మహాభారతం · అధ్యాయం 2.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.99.1
ततः पराजिताः पार्था वनावासाय दीक्षिताः ।
अजिनान्युत्तरीयाणि जगृहुश्च यथाक्रमम् ॥ २.९९.१ ॥
అప్పుడు ఓడిపోయిన పార్థులు వనవాసానికి దీక్షితులై, క్రమంగా జింకచర్మాలను, ఉత్తరీయాలను ధరించారు.
2.99.2
अजिनैः संवृतान्दृष्ट्वा हृतराज्यानरिन्दमान् ।
प्रस्थितान्वनवासाय ततो दुःशासनोऽब्रवीत् ॥ २.९९.२ ॥
జింకచర్మాలు ధరించి, రాజ్యం కోల్పోయి, శత్రువులను అణచేవారైన పాండవులు వనవాసానికి బయలుదేరడం చూసి దుఃశాసనుడు ఇలా అన్నాడు.
2.99.3
प्रवृत्तं धार्तराष्ट्रस्य चक्रं राज्ञो महात्मनः ।
पराजिताः पाण्डवेया विपत्तिं परमां गताः ॥ २.९९.३ ॥
మహాత్ముడైన ధృతరాష్ట్రుని కుమారుని చక్రం తిరగసాగింది; ఓడిపోయిన పాండవులు మహా విపత్తులో పడ్డారు.
2.99.4
अद्य देवाः सम्प्रयाताः समैर्वर्त्मभिरस्थलैः ।
गुणज्येष्ठास्तथा श्रेष्ठाः श्रेयांसो यद्वयं परैः ॥ २.९९.४ ॥
ఈనాడు దేవతలు సమమైన, ఎగుడుదిగుడు లేని మార్గాల్లో వెళ్లిపోయారు; గుణాల్లో జ్యేష్ఠులమైన, శ్రేష్ఠులమైన, శ్రేయస్కరులమైన మనం శత్రువులచే ఓడించబడ్డాము.
2.99.5
नरकं पातिताः पार्था दीर्घकालमनन्तकम् ।
मुखाच्च हीना राज्याच्च विनष्टाः शाश्वतीः समाः ॥ २.९९.५ ॥
పార్థులు నరకంలో పడవేయబడ్డారు, దీర్ఘకాలం అంతులేకుండా; గౌరవాన్ని, రాజ్యాన్ని కోల్పోయి శాశ్వతమైన సంవత్సరాలు నశించారు.
2.99.6
धनेन मत्ता ये ते स्म धार्तराष्ट्रान्प्रहासिषुः ।
ते निर्जिता हृतधना वनमेष्यन्ति पाण्डवः ॥ २.९९.६ ॥
ధనమదంతో ధృతరాష్ట్ర కుమారులను ఎగతాళి చేసిన పాండవులు ఇప్పుడు ఓడిపోయి ధనం కోల్పోయి అడవికి వెళ్తారు.
2.99.7
चित्रान्सन्नाहानवमुञ्चन्तु चैषां ।
वासांसि दिव्यानि च भानुमन्ति
विवास्यन्तां रुरुचर्माणि सर्वे ।
यथा ग्लहं सौबलस्याभ्युपेताः ॥ २.९९.७ ॥
వీరి విచిత్రమైన కవచాలను తీసివేయనివ్వండి; వీరి ప్రకాశించే దివ్య వస్త్రాలనూ తీసివేయనివ్వండి. సౌబలుని పందెంలో ఓడిపోయినవారిలా అందరూ జింక చర్మాలను ధరించనివ్వండి.
2.99.8
न सन्ति लोकेषु पुमांस ईदृशा ।
इत्येव ये भावितबुद्धयः सदा।
ज्ञास्यन्ति तेत्मानमिमेऽद्य पाण्डवा ।
विपर्यये पाण्ढतिला इवाफलाः ॥ २.९९.८ ॥
లోకాలలో ఇలాంటి పురుషులు లేరు—ఎప్పుడూ స్థిరబుద్ధిగల వారు ఇదే తెలుసుకుంటారు; ఈ రోజు ఈ పాండవులు తమను తాము తెలుసుకుంటారు. విపర్యయంలో పాండువంశపు నువ్వుల్లా ఇవి ఫలములేనివిగా మారాయి.
2.99.9
इदं हि वासो यदि वेदृशानां ।
मनस्विनां रौरवमाहवेषु
आदीक्षितानामजिनानि यद्व-
द्वलीयसां पश्यत पाण्डवानाम् ॥ २.९९.९ ॥
ఇలాంటి మనస్వులకు యుద్ధాలలో రురు జింక చర్మమే వస్త్రమైతే—దీక్షితులకు జింక చర్మాల్లా, బలవంతులైన ఈ పాండవులకు ఇవి అలాగే ఉన్నాయని చూడండి.
2.99.10
महाप्राज्ञः सौमकिर्यज्ञसेनः ।
कन्यां पाञ्चालीं पाण्डवेभ्यः प्रदाय।
अकार्षिद्वै सुकृतं नेह किञ्चित् ।
क्लीबाः पार्थाः पतयो याज्ञसेन्याः ॥ २.९९.१० ॥
మహాప్రాజ్ఞుడైన సోమక వంశపు యజ్ఞసేనుడు పాండవులకు పాంచాలి కన్యను ఇచ్చి ఇక్కడ ఏ పుణ్యకార్యమూ చేయలేదు; యాజ్ఞసేని పతులైన పృథ పుత్రులు నపుంసకులు.
2.99.11
सूक्ष्मप्रावारानजिनोत्तरीयान् ।
दृष्ट्वाऽरण्ये निर्धनानप्रतिष्ठान्।
कां त्वं प्रीतिं लप्स्यसे याज्ञसेनि ।
पतिं वृणीष्वेह यमन्यमिच्छसि ॥ २.९९.११ ॥
సన్నని పైవస్త్రాలు, జింకచర్మపు ఉత్తరీయాలు ధరించి, అడవిలో నిర్ధనులుగా, ఆధారం లేకుండా ఉన్న వారిని చూసి, యాజ్ఞసేనీ, నీకు ఏ సంతోషం లభిస్తుంది? ఇక్కడ నీవు కోరే మరొకరిని పతిగా వరించు.
2.99.12
एते हि सर्वे कुरवः समेताः ।
क्षान्ता दान्ताः सुद्रविणोपपन्नाः।
एषां वृणीष्वैकतमं पतित्वे ।
न त्वां नयेत्कालविपर्ययोऽयम् ॥ २.९९.१२ ॥
ఇక్కడ సమావేశమైన కురువంశీయులందరూ సహనశీలురు, నిగ్రహవంతులు, గొప్ప సంపద కలవారు. వీరిలో ఒకరిని పతిగా వరించు; ఈ కాలవిపర్యయం నిన్ను నడిపించకూడదు.
2.99.13
यथाऽफलाः षण्ढतिला यथा चर्ममया मृगाः ।
तथैव पाण्डवाः सर्वे यथा काकयवा अपि ॥ २.९९.१३ ॥
ఫలించని నపుంసక నువ్వుల వలె, చర్మంతో చేసిన జింకల వలె, కాకయవాల వలె—పాండవులందరూ అలాగే ఉన్నారు.
2.99.14
किं पाण्डवांस्ते पतितानुपास्य ।
मोघः श्रमः षण्ढतिलानुपास्य।
एवं नृशंसः परुषाणि पार्था-
नश्रावयद्धृतराष्ट्रस्य पुत्रः ॥ २.९९.१४ ॥
పతితులైన పాండవులను సేవించి నీకేమి ప్రయోజనం? నపుంసక నువ్వులను సేవించడం వ్యర్థ శ్రమ. ఇలా క్రూరుడైన ధృతరాష్ట్ర పుత్రుడు పార్థులకు కఠిన వాక్యాలు వినిపించాడు.
2.99.15
तद्वै श्रुत्वा भीमसेनोऽत्यमर्षी ।
निर्भर्त्स्योच्चैः सन्निगृह्यैव रोषात्।
उवाच चैनं सहसैवोपगम्य ।
सिंहो यथा हैमवतः शृगालम् ॥ २.९९.१५ ॥
అది విని అత్యంత కోపంతో భీమసేనుడు గట్టిగా నిందించాడు; రోషాన్ని అదుపు చేసుకొని, అకస్మాత్తుగా అతని వద్దకు వెళ్లి మాట్లాడాడు—హిమాలయ సింహం నక్కతో మాట్లాడినట్లు.
2.99.16
क्रूर पापजनैर्जुष्टमकृतार्थं प्रभाषसे ।
गान्धारविद्यया हि त्वं राजमध्ये विकत्थसे ॥ २.९९.१६ ॥
క్రూరుడా, పాపులతో కూడినవాడా, నిష్ఫలంగా మాట్లాడుతున్నావు. గాంధార ద్యూత విద్యతోనే నువ్వు రాజుల మధ్య గొప్పలు చెప్పుకుంటున్నావు.
2.99.17
यथा तुदसि मर्माणि वाक्छरैरिह नो भृशम् ।
तथा स्मारयिता तेऽहं कृन्तन्मर्माणि संयुगे ॥ २.९९.१७ ॥
నువ్వు ఇక్కడ మాటల బాణాలతో మా మర్మస్థానాలను తీవ్రంగా గుచ్చినట్లే, యుద్ధంలో నీ మర్మస్థానాలను ఛేదించి నేను నీకు గుర్తు చేస్తాను.
2.99.18
ये च त्वामनुवर्तन्ते क्रोधलोभवशानुगाः ।
गोप्तारः सानुबन्धांस्तान्नेताऽस्मि यमसादनम् ॥ २.९९.१८ ॥
కోపం, లోభం వశమై నిన్ను అనుసరించి, నిన్ను రక్షించే వారందరినీ వారి అనుచరులతో సహా నేను యమలోకానికి తీసుకెళ్తాను.
2.99.19
एवं ब्रुवाणमजिनैर्विवासितं ।
दुःशासनस्तं परिनृत्यति स्म।
मध्ये कुरूणां धर्मनिबद्धमार्गं ।
गौर्गौरिति स्माह्वयन्मुक्तलज्जः ॥ २.९९.१९ ॥
ఇలా మాట్లాడుతున్న, జింకచర్మాలు ధరించిన అతన్ని దుఃశాసనుడు నాట్యం చేస్తూ ఎగతాళి చేశాడు. కురువుల మధ్య, ధర్మంతో కట్టుబడిన మార్గంలో నడిచే అతన్ని సిగ్గు లేకుండా 'గౌ, గౌ' అని పిలిచాడు.
2.99.20
नृशंस परुषं वक्तुं दुःशासन त्वया ।
निकृत्या हि धनं लब्ध्वा को विकत्थितुमर्हति ॥ २.९९.२० ॥
క్రూరుడా దుఃశాసనా, నువ్వు కఠినమైన మాటలు మాట్లాడటం తగదు. మోసంతో ధనం పొంది ఎవరు గొప్పలు చెప్పుకోవడానికి అర్హులు?
2.99.21
मैव स्म सुकृतां लोकान्गच्छेत्पार्थो वृकोदरः ।
यदि वक्षो हि ते भित्त्वा न पिबेच्छोणितं रणे ॥ २.९९.२१ ॥
యుద్ధంలో నీ రొమ్మును చీల్చి నీ రక్తాన్ని తాగకపోతే, వృకోదరుడు, పాండుపుత్రుడు పుణ్యాత్ముల లోకాలకు వెళ్లకుండా ఉండుగాక.
2.99.22
धार्तराष्ट्रान्रणे हत्त्वा मिषतां सर्वधन्विनाम् ।
शमं गन्ताऽस्मि नचिरात्सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥ २.९९.२२ ॥
యుద్ధంలో ధృతరాష్ట్రుని కుమారులను చంపి, ధనుర్ధారులందరూ చూస్తుండగా, త్వరలోనే నేను శాంతిని పొందుతాను — ఇది నిజంగా నీతో చెబుతున్నాను.
2.99.23
तस्य राजा सिंहगतेः सखेलं ।
दुर्योधनो भीमसेनस्य हर्षात्।
गतिं स्वगत्याऽनुचकार मन्दो ।
निर्गच्छतां पाण्डवानां सभायाः ॥ २.९९.२३ ॥
సింహగమనుడైన భీమసేనుని నడకను, మూర్ఖుడైన దుర్యోధనుడు సంతోషంతో ఆటగా అనుకరించాడు — పాండవులు సభ నుండి బయటకు వెళ్తుండగా.
2.99.24
नैतावता कृतमित्यब्रवीत्तं ।
वृकोदरः सन्निवृत्तार्धकायः।
शीघ्रं हि त्वां निहतं सानुबन्धं ।
संस्मार्याहं प्रतिवक्ष्यामि मूढ ॥ २.९९.२४ ॥
'ఇంతతో ఏమీ జరగలేదు' అని పలికి, వృకోదరుడు (భీముడు) శరీరంలో సగం తిప్పి అతనితో అన్నాడు: 'మూఢుడా, త్వరలోనే నీ అనుచరులతో సహా నువ్వు చంపబడ్డావని గుర్తుచేసి నేను జవాబిస్తాను.'
2.99.25
एवं समीक्ष्यात्मनि चावमानं ।
नियम्य मन्युं बलवान्स मानी।
राजानुगः संसदि कौरवाणां ।
विनिष्कामन्वाक्यमुवाच भीमः ॥ २.९९.२५ ॥
తనకు అవమానం జరిగినదని భావించి, బలవంతుడు, అభిమానవంతుడు అయిన భీముడు కోపాన్ని నిగ్రహించుకున్నాడు; రాజును అనుసరిస్తూ, కౌరవుల సభ నుండి బయటకు వెళ్తూ ఈ మాటలు పలికాడు.
2.99.26
अहं दुर्योधनं हन्ता कर्णं हन्ता धनञ्जयः ।
शकुनिं चाक्षकितवं सहदेवो हनिष्यति ॥ २.९९.२६ ॥
నేను దుర్యోధనుని చంపుతాను; ధనంజయుడు (అర్జునుడు) కర్ణుని చంపుతాడు; సహదేవుడు పాచికలాడే శకునిని చంపుతాడు.
2.99.27
इदं च भूयो वक्ष्यामि सभामध्ये बृहद्वचः ।
सत्यं देवाः करिष्यन्ति यन्नो युद्धं भविष्यति ॥ २.९९.२७ ॥
ఇంకా సభ మధ్యలో ఈ గొప్ప మాటను మళ్ళీ చెబుతున్నాను — మనకు యుద్ధం జరిగినప్పుడు దేవతలు దీనిని నిజం చేస్తారు.
2.99.28
सुयोधनमिमं पापं हन्ताऽस्मि गदया युधि ।
शिरः पादेन चास्याहमधिष्ठास्यामि भूतले ॥ २.९९.२८ ॥
యుద్ధంలో గదతో ఈ పాపి సుయోధనుడిని నేను చంపుతాను; వాడి తలను కాలితో నేలపై తొక్కుతాను.
2.99.29
वाक्यशूरस्य चैवास्य परुषस्य दुरात्मनः ।
दुःशासनस्य रुधिरं पाताऽस्मि मृगराडिव ॥ २.९९.२९ ॥
మాటలలోనే శూరుడైన, కఠినుడైన, దురాత్ముడైన దుఃశాసనుని రక్తాన్ని సింహంలా నేను త్రాగుతాను.
2.99.30
भीमसेन न ते सन्ति येषां वैरं त्वया त्विह ।
मत्ता मृगेषु सुखिनो न बुद्ध्यन्ते महद्भयम् ॥ २.९९.३० ॥
భీమసేనా, ఇక్కడ నీతో వైరం ఉన్నవారు నీ వారు కాదు. మృగాల మధ్య మత్తులో సుఖంగా ఉన్నవారు గొప్ప భయాన్ని గ్రహించరు.
2.99.31
नैवं वाचा व्यवसितं भीम विज्ञायते सताम् ।
इतश्चतुर्दशे वर्षे द्रष्टारो यद्भविष्यति ॥ २.९९.३१ ॥
భీమా, మాటతో ఇలా నిశ్చయించిన సంకల్పం సజ్జనులకు అర్థం కాదు. ఇప్పటి నుండి పదునాల్గవ సంవత్సరంలో జరగబోయేది వారు చూస్తారు.
2.99.32
दुर्योधनस्य कर्णस्य शकुनेश्च दुरात्मनः ।
दुःशासनचतुर्थानां भूमिः पास्यति शोणितम् ॥ २.९९.३२ ॥
దుర్యోధనుడు, కర్ణుడు, దురాత్ముడైన శకుని, దుఃశాసనుడు సహా నలుగురి రక్తాన్ని భూమి త్రాగుతుంది.
2.99.33
असूयितारं द्रष्टारं प्रवक्तारं विकत्थनम् ।
भीमसेन नियोगात्ते हन्ताहं कर्णमाहवे ॥ २.९९.३३ ॥
అసూయాపరుడు, గొప్పలు చెప్పేవాడు, వాగుడుకాయుడు అయిన కర్ణుని, భీమసేనా, నీ ఆజ్ఞతో నేను యుద్ధంలో చంపుతాను.
2.99.34
अर्जुनः प्रतिजानीते भीमस्य प्रियकाम्यया ।
कर्णं कर्णानुगांश्चैव रणे हन्ताऽस्मि पत्रिभिः ॥ २.९९.३४ ॥
భీముని ప్రీతి కోరికతో అర్జునుడు ప్రతిజ్ఞ చేస్తున్నాడు: యుద్ధంలో కర్ణుని మరియు అతని అనుచరులను బాణాలతో చంపుతాను.
2.99.35
ये चान्ये प्रतियोत्स्यन्ति बुद्धिमोहेन मां नृपाः ।
तांश्च सर्वानहं बाणैर्नेताऽस्मि यमसादनम् ॥ २.९९.३५ ॥
బుద్ధి మోహంతో నాతో పోరాడే ఇతర రాజులందరినీ బాణాలతో యమలోకానికి పంపుతాను.
2.99.36
चलेद्वि हिमवान्स्थानान्निष्प्रभः स्याद्दिवाकरः ।
शैत्यं सोमात्प्रणश्येत मत्सत्यं विचलेद्यदि ॥ २.९९.३६ ॥
నా సత్యం చలిస్తే, హిమవంతుడు తన స్థానం నుండి కదలిపోవుగాక, సూర్యుడు కాంతిహీనుడగుగాక, చంద్రుని శీతలత నశించుగాక.
2.99.37
न प्रदास्यति चेद्राज्यमितो वर्षे चतुर्दशे ।
दुर्योधनोऽभिसत्कृत्य सत्यमेतद्भविष्यति ॥ २.९९.३७ ॥
ఇక్కడి నుండి పద్నాలుగవ సంవత్సరంలో దుర్యోధనుడు రాజ్యాన్ని ఇవ్వకపోతే, ఇది సత్యమవుతుంది.
2.99.38
इत्युक्तवति पार्थे तु श्रीमान्माद्रवतीसुतः ।
प्रगृह्य विपुलं बाहुं सहदेवः प्रतापवान् ॥ २.९९.३८ ॥
అర్జునుడు ఇలా పలికినప్పుడు, మాద్రి కుమారుడైన ప్రతాపవంతుడు, శ్రీమంతుడు సహదేవుడు తన విశాల బాహువును ఎత్తెను.
2.99.39
सौबलस्य वधं प्रेप्सुरिदं वचनमब्रवीत् ।
क्रोधसंरक्तनयनो निः श्वसन्निव पन्नगः ॥ २.९९.३९ ॥
సౌబలుని (శకుని) వధను కోరుతూ, కోపంతో ఎర్రబడిన కన్నులతో, పాము నిట్టూర్చినట్లు సహదేవుడు ఈ మాట అన్నాడు.
2.99.40
अक्षान्यान्मन्यसे मूढ गान्धाराणां यशोहर ।
नैतेऽक्षा निशिता बाणास्त्वयैते समरे वृताः ॥ २.९९.४० ॥
ఓ మూర్ఖుడా, గాంధారుల కీర్తిని హరించేవాడా! నీవు పాచికలని భావించేవి పాచికలు కావు; యుద్ధంలో నీచే ఎంచుకోబడిన వాడి బాణాలు ఇవి.
2.99.41
यथा चैवोक्तवान्भीमस्त्वामुद्दिश्य सबान्धवम् ।
कर्ताहं कर्मणस्तस्य कुरु कार्याणि सर्वशः ॥ २.९९.४१ ॥
భీముడు నిన్ను, నీ బంధువులను లక్ష్యంగా చేసి చెప్పినట్లుగా, ఆ కర్మను చేసేవాడను నేనే. ఇప్పుడు నీ కర్తవ్యాలన్నింటినీ పూర్తిచేసుకో.
2.99.42
हन्ताऽस्मि तरसा युद्धे त्वामेवहे सबान्धवम् ।
यदि स्थास्यसि सङ्ग्रामे क्षत्रधर्मेण सौबल ॥ २.९९.४२ ॥
సౌబలా, నీవు నీ బంధువులతో యుద్ధంలో క్షత్రియ ధర్మానుసారం నిలిచి ఉంటే, నేను నిన్ను, నీ బంధువులను యుద్ధంలో వేగంగా చంపుతాను.
2.99.43
सहदेववचः श्रुत्वा नकुलोऽपि विशाम्पते ।
दर्शनीयतमो नॄणामिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.९९.४३ ॥
ఓ విశాంపతీ! సహదేవుని మాటలు విని, మనుషులలో అత్యంత అందమైన నకులుడు కూడా ఈ మాటలు పలికాడు.
2.99.44
सुतेयं यज्ञसेनस्य द्यूतेऽस्मिन्धृतराष्ट्रजैः ।
यैर्वाचः श्राविता रूक्षाः स्थितैर्दुर्योधनप्रिये ॥ २.९९.४४ ॥
ఈ జూదంలో, యజ్ఞసేనుని ఈ కుమార్తెకు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులు కఠినమైన మాటలు వినిపించారు. దుర్యోధనునికి ప్రియులై నిలిచిన వారే వారు.
2.99.45
तान्धार्तराष्ट्रान्दुर्वृत्तान्मुमूर्षून्कालनोदितान् ।
गमयिष्यामि भूयिष्ठानहं वैवस्वतक्षयम् ॥ २.९९.४५ ॥
కాలచోదితులై మరణాన్ని కోరుతున్న ఆ దుర్వర్తన ధృతరాష్ట్ర కుమారులను, నేను అనేకులను యమలోకానికి పంపుతాను.
2.99.46
उलूकं च दुरात्मानं सौबलस्य सुतं प्रियम् ।
क्रूरं हन्ताऽस्मि समरे तं वै क्रूरं नराधमम् ॥ २.९९.४६ ॥
దుష్టాత్ముడైన ఉలూకుణ్ణి, సౌబలుని ప్రియ పుత్రుణ్ణి, ఆ క్రూరుడూ నరాధముడూ అయిన వాణ్ణి యుద్ధంలో నేను నిశ్చయంగా చంపుతాను.
2.99.47
निदेशाद्धर्मराजस्य द्रौपद्याः पदवीं चरन् ।
निर्धार्तराष्ट्रां पृथिवीं कर्ताऽस्मि नचिरादिव ॥ २.९९.४७ ॥
ధర్మరాజు ఆజ్ఞతో, ద్రౌపది మార్గాన్ని అనుసరిస్తూ, త్వరలోనే భూమిని ధృతరాష్ట్రుని పుత్రులు లేనిదిగా చేస్తాను.
2.99.48
एवं ते पुरुषव्याघ्राः सर्वे व्यायतबाहवः ।
प्रतिज्ञा बहुलाः कृत्वा धृतराष्ट्रमुपागमन् ॥ २.९९.४८ ॥
ఈ విధంగా ఆ పొడవైన భుజాలు గల నరశ్రేష్ఠులందరూ అనేక ప్రతిజ్ఞలు చేసి ధృతరాష్ట్రుని వద్దకు వెళ్ళారు.