મહાભારત · અધ્યાય 3.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.105.1
तानुवाच समेतांस्तु ब्रह्मा लोकपितामहः ।
निर्ह्रादिन्या गिरा राजन्देवानाश्वासयंस्तदा ॥ ३.१०५.१ ॥
લોમશ બોલ્યા: હે રાજન, ત્યારે લોકપિતામહ બ્રહ્માએ એકઠા થયેલા તે દેવોને ગંભીર વાણીથી સંબોધીને આશ્વાસન આપ્યું.
3.105.2
गच्छध्वं विबुधाः सर्वे यथाकामं यथेप्सितम् ।
महता कालयोगेन प्रकृतिं यास्यतेऽर्णवः ॥ ३.१०५.२ ॥
હે દેવો, તમે સૌ જેમ ઇચ્છો તેમ, જ્યાં ઇચ્છો ત્યાં જાઓ; મહાન કાળના યોગથી સમુદ્ર પોતાની મૂળ સ્થિતિ પ્રાપ્ત કરશે.
3.105.3
ज्ञातींश्च कारणं कृत्वा महाराजो भगीथः ।
पूरयिष्यति तोयौघैः समुद्रं निधिमम्भसाम् ॥ ३.१०५.३ ॥
મહારાજ ભગીરથ પોતાના સ્વજનોને કારણ બનાવીને, જળપ્રવાહોથી જળનિધિ સમુદ્રને ભરી દેશે.
3.105.4
पितामहवचः श्रुत्वा सर्वे विबुधसत्तमाः ।
कालयोगं प्रतीक्षन्तो जग्मुश्चापि यथागतम् ॥ ३.१०५.४ ॥
પિતામહનાં વચન સાંભળીને, સર્વ શ્રેષ્ઠ દેવો કાળયોગની પ્રતીક્ષા કરતાં જે રીતે આવ્યા હતા તે રીતે પાછા ગયા.
3.105.5
कथं वै ज्ञातयोब्रह्मन्कारणं चात्र किं मुने ।
कथं समुद्रः पूर्णश्च भगीरथपरिश्रमात् ॥ ३.१०५.५ ॥
હે બ્રાહ્મણ, હે મુનિ, અહીં સ્વજનો કેવી રીતે (ઉદ્ધાર પામ્યા)? તેનું કારણ શું? ભગીરથના પરિશ્રમથી સમુદ્ર કેવી રીતે ભરાયો?
3.105.6
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन ।
कथ्यमानं त्वया विप्र राज्ञां चरितमुत्तमम् ॥ ३.१०५.६ ॥
હે તપોધન, હે વિપ્ર, તમે કહી રહ્યા છો તે રાજાઓનું આ ઉત્તમ ચરિત્ર હું વિસ્તારથી સાંભળવા ઇચ્છું છું.
3.105.7
एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मराज्ञा महात्मना ।
कथयामास माहात्म्यं सगरस्य महात्मनः ॥ ३.१०५.७ ॥
ધર્મરાજ મહાત્માએ આમ કહેતાં વિપ્રશ્રેષ્ઠે મહાત્મા સગરનું માહાત્મ્ય કહ્યું.
3.105.8
इक्ष्वाकूणां कुले जातः सगरो नाम पार्थिवः ।
रूपसत्वबलोपेतः स चापुत्रः प्रतापवान् ॥ ३.१०५.८ ॥
ઇક્ષ્વાકુ કુળમાં સગર નામે રાજા જન્મ્યો. રૂપ, સત્ત્વ અને બળથી યુક્ત તે પ્રતાપી હતો, પરંતુ તેને પુત્ર ન હતો.
3.105.9
स हैहयान्समुत्साद्य तालजङ्घांश्च भारत ।
वशे च कृत्वा राजन्यान्स्वराज्यमनुशिष्टवान् ॥ ३.१०५.९ ॥
હે ભરત, તેણે હૈહયો અને તાલજંઘોનો સંપૂર્ણ નાશ કરીને ક્ષત્રિય રાજાઓને પોતાને વશ કરી અને પોતાનું રાજ્ય ઉત્તમ રીતે શાસન કર્યું.
3.105.10
तस्य भार्ये त्वभवतां रूपयौवनदर्पिते ।
वैदर्भी भरतश्रेष्ठ शैव्या च भरतर्षभ ॥ ३.१०५.१० ॥
તેને રૂપ અને યૌવનના ગર્વથી ભરેલી બે પત્નીઓ હતી — હે ભરતશ્રેષ્ઠ, વૈદર્ભી અને શૈવ્યા, હે ભરતર્ષભ.
3.105.11
सपुत्रकामो नृपतिस्तप्यते स्म महत्तपः ।
पत्नीभ्यां सह राजेन्द्र कैलासं गिरिमाश्रितः ॥ ३.१०५.११ ॥
પુત્રની કામનાવાળા રાજાએ બંને પત્નીઓ સાથે કૈલાસ પર્વતનો આશ્રય લઈને મહાન તપ કર્યું, હે રાજેન્દ્ર.
3.105.12
स तप्यमानः सुमहत्तपोयोगसमन्वितः ।
आससाद महात्मानं त्र्यक्षं त्रिपुरमर्दनम् ॥ ३.१०५.१२ ॥
તે અતિ મહાન તપ અને યોગથી યુક્ત થઈને તપ કરતાં, ત્રિપુરનો નાશ કરનાર ત્ર્યંબક મહાત્માની પાસે પહોંચ્યો.
3.105.13
शंकरं भवमीशानं पिनाकिं शूलपाणिनम् ।
त्र्यम्बकं शिवमुग्रेशं बहुरूपमुमापतिम् ॥ ३.१०५.१३ ॥
શંકર, ભવ, ઈશાન, પિનાકી, શૂલપાણિ, ત્ર્યંબક, શિવ, ઉગ્રેશ, બહુરૂપ, ઉમાપતિને (તેણે જોયા).
3.105.14
स तं दृष्ट्वैव वरदं पत्नीभ्यां सहितो नृपः ।
प्रणिपत्य महाबाहुः पुत्रार्थे समयाचत ॥ ३.१०५.१४ ॥
વરદાતાને જોતાં જ તે રાજાએ બંને પત્નીઓ સાથે, મહાબાહુ એણે પ્રણામ કરીને પુત્ર માટે યાચના કરી.
3.105.15
तं प्रीतिमान्हरः प्राह सभार्यं नृपसत्तमम् ।
यस्मिन्वृतो मुहूर्तेऽहं त्वयेह नृपते वरम् ॥ ३.१०५.१५ ॥
ત્યારે પ્રસન્ન થઈને હરે તે શ્રેષ્ઠ રાજાને, પત્ની સહિતને કહ્યું — હે રાજન, અહીં તેં મારી પાસે વર માંગ્યો તે મુહૂર્તે.
3.105.16
षष्टिः पुत्रसहस्राणि शूराः परमदर्पिताः ।
एकस्यां संभविष्यन्ति पत्न्यां नरवरोत्तम ॥ ३.१०५.१६ ॥
સાઠ હજાર પુત્રો, શૂરવીર, અત્યંત ગર્વિષ્ઠ, એક જ પત્નીથી જન્મશે, હે નરોત્તમ.
3.105.17
ते चैवसर्वे सहिताः क्षयं यास्यन्ति पार्थिव ।
एको वंशधरः शूर एकस्यां संभविष्यति ॥ ३.१०५.१७ ॥
તેઓ બધા સાથે નાશ પામશે, હે રાજન; એક શૂરવીર, વંશધર, એક જ પત્નીથી જન્મશે.
3.105.18
एवमुक्त्वा तु तं रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत ।
स चापि सगरो राजा जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ३.१०५.१८ ॥
આમ કહીને રુદ્ર ત્યાં જ અંતર્ધાન થયા. તે રાજા સગર પણ પોતાના નિવાસે ગયો.
3.105.19
पत्नीभ्यां सहितस्तत्र होऽतिहृष्टमनास्तदा ।
कालं शंभुवरप्राप्तं प्रतीक्षन्सगरोऽनयत् ॥ ३.१०५.१९ ॥
બે પત્નીઓ સાથે ત્યાં અતિ હર્ષિત મનથી, શંભુના વરદાનથી પ્રાપ્ત થયેલા સમયની પ્રતીક્ષા કરતા સગરે કાળ વિતાવ્યો.
3.105.20
तस्य तेमनुजश्रेष्ठ भार्ये कललोचने ।
वैदर्भी चैव शैब्या च गर्भिण्यौ संबभूवतुः ॥ ३.१०५.२० ॥
હે મનુષ્યશ્રેષ્ઠ, તેની કમલનયની પત્ની વૈદર્ભી અને શૈબ્યા ગર્ભવતી થઈ.
3.105.21
ततः कालेन वैदर्भी गर्भालाबुं व्यजायत ।
शैव्या च सुषुवे पुत्रं कुमारं देवरूपिणम् ॥ ३.१०५.२१ ॥
પછી સમય જતાં વૈદર્ભીએ એક તુંબડું જન્મ્યું; અને શૈબ્યાએ દેવરૂપી કુમાર પુત્રને જન્મ આપ્યો.
3.105.22
तदाऽलाबुं समुत्स्रष्टुं मनश्चक्रे स पार्थिवः ।
अथान्तरिक्षाच्छुश्राव वाचं गंभीरनिःस्वनाम् ॥ ३.१०५.२२ ॥
ત્યારે તે રાજાએ તે તુંબડું ફેંકી દેવાનો નિશ્ચય કર્યો; ત્યારે આકાશમાંથી ગંભીર સ્વરની વાણી તેણે સાંભળી.
3.105.23
राजन्मा साहसंकार्षीः पुत्रान्न त्यक्तुमर्हसि ।
अलाबुमध्यान्निष्कृष्य वीजं यत्नेन गोप्यताम् ॥ ३.१०५.२३ ॥
હે રાજન, સાહસ ન કર; પુત્રોને ત્યજવા તને યોગ્ય નથી. તુંબડાના મધ્યમાંથી બીજ કાઢીને યત્નપૂર્વક સાચવ.
3.105.24
सोपस्वेदेषु पात्रेषु घृतपूर्णेषु भागशः ।
ततः पुत्रसहस्राणि षष्टिं प्राप्स्यसि पार्थिव ॥ ३.१०५.२४ ॥
ઘીથી ભરેલાં પાત્રોમાં, ઉપસ્વેદ સહિત, ભાગ ભાગ કરીને મૂક; ત્યારે હે રાજન, તું સાઠ હજાર પુત્રો પામીશ.
3.105.25
महादेवेन दिष्टं ते पुत्रजन्म नराधिप ।
अनेन क्रमयोगेन मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा ॥ ३.१०५.२५ ॥
હે નરાધિપ, મહાદેવે તમારા માટે પુત્રજન્મ નિર્ધારિત કર્યો છે. આ ક્રમયોગથી જ તે થશે; તમારી બુદ્ધિ એનાથી અન્યથા ન થાઓ.