः ॥ २.९६.१४ ॥

นกุลถือดาบและโล่รูปพระจันทร์ครึ่งซีก ส่วนสหเทพและพระราชาก็แสดงเจตนาด้วยท่าทาง

2.96.15

ते त्वास्थाय रथान्सर्वे बहुशस्त्रपरिच्छदान् ।
अभिघ्नान्तो रथव्रातान्सेनायोगाय निर्ययुः ॥ २.९६.१५ ॥

ทั้งหมดขึ้นประทับรถศึก มีอาวุธและเครื่องป้องกันมากมาย แล้วยกไปสมทบกองทัพ สังหารกองรถศึกของฝ่ายตรงข้าม

2.96.16

न क्षंस्यन्ते तथाऽस्माभिर्जातु विप्रकृता हि ते ।
द्रौपद्याश्च परिक्लेशं कस्तेषां क्षन्तुमर्हति ॥ २.९६.१६ ॥

พวกที่เราได้ทำผิดต่อเขา จะไม่ให้อภัยพวกเราเลย และใครเล่าจะให้อภัยแทนพวกเขาในความทรมานของเทราปที

2.96.17

न पश्यामि रणे क्रद्धुं बीभत्सुं प्रतिवारणम् ।
भीष्मो द्रोणश्च कर्णश्च द्रौणिश्च रथिनां वरः ॥ २.९६.१७ ॥

ข้าพเจ้าไม่เห็นผู้ใดที่จะต้านทานพีภัตสุ (อรชุน) ในสงครามได้เมื่อท่านโกรธ ไม่ว่าภีษมะ โทรณะ กรรณะ หรือบุตรของโทรณะ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่นักรบรถศึก

2.96.18

कृपश्च वृषसेनश्च विकर्णश्च जयद्रथः ।
वाह्लीकः सोमदत्तश्च भूरिर्भूरिश्रवाः शलः ॥ २.९६.१८ ॥

กฤปะและวฤษเสนะ วิกรณะและชัยทรถ วาหลีกะและโสมทัตตะ ภูริ ภูริศรวัส และศัลยะด้วย

2.96.19

शकुनिः ससुतश्चैव नृपाश्चान्ये च कौरवाः ।
नैते सर्वे रणोद्युक्ताः पार्थं सोढुमशक्नुवन् ॥ २.९६.१९ ॥

ศกุนีพร้อมด้วยบุตรชาย และกษัตริย์อื่น ๆ กับเการพทั้งหลาย ทั้งหมดนี้แม้พร้อมจะรบ ก็ไม่อาจต้านทานปารถได้

2.96.20

अर्जुनेन समो लोके नास्ति वीर्ये धनुर्धरः ।
योऽर्जुनेनार्जुनस्तुल्यो द्विबाहुर्बहुबाहुना ॥ २.९६.२० ॥

ในโลกนี้ไม่มีนักธนูผู้ใดเทียบเท่าอรชุนในความกล้าหาญ ผู้มีสองแขนที่เทียบเท่าอรชุนได้ ย่อมเทียบเท่าผู้มีแขนมากได้เช่นกัน

2.96.21

कस्त्वयोक्तः पुमान्वीरो बीभत्सुसमविक्रमः ।
तं ये व्रूहि महावीर्यं श्रोतुमिच्छामि पुत्रक ॥ २.९६.२१ ॥

ลูกเอ๋ย ผู้วีรบุรุษที่เจ้าเล่ามานั้นคือใคร ผู้มีพลังเทียบเท่าพระบีภัตสุ คือพระอรชุน ผู้มีอานุภาพยิ่งใหญ่นั้นคือใคร พ่อปรารถนาจะฟัง

2.96.22

कार्तवीर्यस्य चरितं शृणु राजन्महात्मनः ।
अव्यक्तप्रभवो ब्रह्मा सर्वलोकपितामहः ॥ २.९६.२२ ॥

ขอพระองค์จงฟังเรื่องราวของท้าวการ์ตวีรยะ ผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ พระพรหมผู้มีกำเนิดอันมองไม่เห็น ผู้เป็นปู่ของโลกทั้งปวง

2.96.23

ब्रह्मणोऽत्रिः सुतो विद्वानत्रेः पुत्रो निशाकरः ।
सोमस्य तदु बुधः पुत्रो बुधस्य तु पुरूरवाः ॥ २.९६.२३ ॥

จากพระพรหมมีพระอัตริ พระอัตริมีโอรสผู้รอบรู้คือพระนิศากร พระโสมมีโอรสคือพุธ และโอรสของพุธคือท้าวปุรูรวัส

2.96.24

तस्याप्यध सुतोऽप्यायुरायोस्तु नहुषः सुतः ।
नहुशस्य ययातिस्तु ययातेस्तनुजो यदुः ॥ २.९६.२४ ॥

โอรสของท้าวปุรูรวัสคืออายุส โอรสของอายุสคือท้าวนหุษ โอรสของนหุษคือท้าวยยาติ และโอรสของยยาติคือยทุ

2.96.25

यदोः पुत्रो महाराज सहस्रैजेति विश्रुतः ।
सहसौजसुतो राजञ्छक्रदासेति विश्रुतः ॥ २.९६.२५ ॥

ข้าแต่มหาราช โอรสของยทุมีนามเลื่องลือว่าสหัสรชิต ข้าแต่พระราชา โอรสของสหัสโอชัสมีนามเลื่องลือว่าศักรทาสะ

2.96.26

शक्रदानस्य दायादो हेहयो नाम पार्थिवः ।
हेहयस्याभवत्पुत्रो धर्मनेत्र इति श्रुतः ॥ २.९६.२६ ॥

ทายาทของศักรทาน คือกษัตริย์นามว่าเหหัยะ โอรสของเหหัยะมีนามว่าธรรมเนตระ

2.96.27

धर्मनेत्रस्य तु कृती कृतवीर्यस्तु कार्तिजः ।
कृतवीर्यस्य तनयो ह्यर्जुनो बलिनां वरः ॥ २.९६.२७ ॥

โอรสของธรรมเนตระคือกฤตี ส่วนกฤตวีรยะเป็นโอรสของกีรติ โอรสของกฤตวีรยะคือพระอรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้มีกำลัง

2.96.28

स चार्जुनो महाराज तपो घोरं चकार ह ।
साग्रं वर्षायुतं जज्ञ इत्येवं मे श्रुतं पुरा ॥ २.९६.२८ ॥

ข้าแต่มหาราช พระอรชุนนั้นได้บำเพ็ญตบะอันเข้มงวด ข้าพเจ้าเคยได้ยินมาแต่ก่อนว่าการบำเพ็ญนั้นยาวนานเต็มหมื่นปี

2.96.29

तथेयं पृथिवी राजन्सप्तद्वीपा सपत्तना ।
ससमुद्राकरा तात विधिनोग्रेण वै जिता ॥ २.९६.२९ ॥

ข้าแต่พระราชา ผืนแผ่นดินนี้พร้อมทั้งทวีปทั้งเจ็ด นครทั้งหลาย มหาสมุทรและแหล่งแร่ ลูกเอ๋ย ย่อมถูกพระองค์พิชิตได้ด้วยการปกครองอันเข้มงวดนั้น

2.96.30

स चार्जुनोऽथ तेजस्वी तपः परमदुश्चरम् ।
दत्तमाराधयामास सोऽर्जुनोऽत्रिसुतं मुनिम् ॥ २.९६.३० ॥

จากนั้นพระอรชุนผู้รุ่งโรจน์ได้บำเพ็ญตบะอันยากยิ่ง และพระอรชุนนั้นได้บูชาฤๅษีผู้เป็นโอรสของพระอัตริ

2.96.31

तस्य दत्तो वरान्प्रादाच्चतुरः पार्थिवस्य वै ।
पूर्वं बाहुसहस्रं तु प्रार्थितः परमो वरः ॥ २.९६.३१ ॥

พระทัตตะประทานพรสี่ประการแก่กษัตริย์นั้น ประการแรกพระองค์ทรงขอพันแขน ซึ่งเป็นพรอันสูงสุด

2.96.32

अधर्मे प्रीयमाणस्य सद्भिस्तत्र निवारणम् ।
धर्मेण पृथिवीं जित्वा धर्मेणैव हि रञ्जनम् ॥ २.९६.३२ ॥

ผู้ที่ยินดีในอธรรมย่อมถูกผู้ดีห้ามปราม พระองค์พิชิตแผ่นดินด้วยธรรม และทรงทำให้แผ่นดินยินดีด้วยธรรมเท่านั้น

2.96.33

सङ्ग्रामान्सुबहून्कृत्वा हत्वा चारीन्सहस्रशः ।
सङ्ग्रामे यतमानस्य वधश्चैवाधिकाद्रणै ॥ २.९६.३३ ॥

พระองค์ทรงรบในสงครามมากมาย และสังหารข้าศึกนับพัน แม้ความตายของพระองค์ก็มาถึงเกินประมาณในการรบ แก่ผู้ที่ต่อสู้ในสงคราม

2.96.34

तस्य बाहुसहस्रं तु युध्यतः किल भारत ।
रथो ध्वजश्च सञ्जज्ञ इत्येवं मे श्रुतं परा ॥ २.९६.३४ ॥

ข้าแต่ภารตะ ว่ากันว่าขณะทรงรบ พระองค์มีพันแขน และรถศึกกับธงก็ปรากฏขึ้น ข้าพเจ้าได้ยินมาเช่นนี้ในรูปแบบอันสูงสุด

2.96.35

तथेयं पृथिवी राजन्त्सप्तद्वीपा सपत्तना ।
ससमुद्राकरा तात विधिनोग्रेण वै जिता ॥ २.९६.३५ ॥

ข้าแต่พระราชา ผืนแผ่นดินนี้พร้อมทั้งทวีปทั้งเจ็ด นครทั้งหลาย ทะเลและแหล่งแร่ ลูกเอ๋ย ถูกพิชิตได้ด้วยวิธีอันเข้มงวด

2.96.36

चार्जुनोऽथ तेजस्वी सप्तद्वीपेश्वरो।़भवत् ।
च राजा महायज्ञानाजहार महाबलः।
प्रशशास महाबाहुर्महीं स च समा बहूः ॥ २.९६.३६ ॥

จากนั้นพระอรชุนผู้รุ่งโรจน์ได้เป็นใหญ่เหนือทวีปทั้งเจ็ด พระราชาผู้มีกำลังมหาศาลนั้นได้ประกอบยัญพิธีอันยิ่งใหญ่ และผู้มีพระพาหาอันยิ่งใหญ่ทรงปกครองแผ่นดินเป็นเวลานานหลายปี

2.96.37

ततोऽर्जुनः कदाचिद्वै राजन्माहिष्मतीपतिः ।
नर्मदां भरतश्रेष्ठं तां तु दारैर्ययौ सह ॥ २.९६.३७ ॥

ต่อมา พระอรชุน เจ้าเมืองมาหิษมตี ข้าแต่พระราชา ได้เสด็จไปยังแม่น้ำนรรมทาพร้อมด้วยพระมเหสี ข้าแต่ผู้ประเสริฐสุดในวงศ์ภารตะ

2.96.38

ततस्तां स नदीं गत्वा प्रविश्यन्तर्जले तदा ।
कर्तुं राजञ्जलक्रीडां ततो राजोपचक्रमे ॥ २.९६.३८ ॥

จากนั้นพระองค์เสด็จไปยังแม่น้ำนั้น เสด็จลงในน้ำ และข้าแต่พระราชา ทรงเริ่มเล่นน้ำ จากนั้นพระราชาก็ทรงเริ่มกิจนั้น

2.96.39

तस्मिन्नेव ततः काले रावमो राक्षसैः सह ।
लङ्काया ईश्वरस्तात तं देशं प्रययौ बली ॥ २.९६.३९ ॥

ในเวลานั้นเอง ท้าวราวณะ เจ้าแห่งลงกา ลูกเอ๋ย ผู้ทรงพลัง ได้เสด็จไปยังถิ่นนั้นพร้อมด้วยพวกรากษส

2.96.40

ततस्तमर्जुनं दृष्ट्वा नर्मदायां दशाननः ।
नित्यं क्रोधपरो धीरो वरदानेन मोहितः ॥ २.९६.४० ॥

ครั้งนั้น ท้าวราวณะผู้มีสิบหน้า เมื่อเห็นพระอรชุนในแม่น้ำนรรมทา ผู้มีความโกรธเป็นนิจ มั่นคง และหลงใหลด้วยพรที่ได้รับ

2.96.41

अभ्यघावत्सुसङ्क्रुद्धो महेन्द्रं शम्बरो यथा ।
अर्जुनोऽप्यथ तं दृष्ट्वा रावणं प्रत्यवारयत् ॥ २.९६.४१ ॥

ท้าวราวณะโกรธจัดพุ่งเข้าใส่ท้าวมเหนทร์ดังสัมพระรามเข้าใส่พระอินทร์ ส่วนพระอรชุนเห็นเช่นนั้นจึงยับยั้งราวณะไว้

2.96.42

ततस्तौ चक्रतुर्युद्धं रावणश्चार्जुनश्च वै ।
ततस्तु दुर्जयं वीरं वरदानेन दर्पितम् ॥ २.९६.४२ ॥

จากนั้นทั้งสองก็ทำสงครามกัน คือราวณะและอรชุน แล้วจากนั้นวีรบุรุษผู้ไม่มีใครเอาชนะได้ ผู้ทะนงตนเพราะพรที่ได้รับ

2.96.43

राक्षसेन्द्रं मनुष्येन्द्रो जित्वा बध्वा रणे बलात् ।
बध्वा धनुर्ज्यया राजन्विवेशाथ पुरीं स्वकाम् ॥ २.९६.४३ ॥

พระมนุษยาธิบดีทรงมีชัยเหนือเจ้าแห่งรากษส จับกุมมาโดยกำลังในการรบ โอ้พระราชา ทรงผูกด้วยสายธนูแล้วเสด็จเข้าสู่นครของพระองค์

2.96.44

स तु तं बन्धितं श्रुत्वा पुलस्त्यो रावणं तदा ।
मोक्षयाणास बन्धाद्वै पुरे दृष्ट्वाऽर्जुनं तदा ॥ २.९६.४४ ॥

ฝ่ายปุลัสตยะเมื่อได้ยินว่าราวณะถูกจับกุมแล้ว ครั้นเห็นอรชุนในนครนั้น จึงทำให้ราวณะพ้นจากพันธนาการ

2.96.45

ततः कदाचित्तेजस्वी कार्तवीर्योर्जुनो बली ।
समुद्रतीरं गत्वाथ विरचन्दर्पमोहितः ॥ २.९६.४५ ॥

ต่อมาวันหนึ่ง กรรตวีรยารชุนผู้รุ่งโรจน์และทรงพลัง เสด็จไปยังชายฝั่งทะเล ด้วยความหลงในความทะนงตน จึงแสดงฤทธิ์เดชออกมา

2.96.46

अवाकिरच्छितशरैः समुद्रं स तु भारत ।
तं समुद्रो नमस्कृत्य कृताञ्जलिरभाषत ॥ २.९६.४६ ॥

โอ้ภรตะ พระองค์ทรงระดมลูกศรแหลมคมปกคลุมมหาสมุทร ครั้นแล้วมหาสมุทรก็น้อมไหว้พระองค์ ประนมมือกราบทูล

2.96.47

आशुगान्वीर मा मुञ्च ब्रूहि किं करवाणि ते ।
मदाश्रयाणि सत्वानि त्वद्विसृष्टैर्महेषुभिः।
बाध्यन्ते राजशार्दूल तेभ्यो देह्यभयं विभो ॥ २.९६.४७ ॥

โอ้วีรบุรุษผู้มีลูกศรว่องไว ขอทรงโปรดอย่าปล่อยลูกศรเหล่านั้นเลย ตรัสมาเถิดว่าข้าพเจ้าจะทำสิ่งใดเพื่อพระองค์ สัตว์ทั้งหลายที่พึ่งพาข้าพเจ้ากำลังถูกเบียดเบียนด้วยลูกศรอันยิ่งใหญ่ที่พระองค์ทรงปล่อยไป โอ้ราชสีห์แห่งกษัตริย์ โอ้ผู้ทรงอำนาจ ขอทรงโปรดประทานความปลอดภัยแก่สัตว์เหล่านั้นด้วยเถิด