ಮಹಾಭಾರತ · ಅಧ್ಯಾಯ 3.107
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.107.1
तेतं दृष्ट्वा हयं राजन्संप्रहृष्टतनूरुहाः ।
अनादृत् महात्मानं कपिलं कालचोदिताः ॥ ३.१०७.१ ॥
ರಾಜನೇ, ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರೋಮಾಂಚಿತರಾಗಿ, ಕಾಲಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಲನನ್ನು ಅನಾದರಿಸಿದರು.
3.107.2
संफुद्धाः संप्रधावन्त वाजिग्रहणकाङ्क्षिणः ।
ततः क्रुद्धो महाराज कपिलो मुनिसत्तमः ॥ ३.१०७.२ ॥
ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡು ಅವರು ಧಾವಿಸಿದರು. ಆಗ, ಮಹಾರಾಜನೇ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಿಲನು ಕೋಪಗೊಂಡನು.
3.107.3
वासुदेवेति यं प्राहुः कपिलं मुनिपुङ्गवम् ।
स चक्षुर्विकतं कृत्वा तेजस्तेषु समुत्सृजन् ॥ ३.१०७.३ ॥
ವಾಸುದೇವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಪಿಲನು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ವಿಕೃತಗೊಳಿಸಿ, ಅವರ ಮೇಲೆ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
3.107.4
ददाह सुमहातेजा मन्दबुद्धीन्स सागरान् ।
षष्टिं रतानि सहस्राणि युगपन्मुनिसत्तमः ॥ ३.१०७.४ ॥
ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನು ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಸಗರ ಪುತ್ರರನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಮಂದಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು.
3.107.5
तान्दृष्ट्वा भस्मसाद्भूतान्नारदः सुमहातपाः ।
सगरान्तिकमागत्य तच्च तस्मै न्यवेदयत् ॥ ३.१०७.५ ॥
ಅವರು ಭಸ್ಮವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಹಾತಪಸ್ವಿ ನಾರದನು ಸಗರನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
3.107.6
स तच्छ्रुत्वा वचो घोरं राजा मुनिमुखोद्गतम् ।
महूर्तं विमना भूत्वा स्थाणोर्वाक्यमचिन्तयत् ॥ ३.१०७.६ ॥
ಮುನಿಯ ಮುಖದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದ ಆ ಭಯಂಕರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿ, ಸ್ಥಾಣುವಿನ (ಶಿವನ) ಮಾತನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
3.107.7
स पुत्रनिधनोत्थेन दुःखेन समभिप्लुतः ।
आत्मानमात्मनाऽऽश्वास्य हयमेवान्वचिन्तयत् ॥ ३.१०७.७ ॥
ಅವನು ಪುತ್ರರ ನಾಶದಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖದಿಂದ ಆವೃತನಾದನು. ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವನು ಕುದುರೆಯ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಚಿಂತಿಸಿದನು.
3.107.8
अशुमन्तं समाहूय असमञ्जसुतं तदा ।
पौत्रं भरतशार्दूल इदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.१०७.८ ॥
ಆಗ ಭರತಕುಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು ಅಸಮಂಜಸನ ಮಗನೂ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನೂ ಆದ ಅಂಶುಮಂತನನ್ನು ಕರೆದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.107.9
षष्टिस्तात सहस्राणि पुत्राणाममितौजसाम् ।
कापिलं तेज आसाद्य मत्कृतेनिधनं गताः ॥ ३.१०७.९ ॥
ಮಗುವೇ, ಅಳತೆಯಿಲ್ಲದ ತೇಜಸ್ಸುಳ್ಳ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರ ಪುತ್ರರು ನನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಪಿಲನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು.
3.107.10
तव चापि पिता तात परित्यक्तो मयाऽनघ ।
धर्मं संरक्षमाणेन पौराणां हितमिच्छता ॥ ३.१०७.१० ॥
ಮಗುವೇ, ನಿಷ್ಕಳಂಕನೇ, ಧರ್ಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಪೌರರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ನಾನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿದೆ.
3.107.11
किमर्थं राजशार्दूलः सगरः पुत्रमात्मजम् ।
त्यक्तवान्दुस्त्यजं वीरं तन्मे ब्रूहि तपोधन ॥ ३.१०७.११ ॥
ತಪೋಧನನೇ, ರಾಜರಲ್ಲಿ ಸಿಂಹನಾದ ಸಗರನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವೀರ ಮಗನನ್ನು, ತ್ಯಜಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದವನನ್ನು, ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಿದನು? ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
3.107.12
असमञ्ज इति ख्यातः सगरस्य सुतो ह्यभूत् ।
यं शैव्या जनयामास पौराणां स हि दारकान् ॥ ३.१०७.१२ ॥
ಸಗರನಿಗೆ ಅಸಮಂಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಗನಿದ್ದನು; ಶೈವ್ಯೆ ಅವನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವನು ಪೌರರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
3.107.13
क्रीडतः सहसाऽऽसाद्य तत्रतत्र महीपते ।
चूडासु क्रोशतो गृह्यनद्यां चिक्षेप दुर्बलान् ॥ ३.१०७.१३ ॥
ಓ ಮಹೀಪತಿಯೇ! ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ದುರ್ಬಲ ಮಕ್ಕಳ ಶಿಖೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ನದಿಗೆ ಎಸೆದನು.
3.107.14
ततः पौराः समाजग्मुर्भयशोकपरिप्लुताः ।
सगरं चाभ्यभाषन्त सर्वे प्राञ्जलयः स्थिताः ॥ ३.१०७.१४ ॥
ಆಗ ಭಯ-ಶೋಕಗಳಿಂದ ಮುಳುಗಿದ ಎಲ್ಲ ಪೌರರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು, ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತು ಸಗರನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
3.107.15
त्वं नस्त्राता महाराज परचक्रादिभिर्भयात् ।
असमञ्जभयाद्धोरात्ततो नस्त्रातुनर्हसि ॥ ३.१०७.१५ ॥
ಮಹಾರಾಜನೇ! ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯ ಮುಂತಾದ ಭಯಗಳಿಂದ ನೀನೇ ನಮ್ಮ ರಕ್ಷಕ; ಅಸಮಂಜನ ಘೋರ ಭಯದಿಂದಲೂ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ನಿನಗೆ ಯೋಗ್ಯ.
3.107.16
पौराणां वचनं श्रुत्वा घोरं नृपतिसत्तमः ।
मुहूर्तं विमना भूत्वासचिवानिदमब्रवीत् ॥ ३.१०७.१६ ॥
ಪೌರರ ಆ ಘೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸಗರನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮನಸ್ಸು ಕುಂದಿ, ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.107.17
असमञ्ज पुरादद्य सुतो मे विप्रवास्यताम् ।
यदि वो मत्प्रियं कार्यमेतच्छीध्रं विधीयताम् ॥ ३.१०७.१७ ॥
ನನ್ನ ಮಗ ಅಸಮಂಜನು ಇಂದೇ ನಗರದಿಂದ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲ್ಪಡಲಿ. ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೀವು ಮಾಡಬಯಸಿದರೆ, ಇದನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿ.
3.107.18
एवमुक्ता नरेन्द्रेण सचिवास्ते नराधिप ।
यथोक्तं त्वरिताश्चक्रुर्यथाऽऽज्ञापितवान्नृपः ॥ ३.१०७.१८ ॥
ಓ ನರಾಧಿಪನೇ! ನರೇಂದ್ರನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಆ ಮಂತ್ರಿಗಳು ರಾಜನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಂತೆಯೇ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
3.107.19
एतत्ते सर्वमाख्यातं यथा पुत्रो महात्मना ।
पौराणां हितकामेन सगरेण विवासितः ॥ ३.१०७.१९ ॥
ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಸಗರನು ಪೌರರ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿ ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ಹೇಗೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಿದನೆಂಬುದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
3.107.20
अंशुमांस्तु महेष्वासो यदुक्तः सगरेण हि ।
तत्ते सर्वंप्रवक्ष्यामि कीर्त्यमानं निबोध मे ॥ ३.१०७.२० ॥
ಮಹಾಧನುರ್ಧರ ಅಂಶುಮಂತನಿಗೆ ಸಗರನು ಹೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳು.
3.107.21
पितुश् तेऽहंत्यागेन पुत्राणां निधनेन च ।
अलाभेन तथाऽश्वस् परितप्यामि पुत्रक ॥ ३.१०७.२१ ॥
ಮಗನೇ, ನಿನ್ನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಪುತ್ರರ ಮರಣದಿಂದ, ಕುದುರೆ ಸಿಗದಿರುವುದರಿಂದ ನಾನು ಸಂಕಟಪಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
3.107.22
तस्माद्दुःखाभिसंतप्तं यज्ञविघ्नाच्च मोहितम् ।
हयस्यानयनात्पौत्र नरकान्मां समुद्धर ॥ ३.१०७.२२ ॥
ಆದ್ದರಿಂದ, ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ, ಯಜ್ಞವಿಘ್ನದಿಂದ ಮೋಹಿತನಾದ ನನ್ನನ್ನು, ಮೊಮ್ಮಗನೇ, ಕುದುರೆಯನ್ನು ತಂದು ನರಕದಿಂದ ಉದ್ಧರಿಸು.
3.107.23
अंशुमानेवमुक्तस्तु सगरण महात्मना ।
जगाम दुःखात्तं देशं यत्रवै दारिता मही
एतत्ते सर्वमाख्यातं यन्मां त्वं परिपृच्छसि ।
एवं स सागरो राजन्पूरितोऽगस्त्यदूपितः
जगाम दुःखात्तं देशं यत्रवै दारिता मही ॥ ३.१०७.२३ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂಶುಮಂತನು ಭೂಮಿ ಬಿರಿದ ದುಃಖಿತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ನಿನಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಓ ರಾಜನೇ, ಅಗಸ್ತ್ಯರಿಂದ ದೂಷಿತವಾಗಿ ತುಂಬಿದ್ದ ಆ ಸಾಗರವು ಭೂಮಿ ಬಿರಿದ ಆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು.
3.107.24
स तु तेनैव मार्गेण समुद्रं प्रविवेश ह ।
अपश्यच्च महात्मानं कपिलं तुरगं च तम् ॥ ३.१०७.२४ ॥
ಅವನು ಅದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಲನನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕಂಡನು.
3.107.25
स दृष्ट्वा तेजसो राशिं पुराणमृपिसत्तमम् ।
प्रणम्य शिरसा भूमौ कार्यमस्मै न्यवेदयत् ॥ ३.१०७.२५ ॥
ಆ ತೇಜಸ್ಸಿನ ರಾಶಿಯನ್ನು, ಪುರಾತನ ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠನನ್ನು ಕಂಡು, ಅವನು ತಲೆಯಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನಿವೇದಿಸಿದನು.
3.107.26
ततः प्रीतो महाराज कपिलोंऽशुमतोऽभवत् ।
उवाच चैनं धर्मात्मा वरदोस्मीति भारत ॥ ३.१०७.२६ ॥
ಆಗ ಮಹಾರಾಜನೇ, ಕಪಿಲನು ಅಂಶುಮತನಲ್ಲಿ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು. ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ಅವನು ಅವನಿಗೆ, ಭಾರತನೇ, ನಾನು ವರದಾತ ಎಂದನು.
3.107.27
स वव्रे तुरगं तत्र प्रथमं यज्ञकारणात् ।
द्वितीयमुदकं वव्रे पितॄणां पावनेच्छया ॥ ३.१०७.२७ ॥
ಅವನು ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು; ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಪಿತೃಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
3.107.28
तमुवाच महातेजाः कपिलो मुनिपुङ्गवः ।
ददानि तव भद्रं ते यद्यत्प्रार्थयसेऽनघ ॥ ३.१०७.२८ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯೂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠನೂ ಆದ ಕಪಿಲನು ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ಪಾಪರಹಿತನೇ, ನೀನು ಏನನ್ನು ಕೇಳುವೆಯೋ ಅದನ್ನು ನಾನು ನಿನಗೆ ಕೊಡುವೆ.
3.107.29
त्वयि क्षमा च धर्मश्च सत्यं चापि प्रतिष्ठितम् ।
त्वया कृतार्थः सगरः पुत्रवांश्च त्वया पिता ॥ ३.१०७.२९ ॥
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ; ನಿನ್ನಿಂದ ಸಗರನು ಕೃತಾರ್ಥನಾದನು, ನಿನ್ನಿಂದ ತಂದೆಯು ಪುತ್ರವಂತನಾದನು.
3.107.30
तव चैव प्रभावेन स्वर्गं यास्यन्ति सागराः ।
शलभत्वं गता ये ते मम क्रोधहुताशने ॥ ३.१०७.३० ॥
ನಿನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಸಾಗರರ ಪುತ್ರರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವರು; ನನ್ನ ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಮಿಡತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ಅವರೇ.
3.107.31
पौत्रश्च ते त्रिपथगां त्रिदिवादानयिष्यति ।
पावनार्थं सागराणां तोषयित्वा महेश्वरम् ॥ ३.१०७.३१ ॥
ನಿನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಸಾಗರರನ್ನು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲು ಮಹೇಶ್ವರನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ತ್ರಿಪಥಗೆ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ತರುವನು.
3.107.32
हयं नयस्व भद्रं ते याज्ञिं नरपुङ्गव ।
यज्ञः समाप्यतां तात सगरस्य महात्मनः ॥ ३.१०७.३२ ॥
ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ; ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿರುವ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯು. ಮಗನೇ, ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನ ಯಜ್ಞ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲಿ.
3.107.33
अंशुमानेवमुक्तस्तु कपिलेन महात्मना ।
आजगाम हयं गृह्य यज्ञवाटं महात्मनः ॥ ३.१०७.३३ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಕಪಿಲನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಅಂಶುಮಂತನು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಮಹಾತ್ಮನ ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಬಂದನು.
3.107.34
सोभिवाद्य ततः पादौ सगरस्य महात्मनः ।
मूर्ध्नि तनाप्युपाघ्रातस्तस्मै सर्वंनय्वेदयत् ॥ ३.१०७.३४ ॥
ಅವನು ಮಹಾತ್ಮ ಸಗರನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಆಲಿಂಗನ ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿದನು.
3.107.35
यथा दृष्टं श्रुतं चापि सागराणां क्षयं तथा ।
तं चास्मै हयमाचष्ट यज्ञवाटमुपागतम् ॥ ३.१०७.३५ ॥
ಸಾಗರರ ವಿನಾಶವನ್ನು ತಾನು ನೋಡಿದ್ದು ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹೇಳಿದನು; ಯಜ್ಞಶಾಲೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಆ ಕುದುರೆಯನ್ನೂ ಅವನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು.
3.107.36
तच्छ्रुत्वा सगरो राजा पुत्रजं दुःखमत्यजत् ।
अंशुमन्तं च संपूज्यसमापयत तं क्रतुम् ॥ ३.१०७.३६ ॥
ಅದನ್ನು ಕೇಳಿ ಸಗರ ರಾಜನು ಪುತ್ರರಿಂದ ಉಂಟಾದ ದುಃಖವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು; ಅಂಶುಮಂತನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಆ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು.
3.107.37
समाप्तयज्ञः सगरो देवैः सर्वैः सभाजितः ।
पुत्रत्वे कल्पयामास समुद्रं वरुणालयम् ॥ ३.१०७.३७ ॥
ಯಜ್ಞ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಗರನು, ವರುಣನ ನಿವಾಸವಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಪುತ್ರನೆಂದು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡನು.
3.107.38
प्रशास्य सुचिरं कालं राज्यं राजीवलोचनः ।
पौत्रे भारं समवेश्य जगाम त्रिदिवं तदा ॥ ३.१०७.३८ ॥
ಬಹಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನಾಳಿದ ಕಮಲನಯನ ರಾಜನು, ಮೊಮ್ಮಗನ ಮೇಲೆ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿ ಆಗ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದನು.
3.107.39
अंशुमानपि धर्मात्मा महीं सागरमेखलाम् ।
प्रशशास महाराज यथैवास् पितामहः ॥ ३.१०७.३९ ॥
ಧರ್ಮಾತ್ಮ ಅಂಶುಮಾನನೂ ಸಮುದ್ರವನ್ನೇ ಮೇಖಲೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಮಹಾರಾಜನೇ, ತನ್ನ ಅಜ್ಜನಂತೆಯೇ ಆಳಿದನು.
3.107.40
तस्य पुत्रः समभवद्दिलीपो नाम धर्मवित् ।
तस्मिन्राज्यं समाधाय अंशुमानपि संस्थितः ॥ ३.१०७.४० ॥
ಅವನಿಗೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಬಲ್ಲ ದಿಲೀಪ ಎಂಬ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು. ಅವನ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನಿಟ್ಟು ಅಂಶುಮಾನನೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದನು.
3.107.41
दिलीपस्तु ततः श्रुत्वा पितॄणां निधनं महत् ।
पर्यतप्यत दुःखेन तेषां गतिमचिन्तयत् ॥ ३.१०७.४१ ॥
ಆಗ ದಿಲೀಪನು ತನ್ನ ಪಿತೃಗಳ ಮಹಾ ನಿಧನವನ್ನು ಕೇಳಿ ದುಃಖದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾಗಿ, ಅವರ ಗತಿಯನ್ನು ಚಿಂತಿಸಿದನು.
3.107.42
गङ्गावतरणए यत्नं सुमहच्चाकरोन्नृपः ।
न चावतारयामास चेष्टमानो यथाबलम् ॥ ३.१०७.४२ ॥
ಗಂಗೆಯ ಅವತರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹಾ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ತನ್ನ ಬಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯತ್ನಿಸಿಯೂ ಅವಳನ್ನು ಇಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
3.107.43
तस् पुत्र समभवच्छ्रीमान्धर्मपराणः ।
भगीरथ इति ख्यातः सत्यवागनसूयकः ॥ ३.१०७.४३ ॥
ಅವನಿಗೆ ಶ್ರೀಮಂತನೂ ಧರ್ಮಪರಾಯಣನೂ ಆದ ಮಗ ಹುಟ್ಟಿದನು; ಅವನು ಭಗೀರಥನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದನು, ಸತ್ಯವಾದಿ ಮತ್ತು ಅಸೂಯೆಯಿಲ್ಲದವನು.
3.107.44
अभिषिच्य तु तं राज्येदिलीपो वनमाश्रितः ॥ ३.१०७.४४ ॥
ಅವನನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ ದಿಲೀಪನು ಕಾಡನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು.
3.107.45
तपः सिद्धिसमायोगात्स राजा भरतर्षभ ।
वनाज्जगाम त्रिदिवं कालयोगेन भारत ॥ ३.१०७.४५ ॥
ಭರತರ್ಷಭನೇ, ತಪಸ್ಸಿನ ಸಿದ್ಧಿ ಕೂಡಿದ್ದರಿಂದ ಆ ರಾಜನು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಿಂದ ತ್ರಿದಿವಕ್ಕೆ ಹೋದನು.