ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 3.105
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.105.1
तानुवाच समेतांस्तु ब्रह्मा लोकपितामहः ।
निर्ह्रादिन्या गिरा राजन्देवानाश्वासयंस्तदा ॥ ३.१०५.१ ॥
ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤਦ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਗਰਜਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗੱਲ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।
3.105.2
गच्छध्वं विबुधाः सर्वे यथाकामं यथेप्सितम् ।
महता कालयोगेन प्रकृतिं यास्यतेऽर्णवः ॥ ३.१०५.२ ॥
ਹੇ ਦੇਵਤਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ ਚਲੇ ਜਾਓ; ਮਹਾਨ ਕਾਲ ਦੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ।
3.105.3
ज्ञातींश्च कारणं कृत्वा महाराजो भगीथः ।
पूरयिष्यति तोयौघैः समुद्रं निधिमम्भसाम् ॥ ३.१०५.३ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਭਗੀਰਥ ਆਪਣੇ ਜੱਦੀ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਰਨ ਬਣਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜਲ-ਭੰਡਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਭਰ ਦੇਣਗੇ।
3.105.4
पितामहवचः श्रुत्वा सर्वे विबुधसत्तमाः ।
कालयोगं प्रतीक्षन्तो जग्मुश्चापि यथागतम् ॥ ३.१०५.४ ॥
ਪਿਤਾਮਹ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇਵਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਯੋਗ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਜਿਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਰਸਤੇ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ।
3.105.5
कथं वै ज्ञातयोब्रह्मन्कारणं चात्र किं मुने ।
कथं समुद्रः पूर्णश्च भगीरथपरिश्रमात् ॥ ३.१०५.५ ॥
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇੱਥੇ ਜੱਦੀ ਲੋਕ ਕਿਵੇਂ (ਉੱਧਰੇ)? ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਸੀ? ਭਗੀਰਥ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਵੇਂ ਭਰਿਆ?
3.105.6
एतदिच्छाम्यहं श्रोतुं विस्तरेण तपोधन ।
कथ्यमानं त्वया विप्र राज्ञां चरितमुत्तमम् ॥ ३.१०५.६ ॥
ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਉੱਤਮ ਚਰਿੱਤਰ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
3.105.7
एवमुक्तस्तु विप्रेन्द्रो धर्मराज्ञा महात्मना ।
कथयामास माहात्म्यं सगरस्य महात्मनः ॥ ३.१०५.७ ॥
ਧਰਮਰਾਜ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਮਹਾਤਮਾ ਸਗਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੀ।
3.105.8
इक्ष्वाकूणां कुले जातः सगरो नाम पार्थिवः ।
रूपसत्वबलोपेतः स चापुत्रः प्रतापवान् ॥ ३.१०५.८ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਸਗਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਜਨਮਿਆ। ਰੂਪ, ਸੱਤਵ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਸੀ।
3.105.9
स हैहयान्समुत्साद्य तालजङ्घांश्च भारत ।
वशे च कृत्वा राजन्यान्स्वराज्यमनुशिष्टवान् ॥ ३.१०५.९ ॥
ਹੇ ਭਰਤ! ਉਸ ਨੇ ਹੈਹਯਾਂ ਅਤੇ ਤਾਲਜੰਘਾਂ ਦਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਸ਼ ਕਰਕੇ, ਕਸ਼ੱਤਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ।
3.105.10
तस्य भार्ये त्वभवतां रूपयौवनदर्पिते ।
वैदर्भी भरतश्रेष्ठ शैव्या च भरतर्षभ ॥ ३.१०५.१० ॥
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਰੂਪ ਅਤੇ ਜਵਾਨੀ ਦੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਸਨ — ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵੈਦਰਭੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਵਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਰਿਸ਼ਭ।
3.105.11
सपुत्रकामो नृपतिस्तप्यते स्म महत्तपः ।
पत्नीभ्यां सह राजेन्द्र कैलासं गिरिमाश्रितः ॥ ३.१०५.११ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਰਬਤ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਮਹਾਨ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦਰ।
3.105.12
स तप्यमानः सुमहत्तपोयोगसमन्वितः ।
आससाद महात्मानं त्र्यक्षं त्रिपुरमर्दनम् ॥ ३.१०५.१२ ॥
ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਤਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਤ੍ਰਿਪੁਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ।
3.105.13
शंकरं भवमीशानं पिनाकिं शूलपाणिनम् ।
त्र्यम्बकं शिवमुग्रेशं बहुरूपमुमापतिम् ॥ ३.१०५.१३ ॥
ਸ਼ੰਕਰ, ਭਵ, ਈਸ਼ਾਨ, ਪਿਨਾਕੀ, ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਸ਼ਿਵ, ਉਗ੍ਰੇਸ਼, ਬਹੁਰੂਪ, ਉਮਾਪਤੀ ਨੂੰ (ਉਸਨੇ ਵੇਖਿਆ).
3.105.14
स तं दृष्ट्वैव वरदं पत्नीभ्यां सहितो नृपः ।
प्रणिपत्य महाबाहुः पुत्रार्थे समयाचत ॥ ३.१०५.१४ ॥
ਵਰਦਾਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ।
3.105.15
तं प्रीतिमान्हरः प्राह सभार्यं नृपसत्तमम् ।
यस्मिन्वृतो मुहूर्तेऽहं त्वयेह नृपते वरम् ॥ ३.१०५.१५ ॥
ਤਦ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰ ਨੇ ਉਸ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਆਖਿਆ — ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇੱਥੇ ਜਿਸ ਮੁਹੂਰਤ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਵਰ ਮੰਗਿਆ।
3.105.16
षष्टिः पुत्रसहस्राणि शूराः परमदर्पिताः ।
एकस्यां संभविष्यन्ति पत्न्यां नरवरोत्तम ॥ ३.१०५.१६ ॥
ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਮੇ, ਬਹੁਤ ਹੰਕਾਰੀ, ਇੱਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ, ਹੇ ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.105.17
ते चैवसर्वे सहिताः क्षयं यास्यन्ति पार्थिव ।
एको वंशधरः शूर एकस्यां संभविष्यति ॥ ३.१०५.१७ ॥
ਉਹ ਸਾਰੇ ਇਕੱਠੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ, ਹੇ ਰਾਜਨ; ਇੱਕ ਸੂਰਮਾ, ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ, ਇੱਕ ਹੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ।
3.105.18
एवमुक्त्वा तु तं रुद्रस्तत्रैवान्तरधीयत ।
स चापि सगरो राजा जगाम स्वं निवेशनम् ॥ ३.१०५.१८ ॥
ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰੁਦਰ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸਗਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।
3.105.19
पत्नीभ्यां सहितस्तत्र होऽतिहृष्टमनास्तदा ।
कालं शंभुवरप्राप्तं प्रतीक्षन्सगरोऽनयत् ॥ ३.१०५.१९ ॥
ਦੋਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ, ਸ਼ੰਭੂ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਦਿਆਂ ਸਗਰ ਨੇ ਸਮਾਂ ਬਿਤਾਇਆ।
3.105.20
तस्य तेमनुजश्रेष्ठ भार्ये कललोचने ।
वैदर्भी चैव शैब्या च गर्भिण्यौ संबभूवतुः ॥ ३.१०५.२० ॥
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਪਤਨੀਆਂ ਵੈਦਰਭੀ ਅਤੇ ਸ਼ੈਬਿਆ ਗਰਭਵਤੀ ਹੋ ਗਈਆਂ।
3.105.21
ततः कालेन वैदर्भी गर्भालाबुं व्यजायत ।
शैव्या च सुषुवे पुत्रं कुमारं देवरूपिणम् ॥ ३.१०५.२१ ॥
ਫਿਰ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵੈਦਰਭੀ ਨੇ ਇੱਕ ਤੂੰਬੀ ਜਨਮੀ; ਅਤੇ ਸ਼ੈਬਿਆ ਨੇ ਦੇਵਰੂਪ ਕੁਮਾਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।
3.105.22
तदाऽलाबुं समुत्स्रष्टुं मनश्चक्रे स पार्थिवः ।
अथान्तरिक्षाच्छुश्राव वाचं गंभीरनिःस्वनाम् ॥ ३.१०५.२२ ॥
ਤਦ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਉਸ ਤੂੰਬੀ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ; ਤਦੇ ਅਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਉਸਨੇ ਸੁਣੀ।
3.105.23
राजन्मा साहसंकार्षीः पुत्रान्न त्यक्तुमर्हसि ।
अलाबुमध्यान्निष्कृष्य वीजं यत्नेन गोप्यताम् ॥ ३.१०५.२३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾ ਕਰ; ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਤੂੰਬੀ ਦੇ ਵਿਚੋਂ ਬੀਜ ਕੱਢ ਕੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲ।
3.105.24
सोपस्वेदेषु पात्रेषु घृतपूर्णेषु भागशः ।
ततः पुत्रसहस्राणि षष्टिं प्राप्स्यसि पार्थिव ॥ ३.१०५.२४ ॥
ਘਿਓ ਨਾਲ ਭਰੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਪਸ੍ਵੇਦਾਂ ਸਮੇਤ, ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ; ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।
3.105.25
महादेवेन दिष्टं ते पुत्रजन्म नराधिप ।
अनेन क्रमयोगेन मा ते बुद्धिरतोऽन्यथा ॥ ३.१०५.२५ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ-ਜਨਮ ਨਿਯਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕ੍ਰਮ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਇਸ ਤੋਂ ਉਲਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।