મહાભારત · અધ્યાય 3.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.100.1
ततः स वज्री बलभिद्दैवतैरभिरक्षितः ।
आससाद ततो वृत्रं स्थितमावृत्य रोदसी ॥ ३.१००.१ ॥
ત્યારે વજ્રધારી, બલના સંહારક તે ઇન્દ્ર, દેવતાઓ દ્વારા ચારે બાજુથી રક્ષિત થઈને, દ્યુલોક અને પૃથ્વીને આવરી ઊભેલા વૃત્ર પાસે પહોંચ્યા.
3.100.2
कालकेयैर्महाकायै समन्तादभिरक्षितम् ।
समुद्यतप्रहरणैः सशृङ्गैरिव पर्वतैः ॥ ३.१००.२ ॥
મહાકાય કાલકેયોએ ચારે બાજુથી રક્ષેલો તે હતો; ઉગામેલાં શસ્ત્રો સાથે તેઓ શિખરોવાળા પર્વતો જેવા હતા.
3.100.3
ततो युद्धं समभवद्देवानां दानवैः सह ।
मुहूर्तं भरतश्रेष्ठ लोकत्रासकरं महत् ॥ ३.१००.३ ॥
ત્યારે દેવો અને દાનવો વચ્ચે યુદ્ધ થયું; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, એક ક્ષણ માટે તે મહાયુદ્ધ લોકોને ભયભીત કરી ગયું.
3.100.4
उद्यतप्रतिविद्धानां स्वङ्गानां वीरबाहुभिः ।
आसीत्सुतुमुः शब्दः शरीरेष्वभिपात्यताम् ॥ ३.१००.४ ॥
વીરોના બાહુઓ વડે ઉગામીને પ્રહાર કરાયેલા અંગોનો અને શરીરો પર પડતા ઘાયલોનો ભયંકર અવાજ થયો.
3.100.5
शिरोभिः प्रपतद्भिश्चाप्यन्तरिक्षान्महीतलम् ।
तालैरिव महाराज वृन्ताद्भ्रष्टैरदृश्यत ॥ ३.१००.५ ॥
હે મહારાજ, આકાશમાંથી માથાં સાથે ભૂમિ પર પડતા લોકો, દાંડીમાંથી તૂટી પડેલાં તાડફળો જેવા દેખાતા હતા.
3.100.6
ते हेमकवचा भूत्वा कालेयाः परिघायुधाः ।
त्रिदशानभ्यवर्तन्त दावदग्धा इवाद्रयः ॥ ३.१००.६ ॥
સોનેરી કવચ ધારણ કરીને, પરિઘ આયુધ લઈને તે કાલેયો દેવો પર ધસી ગયા; દાવાનળથી બળેલા પર્વતો જેવા.
3.100.7
तेषां वेगवतां वेगं सहितानां प्रधावताम् ।
न शेकुस्त्रिदशाः सोढुं ते भग्नाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ३.१००.७ ॥
તેમના એકસાથે ધસી આવતા વેગને દેવો સહન ન કરી શક્યા; તેઓ ભાંગીને ભયથી નાસી ગયા.
3.100.8
तान्दृष्ट्वा द्रवतो भीतान्सहस्राक्षः पुरंदरः ।
वृत्रे विवर्धमाने च कश्मलं महदाविशत् ॥ ३.१००.८ ॥
તેમને ભયથી ભાગતા જોઈ સહસ્રાક્ષ પુરંદર, અને વૃત્ર વધતો જતો હતો ત્યારે, મહાન મોહમાં ઘેરાયા.
3.100.9
तं शक्तं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः ।
जगाम शरणं शीघ्रं तं तु नारायणं प्रभुम् ॥ ३.१००.९ ॥
મોહમાં ઘેરાયેલા શક્રને જોઈ સનાતન વિષ્ણુ તરત તે પ્રભુ નારાયણને શરણે ગયા.
3.100.10
तं शक्रं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः ।
स्वतेजो व्यदधच्छक्रे बलमस्य विवर्धयन् ॥ ३.१००.१० ॥
મોહમાં ઘેરાયેલા તે શક્રને જોઈ સનાતન વિષ્ણુએ પોતાનું તેજ શક્રમાં સ્થાપ્યું અને તેનું બળ વધાર્યું.
3.100.11
विष्णुना गोपितं शक्रं दृष्ट्वादेवगणास्ततः ।
स्वं स्वंतेजः समादध्युस्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ॥ ३.१००.११ ॥
વિષ્ણુ દ્વારા રક્ષિત શક્રને જોઈ દેવગણોએ ત્યારે પોતપોતાનું તેજ સ્થાપ્યું; તેમ જ નિર્મળ બ્રહ્મર્ષિઓએ પણ.
3.100.12
स समाप्यायितः शक्रो विष्णुना दैवतैः सह ।
ऋषिभिश्च महाभागैर्बलवान्समपद्यत ॥ ३.१००.१२ ॥
વિષ્ણુ, દેવો અને મહાભાગ્યશાળી ઋષિઓ દ્વારા પોષાયેલો તે શક્ર બળવાન બન્યો.
3.100.13
ज्ञात्वा बलस्थं त्रिदशाधिपं तु ।
ननाद वृत्रो महतो निनादान्।
तस् प्रणादेन धरा दिशश्च ।
खं द्यौर्नगाश्चापि चचाल सर्वम् ॥ ३.१००.१३ ॥
બળમાં સ્થિત ત્રિદશાધિપતિને જાણીને વૃત્રે મહાન ગર્જનાઓ કરી. તેના તે ગર્જનથી પૃથ્વી, દિશાઓ, આકાશ, દ્યુલોક અને પર્વતો, બધું કંપી ઊઠ્યું.
3.100.14
ततो महेन्द्रः परमाभितप्तः ।
श्रुत्वा रवं घोररूपं महान्तम्।
भये निमग्नस्त्वरितो मुमोच ।
वज्रं महत्तस्य वधाय राजन् ॥ ३.१००.१४ ॥
ત્યારે મહેન્દ્ર અત્યંત વ્યથિત થયા, તે મહાન ભયંકર ધ્વનિ સાંભળીને ભયમાં ડૂબી ગયા અને તેને મારવા માટે ઉતાવળે મહાન વજ્ર છોડ્યું, હે રાજન્.
3.100.15
स चक्रवज्राभिहतः पपात ।
महासुरः काञ्चनमाल्यधारी।
यथा महाशैलवरः पुरस्ता-
त्स मन्दरो विष्णुकराद्विमुक्तः ॥ ३.१००.१५ ॥
ચક્ર અને વજ્રથી આહત થઈને તે મહાન અસુર, સુવર્ણમાળા ધારણ કરનાર, પડી ગયો; જેમ વિષ્ણુના હાથમાંથી છૂટેલો મહાન પર્વત મંદર અગાઉ પડ્યો હતો.
3.100.16
तस्मिन्हते दैत्यवरे भयार्तः ।
शक्रः प्रदुद्राव सरः प्रवेष्टुम्।
वज्रं न मेने स्वकराद्विमुक्तं ।
वृत्रं भयाच्चापि हतं न मेने ॥ ३.१००.१६ ॥
તે શ્રેષ્ઠ દૈત્ય હણાયો ત્યારે ભયથી પીડિત શક્ર એક સરોવરમાં પ્રવેશવા દોડ્યો. પોતાના હાથમાંથી છૂટેલા વજ્રને પણ તેણે માન્યું નહીં; ભયને કારણે વૃત્ર હણાયો એવું પણ તેણે માન્યું નહીં.
3.100.17
सर्वे च देवा मुदिताः प्रहृष्टा ।
महर्षयश्चन्द्रमभिष्टुवन्तः।
वृत्रं हतं संददृशुः पृथिव्यां ।
वज्राहतं शैलमिवावदीर्णम् ॥ ३.१००.१७ ॥
બધા દેવો પ્રસન્ન અને હર્ષિત થયા; મહર્ષિઓ ચંદ્રની સ્તુતિ કરતા, વજ્રથી આહત થઈ વિદીર્ણ થયેલા પર્વતની જેમ પૃથ્વી પર પડેલો વૃત્ર હણાયેલો તેઓએ જોયો.
3.100.18
सर्वांश्च दैत्यांस्त्वरिताः समेत्य ।
जघ्नुः सुरा वृत्रवधाभितप्तान्।
ते वध्यमानास्त्रिदशैः समेतैः ।
समुद्रमेवाविविशुर्भयार्ताः ॥ ३.१००.१८ ॥
દેવોએ ઝડપથી એકત્ર થઈને બધા દૈત્યોનો સંહાર કર્યો. વૃત્રવધથી પીડિત તેઓ, એકત્ર થયેલા ત્રિદશો દ્વારા મરાતા, ભયથી પીડાઈને સમુદ્રમાં જ પ્રવેશ્યા.
3.100.19
प्रविश्य चैवोदधिमप्रमेयं ।
झषाकुलं नक्रसमाकुलं च।
तदा स्म मन्त्रं सहिताः प्रचक्रु-
स्त्रैलोक्यनाशार्थमभिप्रयत्नात् ॥ ३.१००.१९ ॥
અપ્રમેય, માછલીઓ અને મગરમચ્છોથી ભરેલા તે સમુદ્રમાં પ્રવેશીને, ત્યારે તેઓ એકત્ર થઈને ત્રણેય લોકના વિનાશ માટે પૂરા પ્રયત્નથી મંત્રણા કરવા લાગ્યા.
3.100.20
तत्रस्म केचिन्मतिनिश्चयज्ञा-
स्तांस्तानुपयानुपवर्णयन्ति।
तेषां तु तत्रक्रमकालयोगा-
द्धोरा मतिश्चिन्तयतां बभूव ॥ ३.१००.२० ॥
ત્યાં નિશ્ચયબુદ્ધિના જાણકાર કેટલાક તે તે ઉપાયોનું વર્ણન કરતા હતા; પરંતુ તેમાં ક્રમ અને કાળના યોગથી વિચારનારાઓના મનમાં એક ભયાનક વિચાર ઉદ્ભવ્યો.
3.100.21
ये सन्ति विद्यातपसोपपन्ना-
स्तेषां विनाशः प्रथमं तु कार्यः।
लोका हि सर्वे तपसा ध्रियन्ते ।
तस्मात्त्वरध्वं तपसः क्षयाय ॥ ३.१००.२१ ॥
જે વિદ્યા અને તપથી સંપન્ન છે, તેમનો વિનાશ પ્રથમ કરવો જોઈએ, કારણ કે બધા લોક તપથી જ ધારણ થાય છે. તેથી તપના નાશ માટે ઝડપ કરો.
3.100.22
येसन्ति केचिच्च वसुंधरायां ।
तपस्विनो धर्मविदश् तज्ज्ञाः।
तेषां वधः क्रियतां क्षिप्रमेव ।
तेषु प्रनष्टेषु जगत्प्रनष्टम् ॥ ३.१००.२२ ॥
પૃથ્વી પર જે તપસ્વીઓ, ધર્મના જાણકારો અને તેના જ્ઞાતાઓ છે, તેમનો વધ તરત જ કરવામાં આવે. તેઓ નષ્ટ થશે તો જગત નષ્ટ થશે.
3.100.23
एवं हि सर्वे गतबुद्धिभावा ।
जगद्विनाशे परमप्रहृष्टाः।
दुर्गं समाश्रित्य महोर्मिमन्तं ।
रत्नाकरं वरुणस्यालयं स्म ॥ ३.१००.२३ ॥
આ રીતે તેઓ બધા બુદ્ધિ અને ભાવ ગુમાવીને, જગતના વિનાશમાં અત્યંત હર્ષિત થઈ, મહાન મોજાંવાળા, રત્નાકર, વરુણનું આલય એવા સમુદ્રને દુર્ગ તરીકે આશ્રય કરતા.