ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.100
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.100.1
ततः स वज्री बलभिद्दैवतैरभिरक्षितः ।
आससाद ततो वृत्रं स्थितमावृत्य रोदसी ॥ ३.१००.१ ॥
ਫਿਰ ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ, ਬਲ ਦੇ ਨਾਸ਼ਕ ਉਹ (ਇੰਦਰ), ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੱਖਿਅਤ ਹੋਏ, ਅਕਾਸ਼ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਢਕ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
3.100.2
कालकेयैर्महाकायै समन्तादभिरक्षितम् ।
समुद्यतप्रहरणैः सशृङ्गैरिव पर्वतैः ॥ ३.१००.२ ॥
ਮਹਾਕਾਯ ਕਾਲਕੇਯਾਂ ਦੁਆਰਾ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਰੱਖਿਅਤ ਉਹ ਸੀ; ਉਠਾਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਸਨ।
3.100.3
ततो युद्धं समभवद्देवानां दानवैः सह ।
मुहूर्तं भरतश्रेष्ठ लोकत्रासकरं महत् ॥ ३.१००.३ ॥
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭੈਭੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
3.100.4
उद्यतप्रतिविद्धानां स्वङ्गानां वीरबाहुभिः ।
आसीत्सुतुमुः शब्दः शरीरेष्वभिपात्यताम् ॥ ३.१००.४ ॥
ਵੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਦੁਆਰਾ ਉਠਾਏ ਅਤੇ ਵੱਢੇ ਗਏ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਸਰੀਰਾਂ ਉੱਤੇ ਡਿਗਦਿਆਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਹੋਈ।
3.100.5
शिरोभिः प्रपतद्भिश्चाप्यन्तरिक्षान्महीतलम् ।
तालैरिव महाराज वृन्ताद्भ्रष्टैरदृश्यत ॥ ३.१००.५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਸਿਰਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਲੋਕ ਡੰਡੀ ਤੋਂ ਟੁੱਟੇ ਤਾੜ-ਫਲਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
3.100.6
ते हेमकवचा भूत्वा कालेयाः परिघायुधाः ।
त्रिदशानभ्यवर्तन्त दावदग्धा इवाद्रयः ॥ ३.१००.६ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਵਚ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਪਰਿਘ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਕਾਲੇਯ ਦੇਵਤਿਆਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਏ; ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ।
3.100.7
तेषां वेगवतां वेगं सहितानां प्रधावताम् ।
न शेकुस्त्रिदशाः सोढुं ते भग्नाः प्राद्रवन्भयात् ॥ ३.१००.७ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਝਪਟਦੇ ਵੇਗ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ, ਟੁੱਟ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜ ਗਏ।
3.100.8
तान्दृष्ट्वा द्रवतो भीतान्सहस्राक्षः पुरंदरः ।
वृत्रे विवर्धमाने च कश्मलं महदाविशत् ॥ ३.१००.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸਹਸ੍ਰਾਖ ਪੁਰੰਦਰ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਵਧਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਵੱਡਾ ਮੋਹ ਆ ਘੇਰਿਆ।
3.100.9
तं शक्तं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः ।
जगाम शरणं शीघ्रं तं तु नारायणं प्रभुम् ॥ ३.१००.९ ॥
ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਝਟਪਟ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।
3.100.10
तं शक्रं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः ।
स्वतेजो व्यदधच्छक्रे बलमस्य विवर्धयन् ॥ ३.१००.१० ॥
ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਘਿਰੇ ਉਸ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਨਾਤਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਸ਼ਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਬਲ ਵਧਾਇਆ।
3.100.11
विष्णुना गोपितं शक्रं दृष्ट्वादेवगणास्ततः ।
स्वं स्वंतेजः समादध्युस्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ॥ ३.१००.११ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਦ ਆਪੋ-ਆਪਣਾ ਤੇਜ ਰੱਖਿਆ; ਉਵੇਂ ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਵੀ।
3.100.12
स समाप्यायितः शक्रो विष्णुना दैवतैः सह ।
ऋषिभिश्च महाभागैर्बलवान्समपद्यत ॥ ३.१००.१२ ॥
ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਪੁਸ਼ਟ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸ਼ਕ੍ਰ ਬਲਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।
3.100.13
ज्ञात्वा बलस्थं त्रिदशाधिपं तु ।
ननाद वृत्रो महतो निनादान्।
तस् प्रणादेन धरा दिशश्च ।
खं द्यौर्नगाश्चापि चचाल सर्वम् ॥ ३.१००.१३ ॥
ਬਲ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੇ ਮਹਾਨ ਗਰਜਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਦੀ ਉਸ ਗਰਜ ਨਾਲ ਧਰਤੀ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਆਕਾਸ਼, ਦਿਓਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਬਤ ਸਭ ਕੰਬ ਉੱਠੇ।
3.100.14
ततो महेन्द्रः परमाभितप्तः ।
श्रुत्वा रवं घोररूपं महान्तम्।
भये निमग्नस्त्वरितो मुमोच ।
वज्रं महत्तस्य वधाय राजन् ॥ ३.१००.१४ ॥
ਤਦ ਮਹੇਂਦਰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਏ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਡਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਵਜ੍ਰ ਛੱਡਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਨ।
3.100.15
स चक्रवज्राभिहतः पपात ।
महासुरः काञ्चनमाल्यधारी।
यथा महाशैलवरः पुरस्ता-
त्स मन्दरो विष्णुकराद्विमुक्तः ॥ ३.१००.१५ ॥
ਚੱਕਰ ਤੇ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ, ਡਿੱਗ ਪਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟਿਆ ਮਹਾਨ ਪਰਬਤ ਮੰਦਰ ਪਹਿਲਾਂ ਡਿੱਗਿਆ ਸੀ।
3.100.16
तस्मिन्हते दैत्यवरे भयार्तः ।
शक्रः प्रदुद्राव सरः प्रवेष्टुम्।
वज्रं न मेने स्वकराद्विमुक्तं ।
वृत्रं भयाच्चापि हतं न मेने ॥ ३.१००.१६ ॥
ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੈਤ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸ਼ਕ੍ਰ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ ਵੜਨ ਲਈ ਭੱਜਿਆ। ਆਪਣੇ ਹੱਥੋਂ ਛੁੱਟੇ ਵਜ੍ਰ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਨਹੀਂ; ਡਰ ਕਾਰਨ ਵ੍ਰਿਤਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਉਸ ਨੇ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ।
3.100.17
सर्वे च देवा मुदिताः प्रहृष्टा ।
महर्षयश्चन्द्रमभिष्टुवन्तः।
वृत्रं हतं संददृशुः पृथिव्यां ।
वज्राहतं शैलमिवावदीर्णम् ॥ ३.१००.१७ ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ ਤੇ ਹਰਸ਼ਤ ਹੋਏ; ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਚੰਦਰਮਾ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਆਹਤ ਹੋ ਕੇ ਟੁੱਟੇ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗੇ ਵ੍ਰਿਤਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਵੇਖਿਆ।
3.100.18
सर्वांश्च दैत्यांस्त्वरिताः समेत्य ।
जघ्नुः सुरा वृत्रवधाभितप्तान्।
ते वध्यमानास्त्रिदशैः समेतैः ।
समुद्रमेवाविविशुर्भयार्ताः ॥ ३.१००.१८ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਛੇਤੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦੇ ਵਧ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਹ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ, ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੜ ਗਏ।
3.100.19
प्रविश्य चैवोदधिमप्रमेयं ।
झषाकुलं नक्रसमाकुलं च।
तदा स्म मन्त्रं सहिताः प्रचक्रु-
स्त्रैलोक्यनाशार्थमभिप्रयत्नात् ॥ ३.१००.१९ ॥
ਅਪਾਰ, ਮੱਛੀਆਂ ਤੇ ਮਗਰਮੱਛਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਤਦ ਉਹ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
3.100.20
तत्रस्म केचिन्मतिनिश्चयज्ञा-
स्तांस्तानुपयानुपवर्णयन्ति।
तेषां तु तत्रक्रमकालयोगा-
द्धोरा मतिश्चिन्तयतां बभूव ॥ ३.१००.२० ॥
ਉੱਥੇ ਪੱਕੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਕੁਝ ਲੋਕ ਹਰ ਉਪਾਅ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦੇ ਸਨ; ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਕ੍ਰਮ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਨਾਲ, ਸੋਚਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਵਿਚਾਰ ਉਪਜਿਆ।
3.100.21
ये सन्ति विद्यातपसोपपन्ना-
स्तेषां विनाशः प्रथमं तु कार्यः।
लोका हि सर्वे तपसा ध्रियन्ते ।
तस्मात्त्वरध्वं तपसः क्षयाय ॥ ३.१००.२१ ॥
ਜੋ ਵਿੱਦਿਆ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹਨ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤਪ ਨਾਲ ਹੀ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤਪ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ ਛੇਤੀ ਕਰੋ।
3.100.22
येसन्ति केचिच्च वसुंधरायां ।
तपस्विनो धर्मविदश् तज्ज्ञाः।
तेषां वधः क्रियतां क्षिप्रमेव ।
तेषु प्रनष्टेषु जगत्प्रनष्टम् ॥ ३.१००.२२ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੋ ਤਪਸਵੀ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਧ ਛੇਤੀ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਜਗਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
3.100.23
एवं हि सर्वे गतबुद्धिभावा ।
जगद्विनाशे परमप्रहृष्टाः।
दुर्गं समाश्रित्य महोर्मिमन्तं ।
रत्नाकरं वरुणस्यालयं स्म ॥ ३.१००.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਗਵਾ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਖਾਣ, ਵਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਲ੍ਹਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਸਨ।