મહાભારત · અધ્યાય 3.104
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.104.1
समुद्रं स समासाद्य वारुणिर्भगवानृषिः ।
उवाच सहितान्देवानृषींश्चैव समागतान् ॥ ३.१०४.१ ॥
વરુણના પુત્ર ભગવાન ઋષિ સમુદ્ર પાસે પહોંચીને ત્યાં એકત્ર થયેલા દેવો અને ઋષિઓને બોલ્યા.
3.104.2
एष लोकहितार्थं वै पिबामि वरुणालयम् ।
भवद्भिर्यदनुष्ठेयं तच्छीघ्रं संविधीयताम् ॥ ३.१०४.२ ॥
લોકોના કલ્યાણ માટે હું વરુણનું નિવાસસ્થાન એવો સમુદ્ર પીઉં છું. તમારે જે કરવાનું છે તે જલદી ગોઠવો.
3.104.3
एतावदुक्त्वा वचनं मैत्रावरुणिरच्युतः ।
समुद्रमपिबत्क्रुद्धः सर्वलोकस्य पश्यतः ॥ ३.१०४.३ ॥
આટલું કહીને મૈત્રાવરુણિ અચ્યુત ક્રોધે સર્વ લોકો જોતા હતા ત્યારે સમુદ્ર પી ગયા.
3.104.4
पीयमानं समुद्रं तं दृष्ट्वा सेन्द्रास्तदाऽमराः ।
विस्मयं परमं जग्मुः स्तुतिभिश्चाप्यपूजयन् ॥ ३.१०४.४ ॥
સમુદ્ર પીવાઈ રહ્યો છે એ જોઈને ઇન્દ્ર સહિત અમર દેવો અત્યંત વિસ્મિત થયા અને સ્તુતિઓથી તેમની પૂજા કરી.
3.104.5
त्वं नस्त्राता विधाता च लोकानां लोकभावन ।
त्वत्प्रसादात्समुच्छेदं न गच्छेत्सामरं जगत् ॥ ३.१०४.५ ॥
તમે અમારા રક્ષક અને લોકોના વિધાતા છો; હે લોકપાલક. તમારી કૃપાથી અમર સહિત આ જગત વિનાશ ન પામો.
3.104.6
स पूज्यमानस्त्रिदशैर्महात्मा ।
गन्धर्वतूर्येषु नदत्सु सर्वशः।
दिव्यैश्च पुष्पैरवकीर्यमाणो ।
महार्णवं निःसलिलं चकार ॥ ३.१०४.६ ॥
દેવો વડે પૂજાયેલા તે મહાત્માએ, ચારેય તરફ ગંધર્વોના વાદ્યો વાગતાં અને દિવ્ય પુષ્પોની વૃષ્ટિ થતાં, મહાસાગરને જળરહિત કરી દીધો.
3.104.7
दृष्ट्वा कृतंनिःसलिलं महार्णवं ।
सुराः समस्ताः परमप्रहृष्टाः।
्रगृह्य दिव्यानिवरायुधानि ।
तान्दानवाञ्जघ्रुरदीनसत्वाः ॥ ३.१०४.७ ॥
મહાસાગરને જળરહિત થયેલો જોઈને બધા દેવો અત્યંત હર્ષિત થયા. દિવ્ય શ્રેષ્ઠ આયુધો લઈને, અદીનસત્ત્વ એવા તેમણે તે દાનવોને હણ્યા.
3.104.8
ते वध्यमानास्त्रिदशैर्महात्मभि-
र्महाबलैर्वेगिभिरुन्नदद्भिः।
न सेहिरेवेगवतां महात्मनां ।
वेगं तदा धारयितुं दिवौकसाम् ॥ ३.१०४.८ ॥
મહાત્મા, મહાબલી, વેગવાન અને ગર્જતા દેવોથી મરાતા તે દાનવો વેગવાન મહાત્માઓનો વેગ સહન કરી શક્યા નહીં.
3.104.9
ते वध्यमानास्त्रिदशैर्दानवा भीमनिःस्वनाः ।
रचक्रु सुतुमुलं युद्धं मुहूर्तमिव भारत ॥ ३.१०४.९ ॥
દેવો દ્વારા મરાતા ભયંકર ગર્જનાવાળા દાનવોએ, હે ભારત, જાણે ક્ષણભર અત્યંત ભીષણ યુદ્ધ કર્યું.
3.104.10
ते पूर्वं तपसा दग्धा मुनिभिर्भावितात्मभिः ।
यतमानाः परं शक्त्या त्रिदशैर्विनिषूदिताः ॥ ३.१०४.१० ॥
તેઓ પૂર્વે ભાવિતાત્મા મુનિઓના તપથી દગ્ધ થયા હતા; પૂરી શક્તિથી પ્રયત્ન કરવા છતાં દેવોએ તેમનો સંહાર કર્યો.
3.104.11
तेहेमनिष्काभरणाः कुण्डलाङ्गदधारिणः ।
निहता बह्वशोभन्त पुष्पिता इव किंशुकाः ॥ ३.१०४.११ ॥
સોનાના હાર અને આભૂષણો પહેરેલા, કુંડળ અને બાજુબંધ ધારણ કરેલા તે અનેક હણાયેલા ખીલેલા કિંશુક વૃક્ષો જેવા શોભ્યા.
3.104.12
हतशेषास्ततः केचित्कालेया मनुजोत्तम ।
विदार्य वसुधां देवीं पातालतलमास्थिताः ॥ ३.१०४.१२ ॥
હે મનુજોત્તમ, હણાતાંથી બચેલા કેટલાક કાલેયો દેવી પૃથ્વીને ભેદીને પાતાળતળમાં આશ્રય પામ્યા.
3.104.13
निहतान्दानवान्दृष्ट्वा त्रिदशा मुनिपुह्गवम् ।
तुष्टुवुर्विविधैर्वाक्यैरिदं वचनमब्रुवन् ॥ ३.१०४.१३ ॥
માર્યા ગયેલા દાનવોને જોઈને દેવોએ મુનિશ્રેષ્ઠની વિવિધ વાણીથી સ્તુતિ કરી અને આ વચન કહ્યું.
3.104.14
त्वत्प्रसादान्महाबाहो लोकैः प्राप्तं महत्सुखम् ।
त्वत्तेजसा च निहताः कालेयाः क्रूरविक्रमाः ॥ ३.१०४.१४ ॥
હે મહાબાહો, તમારી કૃપાથી લોકોએ મહાન સુખ પ્રાપ્ત કર્યું છે; તમારા તેજથી ક્રૂર પરાક્રમી કાલેયો માર્યા ગયા.
3.104.15
पूरस्व महाबाहो समुद्रं लोकभावन ।
यत्त्वया सलिलं पीतं तदस्मिन्पुनरुत्सृज ॥ ३.१०४.१५ ॥
હે મહાબાહો, હે લોકપાલક, સમુદ્રને ભરી દો; તમે પીધેલું તે જળ ફરી તેમાં છોડો.
3.104.16
एवमुक्तः प्रत्युवाच भगवान्मुनिपुङ्गवः ।
तांस्तदा सहितान्देवानगस्त्यःसपुरन्दरान् ॥ ३.१०४.१६ ॥
એમ કહેવાયા પછી ભગવાન મુનિશ્રેષ્ઠ અગસ્ત્યે પુરંદર સહિત એકત્ર દેવોને ઉત્તર આપ્યો.
3.104.17
जीर्णं तद्धि मया तोयमुपायोऽन्यः प्रचिन्त्यताम् ।
पूरणार्थं समुद्रस्य भवद्भिर्यत्नमास्थितैः ॥ ३.१०४.१७ ॥
તે જળ મારા વડે પચી ગયું છે; તેથી સમુદ્રને ભરવા માટે તમે પ્રયત્ન કરીને બીજો ઉપાય વિચારો.
3.104.18
केतच्छ्रुत्वा तु वचनं महर्षेर्भावितात्मनः ।
विस्मिताश्च विषण्णाश्च बभूवुः सहिताः सुराः ॥ ३.१०४.१८ ॥
ભાવિતાત્મા તે મહર્ષિનું આ વચન સાંભળીને એકત્ર થયેલા દેવો વિસ્મિત અને ખિન્ન થયા.
3.104.19
परस्परमनुज्ञाप्यप्रणम्य मुनिपुङ्गवम् ।
प्रजाः सर्वा महाराज विप्रजग्मुर्यथागतम् ॥ ३.१०४.१९ ॥
પરસ્પર અનુમતિ લઈ, શ્રેષ્ઠ મુનિને પ્રણામ કરીને, હે મહારાજ, સર્વ પ્રજા જે રીતે આવી હતી તે રીતે પાછી ગઈ.
3.104.20
त्रिदशा विष्णुना सार्धमुपजग्मुः पितामहम् ।
पूरणार्थं समुद्रस्य मन्त्रयित्वा पुनः पुनः ॥ ३.१०४.२० ॥
દેવો વિષ્ણુ સાથે પિતામહ પાસે ગયા; સમુદ્રને ભરવાના ઉપાય પર વારંવાર વિચાર કરીને.
3.104.21
ते धातारमुपागम्य त्रिदशाः सह विष्णुना ।
ऊचुः प्राञ्जलयः सर्वे सागरस्याभिपूरणम् ॥ ३.१०४.२१ ॥
તેઓ બધા વિષ્ણુ સાથે ધાતા પાસે પહોંચ્યા અને હાથ જોડીને સમુદ્ર ભરવા વિશે બોલ્યા.